AI-Synthese 51

M. Brouwer was een functionair bij de Centrale Markt in Amsterdam die tussen 1939 en 1942 betrokken was bij diverse administratieve processen, waaronder het schrijven van documenten, het uitvoeren van boetes en het fungeren als rapporteur. Hij speelde een rol in de arisering van de Centrale Markt, het beheer van de Centrale Hal en de uitvoering van het buitenlandersbeleid. De persoon was geassocieerd met de Joodsche Raad en distributieprocessen binnen Groep 22.

Lotgevallen

1939 administratieve rol Betrokken bij 12 documenten als schrijver, directeur, uitvoerder van boete, ontvanger, verstuurder, rapporteur, afzender of overig.
1939 administratieve rol Betrokken bij 20 documenten met diverse functies zoals schrijver van het document, ondertekenaar, onbekend, en schrijver of adressee.
1940 administratieve rol Betrokken bij 5 documenten.
1941 administratieve rol Betrokken bij 10 documenten.
1942 administratieve rol Betrokken bij 5 documenten.

Handel

Centrale Markt
Centrale MarktVeilingAriseringCentrale HalBuitenlandersbeleidJoodsche RaadDistributieGroep 22
Gebaseerd op 32 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-300 | Pagina 7 | 1939

Dienstbrief (getypt).

* **Inhoud:** Het document is een officiële mededeling van een disciplinaire maatregel. De heer G. Hiemstra krijgt een toegangsverbod voor de Centrale Markt voor de duur van drie dagen. * **Aanleiding:** De reden voor deze sanctie is dat Hiemstra op 11 augustus 1939 zijn persoonsgebonden betalingsbewijs (toegangsbewijs) heeft uitgeleend aan een ander persoon, ene J. Klene. * **Juridische grondslag:** De beslissing is gebaseerd op Artikel 35, lid 1 van het geldende 'Reglement op de Centrale Markt'. * **Handtekening:** De brief is ondertekend namens de Directeur door de Secretaris ("b.a." staat voor 'bij afwezigheid' of 'bij aanwijzing'). De handgeschreven notitie "M. Brouwer" bovenaan verwijst vermoedelijk naar de ambtenaar die de zaak behandelde of de brief verzond.

Archief 745 | 745-300 | Pagina 30 | 1939

Document

De brief is een formele kennisgeving van een administratieve sanctie. De heer C. Duin uit Beverwijk wordt gestraft omdat hij zijn persoonlijke toegangskaart voor de Centrale Markt heeft uitgeleend aan zijn broer. Dit is een overtreding van Artikel 35, lid 1 van het betreffende marktreglement. De sanctie is een tijdelijk toegangsverbod van drie dagen, ingaande op donderdag 31 augustus 1939. De brief is zakelijk en dwingend van toon. De handgeschreven aantekeningen ("Verzonden 29/8" en de naam "M. Brouwer", mogelijk een secretaris of de directeur zelf) wijzen op de administratieve verwerking binnen de organisatie van de markt.

Archief 745 | 745-293 | Pagina 84 | 1939

Doorslag van een ambtelijke brief (kantoorkopie).

* **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in het Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "tyd", "myn", "zyn", "verwyzing" waarbij de 'ij' als 'y' wordt geschreven). Het taalgebruik is formeel en directief. * **Inhoud:** De directeur van de Centrale Markt berispt de directie van Marcanti omdat onbevoegden via hun pand (het café-restaurant of de keuken) illegaal de markthallen betreden. Er wordt expliciet verwezen naar een eerdere waarschuwing uit 1936, wat duidt op een hardnekkig probleem met de toegangscontrole. * **Contextuele details:** De vermelding "vide" (Latijn voor 'zie') is typerend voor de toenmalige ambtelijke correspondentie. De afkorting "vP/G." rechtsboven verwijst waarschijnlijk naar de initialen van de opsteller en de typist(e).

Archief 745 | 745-299 | Pagina 115 | 1939

Doorslag van een verzonden brief.

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek. De heer Oudhof had schriftelijk verzocht om opnieuw toegang te krijgen tot het terrein van de Centrale Markt. De directeur herinnert hem eraan dat een dergelijk verzoek al eerder (in maart 1937) door het college van Burgemeester en Wethouders is afgewezen. * **Toon:** De toon is kortaf en bureaucratisch. De zin "Ik heb daaraan niets toe te voegen" wijst op een definitieve beslissing waarbij geen ruimte is voor verdere correspondentie of discussie. * **Administratieve sporen:** De afkorting "vP/G." zijn waarschijnlijk de initialen van de typist(e) en de opsteller. De handgeschreven notitie "Verzonden 15/7" dient als bewijs voor de verzendadministratie. De onderstreping van de plaatsnaam en de toevoeging van "Wyk 21" hielpen bij de postbezorging binnen Amsterdam.

Archief 745 | 745-304 | Pagina 120 | 1939

Ambtsbrief / Interne correspondentie

Deze brief van 18 september 1939 betreft een zakelijk voorstel van de Directeur van de Centrale Markt aan de Wethouder voor de Levensmiddelen. De kern van de brief is een verzoek om een financiële vergoeding (grondrente/huur) voor het gebruik van een terreinstrook door de Luchtbeschermingsdienst (LBD). **Kernpunten:** 1. **Locatie:** Een strook grond ten oosten van het Oostelijk Marktkanaal bij de Centrale Markt (ruim 6000 m2). 2. **Gebruik:** Opslag van "een groote partij hout" door de Dienst der Publieke Werken ten behoeve van de LBD. 3. **Financieel voorstel:** De directeur stelt een jaarlijkse vergoeding van ƒ 1500,- voor. Hij beargumenteert dat dit een gunstig tarief is (ƒ 0,25 per m2) vergeleken met markttarieven elders in de stad (ƒ 0,75 per m2). 4. **Administratie:** De brief verwijst naar eerdere correspondentie van 5 september 1939. De handgeschreven namen bovenin duiden op de interne circulatie van het document onder ambtenaren. ---

Archief 745 | 745-299 | Pagina 196 | 1939

Zakelijke brief (doorslag of officiële kopie).

* **Kernboodschap:** De brief betreft een officiële ordemaatregel: een toegangsverbod voor de duur van twee weken. * **Aanleiding:** De geadresseerde, de heer G.v.d. Meer, heeft gefraudeerd door te proberen de Centrale Markt te betreden met een betalingsbewijs dat op naam stond van iemand anders (A. van Steyn). * **Juridische grondslag:** De sanctie is gebaseerd op de interne reglementen van de markt, specifiek artikel 35 lid 1. * **Administratieve details:** De handgeschreven aantekeningen rechtsboven zijn typisch voor een archiefexemplaar; ze bevestigen wie de correspondentie behandelde (M. Brouwer) en wanneer de brief daadwerkelijk de deur uit is gegaan.

Archief 745 | 745-288 | Pagina 225 | 1939

Officiële waarschuwingsbrief / Dienstbrief.

* **Inhoud:** De brief betreft een officiële berisping aan een handelaar (H. Bernhard) op de Centrale Markt in Amsterdam. De handelaar heeft op een 'statistiekbon' een onjuiste opgave gedaan van zijn handelswaar. * **Kern van het vergrijp:** Er is een aanzienlijk verschil tussen de opgegeven hoeveelheid en de werkelijke aanvoer. De handelaar gaf 30.000 kg peren op, terwijl er in werkelijkheid slechts 1.800 kg peren en 1.000 kg pruimen aanwezig waren. Dit is een overstatement van factor 10. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar *artikel 30 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt*. Dit duidt op een streng gereguleerde marktomgeving waar administratieve accuratesse verplicht is. * **Toon:** De toon is formeel en streng ("Ik waarschuw U hierbij ernstig"). Het document diende waarschijnlijk als bewijslast in een dossier bij herhaalde overtredingen.

Archief 745 | 745-288 | Pagina 265 | 1939

Handgeschreven rapport van een controleur.

* **Kern van het rapport:** Controleur Blom rapporteert een incident betreffende het onterecht claimen van vrijstelling van kadegeld. Schipper Heyson van het schip "Flora" laadde goederen voor een private grossier (Wiggermansen) terwijl hij gebruikmaakte van de faciliteiten (en de bijbehorende vrijstelling van kadegeld) die bedoeld zijn voor veiling- en koelhuistransport. * **Handhaving:** De controleur heeft een kwitantie (kw.) van 88 cent uitgeschreven. De schipper betaalde onder protest, maar de veilingmeester (mogelijk familie of met dezelfde achternaam) steunde de betaling om te voorkomen dat de algemene vrijstelling voor veilingschepen in diskrediet zou worden gebracht. * **Beoordeling:** De superieur (initialen A.v.P.) bevestigt dat de controleur juist heeft gehandeld en benadrukt de noodzaak van strikte controle om misbruik van regelingen te voorkomen.

Archief 745 | 745-270 | Pagina 287 | 1939

Administratieve notitie op een officieel 'bijblad' formulier.

* **Onderwerp:** Het document betreft de personeelsplanning en de inzet van vrouwen in functies tijdens een mogelijke oorlogssituatie. * **Kerngedachte:** De auteur van de eerste passage stelt voor om vrouwelijke EHBO-vrijwilligers ("vr. vrijw.") in te zetten op "Ch." (mogelijk het Chemisch Laboratorium of een specifieke post). Hierdoor zou het mannelijke personeel vrijkomen voor zwaardere taken van de Luchtbeschermingsdienst, zoals de brandweer, het verkennen van gifgas ("gasverkenn."), ontsmetting en het opruimen van puin. * **Tegengeluid:** In de tweede passage (24 juni) wordt dit plan genuanceerd of beperkt. Er wordt expliciet gesteld dat "marktpersoneel en ventcontroleurs" niet door vrouwen vervangen kunnen worden, wat wijst op de toenmalige opvatting dat handhavings- en toezichthoudende rollen in de publieke ruimte ongeschikt waren voor vrouwen. * **Proces:** De verschillende handschriften en parafen tonen een ambtelijke weg waarbij een voorstel wordt gedaan, getoetst en uiteindelijk wordt doorverwezen naar een bespreking met een hogere functionaris (Hr. Van Duinhoven).

Archief 745 | 745-299 | Pagina 347 | 1939

Formele kennisgeving/brief (doorslag of kopie).

Dit document betreft een officiële disciplinaire sanctie opgelegd door de directie van de Centrale Markt in Amsterdam. De ontvanger, de heer M. van Dyk, wordt gesanctioneerd voor een overtreding van de marktvoorschriften: het uitlenen van zijn strikt persoonlijke toegangskaart aan een derde partij (B. Meents) op 18 juli 1939. Op basis van het specifieke reglement (artikel 35 lid 1) wordt Van Dyk gestraft met een tijdelijk toegangsverbod van drie opeenvolgende dagen. De brief is formeel en juridisch van aard, bedoeld om de sanctie rechtsgeldig vast te leggen en de betrokkene te informeren over de exacte data van uitsluiting.

Archief 745 | 745-288 | Pagina 448 | 1939

Getypte officiële brief (doorslag).

Deze brief is een formele waarschuwing of berisping aan de heer Ruhé, een leverancier aan de Centrale Markt in Amsterdam. De aanleiding is een administratief verzuim: het onjuist of onvolledig invullen van een 'statistiekbon'. Dergelijke bonnen waren cruciaal voor de marktmeesters om de goederenstromen (hoeveelheid en herkomst) in kaart te brengen. Door te verwijzen naar artikel 30 van het marktreglement, legitimeert de directeur zijn dwingende toon. Het document weerspiegelt de strakke handhaving van de marktvoorschriften in die tijd.

Archief 745 | 745-288 | Pagina 458 | 1939

Intern rapport / schademelding.

* **Incident:** In de vroege ochtend (04:30 uur) van 11 november 1939 heeft een rangeertrein van de NS een stapel appelkisten omvergereden op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. * **Bewijslast:** Er is fysiek bewijs gevonden in de vorm van "appelsporen" op het wiel van een specifieke 15-tons wagon (nr. 21327). * **Aansprakelijkheid:** De eigenaar van de appels, Grossier Keizer, wijst naar de NS voor schadevergoeding. Hij voert aan dat zijn expediteur niet wist dat er zo vroeg al treinen reden. * **Besluit:** In de kantlijn/onderaan wordt door een hogere functionaris (mogelijk Jeurissen) opgemerkt dat een eventuele claim niet bij de spoorwegen, maar bij de betreffende expediteur neergelegd moet worden. De expediteur had de goederen immers op een onveilige plek (op of nabij het spoor) geplaatst. * **Taalgebruik:** Het document bevat typische vooroorlogse spelling en terminologie, zoals "convoi", "beweerd" (met d, waar we nu een t verwachten) en "grossier".

Archief 745 | 745-308 | Pagina 38 | 1940

Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven kanttekeningen.

Dit document is een ambtelijk advies betreffende een vergunningsaanvraag. De kern van de zaak is de afwijzing van een aanvraag van de heer **W.F. Licher** uit Amsterdam om officieel erkend te worden als kleinhandelaar in tuinbouwproducten (groenten en fruit). De reden voor het negatieve advies is gebaseerd op een inspectie door controleur **Felthuis**. Uit het rapport van de controleur bleek dat de aanvrager geen enkel bewijs kon overleggen van eerdere ervaring in deze sector. De directeur adviseert de overkoepelende organisatie daarom de aanvraag af te wijzen. De formele, afstandelijke toon is typerend voor de bureaucratische correspondentie uit die periode.

Archief 745 | 745-308 | Pagina 44 | 1940

Getypte brief (doorslag of kopie) met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief betreft een negatief advies over een vergunningsaanvraag. Een zekere H. van Iperen uit Amsterdam heeft een aanvraag ingediend om officieel erkend te worden als kleinhandelaar in groenten en fruit. De afzender van de brief stuurt een rapport mee van een controleur genaamd Felthuis. Uit dit onderzoek is gebleken dat de aanvrager heeft gelogen op zijn aanvraagformulier ("niet naar waarheid heeft ingevuld") en bovendien niet over de vereiste vakbekwaamheid of opleiding beschikt. Op basis hiervan adviseert de directeur aan de centrale autoriteit in Den Haag om het verzoek af te wijzen. De taal is formeel en typerend voor de vroege 20e-eeuwse ambtenarij, met gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' (bijlage -> bylage, mijn -> myn) en de genitiefvormen (den tuinbouw).

Archief 745 | 745-337 | Pagina 338 | 1940

Officiële kennisgeving / Strafmaatregel.

Dit document is een formele aanzegging van een toegangsontzegging voor de Centrale Markt in Amsterdam. De ontvanger, de heer H. de Jonge, wordt gestraft voor een overtreding van het marktreglement: het illegaal storten van een kist groenteafval op het marktterrein. De sanctie is een tijdelijk verbod van drie dagen (van maandag 10 tot en met woensdag 12 juni 1940). De snelheid van handelen is opvallend: de overtreding vond plaats op 6 juni, de brief is diezelfde dag getypt en op 7 juni verzonden. De handgeschreven aantekening "M. Brouwer" rechtsboven is vermoedelijk de naam van de ambtenaar of opziener die de overtreding heeft geconstateerd of de administratieve afhandeling verzorgde.

Archief 745 | 745-337 | Pagina 340 | 1940

Dienstverslag / Rapport van wangedrag.

Dit document is een ambtelijk rapport betreffende een ordeverstoring en milieuovertreding op een marktterrein. De kern van het incident is het illegaal storten van afval ("een kist met vuil") en de daaropvolgende weerspannigheid van de overtreder. De tekst geeft een levendig beeld van de spanning tussen het handhavend personeel en de marktkooplieden/personeel. De overtreder, de 19-jarige B.H.J. Michies, toont openlijk minachting voor het gezag van de controleur door te stellen dat hij "maling aan alles" heeft en suggereert dat de handhavers willekeurig handelen op basis van hun ochtendhumeur. Juridisch-administratief is het interessant om te zien hoe de strafmaat tot stand komt: er wordt eerst zes dagen schorsing gesuggereerd (rechtsboven), maar uiteindelijk wordt besloten tot drie dagen feitelijke uitsluiting van de markt (12 t/m 14 juni).

Archief 745 | 745-328 | Pagina 462 | 1940

Doorslag van een officiële correspondentie (disciplinaire aanzegging).

* **Inhoud:** De brief betreft een officiële berisping en een voorwaardelijke straf voor de heer Th. van Lier. Hij heeft groenten en fruit (spruiten en peren) ingekocht bij een grossier die niet officieel verbonden was aan de Centrale Markt. * **Juridische grondslag:** Er wordt verwezen naar artikel 5 (verbod op handel buiten de markt om) en artikel 35 lid 1 (strafbepaling) van het Reglement op de Centrale Markt. * **Strafmaat:** Een voorwaardelijke ontzegging van de toegang tot de markt voor de duur van één dag, met een proeftijd van één jaar. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk en autoritair, kenmerkend voor ambtelijke communicatie uit die periode.

Archief 745 | 745-364 | Pagina 21 | 1941

Ambtelijke brief/rapportage betreffende een marktontzegging.

* **Inhoud:** De directeur van de Centrale Markt rapporteert een diefstal van zeven lege kisten door twee geregistreerde kopers (Kreijt en Dijkstal) ten nadele van een grossier. De directeur heeft hen reeds voor 14 dagen geschorst, maar adviseert de Wethouder/Regeringscommissaris om een zwaardere straf op te leggen: zes maanden ontzegging voor Kreijt (die een recidivist is) en vier maanden voor Dijkstal. * **Bestuurlijke context:** De brief is gericht aan de Wethouder voor de Levensmiddelen, maar noemt in de tekst de "Regeeringscommissaris voor Amsterdam". Dit is een directe verwijzing naar de bestuurlijke structuur tijdens de Duitse bezetting. In maart 1941 werd de gemeenteraad ontbonden en werd E.J. Voûte aangesteld als regeringscommissaris, die de bevoegdheden van de burgemeester en de raad overnam. * **Handhaving:** Het document toont de strikte controle op de voedselvoorziening en de orde op de markt tijdens de oorlog. Zelfs de diefstal van 'ledige kisten' werd hoog opgenomen en leidde tot langdurige uitsluiting van de economische activiteit op de markt.

Archief 745 | 745-364 | Pagina 119 | 1941

Doorslag van een officiële kennisgeving/strafbeschikking.

* **Inhoud:** Het document is een formele mededeling van een disciplinaire maatregel. De geadresseerde, J. Schuitemaker, krijgt een toegangsverbod voor de Centrale Markt voor de duur van drie dagen. * **Aanleiding:** De reden voor deze sanctie is het illegaal storten van een "kist vuil" op het marktterrein ruim een maand eerder (8 juni). * **Toon:** De toon is strikt zakelijk en autoritair ("ontneem ik U het recht"). * **Terminologie:** "jl." staat voor *jongstleden* (afgelopen); "a.s." staat voor *aanstaande*. * **Administratieve context:** Het betreft een doorslag voor het archief, wat blijkt uit het dunne papier en de handgeschreven aantekening over de verzenddatum. De straf gaat in kort nadat de brief is verstuurd.

Archief 745 | 745-343 | Pagina 301 | 1941

Getypte brief (doorslag op dun papier).

* **Kernboodschap:** De afzender vraagt om hulp bij het veiligstellen van een aanzienlijke voorraad suikerbieten (130 wagons) voor de Amsterdamse "bietenkokers". * **Problematiek:** Er is sprake van een distributieconflict. De reguliere aanvoer via veilingen is opgedroogd omdat het "Bureau Velders" de bieten vordert. Dit bureau was een crisis-orgaan dat toezag op de centrale distributie van landbouwproducten. * **Belang:** Het verzoek wordt beargumenteerd vanuit het belang van de lokale voedselvoorziening tijdens de wintermaanden. * **Stijl:** Het taalgebruik is uiterst formeel en ambtelijk ("Hiermede heb ik de eer U te berichten", "moge ik U beleefd verzoeken"), kenmerkend voor correspondentie tussen overheidsinstanties in die periode.

Archief 745 | 745-345 | Pagina 309 | 1941

Officiële correspondentie (brief).

* **Inhoud:** De brief is een uitnodiging/bevestiging voor een vergadering op het Stadhuis van Amsterdam. Het onderwerp is de "voedselverstrekking aan gemeentepersoneel". * **Toon:** De taal is formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U mede te deelen"), passend bij de tijdgeest en de aard van de correspondentie tussen overheidsinstellingen. * **Administratieve sporen:** De verschillende stempels en handgeschreven nummers (zoals "14.-'42") duiden op een strikte archivering en dossierregistratie binnen de gemeentelijke bureaucratie. * **Betrokkenen:** De brief komt van de Centrale Keukens en is gericht aan de directeur van het Marktwezen. Dit wijst op een brede coördinatie tussen verschillende gemeentelijke diensten betreffende de voedselvoorziening.

Archief 745 | 745-354 | Pagina 333 | 1941

Handgeschreven notitie op een papierfragment.

* **Handschrift:** Een vlot, hellend cursief handschrift uit de 20e eeuw. * **Tekst:** * De eerste regel bevat de naam **"M. Brouwer"**, die nadrukkelijk is onderstreept. Dit wijst op een hoofdonderwerp of de eigenaar van het dossier waar dit briefje bij hoorde. * De tweede regel leest als **"Sprijs-groeting"**. Dit is een minder gebruikelijke term. "Sprijs" komt voor als Nederlandse achternaam. De combinatie kan duiden op een specifieke administratieve categorie, een samengestelde naam, of een groet van een persoon genaamd Sprijs. * **Functie:** Gezien de vorm en de nietgaatjes diende dit strookje waarschijnlijk als een identificatie-etiket of een bijvoegsel bij een dikker pakket documenten.

Archief 745 | 745-356 | Pagina 358 | 1941

Ambtsverslag/Rapport van de Dienst van het Marktwezen Amsterdam.

Dit rapport beschrijft een onderzoek naar een vermeende overtreding van de marktvoorschriften in Amsterdam tijdens de bezettingsjaren. Een groenteboer, Tibbertsma (J.P. Heijestraat 156), heeft zijn collega en buurman Roemer (nr. 147) aangegeven omdat deze zijn waren niet op de Amsterdamse Centrale Markt koopt, maar direct bij de veiling in Aalsmeer. Roemer geeft tijdens de ondervraging ruiterlijk toe dat hij in Aalsmeer inkoopt en stelt dat hij dit al jaren doet. Hij voert als verweer aan dat de veiling in Aalsmeer gewoon toegankelijk is voor kleinhandelaren en dat hij niet op de hoogte is van een verbod om buiten de Centrale Markt van Amsterdam om te handelen. Hij wijst er tevens op dat vele andere handelaren hetzelfde doen. De handgeschreven notitie onderaan suggereert dat de zaak is besproken met een leidinggevende (Dijkstra) en dat bevestigd is dat er inderdaad op grote schaal direct in Aalsmeer wordt ingekocht door handelaren.

Archief 745 | 745-354 | Pagina 391 | 1941

Doorslag van een officiële brief/betalingsherinnering.

* **Inhoud:** Het document is een formele aanmaning voor een openstaand bedrag van 24 gulden. De schuld heeft betrekking op het gebruik van een 'tuindersplaats' (een standplaats voor groentetelers/handelaren) op de Centrale Markt in Amsterdam over het kalenderjaar 1940. * **Taalgebruik:** De brief is opgesteld in de destijds gebruikelijke formele, ambtelijke stijl (bijv. "ter zake van", "onverwijld", "den kassier"). Opvallend is dat "tebetalen" als één woord is getypt. * **Locatie:** De genoemde locatie Jan van Galenstraat 14 betreft de Centrale Markthallen (het huidige Food Center Amsterdam), die in 1934 in gebruik werden genomen. * **Status:** Het document is een kopie voor het eigen archief van de dienst, wat blijkt uit de handgeschreven aantekening "Verzonden 28/3" en de parafen bovenin.

Archief 745 | 745-363 | Pagina 462 | 1941

Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De brief is een officiële aanzegging van een toegangsverbod voor de Centrale Markt in Amsterdam. De heer B. Faas wordt beschuldigd van medeplichtigheid aan diefstal op 24 maart 1941. * **Sanctie:** Een tijdelijk verbod van twee weken (van 28 maart tot 10 april 1941). Daarnaast wordt er gedreigd met een uitsluiting voor langere termijn. * **Juridische grondslag:** Er wordt verwezen naar artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt. De uiteindelijke beslissing over een langdurig verbod ligt bij de "Regeeringscommissaris voor Amsterdam". * **Toon:** Formeel, direct en sanctionerend.

Archief 745 | 745-364 | Pagina 469 | 1941

Getypte brief (doorslag of archiefkopie).

De brief is een formele kennisgeving van een ordemaatregel. De heer Th. D. Buys wordt gesanctioneerd voor het illegaal betreden van de Centrale Markt in Amsterdam door over het hek te klimmen. De straf bestaat uit een driedaagse ontzegging van de toegang tot het marktterrein, gebaseerd op het vigerende marktreglement. Opvallend is dat de genoemde data van de ontzegging (22, 24 en 25 november) deels in het verleden liggen ten opzichte van de dagtekening van de brief (25 november). Dit wijst erop dat de maatregel waarschijnlijk direct mondeling is opgelegd en dat dit schrijven dient als de officiële administratieve afhandeling en waarschuwing voor de toekomst.

Archief 745 | 745-364 | Pagina 531 | 1941

Handgeschreven proces-verbaal of intern rapport van een diefstalonderzoek.

Het document is een bekentenis van een jonge man, Ferdinand Philippus Serns, die op heterdaad is betrapt bij het stelen van lege kisten op een marktterrein. Hij verklaart dat hij met de opzet naar de markt kwam om te stelen en geeft tevens een eerdere diefstal van 37 kisten van de dag ervoor toe. Opvallende details: * **De dader:** Een 21-jarige man wonend in de Orteliusstraat in Amsterdam-West. * **De benadeelde:** Grossier Nooy, destijds een bekende naam in de Amsterdamse groothandel. * **De context van de diefstal:** Het stelen van lege kisten lijkt triviaal, maar in oorlogstijd hadden dergelijke materialen (hout) en de statiegeldwaarde of herbruikbaarheid ervan een aanzienlijke waarde. * **Administratieve afhandeling:** De rode aantekeningen onderaan lijken te wijzen op de juridische gevolgen. Er wordt gesproken over "14 dagen" en "vonnis", wat suggereert dat de zaak snel is afgehandeld met een korte gevangenisstraf of heropvoedingsmaatregel.

Archief 745 | 745-391 | Pagina 21 | 1942

Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

Dit document is een officieel administratief besluit van de gemeente Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het illustreert de strenge handhaving van de orde op de Centrale Markt, die in die tijd cruciaal was voor de voedseldistributie. * **De Overtreder:** Het betreft de heer I. Hakker, woonachtig aan de Tugelaweg 97. De Tugelaweg ligt in de Transvaalbuurt, een wijk die destijds grotendeels door Joodse Amsterdammers werd bewoond. * **Het Delict:** Diefstal van een "bon" voor twee colli (verpakkingseenheden, zoals kisten) savooiekool. In 1942 was de distributie en rantsoenering van voedsel strikt geregeld; het stelen van een dergelijke bon werd gezien als een ernstige ondermijning van het systeem. * **De Straf:** Een initiële ontzegging van de toegang tot de markt voor veertien dagen door de directeur van het Marktwezen wordt door de Burgemeester omgezet in een verlenging voor "onbepaalden tijd". Dit was een zware sanctie voor iemand die voor zijn levensonderhoud of handel afhankelijk was van de markt. * **Bureaucratie:** Het document toont de uitgebreide ambtelijke weg (rapporten, verwijzingen naar reglementen en verspreiding van afschriften naar verschillende diensten). De handtekening onderaan is van J.F. Franken, die destijds de gemeentesecretaris was.

Archief 745 | 745-383 | Pagina 271 | 1942

Handgeschreven ambtelijke of juridische notitie op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** De tekst beschrijft een onderzoek naar vermeende onregelmatigheden bij de levering van garnalen. Een eerdere bewering dat de zoon van ene Goedhart geen garnalen zou hebben ontvangen, wordt terzijde geschoven omdat deze persoon al voor een ander vergrijp is gestraft. Vervolgens wordt een soortgelijke bewering over een zekere Bonnier weerlegd: uit de feiten blijkt dat Bonnier juist garnalen buiten het officiële distributiesysteem ("de verdeeling") om heeft verkregen van Goedhart. * **Vorm:** Het betreft een kladnotitie met diverse doorhalingen en tussenvoegingen. Opvallend is de persoonlijke ontboezeming onderaan het document ("Merkwaardig hoor!"), die door de auteur is omcirkeld en resoluut is doorgehaald, waarschijnlijk om de objectiviteit van het stuk te bewaren. * **Taalgebruik:** Het gebruik van woorden als "thans", "zoodat" en "betrokken" (in de betekenis van 'verkregen') duidt op een formele, zakelijke context.

Archief 745 | 745-390 | Pagina 399 | 1942

Doorslag van een officiële brief/beschikking.

* **Kernboodschap:** De geadresseerde, de heer Habermehl, krijgt een toegangsverbod voor de Centrale Markt voor de duur van 14 dagen wegens prijsopdrijving. * **Juridische grondslag:** Het besluit steunt op een vonnis van de 'Inspecteur voor de Prijsbeheersching' en artikel 35 van het 'Reglement op de Centrale Markt'. * **Handhavingsketen:** De brief toont de samenwerking tussen verschillende instanties: de prijscontrole (Inspecteur), het marktbeheer (de Directeur) en het lokale bestuur (de Burgemeester). * **Escalatie:** De Directeur heeft de zaak reeds doorgeleid naar de Burgemeester voor een eventuele verlenging van de strafmaat, wat duidt op de ernst waarmee prijsdelicten werden behandeld.

Archief 745 | 745-369 | Pagina 418 | 1942

Handgeschreven memo/notitie met interne vragen en een rapportage.

Het document is een ambtelijke of politionele notitie uit de bezettingstijd. Het bovenste gedeelte (punten 1 t/m 3) bevat actiepunten of vragen over een lopend onderzoek. Centraal staat een gesprek tussen vier personen en de resultaten van een onderzoek door de CCCD naar een persoon genaamd Blom. In de kantlijn en onder de vragen is in rode inkt een aantekening gemaakt ("Brief Landstorm") en een ondertekening door ene M. Brouwer. Het onderste gedeelte, gedateerd op 4 juli 1942, dient als antwoord of verslag. Hieruit blijkt dat er verwarring was over welke "Blom" het precies betrof (er blijken er twee te zijn op verschillende adressen). Er wordt vastgesteld dat er in september 1941 een klacht tegen P. Blom was ingediend bij de CCCD, maar dat deze destijds niet is opgevolgd of gerapporteerd aan de directie. De laatste regel breekt abrupt af.

Archief 745 | 745-378 | Pagina 426 | 1942

Getypte brief met handgeschreven aantekeningen.

* **Inhoud:** De brief is een officiële toestemming voor de Amsterdamsche Beursclub om een excursie te organiseren naar de Centrale Markt in Amsterdam. De ontvanger wordt verwezen naar de bedrijfschef, de heer J. Broerse, om praktische afspraken te maken. * **Personen en Instanties:** * **De Amsterdamsche Beursclub:** Een vereniging voor mensen werkzaam aan de Amsterdamse beurs. * **C.P.H. Sierhuys:** De contactpersoon van de club, gevestigd aan de Herengracht. * **J. Broerse:** Genoemd als bedrijfschef van de Centrale Markt. * **M. Brouwer:** Vermoedelijk de persoon voor wie de handgeschreven herinnering bovenin bedoeld was. * **Toestand van het document:** Het betreft een doorslag of een officieel afschrift op dun papier. Er zijn sporen van perforatie aan de linkerzijde zichtbaar.

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-358 | Pagina 173 | 1941

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer

Relevantie: 86%
Archief 745 | 745-369 | Pagina 140 | 1942

# TRANSCRIPTIE Mr. Brouwer Betrokkene heeft in den kleinhandel uitgeoefend. Ter zake kan van p. d. Tr. C. wordt bericht 1-9-46

Relevantie: 86%
Archief 745 | 745-354 | Pagina 335 | 1941

# TRANSCRIPTIE [Onderstreept] M. Brouwer Sprijs-groeting

Relevantie: 86%
Archief 745 | 745-328 | Pagina 468 | 1940

# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] Ingeschreven 29-11-40 [Inkt linksboven:] de Haav [Rechtsboven:] M. 1940 29/11 [Rechtsboven:] Mr. Brouwer **Rapport No 37/59/25**

Relevantie: 85% die de auto losten, waren 2 knechten van bart en een cafehouder genaamd h. jlinkhamer (kaasmarkt 8 purmerend). deze laat, werd mij door
Archief 745 | 745-355 | Pagina 237 | 1941

# TRANSCRIPTIE Nº 66 / 2 / M. 1942 20/1 19-1-42. mi [?] Th. Brouwer Aan het Marktwezen van Amsterdam. Mijnheer Aangezien ik vermoedelijk een Erkenning als Grossier kan verwachten, wil ik het verzoek tot U richten, Mij op de lijst te plaatsen voor Sollicitant voor een standplaats in de hal (oud Markttuinder) Met hoogachting G J Fontijn L. Akkerweg 98 Adam (W) [Rechtsonder:] 66

Relevantie: 84% ** g. j. fontijn, wonende aan de l. akkerweg 98 te amsterdam (w), ** het marktwezen van amsterdam