was een hooggeplaatste ambtenaar bij de gemeente.

Getypte brief (manuscriptnotitie bovenaan).

Deze brief is een officiële aanmaning voor de betaling van standplaatsgeld. De toon is zakelijk en dwingend. De ontvanger, de heer H.J. Gepkes, krijgt een overzicht van zijn schulden en een strikte deadline: donderdag 4 mei 1939. Indien er niet op tijd wordt betaald bij het kantoor aan de Jan van Galenstraat 14, dreigt de directeur met een voordracht aan het college van Burgemeester en Wethouders om zijn vergunning in te trekken. Dit zou betekenen dat zijn kramen niet meer op de Amsterdamse markten worden toegelaten, wat direct gevolgen heeft voor zijn bedrijfsvoering en zijn huurders. De spelling is conform de toenmalige standaard (bijv. "uiterlyk", "zyn", "myne").

Dienstbrief / Aanmaning

Het document is een formele aanmaning betreffende achterstallig standplaatsgeld. De toon is dwingend en bureaucratisch. De kern van de brief is een ultimatum: indien de schuld niet binnen twee dagen (uiterlijk 4 mei) is voldaan, zal de directeur bij het College van Burgemeester en Wethouders (B&W) adviseren om de vergunning van de heer Yff in te trekken. De brief is interessant omdat deze inzicht geeft in de zakelijke relaties op de Amsterdamse markten vlak voor de Tweede Wereldoorlog. De heer Yff was blijkbaar een "kraamverhuurder": hij bezat kramen en verhuurde deze aan marktkooplui ("Uw huurders"), maar was zelf verantwoordelijk voor de afdracht van de standplaatsgelden aan de gemeente. De handgeschreven notitie linksboven is cruciaal voor de afhandeling van het dossier. Deze vermeldt dat de geadresseerde op de dag van de deadline (4 mei) een bedrag van 2,50 gulden heeft gestort via de postgiro. Dit suggereert dat de dreiging effectief was en de kwestie (voorlopig) werd opgelost.

Officiële brief (doorslag van een getypt origineel).

* **Inhoud:** De brief is een officiële aanzegging van een sanctie. De heer Wagenaar krijgt een tijdelijk toegangsverbod voor de Centrale Markt opgelegd. * **Aanleiding:** De ontvanger heeft op 19 januari een persoon genaamd F. Thysen toegang verleend tot de markt terwijl deze persoon niet over een geldige toegangskaart beschikte. * **Juridische grondslag:** De maatregel is gebaseerd op artikel 35, lid 1 van het 'Reglement op de Centrale Markt'. * **Sanctie:** Een ontzegging van de toegang voor de duur van drie dagen: van maandag 23 tot en met woensdag 25 januari 1939.

Getypte brief (officiële correspondentie).

* **Inhoud:** De brief informeert de heer Wolkers dat hem een kwijtschelding is verleend van 60 gulden aan "plaatsgeld" (marktgeld) over het jaar 1938. * **Reden van kwijtschelding:** De ontvanger heeft zijn vaste tuindersplaats op de markt niet langer bezet, maar is zijn producten wel blijven veilen via de Centrale Markt. Hierdoor was de dubbele heffing of de specifieke vergoeding voor de vaste standplaats niet langer van toepassing. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige officiële spelling (bijv. "kwytschelding", "terwyl", "Wyk"). Het bedrag van 60 gulden was in 1939 een aanzienlijk bedrag, ongeveer gelijk aan drie weken loon voor een gemiddelde arbeider. * **Formaat:** De tekst is zakelijk en kort van stof, kenmerkend voor gemeentelijke of markt-administratieve correspondentie uit die periode.

Ambbtelijke notitie op een voorbedrukt formulier ("Bijblad").

* **Inhoud:** Het document betreft de afhandeling van een incident of regelovertreding op een markt. Een zekere heer Arentzen is "ontboden" (op het matje geroepen) en berispt. * **Terminologie:** De term "Vrijposters" in deze context verwijst naar marktkooplieden die zonder vaste standplaats of vergunning proberen te verkopen (ook wel 'vrije' standplaatszoekers genoemd). Het lijkt erop dat deze specifiek niet meer werden getolereerd. * **Proces:** De notities tonen de voortgang van de zaak: van de initiële doorzending in oktober, een adviesaanvraag, het daadwerkelijk oproepen van de betrokkene op 15 november (uitgevoerd op 17 november), tot de uiteindelijke afdoening op 21 en 23 november 1939. * **Handschrift:** De tekst is geschreven in een vlot, zakelijk cursief uit de jaren '30. De ondertekenaar "DeHaer" lijkt de leidende ambtenaar in deze zaak.

Administratief voorblad of geleideformulier (bijblad) behorend bij een dossier.

Dit document fungeerde als een 'loopbrief' of 'paraaflijst' voor een specifiek dossier binnen de Nederlandse rijksadministratie. Het doel was om de circulatie van het dossier tussen verschillende ambtenaren vast te leggen en formele akkoorden te registreren. * **Route:** Het dossier werd op 28 maart 1939 doorgezonden. Op diezelfde dag werd "Geen bezwaar" aangetekend door een controlerende instantie of ambtenaar. * **Afhandeling:** Het stuk werd op 30 maart ter kennisneming naar de heer Stroer gestuurd. Op 3 april volgde een administratieve handeling (mogelijk door een ambtenaar genaamd De Leur), waarna de heer Stroer op 4 april officieel tekende voor "Kennis genomen". * **Drukwerkgegevens:** De code onderaan ("10.000-10-1937-1016") duidt op een bestelling van 10.000 formulieren van dit model in oktober 1937.

Officiële brief/correspondentie

Deze brief is een formeel schrijven van de Directie van het Marktwezen aan een huurder, de heer E. Braasem. De kern van de brief is de toezending van een officieel geregistreerd huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. De brief bevat twee belangrijke herinneringen aan de huurvoorwaarden: 1. **Onderhoudsplicht:** De huurder is zelf verantwoordelijk voor kleine herstellingen (zoals rolluiken en sloten) op basis van het toenmalige Burgerlijk Wetboek. 2. **Reclamebeperkingen:** Het is de huurder niet toegestaan om zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming reclameborden of aankondigingen te plaatsen. De schrijfstijl is uiterst beleefd en afstandelijk ("heb ik de eer", "verzoek U beleefd"), wat typerend is voor de ambtelijke correspondentie van die tijd.

Officiële kennisgeving/besluit van de gemeente.

* **Inhoud:** Het document betreft een formele afwijzing van een verzoek tot herhaalde toelating tot de Centrale Markt in Amsterdam. De heer Kreyt was blijkbaar de toegang ontzegd naar aanleiding van een niet nader gespecificeerd "gepleegd feit". Het stadsbestuur acht dit feit zo ernstig dat er geen aanleiding ("termen") wordt gezien om de sanctie op te heffen. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de formele ambtelijke stijl van voor de Tweede Wereldoorlog, gekenmerkt door de naamvallen ("den ernst", "gepleegde feit") en de spelling-Marchant. * **Vorm:** Het betreft een getypt document op een voorgedrukt model (G.A. 5). De namen van de burgemeester en secretaris zijn getypt (met de aanduiding "get." voor "getekend"), wat gebruikelijk is bij afschriften. De authenticiteit van het afschrift wordt bekrachtigd door de originele inkt-handtekening van gemeentesecretaris Van Lier.

Zakelijke brief/aanmaning (doorslag).

* **Kernboodschap:** De brief is een laatste waarschuwing (sommatie) aan de heer Fritschy om achterstallig standplaatsgeld te betalen. * **Consequentie:** Bij niet-betaling vóór de gestelde deadline (26 mei 1939) dreigt de directeur de vergunning voor het plaatsen van kramen te laten intrekken door het college van Burgemeester en Wethouders. * **Impact:** Dit zou betekenen dat de kramen van de heer Fritschy geweerd worden van de Amsterdamse markten, wat directe gevolgen heeft voor zijn bedrijfsvoering en zijn huurders (marktkooplieden). * **Stijl:** De toon is strikt formeel en ambtelijk, typerend voor de communicatie van de gemeente Amsterdam in die periode.

Officieel extract uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.

Dit document is een administratieve correctie op een eerder genomen tuchtmaatregel. In 1935 was G. Oudhof de toegang tot de Centrale Markt ontzegd wegens een niet nader genoemd strafbaar feit. Het besluit van 1936 zet de volledige ontzegging om in een voorwaardelijke straf. De effectieve ontzegging van de toegang eindigt op 5 juli 1936 (slechts twee dagen na dit besluit). De rest van de straf wordt voorwaardelijk: deze treedt pas in werking als de heer Oudhof binnen een jaar opnieuw een overtreding begaat op de markt. Opmerkelijk is de portefeuille van de verantwoordelijke wethouder, die destijds een zeer breed en divers scala aan taken onder zich had: van levensmiddelen tot zweminrichtingen. De afkorting "l.s." rechtsonder staat voor *loco sigilli* (in plaats van het zegel).

Getypte brief op officieel briefpapier.

De brief is een zakelijke mededeling van de Directie van het Marktwezen te Amsterdam aan een huurder, de heer A.F. Kitsz. De kern van de brief is de toezending van een officieel geregistreerd huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt. De directeur wijst de huurder expliciet op twee belangrijke contractuele en wettelijke verplichtingen: 1. **Onderhoud:** De huurder is verantwoordelijk voor kleine reparaties (zoals aan rolluiken en ruiten) op basis van het toenmalige Burgerlijk Wetboek. 2. **Reclame:** Het is niet toegestaan om zonder schriftelijke toestemming borden of reclame-uitingen aan te brengen op het gehuurde pand. De taal is formeel ("heb ik de eer U", "beleefd rekening te houden") en hanteert de spelling van vóór de hervorming van 1947 (bijv. "reparatiën", "myn", "zyn", "noodig").

Dienstbrief (administratieve correspondentie)

Deze brief dient als formele geleidebrief voor een officieel geregistreerd huurcontract. De Directie van het Marktwezen herinnert de huurder, de heer Draaisma, expliciet aan twee specifieke bepalingen uit het contract en de wet: 1. **Onderhoudsplicht:** Conform artikel 1619 van het toenmalige Burgerlijk Wetboek is de huurder verantwoordelijk voor kleine herstellingen (zoals rolluiken en glaswerk). 2. **Reclamemiddelen:** Er geldt een verbod op het ongeautoriseerd aanbrengen van borden of reclame op het gehuurde object (artikel 8 van het contract). De toon is zakelijk, formeel en directief, typerend voor de gemeentelijke administratie in die periode.

Dienstbrief / Formele correspondentie

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij een officieel huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt. De directeur wijst de huurder (C. Bras) expliciet op twee contractuele verplichtingen: het zelf bekostigen van kleine reparaties (conform het toenmalige Burgerlijk Wetboek) en het verbod op het ongeoorloofd plaatsen van reclame-uitingen. * **Stijl en Taal:** De brief is geschreven in een formele, ambtelijke stijl ("heb ik de eer U", "U gelieve zich"). Er wordt gebruikgemaakt van de spelling-Marchant (vóór de spellinghervorming van 1947), herkenbaar aan woorden als "bylage", "pakhuisafdeeling", "Burgerlyk", "reparatiën", "zyn" en "schriftelyke". * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notitie "Verzonden 14/7" wijst op een kopie die in het archief van de Directie is bewaard om de verzenddatum te registreren.

Administratief formulier / Rapportenkaart "Kaart Controle Centrale Markt".

Dit document betreft een officiële rapportage van een overtreding op het terrein van de Centrale Markthallen in Amsterdam in maart 1939. De kern van de zaak is de tijdelijke intrekking (inhouding) van de toegangskaart van de heer H.J. Buitenhuis. De feiten zijn als volgt: 1. **De overtreding:** Op 28 maart 1939 om 06:50 uur is de heer Buitenhuis betrapt terwijl hij in de markthal tegen een auto urineerde ("staan wateren"). 2. **Bureaucratorisch proces:** De controleur, J. v.d. Broek, noteert de overtreding. Er volgt direct een interne afstemming over de strafmaat. Er wordt eerst met potlood geopperd: "3 dagen schorsing?". 3. **Sanctie:** Een hogere functionaris gaat hiermee akkoord ("Accord, 3 d. uitsluiting"). De schorsing gaat in op vrijdag 31 maart 1939. Het document toont de strikte handhaving van hygiëne en orderegels binnen de Amsterdamse groothandelsmarkt. Zelfs relatief kleine vergrijpen werden officieel gedocumenteerd en bestraft met een tijdelijk werkverbod (uitsluiting van het marktterrein).

Formele brief / Aanmaning.

* **Inhoud:** De brief is een sommatie tot betaling van achterstallig standplaatsgeld voor marktkramen. De ontvanger, de heer A. Schaap, krijgt een zeer korte termijn (slechts twee dagen na dagtekening) om zijn schuld te voldoen bij het kantoor aan de Jan van Galenstraat. Indien betaling uitblijft, zal de directeur aan het college van B&W voorstellen om zijn vergunning in te trekken. Dit zou betekenen dat zijn kramen niet meer op de markt mogen staan en zijn huurders elders moeten gaan huren, wat effectief het einde van zijn bedrijfsvoering zou betekenen. * **Toon:** De toon is ambtelijk, dwingend en zakelijk. Het is een formeel ultimatum. * **Taalgebruik:** Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (bijv. "bylage", "uiterlyk", "Vrydag", "mynen", "zyn"). De aanspreekvorm "U" met een hoofdletter getuigt van de formele etiquette van die tijd.

Officiële brief/kennisgeving.

Deze brief is een officiële mededeling aan de heer C.J. Fontyn betreffende een financiële kwijtschelding. De heer Fontyn was een bedrag van 52,50 gulden verschuldigd aan "plaatsgeld" voor het jaar 1938 op de Centrale Markt in Amsterdam. De reden voor deze kwijtschelding is administratief-inhoudelijk: Fontyn had zijn vaste "tuindersplaats" (een gereserveerde plek op de markt) niet meer bezet, hoewel hij zijn producten nog wel via de veiling van de Centrale Markt verhandelde. Blijkbaar was de heffing van plaatsgeld in dat geval niet langer gerechtvaardigd of billijk volgens de geldende reglementen. Het bedrag van ƒ 52,50 was voor die tijd (1939) aanzienlijk; het vertegenwoordigde ongeveer twee tot drie weeklonen voor een gemiddelde arbeider.

Handgeschreven verzoekschrift / memo.

Het document is een kort, zakelijk verzoek geschreven in een duidelijk leesbaar cursief handschrift, typerend voor de vooroorlogse periode in Nederland. De kern van de boodschap is een verzoek tot onderhoud: een defecte meerpot (een paal of blok om schepen aan af te meren) bij een specifiek pand aan de Brouwersgracht moet worden vervangen. De administratieve sporen op het document vertellen iets over de verwerking ervan: 1. **Rode cijfers (21/6/1):** Waarschijnlijk een archief- of dossiernummer. 2. **Kleine datum en paraaf (16/2/39 AB):** Dit wijst erop dat het verzoek één dag na verzending is binnengekomen of in behandeling is genomen door een ambtenaar met de initialen AB.

Getypte brief (doorslag of kopie).

* **Inhoud:** Het document is een formele aanmaning wegens achterstallige betalingen voor standplaatsen op de markt. De ontvanger, de heer Ton, krijgt een uiterste termijn van slechts twee dagen (tot vrijdag 20 januari) om zijn schuld te voldoen. * **Sancties:** De brief is streng van toon. Bij niet-betaling dreigt de directeur direct een voorstel in te dienen bij het College van Burgemeester en Wethouders om de exploitatievergunning in te trekken. Dit zou het einde betekenen van de bedrijfsactiviteiten van de heer Ton op de Amsterdamse markten. * **Taalkenmerken:** De tekst hanteert de destijds gebruikelijke spelling met de 'y' in plaats van 'ij' (bylage, uiterlyk, vrydag, mynen, zyn). Ook de naamvallen ("den betaaldag", "mynen kantore") zijn kenmerkend voor de ambtelijke schrijftaal van voor de Tweede Wereldoorlog.

Getypte brief (doorslag of kopie op vloeipapier).

* **Taalgebruik:** Het document hanteert de vooroorlogse spelling (vóór de spellingwijziging van Marchant), zichtbaar in woorden als "bedryfschef", "myn" (gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' was op veel schrijfmachines gangbaar), "tusschen" en de buigings-n in "den heer". * **Stijl:** De toon is formeel, zakelijk en ambtelijk. De afzender verwijst naar een brief van de ontvanger van twee dagen eerder ("d.d. 1 dezer"). * **Vorm:** De gespatieerde tekst bij de plaatsnaam "V a l k e n b u r g" diende destijds om de leesbaarheid voor de postbestelling te vergroten of de bestemming te benadrukken. * **Inhoud:** Het betreft een uitnodiging voor een gesprek. De heer Star wordt verzocht langs te komen bij meneer Broerse, die kantoor hield in "de Hal" (mogelijk de Markthal of een specifieke sectie) op de Centrale Markt, standplaats of unit nummer H.69.

Administratief bijblad/instructievel (Model No. 14, Algemene Zaken).

Dit document dient als routeblad of instructievel voor de interne verwerking van een dossier betreffende een persoon genaamd **Hr. Reygwart**. * **L.V.S. / C.W.:** De afkorting **C.W.** staat in deze tijdsperiode (jaren '30) vaak voor **Crisis-Werkverschaffing**. De instructie "afvoeren" betekent dat de heer Reygwart per 19 juni 1939 niet langer deel uitmaakt van een bepaalde regeling of lijst (**L.V.S.**, mogelijk een specifieke lijst van steuntrekkers of werklieden). * **Procesgang:** Het document werd op 16 juni doorgezonden voor actie. Op 19 juni werd de beslissing tot afvoering genomen door een ambtenaar (Delleer). Uiteindelijk werd het dossier op 27 juni 1939 afgehandeld door de ambtenaar Smit, met de instructie "opbergen" (archiveren). * **Structuur:** De aanwezigheid van het formuliernummer "Alg. Zaken Model No. 14" uit 1937 duidt op een gestandaardiseerde administratieve procedure binnen de Nederlandse overheid.

Getypte brief (doorslag of kopie).

Het document is een zakelijke mededeling betreffende een financiële verrekening. De kern van de brief is dat de heer Harte recht heeft op een restitutie (teruggave) van 10,50 gulden. Echter, de instantie houdt hierop 4,50 gulden in voor openstaand "plaatsgeld" uit het voorgaande jaar (1938). Het restant van 6,00 gulden kan de heer Harte ophalen bij de kassier op het adres Jan van Galenstraat 14. Opvallende details: * **Adres:** De Jan van Galenstraat 14 was het adres van de Centrale Markthallen in Amsterdam. * **Terminologie:** "Plaatsgeld" duidt op het verschuldigde bedrag voor een standplaats op de markt. * **Spelling:** Gebruik van de oude spelling (bijv. "mynen", "gerichten", "disponeeren").

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of archiefkopie).

* **Inhoud:** De brief is een sommatie aan de heer Fritschy om zich op het kantoor van de directeur te melden voor een dringende kwestie betreffende de betaling van "kramengeld". * **Terminologie:** "Kramengeld" verwijst naar de staangeldvergoeding of huur die marktkooplieden aan de gemeente of marktmeester moesten betalen voor het gebruik van een marktplaats of kraam. * **Toon:** De toon is formeel, direct en dwingend ("dringend moet spreken", "verzoek ik U... te komen"). * **Administratieve sporen:** De handgeschreven aantekening "Verzonden" bovenaan is een typisch kenmerk van een dossierkopie; het diende als bewijs voor de administratie dat de brief daadwerkelijk was uitgegaan.

Getypte brief (doorslag of kopie).

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek om vuurwerk te mogen verkopen op de markten in de stad (Amsterdam). * **Snelheid van afhandeling:** Opvallend is de zinsnede "ingekomen d.d. heden" (vandaag binnengekomen). De ambtelijke molen reageerde in dit geval uiterst snel: het verzoek werd op dezelfde dag ontvangen als waarop de afwijzing werd verstuurd. * **Toon:** De toon is kort, zakelijk en beslist, kenmerkend voor de vooroorlogse ambtelijke correspondentie. * **Formaat:** De afkorting "b.a." staat voor "bij afwezigheid" of "bij aanstelling", wat aangeeft dat de secretaris tekende namens de directeur.

Officiële brief/aanmaning.

* **Toon:** De brief heeft een formeel, dwingend en ambtelijk karakter. Het is een laatste waarschuwing (sommatie) voor een openstaande schuld. * **Kernboodschap:** De geadresseerde, de heer Th. Jonker, heeft een achterstand in de betaling van standplaatsgeld en kramengeld. Hij krijgt drie dagen de tijd (tot 23 juni) om de schuld te voldoen. * **Consequentie:** Indien er niet wordt betaald, zal de vergunning voor het plaatsen van kramen worden ingetrokken. Dit heeft directe gevolgen voor zijn bedrijfsvoering, aangezien zijn huurders dan gedwongen worden hun kramen bij een ander te betrekken. * **Administratieve context:** De Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam was destijds de locatie van het kantoor van de Dienst van het Marktwezen, wat de functie van de afzender bevestigt. De handgeschreven aantekening "verzonden" met datum duidt op een administratieve afhandeling door een klerk of secretaris (M. Müller).

Ambtelijke notitie / intern memo op een "Bijblad".

Dit document betreft een kort verslag van een telefonisch overleg op 20 september 1939 met een zekere de heer Brinkhorst over de mogelijkheden voor reclame-uitingen (waarschijnlijk in de openbare ruimte of op overheidsbezit). De kernpunten zijn: 1. **Verruiming:** Er wordt geopperd om naast affiches ook andere vormen van reclame toe te staan, mits deze financieel rendabel zijn ("behoorlijk betalend"). 2. **Locatie:** Een specifieke locatie die wordt genoemd is een "centrale markt". 3. **Beleidsverandering:** Voorheen werden dergelijke reclames tegengehouden vanwege "aesthetische bezwaren". De schrijver merkt op dat men hier "niet meer zoo gauw" voor moet wijken, wat duidt op een verschuiving van esthetische naar economische prioriteiten. 4. **Economische realiteit:** Ondanks de bereidheid tot verruiming is de directe verwachting ("perspectief") somber. Er wordt opgemerkt dat er op dat moment juist veel reclamecontracten worden opgezegd.

Getypte brief (doorslag of archiefkopie).

* **Kern van de correspondentie:** De brief is een reactie op een verzoek van de heer Bergering om een betalingsregeling. De instantie gaat akkoord met het afbetalen van een schuld aan "vent- en standplaatsgeld", maar stelt een strikte voorwaarde: er wordt geen nieuwe ventvergunning afgegeven totdat de volledige schuld is voldaan. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en ambtelijk, kenmerkend voor de vooroorlogse periode (bijv. "dezerzijds", "afzienbaren tijd", "aangezuiverd"). * **Status van de ontvanger:** De heer Bergering was waarschijnlijk een straathandelaar of marktkoopman in Amsterdam die door financiële problemen zijn verplichte afdrachten aan de gemeente niet had kunnen voldoen. * **Visuele kenmerken:** De onderstreping van "geheel" benadrukt de onwrikbare voorwaarde van de gemeente. De vermelding "belét." in het adres duidt aan dat de ontvanger op de belétage (de verdieping net boven het straatniveau) woonde.

Officiële brief/betalingsherinnering.

Dit document is een laatste sommatie tot betaling van achterstallig standplaatsgeld en kramengeld. De toon is zakelijk en dreigend: indien er niet binnen twee dagen (vóór vrijdag 17 maart) betaald wordt bij de kassier aan de Jan van Galenstraat 14, zal de directeur bij het College van Burgemeester en Wethouders aandringen op het intrekken van de vergunning. Dit zou betekenen dat de kramen van de heer Geerling niet meer op de Amsterdamse markten mogen staan, wat ook directe gevolgen heeft voor de marktkooplui die kramen van hem huren.

Kennisgeving van ziektegeval (ziektebriefje) voor een gemeenteambtenaar.

* **Personeelsadministratie:** Het document geeft een inkijkje in de strikte administratieve controle op ziekteverzuim bij de gemeente Amsterdam in de jaren '30. De vermelding dat dit het "4e" ziektegeval van het jaar is voor deze persoon, suggereert een nauwkeurige monitoring. * **Status van de betrokkene:** De heer Crouwel was een "ambtenaar in vasten en vollen dienst", wat duidt op een vaste aanstelling. Zijn functie was Controleur (klasse A) bij de Dienst van het Marktwezen, de instantie die toezicht hield op de Amsterdamse markten. * **Medische controle:** De melding is gericht aan de "Controleerend gemeente-arts", Dr. J.P. Hofsté. Dit was de arts die namens de gemeente moest vaststellen of de ambtenaar inderdaad arbeidsongeschikt was. * **Geografie:** Het opgegeven adres, Willem de Zwijgerlaan 123-III, bevindt zich in Amsterdam-West.

Getypte brief (typoscript) met handgeschreven kanttekening.

De brief is een officiële ordemaatregel gericht aan de heer Th.J. Otto. Uit de inhoud blijkt dat de heer Otto een overtreding heeft begaan van het marktreglement. Concreet wordt hij ervan beschuldigd op 9 augustus 1939 een onbevoegde persoon toegang te hebben verleend tot het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. Als sanctie wordt hem, op basis van artikel 35 lid 1 van het vigerende reglement, de toegang tot de markt ontzegd voor een periode van twee dagen (14 en 15 augustus 1939). De toon van de brief is strikt zakelijk en procedureel. De handgeschreven toevoeging "Extra" bovenaan suggereert een specifieke administratieve behandeling of prioriteit.

Handgeschreven ambtelijk advies / memo.

* **Inhoud:** Het document betreft een kort, ambtelijk advies over een verzoek dat is ingediend door een zekere heer Perano. * **Kernboodschap:** De opsteller van het stuk geeft een positief advies ("geen bezwaar") aan de Inspecteur van het Marktwezen, mits er aan twee specifieke voorwaarden wordt voldaan: 1. Er moet een doktersverklaring worden overlegd. 2. Het verschuldigde marktgeld moet tijdig worden voldaan. * **Stijl en taal:** Het taalgebruik is typisch voor de Nederlandse bureaucratie uit de eerste helft van de 20e eeuw, met archaïsche termen zoals "m.i." (mijns inziens) en "alhier". Het handschrift is een vlot en geoefend cursief schrift.

Getypte brief/waarschuwing (doorslag voor archief).

Het betreft een administratieve aanmaning gericht aan een inwoner van Zaandam. De kern van de zaak is de betaling van "kramengeld", de verschuldigde vergoeding voor het gebruik van een marktplaats. De brief stelt een deadline op vrijdag 25 augustus 1939. Opmerkelijke details: * De handgeschreven notitie "Verzonden 22/8" dient als bewijs voor de verzenddatum in het archiefdossier. * De naam "W. Müller" verwijst waarschijnlijk naar de behandelend ambtenaar of klerk. * De opmaak is sober en functioneel, typisch voor gemeentelijke correspondentie uit het interbellum.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief is een officiële mededeling van de directeur van de Centrale Markt te Amsterdam aan een markthandelaar, de heer S. Front. De essentie is een gedeeltelijke kwijtschelding van staangeld (plaatsgeld). * **Financiële details:** De heer Front was voor het jaar 1939 in totaal ƒ 500,- verschuldigd. Het College van Burgemeester en Wethouders heeft besloten ƒ 100,- kwijt te schelden. Omdat hij reeds ƒ 333,36 had voldaan, restte er nog een schuld van ƒ 66,64. * **Strikte voorwaarde:** De brief eindigt met een dwingende toon: zolang de restschuld niet is betaald, wordt de toegang tot de markt ontzegd. Dit onderstreept het belang van de inkomsten voor de gemeentelijke marktinstelling, zelfs in tijden van persoonlijke omstandigheden van de pachter. * **Administratieve kenmerken:** De handgeschreven aantekeningen bovenin ("ten. Br. Müller/Brouwer") duiden op interne routering binnen het marktwezen, waarschijnlijk naar specifieke ambtenaren of controleurs.

Officiële kennisgeving/waarschuwing (doorslag of sjabloon).

Dit document is een formele aanmaning of waarschuwing betreffende de betaling van 'kramengeld'. Kramengeld is de vergoeding die marktkooplieden betaalden voor het recht om een kraam te bezetten op een openbare markt. De brief is gericht aan de heer J.J.G.K. Harings, woonachtig aan de Keizersstraat 21 in het centrum van Amsterdam. De aanduiding "Wijk 1" verwijst naar de administratieve indeling van de stad of de marktlocaties. De deadline voor de betaling is expliciet vermeld als maandag 25 september (1939). De administratieve codes en de handgeschreven notitie "Verzonden 21/9-'39" duiden op een strak gereguleerd proces binnen de gemeentelijke marktadministratie. De naam rechtsboven ("lex. Gr. Müller") verwijst mogelijk naar de behandelend ambtenaar of een specifieke administratieve reeks.

Getypte brief met handgeschreven aantekeningen.

De brief is een zakelijke correspondentie betreffende de verhuur van opslagruimte. De directeur van de marktadministratie in Amsterdam stuurt een contract in tweevoud (duplo) naar de heer Wubben in Den Haag. Het betreft pakhuissectie H 27 op de Centrale Markt in Amsterdam, inclusief een specifieke zolderruimte. De ontvanger krijgt instructies om beide exemplaren te ondertekenen en eventuele kantlijnaantekeningen (renvooien) te paraferen. Tevens wordt gemeld dat de kosten voor de verschuldigde leges (zegelkosten) van 1,75 gulden in rekening worden gebracht. De spelling is kenmerkend voor de periode (bijv. "telephonische", "zyingang", "myn").

Getypte brief (doorslag).

* **Taalgebruik:** De brief is opgesteld in het zakelijk Nederlands van voor de spellingshervorming van 1947, getuige woorden als "den heer", "bedrijfschef" en "tusschen". * **Inhoud:** Het betreft een korte, formele uitnodiging aan de heer Balken voor een gesprek met een bedrijfschef (J. Broerse). De aanleiding is een eerdere brief van de heer Balken van 2 augustus 1940. * **Fysieke kenmerken:** Het document lijkt een doorslag op dun papier (gezien de lichte vlekkerigheid van de letters). De handgeschreven aantekening bevestigt de datum van verzending. * **Locatie:** De "Centrale Hal" verwijst zeer waarschijnlijk naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam. Standplaats of kantoornummer H.69 duidt op een specifieke plek binnen dit complex.

Afschrift van een officieel besluit van de Gemeente Amsterdam.

* **Administratieve structuur:** Het document is een formeel "afschrift" (kopie) van een besluit. Het bevat zowel de namen van de oorspronkelijke ondertekenaars (de burgemeester en de secretaris) als een originele handtekening van de secretaris om de echtheid van de kopie te bevestigen ("Voor eensluidend afschrift"). * **Snelheid van handelen:** Opvallend is dat het huurcontract, dat pas op 1 juni 1940 was ingegaan, al per 4 juli 1940 wordt ontbonden. De reden voor deze snelle opzegging wordt in de brief niet genoemd. * **Locatie:** De Jan van Galenstraat 14 betreft de Centrale Markthallen in Amsterdam-West, destijds het zenuwcentrum voor de voedseldistributie in de stad.

Doorslag van een officiële brief (archiefstuk).

Deze korte zakelijke brief is een reactie op een schrijven van de heer M. Vleesdraager van enkele dagen eerder (18 november 1940). De directeur van de betreffende dienst verzoekt Vleesdraager om persoonlijk langs te komen bij de bedrijfschef, de heer J. Broerse. De afspraak moet plaatsvinden in de "Centrale Hal" (vermoedelijk de Centrale Markthal in Amsterdam), kantoor H.69, tijdens het spreekuur tussen 9 en 10 uur 's ochtends. Het onderwerp van de correspondentie wordt niet expliciet vermeld, maar de locatie wijst op een kwestie die verband houdt met de handel of werkzaamheden op de centrale markt.

Doorslag van een officiële brief/besluit.

* **Inhoud:** De brief is een formele kennisgeving aan de heer M. Polak betreffende een disciplinaire maatregel. Een eerder opgelegde straf (van een dag eerder, 21 maart) wordt omgezet in een voorwaardelijke straf. * **De straf:** Het verbod om gedurende één week een standplaats in te nemen op de Amsterdamse markten. * **Voorwaarde:** Er geldt een proeftijd van één jaar. Als de heer Polak binnen dit jaar opnieuw een "laakbare handeling" begaat, wordt de week schorsing alsnog uitgevoerd, bovenop de straf voor het nieuwe vergrijp. * **Administratieve context:** Het document is een doorslag voor het archief, wat blijkt uit de typemachine-letter en de handgeschreven notitie "Verzonden 22/3-'40". Het gebruik van "Wijk 17" en specifieke dossiernummers wijst op een strak georganiseerde gemeentelijke administratie.

Officiële brief/kennisgeving.

Deze brief is een officiële mededeling aan de heer M. Polak betreffende een disciplinaire maatregel. De kern van de brief is de omzetting van een eerder opgelegde straf naar een voorwaardelijke straf. * **De straf:** Het ontzeggen van het recht om gedurende één week een standplaats op de Amsterdamse markten in te nemen. * **Voorwaarde:** De straf wordt alleen uitgevoerd als de heer Polak binnen een jaar ("na dato dezes") opnieuw een "laakbare handeling" begaat. * **Juridische nuance:** De brief benadrukt dat deze voorwaardelijke straf losstaat van eventuele nieuwe straffen die bij een volgend vergrijp opgelegd zouden worden ("onverminderd de straf die alsdan op het nieuwe feit zal worden gesteld"). De toon is formeel en administratief, kenmerkend voor gemeentelijke correspondentie uit die periode.

Formulier voor ziektemelding (kopie/doorslag).

* **Administratieve nauwkeurigheid:** Het document is een officiële administratieve kopie die werd gebruikt om het ziekteverzuim van gemeentepersoneel bij te houden. Er is sprake van een tweede ziektemelding in het lopende jaar. * **Functie:** De heer Nieuwenhuys was een "contrôleur (A)" bij de Dienst van het Marktwezen, wat duidt op een toezichthoudende functie op de Amsterdamse markten. * **Woning:** Het adres Trompenburgstraat 65-huis bevindt zich in de Amsterdamse Rivierenbuurt. * **Medische controle:** De melding is gericht aan Dr. J.P. Hofstee, de controlerend gemeente-arts. Dit wijst op een strak regime van verzuimcontrole door de gemeente.

Administratieve kaart/notitie (Model No. 14, Algemeene Zaken).

De kern van de zaak is een openstaande schuld voor stageld op de markt ("marktgeld"). 1. **De reden voor de schuld:** De heer Hinel was aanvankelijk vrijgesteld van betaling omdat hij diende in de **Nederlandsche Arbeidsdienst (NAD)**. Na zijn ontslag uit deze dienst heeft hij echter verzuimd zich weer te melden of te gaan betalen, waardoor een achterstand van vier weken ontstond. 2. **De afhandeling:** De marktadministratie heeft hem opgeroepen voor ver tekst. Zijn echtgenote is vervolgens op 23 juli 1941 aan het loket verschenen om tekst en uitleg te geven over het ontstaan van de schuld. 3. **Besluit:** De ambtenaar stelt voor de zaak te archiveren ("m.i. opbergen"), wat op 25 juli wordt geaccordeerd door een superieur. Dit suggereert dat de uitleg is geaccepteerd of dat de schuld is voldaan/geregeld.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of archiefkopie).

De brief is een korte, zakelijke oproep aan de heer Ruhe om zich te melden bij een bedrijfschef, de heer J. Broerse. De afspraak dient plaats te vinden in de "Centrale Hal", standplaats of kantoor No. H.69, gedurende een specifiek tijdvak in de ochtend (tussen 9 en 10 uur). De toon is formeel en gebiedend ("verzoek ik U zich... te willen vervoegen"). De handgeschreven notitie "Verzonden 18/6" is een administratieve aantekening die bevestigt dat de brief op de dag van datering daadwerkelijk is verstuurd. De toevoeging "(Sloten)" bij het adres is historisch relevant; Sloten was tot 1921 een zelfstandige gemeente en bleef ook na de annexatie door Amsterdam een duidelijke identiteit houden, zeker in de postadressering.

Dienstbrief / Kennisgeving

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij een officieel geregistreerd huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. De directeur van het Marktwezen wijst de huurder expliciet op twee belangrijke plichten: 1. Kleine herstellingen (zoals aan hang- en sluitwerk en ruiten) komen volgens de wet ten laste van de huurder. 2. Het is verboden om zonder voorafgaande schriftelijke toestemming reclame-uitingen of borden op het gehuurde pand aan te brengen. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de formele, ambtelijke stijl die gebruikelijk was in de eerste helft van de 20e eeuw (bijv. "In bijlage dezes", "reparatiën", "Uwen behoeve"). * **Fysieke kenmerken:** Getypte brief op officieel briefpapier met de stempel/kop van de Directie van het Marktwezen. De ondertekening door de directeur ontbreekt in deze specifieke kopie of is buiten beeld gelaten.

Officieel besluit/correspondentie van de Gemeente Amsterdam.

In dit document stelt de Burgemeester van Amsterdam de heer G.J. Sligting op de hoogte van een tuchtrechtelijke maatregel. De heer Sligting was reeds voor veertien dagen de toegang tot de Centrale Markt ontzegd door de directeur van het Marktwezen. De burgemeester besluit deze ontzegging te verlengen tot en met 11 februari 1942. De aanleiding hiervoor is prijsopdrijving: Sligting heeft fruit verkocht boven de wettelijk vastgestelde maximumprijzen. Uit de tekst blijkt dat de 'Inspectie der Prijzenbeheersching' hem hiervoor reeds zwaarder heeft gestraft met een gedwongen sluiting van zijn winkel voor de duur van een maand. De administratieve aantekeningen en stempels duiden op de formele verwerking binnen het gemeentelijk apparaat (afdeling Marktwezen).

Document

Het document is een administratief "Bijblad", een formulier dat gebruikt werd om bijlagen bij een hoofddossier te registreren of de circulatie van specifieke stukken binnen een organisatie bij te houden. De tekst vermeldt de ontvangst en het retourneren van drie documenten: 1. Een afschrift van een rapport van een inspecteur. 2. Een brief van de "N.V.C." (mogelijk de Nederlandsche Volks-Centrale of een gelijkaardige organisatie uit die periode). 3. Een rapport van de "C.C.C.D.". Deze stukken zijn op 18 juli 1942 binnengekomen of doorgezonden en op 21 juli 1942 weer teruggegeven aan een "heer Visscher". De zakelijke, korte stijl is kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie van die tijd.

Handgeschreven conceptbrief of kopie van uitgaande correspondentie op gelinieerd papier.

De brief is een zakelijke mededeling betreffende een levering van goederen ("partij"). De afzender bevestigt de ontvangst van een eerdere brief en geeft aan dat deze is doorgeleid naar de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. De kern van de boodschap is een weerlegging van mogelijke klachten over de kwantiteit of administratie: de afzender stelt dat de goederen onder toezicht ("kontrole") zijn verwerkt en dat de cijfers in de "afrekening" correct zijn. Voor fysieke gebreken aan de zending, zoals kneuzingen ("Kneuz."), breuk of tekorten, wijst de afzender de verantwoordelijkheid af. Deze schade wordt toegeschreven aan "slecht vervoer", met het advies om de expediteur (de transporteur) hiervoor aan te spreken. Het handschrift is een typisch vroeg-20e-eeuws cursief met archaïsche spelling (zoals "kontrole" en "afrekening").

Kennisgeving van een ziektegeval (kopie).

Dit document is een administratief formulier van de gemeente Amsterdam uit de Tweede Wereldoorlog. Het dient als officiële melding dat een ambtenaar, de heer J.J. Reyinga, wegens ziekte verzuimt. Enkele opvallende details: * **Status:** De heer Reyinga was een "Ambtenaar IA" in "vasten en vollen dienst", wat wijst op een vaste aanstelling bij de gemeente. * **Functie:** Als controleur bij het Marktwezen was hij waarschijnlijk verantwoordelijk voor het toezicht op markten in Amsterdam. * **Controle:** Het formulier is gericht aan de controlerend gemeente-arts, wat de strakke hiërarchie en controle op ziekteverzuim binnen het ambtelijk apparaat illustreert. * **Datering:** De datum 30 maart 1944 valt in de late fase van de Duitse bezetting, een periode van grote schaarste en spanning in de stad.

Officieel ziektemeldingsformulier (doorslag/kopie).

Dit formulier is een administratieve vastlegging van het ziekteverzuim van een Amsterdamse ambtenaar. Uit de details kunnen we het volgende afleiden: * **Persoonsgegevens:** De heer Fleysman was ten tijde van de melding 37 jaar oud. Hij was werkzaam als controleur, een functie die binnen de Dienst van het Marktwezen waarschijnlijk inhield dat hij toezicht hield op de handel en regelgeving op de Amsterdamse markten. * **Status:** Hij was een vaste ambtenaar ("vasten en vollen dienst") in salarisgroep II. * **Verzuimfrequentie:** Dit was zijn derde ziekmelding in het kalenderjaar 1944, wat kan duiden op een kwetsbare gezondheid of zware werkomstandigheden. * **Proces:** De melding werd direct doorgegeven aan de controlerend gemeente-arts, die belast was met het verifiëren van de ziekte om misbruik van verlof tegen te gaan.

Kennisgeving van ziektegeval (COPIE), bestemd voor de controlerend gemeente-arts.

* **Administratieve nauwkeurigheid:** Het document is een doorslag of kopie van een officiële ziekmelding van een gemeenteambtenaar. Opvallend is de correctie bij "Hoeveelste verzuim in dit jaar", waar de invuller per abuis eerst het geboortejaar (24-11-1908) invulde, dit doorhaalde en verving door "3e". * **Functie:** De heer Gottmer was werkzaam als "bureel-ambtenaar" bij de Dienst van het Marktwezen. Dit was een cruciale dienst in oorlogstijd voor de regulering van de voedselvoorziening en handel. * **Gezondheid:** Het feit dat dit het derde ziektegeval van de persoon in 1944 is, kan wijzen op een zwakke gezondheid of de algemene malaise in die periode. * **Locatie:** Het adres Marnixstraat 398-II bevindt zich in het centrum van Amsterdam, vlakbij het Leidseplein.

# DOCUMENT INFO * **Instelling:** Gemeente Amsterdam. * **Datum:** 4 september 1942 (brief gemeente) / 20 augustus 1942 (bijgevoegd rondschrijven). * **Referentienummers:** $N^o 84/55/1$; M. $1042 \frac{5}{9}$; No. 1395 a Afd. 1942; Nr. 67585, Afd. Ambtenarenzaken. * **Onderwerp:** Verbod op het weglokken van overheidspersoneel door het aanbieden van hogere salarissen. * **Afzenders:** D...

# TRANSCRIPTIE (Paginanummering rechtsboven: $N^o 84/55/1$ M. $1042 \frac{5}{9}$) P/B. G E M E E N T E A M S T E R D A M. No. 1395 a Afd. 1942. Amsterdam, 4 September 1942. Onderwerp: Aanbieding van een hooger salaris voor dienstneming van personeel, werkzaam bij andere Overheids- en Semi-overheidsdiensten. [Handgeschreven aantekeningen in rechterkantlijn: "Dir.", een paraaf en "Rep. best. ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Besluit (Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester). * **Instelling:** Gemeente Amsterdam. * **Datum:** 23 juni 1944. * **Onderwerp:** Wijziging van een eerdere beslissing (17 maart 1944) betreffende de salarisverhoging van een ambtenaar bij de Dienst van het Marktwezen. * **Referentienummers:** No. 31/5 L.M.1944; archiefkenmerk bovenaan...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële gemeentelijke circulatiebrief/besluit. * **Afzender:** De Wethouder voor de Arbeidszaken van Amsterdam, F. P. Guépin. * **Ontvanger:** Hoofden van administraties, diensten en bedrijven van de gemeente Amsterdam. * **Datum:** 3 februari 1943. * **Referentienummer:** No. 109 Arb. 1943. (Bijgevoegd stempel: No. 8ª/21/1 M. 1943). * **Onderwer...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Besluit-extract van de Gemeente Amsterdam. * **Datum:** 8 mei 1942. * **Onderwerp:** Toekenning van periodieke salarisverhogingen voor ambtenaren van de Dienst Marktwezen. * **Afzender:** Burgemeester van Amsterdam (destijds Edward Voûte, aangesteld tijdens de bezetting). * **Ondertekenaar:** J.F. Franken (Gemeentesecretaris). * **Referentienummers...