de Haan.

Ambtelijk bijblad/notitie met concepttekst voor een verklaring of brief.

Dit document is een intern administratief stuk waarin de tekst voor een officiële verklaring wordt voorbereid. Het betreft een bevestiging van de marktactiviteiten van een zekere heer Ch. de Vries. * **Proces:** Op 24 februari 1939 wordt het verzoek van De Vries geregistreerd. De directeur (De Haan) geeft op 3 maart groen licht ("Zie aanteekening Directeur"). Op 7 maart stelt een ambtenaar (geparafeerd met 'WS' of 'WB') de definitieve tekst op. * **Inhoud:** De Vries heeft gevraagd om een bewijs dat hij in de jaren 1936-1938 op de markt op het Amstelveld heeft gestaan. De opsteller van de tekst bevestigt dit en voegt er expliciet aan toe dat hij ook in de jaren daarvoor (1936-1937) reeds herhaaldelijk als koopman actief was. * **Correcties:** De tekst bevat diverse doorhalingen die wijzen op het proces van het 'schoonmaken' van de formulering. Een subjectieve zinsnede ("volgens verklaringen") wordt vervangen door een directere feitelijke constatering.

Administratieve notitie / ambtelijk advies.

Dit document is een intern ambtelijk advies betreffende een marktvergunning of marktplaatsbeheer in Amsterdam. De kern van het document is het verzoek van een marktkoopman, **D. Wendel**, die een standplaats heeft op de **Albert Cuypstraat**. Hij vraagt toestemming om zich te laten bijstaan door **J. Visser**. De ambtenaar (mogelijk 'de Haan') stelt expliciet vast dat het gaat om *assisteren* en niet om *vervangen*, wat juridisch en beleidsmatig een belangrijk onderscheid was voor het behoud van de persoonlijke vergunning. De conclusie is positief: "bestaat m.i. [mijns inziens] geen bezwaar". De administratieve afhandeling is nauwgezet gevolgd via de data: 1. **20 okt:** Ingekomen/doorgezonden. 2. **21 okt:** Advies geformuleerd. 3. **26 okt:** Goedkeuring/besluit. 4. **28 okt:** Opdracht voor het verzenden van een standaardbevestiging ("Model-briefje").

Ambtelijke notitie / Advies met betrekking tot personele bezetting.

* **Inhoud:** Het document betreft een verzoek van een medewerker, D. Poortvliet, om zich tijdens de ochtenduren te laten vervangen door P. M. v. d. Berg. De reden voor dit verzoek is dat Poortvliet bloemenveilingen wil bezoeken. * **Besluitvorming:** Er wordt geadviseerd dat er "mijns inziens" (m.i.) geen bezwaar is tegen dit verzoek, mits Poortvliet de marktambtenaar ("markt-amb.") telkens vooraf op de hoogte stelt wanneer hij naar de veiling gaat. * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in formeel ambtelijk Nederlands van voor de oorlog, herkenbaar aan spellingen zoals "den ambtenaar" en "des voormiddags". * **Correcties:** In de voorlaatste alinea is een zinsnede doorgehaald ("in de zaak van zijn afwezigheid") en vervangen door of verduidelijkt met "in kennis", wat duidt op een redactie van de instructie tijdens het schrijven.

Document

Het document is een formeel intern rapport van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen. De strekking is een disciplinaire klacht tegen een medewerker genaamd A. Uitteganger (mogelijk een hulp-beambte of 'hulpbijganger', afgaand op de afkorting 'hbg'). De klacht luidt dat de betrokkene zich zonder toestemming laat helpen of vervangen bij zijn werkzaamheden. Uit de kantlijn blijkt dat dit niet de eerste keer is; er wordt verwezen naar een eerdere waarschuwing uit augustus 1939. De rapporteur (waarschijnlijk een opzichter of controleur) verzoekt de inspecteur om maatregelen te nemen. Het resultaat van het rapport staat in rode inkt onderaan: de medewerker krijgt een "1 dag voorwaardelijke straf". Dit hield in dat hij bij een volgende overtreding een dag loon zou verliezen of een dag geschorst zou worden.

Ambbtelijke correspondentie/adviesnota betreffende een vergunningsaanvraag.

Het document is een prachtig voorbeeld van de bureaucratische besluitvorming rondom straathandel in Amsterdam aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Het bevat drie verschillende stadia van advisering: 1. **Het negatieve advies:** J. Rens, de Chef Marktopzichter, adviseert op 5 januari negatief. Zijn argument is puur pragmatisch vanuit marktbeheer: omdat er nog officiële marktplaatsen vrij zijn voor de deur van de winkel, vindt hij dat de winkelier daar gebruik van moet maken in plaats van het trottoir te blokkeren met "uitpakken" (het uitstallen van goederen). 2. **De beleidsmatige correctie:** Op 15 januari reageert de Inspecteur (De Haan). Hij is het expliciet oneens met de marktopzichter. Hij ziet blijkbaar geen juridisch of praktisch beletsel voor de uitstalvergunning. 3. **Het definitieve besluit:** Op 16 januari wordt de knoop doorgehakt met de korte krachtige term "Geen bezwaar", wat de weg vrijmaakte voor de vergunningverlening. Opvallend is het taalgebruik zoals "omreden" (vanwege de reden dat) en de afkortingen "v/d" (van de) en "v/a" (van de/aan de).

Officieel administratief bijblad of interne notitie van de gemeente Amsterdam.

* **Onderwerp:** Het document betreft een ambtelijk advies over een verzoek van een marktkoopman (H. Schouwenburg) om assistentie te krijgen bij zijn marktkraam. * **Kern van de beslissing:** De ambtenaar De Haan adviseert positief ("geen bezwaar") op de voorwaarde dat het gaat om *assisteren* en niet om *vervangen*. Dit onderscheid is juridisch cruciaal voor marktvergunningen, die destijds strikt persoonsgebonden waren. * **Verwijzingen:** Er wordt verwezen naar een rapport van de "chef marktopz." (chef marktopzicht), wat duidt op een voorafgaande controle op de werkvloer. * **Administratieve proces:** De opeenvolgende data laten de afhandeling zien: binnenkomst (24 nov), advies (27 nov) en de administratieve verwerking/verzending van een "modelbriefje" onder een nieuw volgnummer (28 nov).

Administratief bijblad/dossierstuk (fiche) betreffende marktstandplaatsen.

* **Onderwerp:** Het document legt de afhandeling vast van een dossier rondom marktkoopman A. Jorna. Deze had een schuld van f 5,40 (vijf gulden en veertig cent), wat in december 1938 leidde tot het intrekken van zijn vergunning voor standplaats 263 aan de Amstelveenseweg (of Amsterdamseweg). * **Besluitvorming:** In maart 1939 wordt geconstateerd dat de zaak "afgedaan" is. Hoewel de schuld waarschijnlijk is voldaan of verrekend, heeft Jorna zijn oorspronkelijke plek verloren aan een nieuwe gegadigde. Hij heeft echter een nieuwe aanvraag ingediend om weer op die markt te mogen staan. * **Bestuurlijke context:** De aanwezigheid van meerdere handtekeningen en data toont de bureaucratische loop van het document aan, waarbij verschillende afdelingen of functionarissen (zoals de bekende Amsterdamse ambtenaar d'Aumerie) hun goedkeuring gaven aan de afhandeling.

Administratief bijblad/notitie betreffende marktzaken.

Dit document is een ambtelijke notitie over de wijziging van een assistent op een marktplaats aan de Albert Cuypstraat in Amsterdam. De houder van de standplaats (nummer 151), S. Pront, verzoekt om voortaan geassisteerd te worden door een andere S. Pront (vermoedelijk een familielid, zoals een zoon) in plaats van door L. Pront. De ambtenaar noteert dat er geen bezwaar is tegen dit verzoek, mits het gaat om "assisteren" en niet om "vervangen". Dit is een cruciaal juridisch onderscheid in de marktverordening: de vergunninghouder moet in principe zelf aanwezig zijn, maar mag zich laten bijstaan. Een volledige vervanging zou een andere procedure of vergunning vereisen. Er wordt verwezen naar een rapport van de "chef marktopzicht". De verschillende data en parafen tonen de ambtelijke loop van het verzoek: van de eerste binnenkomst op 8 maart tot de definitieve afhandeling op 20 maart 1939.

Ambtelijke mutatiekaart / dossieromslag (Model No. 14, Algemene Zaken).

Dit document is een administratief geleideformulier dat de verwerking van persoonsgegevens van een individu genaamd M. Cohen bijhoudt. De afkorting "pl." voor de adressen staat waarschijnlijk voor "plaats" of verwijst naar een specifieke registerpagina. De genoemde adressen (Prinsengracht 206 en Westerstraat 252) bevinden zich in de Amsterdamse binnenstad/Jordaan. De namen op het document bevestigen dat dit afkomstig is van het Amsterdamse Bevolkingsregister. **Th. van Moerkerken** was in die tijd onderdirecteur van deze instantie. De opeenvolgende data in oktober 1940 tonen een nauwgezette bureaucratische gang van zaken, waarbij het dossier door verschillende handen ging (Moerkerken, Wolff, de Haan) voordat het op 25 oktober definitief werd "genoteerd". De instructie **"Aanteekenen op slips"** is een directe verwijzing naar het bijwerken van de persoonskaarten (steekkaarten) in het register.

Administratieve indexkaart van de gemeentelijke marktdienst.

Dit document betreft een administratieve maatregel tegen een marktkoopman genaamd **B. Rostom**, woonachtig aan de **Christiaan de Wetstraat 55-I** te Amsterdam. * **De overtreding:** De heer Rostom bezette zijn toegewezen standplaats (nummer 552) op de **Lindengracht**-markt niet regelmatig genoeg. * **De procedure:** Hij werd opgeroepen om te verschijnen op 30 december 1940 om 10:00 uur, vermoedelijk om tekst en uitleg te geven of om een officiële waarschuwing te ontvangen. * **De uitspraak:** Omdat hij niet kwam opdagen ("geen gevolg gegeven"), besloot inspecteur De Haan op 31 december 1940 om hem te "schrappen". Dit houdt in dat hij zijn vaste standplaats of vergunning verloor. * **Administratieve kenmerken:** Het nummer 28/98/1 en de stempel "M. 1940" (waarschijnlijk staande voor Marktwezen) duiden op de archivering binnen het gemeentelijke systeem.

Administratieve kaart/oproep betreffende marktwezen.

Dit document is een officiële administratieve kaart van een marktautoriteit (waarschijnlijk in een grote stad zoals Amsterdam, gezien de straatnaam en de administratieve precisie) gericht aan de heer T. M. Pekelhof uit Uithoorn. De kern van de zaak is het "niet geregeld bezetten" van marktplaats nummer 99 aan de Kalkstraat. De betrokkene is opgeroepen om zich te verantwoorden op 4 of 7 oktober 1940. Inspecteur de Haan noteert op 4 oktober dat de heer Pekelhof heeft toegezegd de plaats voortaan wel wekelijks (twee keer per week) te zullen bezetten. Desondanks is er op 21 oktober 1940 alsnog een officiële waarschuwing genoteerd. Het document bevat diverse stempels en parafen die duiden op een strikte administratieve afhandeling, waarbij het document "ter kennisneming en retour" is gezonden binnen de ambtelijke hiërarchie.

Officieel bijblad/fiche van de gemeentelijke administratie (waarschijnlijk Dienst van het Marktwezen, Amsterdam).

Dit document betreft een administratieve handeling rondom een marktplaats op de Dappermarkt in Amsterdam (standplaats 176). De vergunninghouder, S. Goedel, heeft zijn standplaats al langer dan zes maanden niet gebruikt. De opgegeven reden hiervoor is dat hij "steun geniet" (een werkloosheidsuitkering of sociale bijstand ontvangt). In die periode was het beleid dat men niet tegelijkertijd een actieve handelsvergunning en een steunuitkering kon hebben; wie niet in eigen onderhoud kon voorzien via de markt, verloor na verloop van tijd zijn vaste plek. De ambtenaar stelt voor de vergunning officieel in te trekken. De inspecteur, De Haan, heeft dit op 11 november 1940 geviseerd (goedgekeurd).

Handgeschreven ambtelijke notitie / memorandum.

Het document is een interne correspondentie binnen de Amsterdamse gemeentelijke dienst van het Marktwezen. De kern van de notitie is een verificatie van de beweringen van een zekere C. Polak. Polak claimt dat hij geregeld op de markt in de Westerstraat (Jordaan) aanwezig is. De rapporteur spreekt dit formeel tegen en noemt de bewering "ten eenenmale onjuist". Wel wordt bevestigd dat hij op twee specifieke plaatsen staat in gezelschap van twee anderen (Korthof en Vogel). De conclusie van de ambtenaar is dat de eerder verzonden waarschuwing aan het adres van Polak terecht was. De notitie is door verschillende ambtenaren geparafeerd tussen 26 en 31 oktober 1940.

Administratieve notitie / incassodossier.

Dit document is een ambtelijke notitie betreffende de invordering van marktgeld of huur voor marktkramen in Amsterdam. Er worden drie specifieke gevallen genoemd: 1. **M. v. Gelder:** Loopt structureel achter met betalingen ("betaalt nog steeds achteruit"). 2. **L. m. Geuting:** Heeft een relatief hoge schuld die oploopt ondanks een eerdere betaling in april. 3. **I. Schelvis:** Heeft een kleine betaling gedaan die de lopende schuld niet dekt, waardoor de schuld toeneemt. De auteur van de notitie spreekt zijn frustratie uit over de laksheid van de "kraam-verhuurders" en pleit voor strengere maatregelen. De latere toevoeging van 21 mei 1940 geeft aan dat er een nieuw overzicht wordt opgesteld van de "schuld stallingen" (mogelijk de opslag van kramen of de staangeldrechten).

Document

Het document betreft de administratieve afhandeling van een marktvergunning die wordt ingetrokken wegens wanbetaling. * **Inhoud:** Marktkoopman Kuiper (wiens initialen in het document wisselen tussen J.W. en K.W.) heeft een schuld van 6,30 gulden aan marktgeld opgebouwd op de markt aan de Lindengracht. Op 3 februari 1941 is hij reeds administratief "afgevoerd". Na intern overleg op 11 februari wordt besloten de plaats definitief in te trekken. Op 14 februari volgt de opdracht om de betrokkene hierover officieel te berichten. * **Handschrift:** Het betreft een vlot, zakelijk ambtelijk handschrift. Opvallend is de afkorting "j.l." (jongstleden) en "m.i." (mijns inziens), wat gebruikelijk was in correspondentie uit die tijd. * **Valuta:** De genoemde schuld van "f 6,30" verwijst naar de Nederlandse gulden.

Ambtelijk advies / Intern memorandum betreffende marktvergunningen.

Het document betreft een administratieve afhandeling van een verzoek door een marktkoopman in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. 1. **Onderwerp:** F.A. Koedijk, die een standplaats (pl. 31) heeft op de markt aan het Maasplein, verzoekt om assistentie van de heer C.J. Seldam (24 jaar oud op dat moment). 2. **Besluitvormingsproces:** Het proces is te volgen via de data: * **24-03-1941:** Registratie van het binnenkomende verzoek. * **26-03-1941:** Eerste positieve advies door ambtenaar De Haan. * **29-03-1941:** Formele formulering van het advies ("geen bezwaar"), verwijzend naar een rapport van de marktopziener (marktopz.). * **03-04-1941:** Definitieve goedkeuring/paraaf. * **07/08-04-1941:** Administratieve afronding in rood: het versturen van een standaard bevestigingsbrief ("modelbriefje") onder dossiernummer 90/12/217 A. 3. **Terminologie:** De term "tot wederopzegging" is een standaard juridische formulering die aangeeft dat de toestemming op elk moment door de gemeente kan worden ingetrokken.

Administratieve dossierkaart / bijblad.

Dit document is een administratieve neerslag van de Jodenvervolging in Amsterdam kort na de Februaristaking van 1941. De kaart houdt de status bij van (markt)plaatsvergunningen of tewerkstellingen in de Joodse buurt (Waterlooplein/Uilenburg). * **Lotgevallen:** Het document meldt expliciet dat L. de Vos is overleden en J. de Vos in een "concentratie-kamp in Duitschland" verblijft. Gezien de datum (maart 1941) betreft dit waarschijnlijk een van de mannen die tijdens de razzia's van februari 1941 zijn opgepakt en naar Mauthausen of Buchenwald zijn gedeporteerd. * **Bureaucratie:** De ambtenaren (Renz, De Haan) handelen de zaak zakelijk af. Omdat de oorspronkelijke rechthebbenden er niet meer zijn, wordt genoteerd dat de "vrouw" hen gedurende drie maanden mag vervangen. Uiteindelijk worden de plaatsen/dossiers "afgevoerd" (verwijderd uit de administratie). * **Oproepingen:** De notitie "Aan oproeping geen gevolg gegeven" is wrang; de persoon in kwestie kon niet verschijnen omdat hij reeds gedeporteerd was.

Administratieve notitie/memorandum betreffende marktzaken.

Het document is een ambtelijke correspondentie over een betalingsachterstand van marktgeld door een marktkoopvrouw, mevrouw M. Sterkenburg-Schuunemann. Zij bezat standplaats 99 op de markt in de Dapperstraat (Amsterdam). Uit de tekst blijkt het volgende proces: 1. **9 april 1941:** De vrouw krijgt een officiële waarschuwing om haar achterstallige betalingen vóór 12 april te voldoen. 2. **18 april 1941:** Een functionaris (Hr. Remz) adviseert om haar standplaats voorlopig nog niet in te nemen (af te pakken) tot 10 mei. 3. **25 april 1941:** De functionaris De Haan neemt een definitief besluit: mevrouw Sterkenburg moet de schuld per omgaande (direct) betalen. Gebeurt dit niet, dan wordt haar standplaats definitief ingetrokken wegens wanbetaling.

Administratief bijblad/notitie betreffende marktvergunningen.

* **Onderwerp:** Het document betreft een verzoek van marktkoopman J. Canes om zijn vaste staanplaats (rapportplaats) op de markt in de Westerstraat gedurende twee maanden onbezet te laten. * **Besluitvorming:** De ambtenaar (De Haan) adviseert positief op 2 mei 1941, onder de strikte voorwaarde dat het marktgeld wekelijks doorbetaald blijft worden. * **Controle:** Op 19 mei 1941 volgt een kritische opmerking ("Insp."): de inspecteur merkt op dat Canes ook een plaats heeft op de Albert Cuypstraat ("Alstraat") en vraagt zich af of hij daar wel handelt terwijl hij voor de Westerstraat verlof vraagt. * **Terminologie:** "Rapportplaats" verwijst naar een vaste standplaats op de Amsterdamse markten waarvoor de koopman zich dagelijks moest melden (rapporteren).

Administratieve kaart/notitie, waarschijnlijk van de Amsterdamse politie of een aanverwante overheidsinstantie tijdens de bezetting.

* **Identificatie:** "I. Mosconitser" verwijst naar Isaac Mosconitser. Het adres "pl 139 W. plein" is Waterlooplein 139 in Amsterdam, destijds gelegen in de Joodse wijk. * **Functionarissen:** Th. Renz was een beruchte inspecteur van het Bureau Joodsche Zaken van de Amsterdamse politie. De naam "de Haan" verwijst waarschijnlijk naar een hogere ambtenaar die akkoord ("acc.") gaf op de voorgestelde actie. * **Terminologie:** * **"moet rapport amb."**: Waarschijnlijk "moet rapporteren aan ambtenaar" of een verwijzing naar een ambtshalve rapport. * **"Naar Inr."**: "Inr." staat zeer waarschijnlijk voor "Inrekenen" (arresteren). * **"m.i. verbergen"**: Dit kan gelezen worden als "mijns inziens verbergen", wat erop duidt dat de persoon ervan verdacht werd ondergedoken te zijn. Een alternatieve lezing in deze context is "verhoren", maar de spelling wijst sterker naar verbergen. * **Proces:** Het document toont een administratief proces van opsporing en arrestatie. Op 25 augustus wordt het dossier doorgezonden, op 26 augustus volgt het advies tot inrekenen door Renz, en op 2 september wordt dit door De Haan geaccordeerd.

Administratieve notitie / dossierkaart.

Het document is een ambtelijke notitie betreffende een aanvraag door een zekere M. Tang. Uit de tekst blijkt dat de aanvraag (vermoedelijk voor een distributiekaart of een vergunning voor de handel in mosselen) is afgewezen. De reden voor afwijzing is dat de aanvrager een collega is van een andere persoon (W. Jansen) en dat de betreffende zaken reeds op naam van deze Jansen staan geregistreerd. De ambtenaar (K. Bez) oordeelt dat Tang geen eigen kaart krijgt en moet blijven "delen" met Jansen. De vermelding van het verblijf in het ziekenhuis in 1941/1942 dient waarschijnlijk als achtergrondinformatie om de continuïteit (of het gebrek daaraan) van Tangs werkzaamheden te beoordelen.

Ambtelijk rapport/notitie betreffende markttoezicht.

Het document betreft een inspectierapport over een overtreding van de distributievoorschriften op de Amsterdamse Nieuwmarkt in 1942. 1. **De overtreding:** Koopman H. Freyer geeft aan 110 kg mosselen te hebben aangevoerd, maar de inspecteur constateert dat er slechts 20 kg in zijn kar ligt. De overige 80 kg heeft Freyer direct geleverd aan de bekende firma Wynand Fockink. 2. **Het geschil:** De kern van het probleem is dat kooplieden verplicht waren hun gehele voorraad direct aan het publiek (de consument) aan te bieden op de markt, in plaats van onderhands aan horeca of tussenhandel te leveren. Dit was cruciaal voor de voedselvoorziening van de burgerbevolking. 3. **De afhandeling:** Er is binnen de dienst onenigheid over de strafmaat. Een eerste reactie (onder de handtekening van Renz) stelt voor Freyer uit te sluiten van de mosselhandel. Een hogere ambtenaar, De Haan, toont clementie op 26 oktober met de opmerking dat Freyer het "inderdaad niet geweten kan hebben". Uiteindelijk wordt in de kantlijn besloten tot een schriftelijke waarschuwing op 4 november 1942.

Administratief bijblad of dossiernotitie (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document is een intern ambtelijk stuk betreffende een verzoek van de heer I. van Praag (waarschijnlijk wonend in de Joubertstraat 23 te Amsterdam) voor de teruggave (restitutie) van betaald marktgeld. Het dossier doorloopt verschillende stadia: 1. **7-8 mei 1942:** Het verzoek wordt binnengebracht en ter advisering voorgelegd aan de heer H. Renz (marktcommissaris). Er is initieel onduidelijkheid over de precieze bedoeling van het verzoek. 2. **Eind mei 1942:** Een ambtenaar noteert "m.i. [mijns inziens] Tegen inwilliging verzoek geen bezwaren", wat duidt op een positief advies. 3. **3 juni 1942:** De definitieve beslissing van ene 'de Haan' is echter resoluut afwijzend. De bewering dat de restitutie "onzin" is omdat de f 2,00 "natuurlijk" betaald moest worden, sluit het dossier af.

Handgeschreven ambtelijke notitie / telefoonnotitie.

Dit document is een verslag van een telefonisch overleg tussen een ambtenaar (vermoedelijk De Haan) en een leidinggevende of toezichthouder, de heer Van Daele. De kern van de notitie is een afwijking van eerder gemaakte afspraken door de heer Gombault over het aantal toegestane marktplaatsen. Hoewel er drie plaatsen meer worden ingenomen dan officieel was toegestaan (12 in plaats van de beoogde 9), geeft Van Daele mondeling toestemming om deze situatie te laten voortbestaan. Opvallend is dat Van Daele weigert dit schriftelijk te bevestigen, maar wel expliciet de volledige persoonlijke verantwoordelijkheid op zich neemt mocht er later discussie over ontstaan. Het tweede deel van de notitie meldt dat de marktkooplieden van de jaarmarkt voor de laatste keer deze week hun plek innemen, wat duidt op het einde van een seizoen of een specifieke marktperiode.

Handgeschreven notitie / ambtelijk verslag.

Deze notitie betreft een zakelijk geschil of een officiële melding over de distributie van vis. De kern van het document is een beschuldiging van de heer Uljé aan het adres van de heer Rienstra. Uljé beweert dat Rienstra vis achterhoudt voor eigen gebruik in zijn restaurants, in plaats van deze vis via de reguliere kanalen te verkopen of te distribueren. De heer Rienstra ontkent dit formeel tegenover de opsteller van het briefje (waarschijnlijk de heer De Haan). Hij stelt dat hij alle vis die hem via de officiële "verdeeling" (distributie) wordt toegewezen, onmiddellijk verkoopt. De notitie is kort en zakelijk, bedoeld als verslaglegging van een weerwoord na een telefonische beschuldiging.

Handgeschreven brief (fragment) met administratieve aantekeningen.

Het document is het slot van een brief waarin de afzender, B. Reges-Kelder, klaagt over onregelmatigheden in de visdistributie. Er wordt verzocht om strengere controle omdat vis zowel vóór als na de markt op mysterieuze wijze "verdwijnt". Dit duidt op illegale handel of diefstal buiten de officiële distributiekanalen om. De potloodaantekeningen zijn van administratieve aard en wijzen op de afhandeling door een instantie (mogelijk de Crisis Controle Dienst of de politie). * Rechtsboven staat een verwijzing naar een rapport over ene 'Th. Stever' van 4 maart 1943. * Linksonder staat de instructie "Oproepen" voor 10 maart 1943, ondertekend door ene 'De Haan'. * De afzender woonde in de Jan Banckertweg (tegenwoordig Jan Banckertstraat) in Amsterdam-West.

Ambtelijke notitie of mutatieblad uit een administratief dossier (waarschijnlijk politie of marktwezen).

Het document bevat een reeks ambtelijke aantekeningen betreffende de heer H. Bliss, werkzaam als 'vischjager' (een handelaar die vis op de afslag kocht om door te verkopen). Het betreft standplaats ("pl.") nummer 45 op de Garenmarkt. De chronologie van de aantekeningen laat een bureaucratisch proces zien: 1. **11 januari 1943:** Er wordt door ambtenaar Smits geadviseerd dat er "mijns inziens" (m.i.) geen bezwaar is tegen 14 dagen uitstel (mogelijk voor betaling van precariorechten of marktgelden). 2. **Dezelfde dag:** Er wordt gemeld dat de plaats per direct is ingetrokken. Het dossier gaat ter kennisneming langs Van Mourik en De Haan. 3. **25 januari 1943:** De instructie aan de inspecteur is duidelijk: de intrekking moet worden gehandhaafd. Er is sprake van een rapportnummer (uitrap. 431). 4. **Eind januari 1943:** De Haan geeft opdracht Bliss op te roepen (27-1) en het dossier daarna op te bergen (29-1).

Getypt rapport van het Marktwezen.

* **Handhaving en controle:** Dit document illustreert de strikte regulering van de voedselvoorziening in bezet Amsterdam. De handel in vis, een schaars goed in 1943, mocht niet vrij plaatsvinden maar werd nauwlettend gevolgd door het 'Marktwezen' en de politie. * **Logistiek van schaarste:** De verkoop vindt plaats op centrale punten (Centraal Station) maar de distributie naar de consument (Albert Cuypmarkt, Lindengracht) gebeurt onder direct "politie-toezicht". Dit werd gedaan om zwarte handel te voorkomen en te zorgen dat de goederen de officiële markt bereikten tegen vastgestelde prijzen. * **Administratieve proces:** Het rapport toont de bureaucratische keten: een gebeurtenis op de 11e wordt op de 13e telefonisch gerapporteerd en op de 15e door een meerdere ('gezien') afgetekend.

Ambtelijke notitie/adviesbrief met betrekking tot een distributieaanvraag.

Het document toont een ambtelijke discussie over een aanvraag voor "vervanging". Tijdens de Tweede Wereldoorlog konden burgers bij de Distributiedienst een vergunning (bonnen) aanvragen om versleten essentiële goederen, zoals textiel of schoeisel, te mogen vervangen. 1. **Het primaire advies:** Inspecteur Renz adviseert op 15 november om het verzoek af te wijzen. Hij beschouwt het als een "gewone" vervanging, wat suggereert dat hij de noodzaak niet dringend genoeg vindt of de aanvragers niet kwalificeert voor een uitzondering. 2. **Het secundaire advies:** G. Moerman (mogelijk een ambtenaar voor thuisbezoek, zie "Ambt. Th.") plaatst op 1 december een kanttekening. Hij merkt op dat de aanvragers ongehuwd samenwonen ("concubinaat"). Volgens hem worden dergelijke gevallen in de distributieregels gelijkgesteld aan echtparen. Hij stelt dat als zij inderdaad als een gezamenlijke huishouding functioneren, er géén bezwaar is tegen het toekennen van de aanvraag. 3. **Procesgang:** De aantekeningen in de marge laten zien dat de betrokkenen op 8 december 1943 zijn opgeroepen voor een gesprek, vermoedelijk om de feitelijke woon- en leefsituatie te toetsen.

Handgeschreven memo/notitie op papier.

Het document is geschreven in twee verschillende fasen en mogelijk door twee verschillende personen, wat blijkt uit het verschil in inkt en handschrift: 1. **Deel 1 (Bovenaan, donkere inkt):** Gedateerd 19 november 1943. Dit deel stelt vast dat de aanvoer voor de distributie ("verdeeling") groot is, gebaseerd op een opgave van P. de Ruiter. 2. **Deel 2 (Onderaan, lichtere inkt/potlood):** Gedateerd 17 december 1943. Dit deel fungeert als een officiële machtiging. Het bevestigt dat P. de Ruiter en ten Voort Sr. zowel kleinhandelaren als aanvoerders zijn. Belangrijker is de expliciete toestemming dat zij hun vis door een "genoemde persoon" (waarschijnlijk de eerder genoemde P. de Ruiter in zijn rol als aanvoerder voor de groep) in ontvangst mogen laten nemen en verkopen. Onderaan staat een referentiecode "vpb 8" en een handtekening, die gelezen kan worden als "de Haan".

Administratieve dossierkaarten en een ambtelijke notitie.

Dit document vormt een schrijnend administratief bewijs van de Holocaust in Nederland. Het dossier begint in 1936 met de toekenning van "assist." (sociale bijstand) aan Jacob Montezinos en later aan R. Montezinos-Bromet. De kern van het document bevindt zich in de notitie van 26 maart 1943. De ambtenaar J. Reng meldt aan de inspecteur dat de lopende aanvraag voor ondersteuning is "vervallen". De zakelijke, bijna triviale reden die wordt opgegeven is dat de aanvrager "geëvacueerd is". In de administratieve taal van de bezettingstijd betekende dit dat de persoon was weggevoerd uit de woning, doorgaans naar kamp Westerbork, als voorportaal voor deportatie naar de vernietigingskampen in het oosten.

Inspectierapport / dagrapport van een controleur (mogelijk van de CCD - Crisis Controle Dienst of een lokale Amsterdamse marktopzichter).

Dit document is een dagelijks verslag van handhavingsactiviteiten in Amsterdam tijdens de laatste winter van de Tweede Wereldoorlog. Het geeft een gedetailleerd beeld van de repressieve maatregelen tegen de zwarte handel en prijsopdrijving. * **Handhaving op straathandel:** De waarschuwingen voor de verkoop van "stroopballen" (snoepgoed) en "shag" (tabak) tonen aan dat zelfs kleine hoeveelheden schaarse goederen strikt gecontroleerd werden. * **Prijsbeheersing:** Op 25 november is er sprake van een gedwongen verkoop ("uit laten verkoopen") van groenten (prei en wortelen). Dit gebeurde wanneer handelaren hun goederen boven de vastgestelde maximumprijzen aanboden ("te hooge prijs"). In plaats van inbeslagname werden de goederen vaak ter plekke voor de officiële prijs aan het publiek verkocht. * **Winkelcontroles:** De controle bij de winkelier Van Nijkerk in de Van Ostadestraat laat zien dat ook reguliere winkels systematisch werden gecontroleerd op hun administratie en prijzen.

Ambtelijk advies/notitie naar aanleiding van een binnengekomen klacht.

* **Inhoud:** Het document betreft de afhandeling van een klacht van een zekere Mevrouw Cabeyn over een "groengemantelde dame" die zou voordringen in een winkel (waarschijnlijk een viswinkel, gezien de vermelding "voor visch"). De ambtenaar Moulijn rapporteert dat hij de ordehandhaving (rijvorming) onder controle heeft en de bewuste dame persoonlijk heeft aangesproken op haar gedrag. Een maand later voegt een andere functionaris (De Haan) toe dat de klaagster geïnformeerd moet worden en dat er bij herhaling strenger ("krachtig") opgetreden zal worden. * **Toon:** De toon is formeel en ambtelijk, typerend voor de bureaucratische afhandeling van civiele ordeverstoringen in die tijd. * **Opmerkelijk:** De vermelding dat de vrouw "twee maal per dag" komt, suggereert dat haar aanwezigheid in de rij opviel of dat zij probeerde meer te kopen dan toegestaan onder het toenmalige distributiestelsel.

Handgeschreven administratief memo of briefonderdeel met diverse kanttekeningen.

Het document is een sprekend voorbeeld van ambtelijke correspondentie tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. * **Gelaagdheid:** Het document bevat minstens drie verschillende handschriften en stadia van verwerking. Het begint met de beleefdheidsformule van de aanvrager (Goethals). Daarna volgt een advies van een lagere ambtenaar (de Haan, 15 maart) die "geen bezwaar" ziet. Vervolgens is er een inspectie-notitie in rode inkt (20/22 maart) waarin een reden voor afwijzing wordt geformuleerd. * **Inhoud:** Het verzoek heeft betrekking op de "verdeling" van "artikelen". Gezien de datum (1944) wijst dit onmiskenbaar op het distributiesysteem van schaarse goederen tijdens de bezetting. De aanvrager had waarschijnlijk een vergunning of extra toewijzing nodig. * **Besluitvorming:** Ondanks het aanvankelijke positieve advies ("geen bezwaar"), wordt het verzoek uiteindelijk afgewezen omdat de aanvrager persoonlijk aanwezig had moeten zijn en de reden voor afwijzing te maken heeft met de algemene verdeling van goederen.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE Th: de Haan. [onderstreept]

# TRANSCRIPTIE Den Heer. Directeur v/h. Marktwezen Jan van Galenstraat Amsterdam (W.)

# TRANSCRIPTIE af H.A.W. Sieburgh De Haan v. Duinkerken voor gezamenlijk onderzoek en uitvoeringsrapport 2-11-43 [rode paraaf / vink]

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...