Ondergetekende verzoekt (Marktmeester)

Getypte brief (doorslag of kopie).

In deze zakelijke brief uit juli 1939 reageert een directeur van een ongenoemde instelling (waarschijnlijk de Amsterdamse Marktdienst) op een verzoek van de heer J. Jonker. De heer Jonker verzoekt blijkbaar om vrijstelling van het betalen van marktgeld. De voorwaarde die de directeur stelt is opmerkelijk: de heer Jonker moet een "verklaring van insluiting" overleggen van de directeur van de inrichting waar hij op dat moment verblijft. Dit impliceert dat de heer Jonker gedetineerd is of in een andere vorm van gedwongen opname verblijft. Daarnaast moet hij zijn legitimatiekaart voor de markt Uilenburg inleveren. Pas als aan deze administratieve eisen is voldaan, kan de gevraagde vrijstelling voor het betalen van het staangeld (marktgeld) worden verleend.

Getypte brief (verzoekschrift).

* **Kern van het verzoek:** De heer Prinz verzoekt de wethouder om een voorkeurskaart voor de Amsterdamse markten. Een dergelijke kaart gaf marktkooplui recht op een vaste standplaats, in plaats van afhankelijk te zijn van de dagelijkse verloting van overgebleven plekken. * **Problematiek:** De afzender loopt tegen bureaucreatie aan vanwege zijn nationaliteit. Hoewel hij al sinds zijn zesde in Nederland woont, staat hij geregistreerd als "Duitsch onderdaan". Het Bureau voor Marktwezen weigert hem daarom een vergunning. * **Persoonlijke motivatie:** De briefschrijver benadrukt zijn arbeidsethos. Hij heeft zes jaar lang in Almelo van de "steun" (sociale bijstand) geleefd, maar is nu trots dat hij in zijn eigen onderhoud kan voorzien. Hij wil voorkomen dat hij door gebrek aan werkvergunningen opnieuw afhankelijk wordt van de overheid. * **Stijl en toon:** De brief is uiterst beleefd en nederig van toon ("beleefd verzoek", "van ganscher harte"). De typefouten (zoals "eeb" in plaats van "een" en "wil en" in plaats van "willen") suggereren dat de schrijver wellicht zelf heeft getypt op een eenvoudige machine of hulp heeft gehad van iemand die de taal net niet perfect beheerste.

Handgeschreven brief op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** Mevrouw Rooselaar verzoekt om de toewijzing van een 'knecht' (mannelijke hulpkracht). De reden voor dit verzoek is de ziekte van haar echtgenoot, waardoor zij hulpbehoevend is geworden, vermoedelijk voor zware werkzaamheden die haar man voorheen verrichtte. * **Taal en Schrijfstijl:** De brief is geschreven in een formeel, beleefd idioom ("ondergetekende", "beleefd verzoek", "Met achting"). Het handschrift is een vlot, 20e-eeuws cursief. Er zijn enkele spellingskenmerken van die tijd zichtbaar (zoals "myn" met een y in plaats van ij). * **Administratieve verwerking:** De notitie "niet mog." in de marge duidt er op dat het verzoek door de betreffende instantie is afgewezen. De stempel bovenin geeft aan dat het verzoek officieel is geregistreerd in een dossier (mogelijk het "M."-dossier van 1939).

Verzoekschrift / zakelijke brief.

* **Inhoud:** De afzender, de heer Thijszier, verzoekt de Amsterdamse Marktmeester om ontheffing van het verschuldigde jaargeld voor zijn schip genaamd 'Johannes' (met een tonnage van 104 ton). De reden voor dit verzoek is dat het schip niet langer in zijn bezit is; het is overgegaan naar een zekere heer Budding van de 'Inkoopcentrale Westermarkt'. * **Bijzonderheden:** Thijszier merkt op dat de overdracht plaatsvond door "omstandigheden buiten mijn wil om". Dit kan duiden op een gedwongen verkoop, een faillissement of een vordering van het schip. * **Annotaties:** Er zijn diverse administratieve aantekeningen zichtbaar. De paarse stempel bovenin bevat het dossiernummer. Met rood potlood zijn belangrijke kernpunten onderstreept: de scheepsnaam 'Johannes', de maat '104 T.' en de locatie 'Rozengracht'. Rechtsboven staat een notitie ("m.i. Th. Müller") die waarschijnlijk verwijst naar de behandelend ambtenaar. * **Locatie-informatie:** Het schip lag laatstelijk aan de Motorkade bij de Meeuwenlaan (Amsterdam-Noord). De nieuwe eigenaar is gevestigd bij de Rozengracht (Centrum/Jordaan).

Handgeschreven verzoekschrift / brief.

* **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een formele, enigszins onderdanige stijl die gebruikelijk was bij correspondentie met officiële instanties. De schrijver verwijst naar zichzelf in de derde persoon als "Onderget." (Ondergetekende). * **Inhoud:** De heer Veldman verzoekt om toestemming zodat zijn assistent enkele dagen de marktkraam ("de kar") alleen mag bemannen. De reden voor dit verzoek is gezondheidsklachten; de dokter heeft "luchtverandering" voorgeschreven (een veelgebruikt eufemisme of doktersadvies in die tijd voor rust bij overspanning of mentale vermoeidheid). * **Orthografie:** Opvallend is de spelling "vind" (waar we nu "vindt" zouden verwachten) en "vacantie" (volgens de toenmalige spelling). De interpunctie is functioneel maar niet altijd strikt volgens de regels.

Handgeschreven verzoekschrift.

* **Inhoud:** De heer Rehl verzoekt om een "overkruierskaart". Een overkruier was iemand die met een handkar (kruiwagen of handkar) goederen vervoerde voor derden, vaak op en rond markten. Hij motiveert zijn verzoek door te stellen dat hij opdrachten heeft om vrachten van en naar de Albert Cuypstraat te brengen. * **Schrifttype:** Een net, zakelijk handschrift (lopend schrift) uit de vroege 20e eeuw. * **Taalgebruik:** Formeel en eerbiedig ("Wel Ed. Heer", "verzoekt U beleefd", "met de meeste Hoogachting"), kenmerkend voor correspondentie met de overheid in die tijd. * **Administratieve sporen:** De stempels en kanttekeningen ("oproepen", "brief terug") wijzen op een actieve behandeling door de bureaucratie. Het verzoek is direct de dag na dagtekening (31/8) in behandeling genomen.

Getypt verslag (notulen) van een vergadering, vermoedelijk van een gemeenteraad of het college van Burgemeester en Wethouders.

Dit document verslaat een ambtelijke discussie over de openbare orde en lokale economische regulering. De kern van het debat draait om de balans tussen het bestrijden van "hinderlijk optreden" door venters (waarschijnlijk veroorzaakt door de verkoop van luidruchtige of overlastgevende feestartikelen) en het beschermen van de bestaanszekerheid van deze kleine zelfstandigen. De voorzitter kiest voor een pragmatische oplossing: het gericht intrekken of aanpassen van vergunningen voor specifieke artikelen, in plaats van een algeheel verbod. In het tweede deel (de rondvraag) komt een specifiek geval van mogelijke vergunningsfraude aan het licht. Het feit dat een "gepensioneerd gemeentewerkman" zijn vergunning laat gebruiken door zijn zoon, wordt door de heer Seegers als verdacht gesignaleerd. Dit illustreert de strenge controle op de strikt persoonlijke aard van dergelijke vergunningen in die tijd.

Brief / Verzoekschrift

* **Inhoud:** De heer Melkman verzoekt de directeur om zijn vaste staanplaats op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam te behouden tijdens zijn tijdelijke afwezigheid. * **Reden:** Hij moet voor enkele weken "naar buiten" (naar het platteland of een rustoord) vanwege familieomstandigheden en de gezondheidstoestand van zijn echtgenote. * **Handschrift:** Een verzorgd, lopend handschrift in inkt. De archiefstempel/kenmerk bovenaan bevat een handgeschreven datum (24/8), wat waarschijnlijk de datum van ontvangst of verwerking door de administratie is. * **Terminologie:** "Naar buiten gaan" was in deze periode een gebruikelijke term voor het verlaten van de drukke stad voor herstel of vakantie.

Zakelijke brief op voorbedrukt briefpapier.

* **Taal en Spelling:** De brief is opgesteld in formeel Nederlands met de destijds gangbare spelling (bijv. "eenigszins", "teeken"). Er staat een typfout in de adressering: "Makrtwezen" in plaats van "Marktwezen". * **Inhoud:** De heer Eitje verzoekt om informatie over de verplichte aanmelding als handelaar in afvalmaterialen. Hij doet dit op aanwijzen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Opvallend is de krappe deadline (de brief is van 30 augustus, de genoemde termijn is 31 augustus). * **Bedrijfsvoering:** De afzender specificeert zijn niche: celluloidafval en oude films. Celluloid (nitrocellulose) was een zeer brandbaar materiaal dat als grondstof diende voor de chemische industrie. Hij werkt zonder eigen magazijn en maakt gebruik van externe expediteuren voor opslag. * **Administratieve sporen:** Het stempel rechtsboven en de onderstreepte "Hier (W)" wijzen op de verwerking door de gemeentelijke administratie van Amsterdam.

Brief (verzoekschrift).

* **Taalgebruik:** Het document is geschreven in een mengeling van formele beleefdheidsvormen en enigszins fonetisch of archaïsch Nederlands (bijv. "onderhout" in plaats van onderhoud, "zee Robber" in plaats van zeerob). De afzender gebruikt de term "U Edl" (Uw Edelachtbare) om respect te tonen. * **Kern van het verzoek:** De heer Jordens verzoekt om een vergunning om op het marktplein in Amsterdam te mogen venten met touwlijnen uit de visserijsector. * **Motivatie:** De afzender geeft een persoonlijke reden op voor zijn verzoek: hij is een voormalig zeeman ("oude zee Robber") die niet meer naar zee durft omdat veel van zijn familieleden op zee zijn omgekomen. Hij zoekt een eerlijke manier om aan de wal de kost te verdienen. * **Procedures:** Uit de brief blijkt dat hij eerst fysiek langs de portier en het kantoor van de Dienst Marktwezen is gegaan, waarna hij is doorverwezen naar de directeur.

Handgeschreven verzoekschrift met diverse ambtelijke stempels.

* **Doel van de brief:** De heer Oers verzoekt om een standplaats op de dagelijkse en zondagsmarkten in Amsterdam voor de verkoop en demonstratie van "brieven" (waarschijnlijk briefpapier of schrijfwaren). * **Argumentatie:** De schrijver voert aan dat hij een ervaren marktkoopman is die zowel in het buitenland (vijf landen genoemd) als in vele grote Nederlandse steden heeft gewerkt. Hij was voorheen woonachtig in Amsterdam en beschikte toen al over de benodigde papieren. * **Taalgebruik:** De brief is gesteld in een zeer formele, eerbiedige toon ("Wel Ed. Achtbare Heeren", "Uw Dienstw. Dienaar"), zoals gebruikelijk in de correspondentie met de overheid in die tijd. * **Ambtelijke verwerking:** De brief is binnen drie dagen door verschillende instanties gegaan. De wethouder stuurt het verzoek door naar de Directeur van het Marktwezen voor advies, wat de standaardprocedure was voor dergelijke aanvragen. * **Interpretatie van "bijlage":** De zin "doch door bijlage niet meer bezit" is cryptisch. Mogelijk bedoelt de schrijver dat hij door een eerder besluit of een administratieve wijziging (bijlage bij een verordening) zijn eerdere rechten heeft verloren, of dat hij de fysieke bewijsstukken niet meer in bezit heeft.

Handgeschreven verzoekschrift voor een standplaatsvergunning.

- **Inhoud:** De heer Pierbergen verzoekt de gemeente om een vergunning voor een tijdelijke standplaats om kerstbomen te verkopen. Hij specificeert een zeer centrale locatie: de hoek van de Singel en het Koningsplein, een druk punt in de Amsterdamse binnenstad. - **Bureaucracy:** Het document toont de ambtelijke molen van die tijd. De brief wordt op 7 november ontvangen. De afdeling 'Algemeene Dienstzaken' registreert het verzoek. De Wethouder voor Levensmiddelen (verantwoordelijk voor markten en handel in eerste levensbehoeften) stuurt het document op 8 november door naar de politie voor advies over de verkeersveiligheid of openbare orde op die plek. - **Terminologie:** De afkorting "L.M." in de archiefstempels staat voor 'Levensmiddelen'. "Kerstb." is een ambtelijke verkorting voor het onderwerp: kerstboomen.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Taalgebruik:** De brief is geschreven in formeel Nederlands met de toen gangbare spelling (bijv. "behoorende", "practijk", "noodig", "teeken"). * **Inhoud:** De heer Bos verzoekt om vrijstelling van betaling voor zijn ventvergunning omdat hij door een gebroken been en ziekenhuisopname niet kan werken ("force majeur"). Hij wil de vergunning echter niet kwijtraken en vraagt om een regeling waarbij hij deze in de toekomst weer kan activeren, mogelijk tegen een gereduceerd tarief ("ventgeld"). * **Opmerkelijke details:** De rode onderstrepingen lijken door een ambtenaar te zijn gezet om de kern van het verzoek te markeren. De term "force majeur" (overmacht) wordt gebruikt om de juridische/formele basis van het verzoek te versterken. * **Status:** Het document is een officieel correspondentstuk uit de administratie van de gemeente Amsterdam (Marktwezen).

Notulen (verslag van een vergadering).

* **Vorm:** Het betreft een getypt verslag op officieel papier. Er zijn enkele typefouten zichtbaar die kenmerkend zijn voor die periode (zoals "Permenente" in de titel en "restificatie" in plaats van rectificatie). * **Inhoud:** De kern van de discussie draait om de ruimtelijke ordening van straathandel ("venten"). Er wordt gedebatteerd over de indeling van de stad: stapt men af van de versnipperde "politiesecties" naar grotere, logischere "districten" (Noord, Centrum, etc.)? * **Spanning:** Er is sprake van een lichte frictie tussen de voorzitter en de heer Seegers over wat er in eerdere vergaderingen is afgesproken en wat er voortijdig in "vakbladen" is gepubliceerd. Dit wijst op een actieve achterban van de commissieleden (waarschijnlijk vertegenwoordigers van venters of winkeliers). * **Logistiek:** De heer Neeter brengt een praktisch punt in: te grote wijken met belangrijke verkeersaders kunnen leiden tot een "opeenhooping" van venters, wat ongewenst is voor de doorstroming of concurrentie.

Handgeschreven verzoekschrift op gelinieerd papier.

* **Taalgebruik:** De brief is geschreven in formeel maar enigszins fonetisch Nederlands. De afzender gebruikt de aanhef "M H" (Mijne Heeren). * **Spelling:** Er zijn enkele archaïsche of foutieve spellingen zichtbaar, zoals "reperatie" (reparatie) en "zeden" (waarschijnlijk bedoeld als 'zetten'). De term "vlaktekant" duidt op een vlak gedeelte van de kade of oever waar de boot uit het water gehaald kon worden. * **Inhoud:** De heer Davids verzoekt toestemming om zijn boot voor een korte periode (3 tot 4 dagen) op de wal te plaatsen voor onderhoudswerkzaamheden. * **Administratie:** Het stempel met de datum 14/11 suggereert dat de brief de dag na verzending is ingeschreven in het register van de betreffende instantie.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

De brief is een formeel verzoek van Betsy Agteribbe-Moses aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. Haar man, Gerrit Agteribbe, die werkzaam was als marktkoopman, was op dat moment opgenomen in het Wilhelmina Gasthuis. Mevrouw Agteribbe verzoekt om een tijdelijke vervanger (de heer A. de Vries) aan te stellen zodat de standplaats op de markt behouden blijft tijdens de ziekte van haar man. Opvallend is de sarcastische opmerking in rood potlood rechtsboven: *"een beetje meer zorg voor de stukken lijkt mij wel gewenst"*. Dit is waarschijnlijk een interne berisping van een ambtelijk superieur aan een ondergeschikte over de slordige (verbrande) staat waarin het document in het dossier is beland.

Notulen (vergaderverslag).

Het document is een verslag van een ambtelijke adviescommissie die gaat over de regulering van straathandel (venten). De belangrijkste punten uit deze vergadering zijn: * **Handhaving en Overlast:** Er is sprake van aanhoudende overlast door venters in de Camperstraat (Amsterdam-Oost). De commissie zoekt naar maatregelen om dit te beperken. * **Beleidsregels:** Er wordt verwezen naar een strikte datum (1 januari 1935) waarvóór vergunningen aangevraagd hadden moeten zijn. Dit duidt op een ontmoedigingsbeleid vanuit de gemeente om het aantal straatverkopers te limiteren. * **Individuele Casuïstiek:** * De aanvraag van **Mw. R. Piller Moffie** is afgewezen. * De casus van **C. de Waal** zorgt voor discussie. Hoewel de commissie blijkbaar kritisch was (zie het bezwaar van de heer Presser), heeft de Wethouder besloten hem tóch een vergunning te verlenen op basis van feiten uit 1933. * **Besluitvorming:** De commissie adviseert, maar de Wethouder voor Levensmiddelen neemt de uiteindelijke beslissing.

Handgeschreven verzoekschrift/brief.

* **Inhoud:** De heer Rietveld verzoekt de marktmeester of de betreffende instantie om zijn vaste staanplaats op de markt aan het Mosveld (Amsterdam-Noord) op te geven. Hij voert hiervoor medische redenen aan: hij is "ongeschikt" en kan niet meer langdurig staan. * **Financiële motivering:** De schrijver geeft aan dat het doorbetalen van het marktgeld een te grote financiële last ("te bezwaarlijk") is geworden, aangezien hij door zijn toestand geen inkomsten meer kan genereren op die plek. * **Beroep en gezin:** Rietveld lijkt werkzaam te zijn in de vis- of detailhandel, specifiek in de mosselen ("Nu we in de Mosselen zijn"). Zijn zoon heeft een toewijzing in Tuindorp Oostzaan gekregen. De zoon helpt zijn vader nu waarschijnlijk daar, wat voor de vader fysiek dragelijker is ("opstaan en liggen") dan het zelfstandig bemannen van een kraam op het Mosveld. * **Gezondheid:** De beschrijving "in de toestand verkeer van opstaan en liggen" duidt mogelijk op ernstige rugklachten of een andere mobiliteitsbeperking waarbij de schrijver voortdurend moet afwisselen tussen rusten en korte periodes van beweging.

Verzoekschrift/Zakelijke brief.

* **Taalgebruik:** De brief bevat enkele grammaticale inconsistenties en archaïsmen (bijv. "en den laatste jaren", "enkelt van mij toewijzing"). De schrijver wisselt tussen het formele "wij" in de aanhef en "ik" in het lichaam van de tekst. Dit duidt op een schrijver die probeert een formele, ambtelijke toon aan te slaan voor een officiële aanvraag. * **Inhoud:** De heer Nijenhuis verzoekt om een toewijzing (een vergunning of quotum) voor de verkoop van gerookte aal. Hij voert als argument aan dat hij dit in het verleden ook altijd heeft gedaan en dat zijn bedrijfsvoering niet rendabel is als hij enkel verse aal mag verkopen. * **Sociale context:** Het adres Kinkerstraat 177-III in Amsterdam wijst op een woning boven een winkelpand in een volkswijk. Nijenhuis was waarschijnlijk een kleine zelfstandige (visboer).

Politierapport / Rapport van de Dienst van het Marktwezen.

* **De overtreding:** W. v. Joolingen, een koopman met een standplaats op de Albert Cuypstraat, werd op 1 oktober 1942 aangehouden voor het illegaal vervoeren van een aanzienlijke hoeveelheid zeevis (110 kg schol en 1,5 kg tong). Tijdens de bezetting was de handel in schaarse goederen zoals vis streng gereguleerd; alle vis moest via de Gemeentelijke Afslag worden verhandeld om prijscontroles en distributie te waarborgen. * **Verzwarende omstandigheden:** Naast de illegale handel wordt V. Joolingen beschuldigd van een poging tot het omkopen van een ambtenaar ("agent Nibbelink"). Tevens wordt vastgesteld dat hij de vis niet via de officiële kanalen (de Afslag) heeft verkregen. * **Gevolgen:** De vis is direct in beslag genomen en via de Afslag verkocht (afgemijnd). Er wordt een proces-verbaal (p.v.) opgesteld en er wordt aangedrongen op "uitsluiting", wat betekent dat hem de toegang tot de markt ontzegd zou worden. * **Administratieve sporen:** De verschillende nummers (46ᵃ/321/109 en 110) en data (5 en 12 oktober) wijzen op een lopend dossier binnen de gemeentelijke bureaucratie. ---

Handgeschreven verzoekschrift.

* **Inhoud:** De heer Locher verzoekt de commissie om een extra toewijzing van riviervis. Hij onderbouwt dit verzoek niet met specifieke redenen in de brief zelf, maar stelt dat hij meent dat dit hem "toekomt". * **Administratieve verwerking:** De aantekeningen linksboven suggereren dat het verzoek is afgehandeld. De term "voldaan" in combinatie met "40 kg." wijst erop dat de aanvraag mogelijk is gehonoreerd met een aanzienlijke hoeveelheid vis. * **Toon:** De brief is geschreven in een zeer formele en beleefde stijl, zoals gebruikelijk voor officiële correspondentie in die tijd. * **Handschrift:** Het handschrift van de afzender is een verzorgd en vlot lopend Latijns schrift.

Handgeschreven brief (verzoekschrift) met ambtelijke aantekeningen en stempels.

* **Taal en handschrift:** Het document is geschreven in een net, zakelijk handschrift dat kenmerkend is voor de eerste helft van de 20e eeuw. Het taalgebruik is formeel en beleefd ("Mijne Heeren", "ondergeteekende", "teeken ik"). * **Inhoudelijke kern:** De heer Locher verzoekt om een extra toewijzing van "zeevisch" (zeevis). Hij motiveert dit verzoek niet specifiek, maar stelt dat hij meent dat het hem "toekomt". * **Ambtelijke afhandeling:** De brief is door de bureaucratie verwerkt. In de linkerbovenhoek is de beslissing genoteerd: "Verzoeken afwijzen". Dit is gedateerd op 13 januari 1942, ongeveer drie weken na de verzending. De letters "HJ" zijn waarschijnlijk de initialen van de behandelend ambtenaar. * **Locatie:** Het adres Albert Cuypstraat 101-II bevindt zich in de Amsterdamse Pijp, een buurt die tijdens de bezetting zwaar getroffen werd door de anti-Joodse maatregelen en distributiebeperkingen.

Verzoekschrift / Zakelijke brief.

* **Taal en spelling:** De brief is geschreven in de destijds gangbare formele spelling (de zgn. spelling-De Vries en Te Winkel), herkenbaar aan woorden als 'ondergeteekende' en 'verhooging'. * **Inhoud:** De heer Blank verzoekt om een grotere toewijzing van garnalen (3 keer 15 kg per keer). Hij voert twee argumenten aan: zijn omzet in de jaren vóór de schaarste ("basisjaren") en het feit dat zowel hij als zijn vrouw over een ventvergunning beschikken. Het detail dat zijn vrouw de garnalen altijd snel verkocht ("vooruit verkocht"), ongeacht de prijs, dient om aan te tonen dat er voldoende afzetmarkt is. * **Toestand:** Het document is een handgeschreven brief op gelinieerd papier, voorzien van administratieve stempels en aantekeningen die wijzen op een officiële verwerking door een instantie.

Handgeschreven verzoekschrift (brief).

* **Doel:** De heer Keijzer verzoekt om een "Expediteurs Kaart". Dit was een officieel bewijs of vergunning die in de oorlogsjaren noodzakelijk was om transportwerkzaamheden te mogen verrichten. * **Middelen:** De verzoeker geeft aan over eigen vervoersmiddelen te beschikken, namelijk een **paard en wagen**. In 1942, toen brandstof voor motorvoertuigen uiterst schaars was en grotendeels gevorderd door de bezetter, was vervoer met paard en wagen een essentieel onderdeel van de stedelijke logistiek. * **Opdrachtgever:** Hij noemt werkzaamheden voor "den N.V.", wat impliceert dat hij als onderaannemer of zzp-er voor een specifieke firma wilde gaan rijden. * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in de formele stijl die destijds gebruikelijk was voor correspondentie met officiële instanties ("Met dezen", "ondergeteekende", "in aanmerking te mogen komen").

Handgeschreven brief (officiële ambtelijke correspondentie).

Dit document is een zakelijke brief van een burger aan de gemeentelijke dienst van het Marktwezen. De strekking is tweeledig: 1. **Bevestiging van betaling:** De afzender reageert op een eerdere sommatie (van 29 september 1942) en stelt dat de achterstallige marktgeld-schuld is voldaan. 2. **Vergunningsaanvraag:** Mevrouw Waterman verzoekt om een marktkaart om persoonlijk levensmiddelen te mogen verkopen op de markt op het Waterlooplein. De ambtelijke aantekeningen onderaan de brief tonen de interne afhandeling. Een ambtenaar (Th. Ruys) heeft in eerste instantie "geen bezwaar", maar vraagt om aanvullende persoonsgegevens. De verwijzing naar de heer Gombauer is cruciaal voor de administratieve route binnen de dienst.

Brief (verzoekschrift)

* **Inhoud:** De heer Boeske verzoekt de inspecteur van het Marktwezen om een extra toewijzing van garnalen voor hemzelf en zijn zoon. Hij probeert zijn verzoek kracht bij te zetten door te insinueren dat andere handelaren onterecht grotere hoeveelheden krijgen toegewezen dan waar zij recht op hebben. * **Toon:** De brief is geschreven in een zeer onderdanige en formele stijl, typerend voor die tijd ("de dw. dnr." staat voor "de dienstwillige dienaar"). Tegelijkertijd is de toon manipulatief: de schrijver biedt "volledige discretie" aan in ruil voor de gunst, wat suggereert dat hij bereid is informatie over concurrenten te delen of het verzoek buiten de officiële kanalen om te regelen. * **Correcties:** Opvallend is het doorgehaalde woord "inmenging" in de voorlaatste alinea. Waarschijnlijk vond de schrijver dit woord te negatief of ongepast in een beleefdheidsformule. * **Administratie:** De nummers en paraven duiden op een zorgvuldige archivering door de gemeente. De datum 21/7 boven het referentienummer is waarschijnlijk de datum van behandeling of registratie bij de betreffende dienst. ---

Handgeschreven brief (verzoekschrift aan een overheidsinstantie).

* **Inhoud:** De heer Bommer verzoekt om een officiële toewijzing (vergunning of toewijzing van goederen) voor de handel in gerookte vis en gepelde garnalen. Hij geeft aan dat hij voorheen deze goederen vrij op de markt kon inkopen, maar dat dit door de oorlogsomstandigheden en distributieregels niet meer mogelijk is. Hij voert als bewijs van zijn vakbekwaamheid aan dat hij al meer dan tien jaar in deze branche werkzaam is en verwijst naar een "Hr. v Santen" als referent. * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een eenvoudig, ietwat archaïsch Nederlands met enkele spelfouten die kenmerkend zijn voor die tijd en sociale klasse (bijv. "ken" in plaats van "kan", "verkocht heeft" in plaats van "heb", "gewoont" in plaats van "gewoond"). * **Besluitvorming:** De ambtelijke reactie is kort en krachtig. De diagonale krabbel "afwijze" (waarschijnlijk een instructie voor de administratie om een afwijzingsbrief te sturen) geeft aan dat het verzoek niet is ingewilligd.

Zakelijke brief (handgeschreven).

* **Verzoek:** De heer Griffioen verzoekt om een verplaatsing binnen de Centrale Markt van Amsterdam. Hij wil zijn huidige pakhuis op Pier A No. 1 verruilen voor het pakhuis van de firma Meijer Mok & Co in de Markthal. * **Motivatie:** De reden is medisch-sociaal van aard. Zijn dochter Nelly, die als zijn assistente werkt, lijdt aan reuma. Het huidige pakhuis op de hoek van de pier is zeer tochtig, wat haar gezondheid verslechtert. * **Toon:** De brief is uiterst beleefd en formeel ("WelEd Heer", "beleefd verzoek"). * **Afhandeling:** De aantekeningen in de marge suggereren dat het verzoek waarschijnlijk niet is gehonoreerd (mogelijk vanwege marktreglementen), gedateerd op 25 februari 1943.

Handgeschreven verzoekschrift.

* **Inhoud:** De heer Heluweld verzoekt om een toegangsbewijs ("kaart") voor de Centrale Markt in Amsterdam. Hij exploiteert een besteldienst en krijgt dagelijks verzoeken van klanten om groenten te halen, maar zonder officieel bewijs wordt hem de toegang tot het marktterrein ontzegd. * **Toon:** Het taalgebruik is uiterst beleefd en nederig, kenmerkend voor correspondentie met instanties in die tijd (gebruik van "Wel Ed Heer" en de afsluiting "u.d.w.d." oftewel *Uw Dienstwillige Dienaar*). * **Taalgebruik:** Het document bevat enkele spelfouten die typisch zijn voor die periode of de persoonlijke schrijfstijl ("word" in plaats van "wordt", "Centraoale", "Cliente"). * **Administratieve afhandeling:** De ambtelijke aantekeningen suggereren dat de brief serieus is genomen. Er is bijgeschreven "M.i. bedrijfshulp" (Naar mijn inziens bedrijfshulp) en het document is op 22 oktober 1943 als "afgedaan" gemarkeerd, twaalf dagen na dagtekening.

Handgeschreven verzoekschrift aan het gemeentebestuur/marktwezen van Amsterdam.

* **Inhoud:** De heer Brockhoff verzoekt om een "losse standplaats" op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam voor de verkoop van groenten. Hij voert als argument aan dat hij een vakgenoot ("markttuinder") is van de personen die daar reeds staan. * **Taalgebruik:** Het schrijven is formeel maar bevat enkele grammaticale onvolkomenheden die typerend zijn voor die tijd en achtergrond (bijv. "het verkoop" in plaats van "de verkoop" en "komt" in plaats van "kom"). * **Administratief proces:** De kanttekeningen boven- en onderaan wijzen op een ambtelijke afhandeling. De vraag "Zaak is toch afgedaan?" suggereert dat er mogelijk al eerder een besluit was genomen over een soortgelijke aanvraag. De verwijzing naar een eerdere aantekening van het "marktwezen" van 11 september 1943 bevestigt dat dit een lopend dossier was. * **Locatie:** De afzender woonde aan de Boerenwetering, een gebied dat destijds aan de rand van de bebouwing lag en waar veel tuinbouw plaatsvond (nabij het huidige Amsterdam-Zuid/De Pijp).

Brief / Verzoekschrift

* **Inhoud:** Mevrouw Smit verzoekt de autoriteiten om een standplaats op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam voor het exploiteren van een "consumptiewagen" (koffie en soep). Ze motiveert dit verzoek vanuit een precaire financiële situatie: haar echtgenoot verblijft sinds de Duitse inval in mei 1940 als militair bij de Nederlandse Marine in het buitenland. * **Taalgebruik en toon:** De brief is geschreven in een beleefde, enigszins formele maar ook dringende toon. Opvallend is de term "voormalige Ned Marine", wat een voorzichtige formulering is die destijds gebruikelijk was onder het Duitse bezettingsbestuur om niet te provoceren, terwijl het toch de afwezigheid van de kostwinner verklaarde. * **Administratieve verwerking:** De brief is voorzien van een dossiernummer en een kanttekening van een ambtenaar (mogelijk Th. Rens) die op 22 november 1943 om advies heeft gevraagd over dit verzoek.

Handgeschreven brief.

* **Kernboodschap:** Mevrouw Kelman verzoekt de Distributiedienst om de verkoop van vis op te nemen in het bonnensysteem. * **Argumentatie:** De huidige wijze van verkoop (op specifieke tijden en plaatsen zonder bonnen) bevoordeelt mensen die tijd hebben om in de rij te staan. Kwetsbare groepen zoals werkende vrouwen, ouderen en minder validen vissen letterlijk en figuurlijk achter het net. Door het inzetten van reservebonnen van de distributiekaart zou de verdeling eerlijker worden. * **Toon:** De brief is geschreven in een zeer beleefde, bijna nederige maar tegelijkertijd kordate toon ("neem ik beleefd de vrijheid", "Hoogachtend"). Het toont de burgerlijke assertiviteit in een tijd van grote schaarste. * **Status:** De vele stempels en parafen suggereren dat de brief serieus in behandeling is genomen door de ambtelijke molen van de Amsterdamse voedselvoorziening.

Zakelijk memorandum / brief.

* **Inhoud:** De heer Versfelt verzoekt de gemeente Amsterdam om een volledige betaling voor een zending eieren van 11 juli 1916. Hij wijst op een tekort in de betaling: hij ontving per aangetekende brief 1022,06 gulden, terwijl het bedrag volgens hem 1044,00 gulden zou moeten zijn, exclusief de vergoeding voor 15 lege kisten. * **Juridische/Zakelijke verwijzing:** Versfelt beroept zich op de regels van het "eierbureau te Amersfoort". Hij herinnert de ontvanger eraan dat klachten (reclamaties) binnen 48 uur (2 x 24 uur) na ontvangst ingediend moeten worden, wat suggereert dat de gemeente te laat is met eventuele bezwaren over de levering. * **Schrift:** Het document is geschreven in een verzorgd, zakelijk cursief handschrift uit het begin van de 20e eeuw.

Getypte brief (doorslag/afschrift).

* **Kernboodschap:** Mevrouw Grishaaver verzoekt het Bedrijfschap om opnieuw vis toegewezen te krijgen voor haar zaak. Ze legt uit dat de zaak tussen 1942 en 1944 gesloten was omdat haar man "niet-arisch" (Joods) is. Om de zaak te kunnen heropenen, is het eigendom overgedragen aan hun zoon Rudolf, waardoor de onderneming volgens de regels van de bezetter weer als "Arisch" wordt beschouwd. * **Administratieve obstakels:** De schrijfster kan geen historische omzetcijfers overleggen omdat de administratie verloren is gegaan tijdens de gedwongen liquidatie in 1942. Ze verwijst naar de *Wirtschaftsprüfstelle* in Arnhem, de instantie die toezag op de "Arisering" van bedrijven. * **Overlevingsstrategie:** De brief is een direct bewijs van de tactieken die Joodse ondernemers en hun families noodgedwongen gebruikten om hun broodwinning te redden: het formeel overdragen van de zaak aan (mogelijk half-Joodse of niet-Joodse) familieleden om onder de anti-Joodse maatregelen uit te komen. * **Persoonlijke situatie:** De toevoeging dat de echtgenoot op Schiphol werkt, is cruciaal. Schiphol was een plek waar tijdens de oorlog veel dwangarbeid werd verricht (vaak herstelwerkzaamheden na bombardementen). Het benadrukt dat hij fysiek en formeel geen deel meer uitmaakt van de winkelvoering.

Handgeschreven brief met ambtelijke aantekeningen.

* **Verzoek:** De heer Goldstein verzoekt om een ondersteunende verklaring ("briefje") om in Den Haag een "erkenningskaart" aan te vragen. Deze kaart was tijdens de bezetting nodig om legaal handel te mogen drijven en goederen (in dit geval bloemen) te mogen inkopen. * **Ambtelijke afhandeling:** De inspecteur (mogelijk Moormann) bevestigt dat de aanvrager bekend staat als een betrouwbare marktkramer die normaal gesproken in consumptie-ijs en gerookte vis handelt, maar 's zomers ook bloemen verkoopt. * **Opvallend:** Het proces lijkt traag te verlopen; er is een notitie over "papieren gebrek" die de afhandeling vertraagt. Uiteindelijk lijkt het gevraagde briefje op 26 juli 1944 te zijn verstrekt. * **Schrift:** Het document bevat een mix van een formeel verzoekschrift in een klassiek cursief handschrift en snelle, ambtelijke kanttekeningen.

Handgeschreven verzoekschrift aan de marktmeester/directeur van het marktwezen.

* **Inhoud:** De heer Hilster verzoekt om zijn vaste standplaats op de markt in de Jan Evertsenstraat terug te krijgen. Hij legt uit dat hij tijdelijk tassen heeft verkocht op de Albert Cuypstraat, maar dat hij nu weer "vrije groenten" (groenten die niet op de bon waren) kan bemachtigen, zoals radijs en soepgroente. * **Administratief proces:** Het document toont de ambtelijke verwerking. In de kantlijn is "is juist" genoteerd (bevestiging van zijn eerdere historie). Onderaan staat een overzicht van zijn arbeidsverleden op de markt (vanaf 1935). Er is een oproep voor een gesprek ingepland op 14 juni 1944. * **Besluitvorming:** Op 16 juni 1944 wordt genoteerd dat de aanvraag met de directeur is besproken en dat de vaste plaats verleend mag worden. * **Taalgebruik:** Typisch voor die tijd met archaïsche spelling en zinsbouw ("eenigen jaren", "in den Jan Evertsenstraat", "verblijf ik met den meesten").

Handgeschreven verzoekschrift.

* **Inhoud:** De afzender, J. Schrak, verzoekt om teruggave van zijn vaste staanplaats (nummer 8) in de markthal. Hij legt uit dat hij gedurende de periode januari tot mei tijdelijk elders werkzaam was (bij de firma Nyman) en daardoor zijn marktgeld niet heeft voldaan. Hij verklaart dat dit niet opzettelijk was en biedt aan de achterstand direct te betalen ("aan te zuiveren") om zijn plek te behouden. * **Toon:** De brief is uiterst beleefd en formeel van toon ("verzoekt zeer beleefd", "Hoogachtend"), passend bij de verhouding tussen een kleine handelaar en een controlerende instantie. * **Administratieve sporen:** De brief is voorzien van ambtelijke aantekeningen. Een medewerker (mogelijk Th. Vrij) vraagt op 10 augustus of de bewuste plaats nog vrij is, waarna de brief op 13 augustus verder is afgehandeld.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Doel van de brief:** De heer Metz verzoekt om de omzetting van zijn tijdelijke ("losse") standplaats op de Ten Katemarkt naar een vaste standplaats. Hij voert als argument aan dat hij de markt al geruime tijd regelmatig bezoekt. * **Taalgebruik:** De brief is gesteld in het destijds gebruikelijke formele en beleefde Nederlands ("Mijne Heeren", "ondergetekende beleefd", "U bij voorbaat dankend"). * **Administratieve verwerking:** De brief is op 25 oktober geschreven en op 1 november 1944 officieel ingekomen bij de betreffende instantie. De paarse stempel "M. 1944" verwijst vermoedelijk naar de administratie van het 'Marktwezen'. * **Handschrift:** Het betreft een zeer goed leesbaar, verzorgd cursief handschrift, typerend voor het onderwijs in de eerste helft van de 20e eeuw.

Handgeschreven brief op briefpapier.

* **Kern van het document:** De brief is een formeel verzoek van een kleine ondernemer uit Amsterdam-Noord aan de gemeente Amsterdam (Marktwezen). De heer Bezembinder verzoekt om een marktvergunning voor één dag per week om tweedehands goederen te verkopen. * **Ambtelijke afhandeling:** De brief bevat belangrijke marginalia (kanttekeningen) die het administratieve proces laten zien. Op 18 januari 1944 is de aanvrager opgeroepen om een formulier in te vullen. Op 19 februari 1944 is de zaak afgerond: er is een 'Legitimatiekaart' afgegeven voor een 'losse plaats' op de Noordermarkt, met expliciete toestemming van de Directeur van Marktwezen. Daarna is het document gearchiveerd ("Opbergen"). * **Handschrift en Stijl:** De brief is geschreven in een zakelijke maar beleefde toon, typerend voor het midden van de 20e eeuw ("Uw antwoord gaarne tegemoet ziende"). Het handschrift is redelijk leesbaar, uitgevoerd in inkt met een scherpe pen.

Handgeschreven verzoekschrift (brief).

* **Inhoud:** De heer Esveld verzoekt om een marktvergunning voor het Waterlooplein. Hij voert persoonlijke en financiële redenen aan: hij is na 28 jaar trouwe dienst bij de Gemeentetram afgekeurd vanwege psychische klachten ("zenuwen en vergeetachtigheid"). Met een pensioen van 18 gulden en een huur van 7,50 gulden kan hij nauwelijks rondkomen, zeker met een opgroeiend kind. * **Specialisatie:** Opvallend is zijn specifieke plan om tweedehands handschoenen op te knappen en te verkopen, waarbij hij zijn eerdere ervaring als schoenmaker (leerbewerking) wil inzetten. * **Beoordeling:** De ambtelijke notities onderaan zijn onverbiddelijk. Er staat "model afwijzing", wat betekent dat het verzoek is afgewezen middels een standaardbrief. De reden voor afwijzing wordt in de kantlijn niet gespecificeerd, maar dergelijke vergunningen waren in oorlogstijd zeer schaars.

Handgeschreven verzoekschrift (brief).

* **Inhoud:** De heer Westbroek verzoekt om uitsluitsel over een eerder ingediende aanvraag voor een marktvergunning. Hij benadrukt dat hij een bekende is van de marktmeester en in het verleden reeds een standplaats had. * **Argumentatie:** De afzender voert zijn verslechterde gezondheidstoestand aan als voornaamste reden. Omdat hij fysiek niet meer in staat is om verre reizen te maken, zoekt hij een standplaats dichter bij huis (in Haarlem), in plaats van elders (zoals Amsterdam, waar hij mogelijk eerder stond of overwoog te staan). * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in de formele stijl van die tijd, met gebruik van de 'oude' spelling (bijv. "ondergeteekende", "Mijnheeren"). De zinsbouw aan het einde is wat gehaast of grammaticaal incompleet ("niet meer toelaten" in plaats van "niet meer toelaat").

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (pagina 2). * **Taal:** Nederlands (verouderde spelling). * **Kenmerken:** Pagina bevat het slot van een verzoekschrift of ambtelijke correspondentie; ondertekend door "De Directeur". * **Onderwerp:** Onderzoek naar de levensvatbaarheid van een groothandelsbedrijf door een persoon genaamd Floor op de Centrale Markt te Amsterdam. * **Pla...

# DOCUMENT INFO * **Type:** Handgeschreven verzoekschrift. * **Afzender:** J. Reijne. * **Ontvanger:** Een niet nader genoemde ambtenaar, geadresseerd als "Weled. Heer" (waarschijnlijk de marktmeester of een functionaris van de afdeling Marktzaken). * **Datum:** Het document is gedateerd op 22 februari 1939 (gebaseerd op de aantekening "22/2" in de kop). * **Kenmerk:** N<u>o</u> 25 / 35 ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift/brief. * **Datum:** 28 oktober 1943. * **Locatie:** Amsterdam. * **Afzender:** Onbekend (ondertekend als "Ondergetekende", naam niet zichtbaar op deze zijde). * **Geadresseerde:** "Mijne Heren" (waarschijnlijk de Marktmeester of het Gemeentelijk Marktwezen Amsterdam). * **Kenmerken:** Bevat administratieve aantekeninge...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift/brief. * **Datum:** 2 maart 1939. * **Afzender:** H. Hangjas, wonende aan de Valkenierstraat 17 III, Amsterdam. * **Ontvanger:** Onbekende functionaris (geadresseerd als "WelEd. Heer"), waarschijnlijk de marktmeester of een ambtenaar van de afdeling Marktwezen. * **Kenmerken:** Bevat een paars administratief stempel bove...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift. * **Datum:** 10 juni 1942. * **Afzender:** J. Lust, Amsterdam. * **Ontvanger:** Een niet nader genoemde functionaris ("WelEd. Heer"), vermoedelijk de marktmeester of een ambtenaar van de Dienst der Markten in Amsterdam. * **Referentienummers:** Nᵒ 107/38/1 en M. 1342 7/6 (in paarse inkt); '620' (potlood, rechtsboven).