Moos heeft (Grossier)

Getypte officiële brief (oproeping).

* **Doel:** De brief dient als formele uitnodiging voor een gesprek. De heer Bosnak heeft op 7 november 1939 een brief gestuurd, en als reactie daarop wordt hij verzocht zich persoonlijk te melden. * **Locatie:** De afspraak vindt plaats in de "Centrale Hal, No.H.69". Dit duidt waarschijnlijk op een grote overdekte markt, veiling of een specifiek gedeelte van de Rotterdamse havencomplexen waar de "bedrijfschef" kantoor hield. * **Toon:** De formulering is uiterst zakelijk en gebiedend ("verzoek ik U zich te willen vervoegen"), passend bij de ambtelijke stijl van de jaren dertig. * **Handgeschreven toevoeging:** De notitie "Verzonden 9/11-39" is een administratieve aantekening om te bevestigen dat de brief op de dag van datering ook daadwerkelijk is uitgegaan.

Officiële kennisgeving / Strafmaatregel.

* **Inhoud:** De brief is een formele aanzegging van een toegangsverbod. De heer Bergsma heeft geprobeerd de Centrale Markt te betreden zonder te betalen (of zonder geldig bewijs). Dit wordt door de directie gekwalificeerd als een overtreding van het marktreglement. * **Juridische grondslag:** Er wordt specifiek verwezen naar *artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt*. De overtreding wordt omschreven als het "indirect verstoren van de orde". * **Sanctie:** Een schorsing van de toegang voor de duur van precies één week (7 dagen). * **Taalgebruik:** Typisch ambtelijk Nederlands uit het interbellum, met spellingvormen zoals "My", "verkrygen", "zyn", "bewys" en "namelyk" (gebruik van de 'y' in plaats van 'ij').

Officiële brief / oproeping.

* **Inhoud:** De brief is een formele berisping en een oproeping voor een gesprek. De heer Bose heeft illegaal (zonder vergunning) marktmateriaal, zoals kramen of uitstaltabellen, verhuurd op de Ten Katemarkt. * **Toon:** Officieel, dwingend en waarschuwend. Er wordt direct gedreigd met een verbod op het plaatsen van materiaal op alle markten als de ontvanger niet verschijnt. * **Taalgebruik:** Typisch voor de jaren '30, met spellingen als "Vrydag", "mynen" en de afkortingen "jl." (jongstleden) en "a.s." (aanstaande). * **Administratieve context:** De vermelding "Wyk 19" duidt op de toenmalige administratieve indeling van Amsterdam voor toezicht en handhaving.

Brief (officiële aanmaning)

* **Doel:** De brief is een laatste sommatie aan een exploitant van marktkramen. De heer Gepkes heeft een betalingsachterstand wat betreft het standplaatsgeld. * **Dwangmiddel:** De directeur dreigt met de zwaarst mogelijke sanctie: het voordragen aan het College van Burgemeester en Wethouders om de exploitatievergunning in te trekken. Dit zou betekenen dat de kramen van Gepkes niet meer op Amsterdamse markten mogen staan, wat een direct einde aan zijn bedrijfsvoering zou betekenen. * **Termijn:** De ontvanger krijgt slechts twee dagen de tijd (tot donderdag 4 mei) om de schuld persoonlijk te gaan voldoen bij de kas van het marktkantoor. * **Taal en Spelling:** Het document hanteert de toen gebruikelijke formele ambtelijke taal en de spelling van vóór de hervorming van 1947 (bijv. "bylage", "uiterlyk", "zyn", "mynen").

Officiële brief/kennisgeving van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk Dienst van het Marktwezen).

* **Kernboodschap:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek om uitstel van betaling. De heer Kroon heeft per briefkaart verzocht om meer tijd voor het betalen van zijn "marktgeld", maar dit wordt hem geweigerd. * **Sanctie:** Er wordt een expliciete waarschuwing gegeven: als de betalingen niet regelmatig worden voldaan, zal zijn vaste standplaats op de Dappermarkt worden ingetrokken. Dit gebeurt op basis van het geldende "Reglement op de Markten". * **Toon:** De toon is strikt zakelijk, ambtelijk en dwingend. Er is geen ruimte voor onderhandeling. * **Administratieve details:** De handgeschreven aantekening "Verzonden 8/2" bevestigt dat de brief op de dag van dagtekening daadwerkelijk is uitgegaan. De code "26/5/2 M." is waarschijnlijk een archief- of dossiernummer.

Officiële brief/oproeping.

Het betreft een formele administratieve aanzegging van de Amsterdamse marktmeester aan een marktkoopman of gegadigde (S.F. Stokman). De kern van de zaak is het niet-gebruiken van een toegekende 'voorkeurskaart' voor de Ten Katemarkt. * **Juridische grondslag:** Er wordt verwezen naar Artikel 10 van het Reglement op de Markten. * **Handhaving:** De heer Stokman heeft reeds een eerdere schriftelijke waarschuwing gehad. Omdat hij zijn rechten (de voorkeurskaart) niet actief gebruikt, dreigt de gemeente zijn inschrijving op de sollicitantenlijst (de wachtlijst voor een vaste standplaats) door te halen. * **Procedure:** Voordat de definitieve beslissing tot schrapping wordt genomen, krijgt de betrokkene de gelegenheid om gehoord te worden ("hoor en wederhoor") bij de Inspecteur op het hoofdkantoor aan de Jan van Galenstraat. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de toen gangbare spelling-Marchant (zie woorden als "schriftelyke", "inschryving", "myn"). De toon is zakelijk en dwingend.

Getypte brief/kennisgeving met handgeschreven kanttekeningen.

Dit document is een officiële mededeling aan de heer N. Eigenhuis betreffende de betaling van marktgeld voor de Boom- en Bloemmarkt in Aalsmeer. De kernpunten zijn: 1. **Vrijstelling:** De heer Eigenhuis heeft een vrijstelling gekregen voor het betalen van marktgeld, met ingang van 30 januari 1939. 2. **Schuldpositie:** Ondanks de vrijstelling wordt er melding gemaakt van een openstaande schuld van ƒ 3,75 (drie gulden en vijfenzeventig cent). Het is aannemelijk dat dit bedrag betrekking heeft op de periode vóór de ingangsdatum van de vrijstelling. 3. **Administratieve verwerking:** De handgeschreven aantekening "Verzonden 20/3" bevestigt dat de brief op de dag van dagtekening is verstuurd. De naam "m. de Laer" bovenaan kan verwijzen naar de behandelend ambtenaar of de persoon die de verzending heeft geaccordeerd.

Dienstbrief / Officiële waarschuwing.

* **Inhoud:** De brief is een formele kennisgeving van een disciplinaire maatregel. De heer Hangjas heeft de marktregels overtreden door zich op de Albert Cuypmarkt te laten helpen (assisteren) zonder de vereiste vergunning. Omdat dit een herhaalde overtreding is (er was al een eerdere waarschuwing in augustus), wordt er een voorwaardelijke straf opgelegd. * **Sanctie:** Een voorwaardelijke ontzegging van de markttoegang voor de duur van één dag, met een proeftijd van één jaar. * **Taalgebruik:** Het document hanteert een strikt ambtelijke en juridische toon, kenmerkend voor de vooroorlogse bureaucratie ("dezerzijds", "andermaal", "laakbare handeling", "dato dezes"). * **Status:** Het ontbreken van een handtekening onder "De Directeur" en de diverse codes bovenin duiden erop dat dit het archiefexemplaar (doorslag) is van de verzonden brief.

Formele waarschuwing (officiële brief)

Dit document is een officiële schriftelijke berisping aan een marktkoopman, de heer J. Italiaander. De kern van de zaak is een overtreding van het 'Reglement op de Markten'. De heer Italiaander heeft op 13 oktober 1939 op zijn staanplaats aan de Ten Katemarkt een zeil achter zijn kraam ('stal') geplaatst, wat blijkbaar tegen de toenmalige regels was. De brief heeft een dwingend karakter: het is een 'ernstige waarschuwing' waarbij expliciet wordt gedreigd met strafmaatregelen bij herhaling. Het document bevat geen handtekening, wat erop wijst dat dit een archiefkopie of doorslag is van de oorspronkelijk verzonden brief.

Document

Dit document is een formele sommatie van het Amsterdamse Marktwezen. De kernpunten zijn: * **Verzuim:** De heer Cohen heeft een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn standplaats op de Waterloopleinmarkt. * **Ultimatum:** Hij krijgt tot 22 juli 1939 de tijd om te betalen. * **Sanctie:** Indien betaling uitblijft, wordt de standplaats per 24 juli 1939 definitief (onherroepelijk) ingetrokken op basis van het marktreglement. * **Uitzonderingsclausule:** De brief biedt een ontsnappingsclausule voor mensen in nood (ziekte of bijstand/steun), mits zij dit direct melden. * **Administratieve inconsistentie:** Hoewel de brief gedateerd is op 19 juli, staat er bovenaan met potlood "Verzonden 19/8". Dit suggereert dat de brief pas een maand later is verstuurd, of dat dit een latere administratieve notitie betreft over een herhaalde actie.

Officiële brief/kennisgeving van een tuchtrechtelijke maatregel.

* **Inhoud:** De brief is een formele aanzegging van een toegangsverbod. De heer Sloep heeft geprobeerd de Centrale Markt te betreden met een betalingsbewijs dat niet op zijn naam stond, maar geleend was van een zekere D. Nieuwenhuijs. * **Sanctie:** Op basis van artikel 35 van het marktreglement wordt Sloep de toegang ontzegd voor een periode van drie dagen (5 t/m 7 september 1939). * **Taalgebruik:** Het document hanteert een strikt ambtelijke, zakelijke toon ("bericht ik U", "overeenkomstig het bepaalde", "het recht [...] heb ontnomen"). De spelling is conform de toen geldende normen (bijv. "Augustus", "den tijd"). * **Administratieve proces:** De handgeschreven aantekening "Verzonden 2/9" duidt op de administratieve verwerking door het secretariaat van de marktmeester, een dag na dagtekening van de brief.

Officiële brief/aanschrijving.

* **Inhoud:** De brief is een vooraankondiging van de intrekking van een marktvergunning. De heer Hacquebard heeft zijn toegewezen plek op de Lindengracht markt niet regelmatig bezet, wat een overtreding is van het Marktreglement. * **Juridische basis:** Er wordt expliciet verwezen naar **artikel 11 van het Reglement op de Markten**. * **Procedure:** Er is reeds een eerdere schriftelijke waarschuwing verstuurd waar geen gehoor aan is gegeven. Voordat het definitieve besluit tot intrekking wordt genomen, krijgt de betrokkene de gelegenheid voor een hoorgesprek met de Inspecteur. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gangbare spelling (o.a. het gebruik van de 'y' in woorden als 'schriftelyke', 'myn', 'by' en 'Wyk'). De toon is formeel en directief.

Officiële brief van de Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen.

* **Doel van het document:** Een formele aanmaning wegens achterstallige betaling van marktgeld. * **Inhoud:** De heer Bruinvelds heeft al meer dan drie weken niet betaald voor zijn standplaats op de Nieuwmarkt. Hij krijgt een laatste termijn tot 19 maart om te betalen. Gebeurt dit niet, dan verliest hij per 20 maart zijn vaste marktplaats op basis van het Marktreglement. * **Toon:** Zeer formeel en dwingend ("waarschuw ik U", "onherroepelijk"), maar met een clausule voor verzachtende omstandigheden. * **Bijzonderheden:** De tekst bevat specifieke onderstrepingen (waarschijnlijk door de verzender of ontvanger aangebracht) bij cruciale informatie zoals de uiterste datum en de gevolgen van wanbetaling.

Brief (verzoekschrift).

* **Toon en taal:** De brief is geschreven in de formele, beleefde stijl die gebruikelijk was voor zakelijke correspondentie in de eerste helft van de 20e eeuw (gebruik van "WelEd. Heer", "Ondergetekende" en de uitgang "-t" in "teekent"). Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (bijv. "eventueele"). * **Inhoud:** De heer Jaeger heeft via-via vernomen dat er behoefte is aan nieuwe weegschalen ("grossiersschaal") bij handelaren op de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat. Hij verzoekt formeel om toegang tot het marktterrein om daar als vertegenwoordiger van "snelwegers" (moderne, automatische weegschalen) zijn producten aan te bieden. * **Administratieve context:** De stempel linksboven wijst op een formele registratie in het archief van de gemeente Amsterdam (afdeling Marktwezen) op 15 december 1939, drie dagen na verzending. De notitie "zie Hr Broerse?" suggereert dat de brief is doorgezet naar een specifieke ambtenaar of toezichthouder voor advies of afhandeling.

Ambtelijk advies / Intern memorandum.

De kern van dit document is een negatief ambtelijk advies betreffende een verzoek van een zekere heer S. Pinto. Pinto was een "voorkeursplaatshouder" op de Albert Cuypmarkt, wat inhield dat hij een vaste, geprivilegieerde plek had. Uit de tekst blijkt een strikte handhaving van de marktverordeningen: 1. **Verzuim:** Pinto heeft zijn plek sinds 8 oktober 1938 niet meer ingenomen. 2. **Procedure:** Na een officiële rapportage en een schriftelijke waarschuwing heeft hij niet gereageerd of zijn gedrag aangepast. 3. **Sanctie:** Hierop is hij van de lijst geschrapt (per 20 november 1938). 4. **Bezwaren:** De ambtenaar adviseert negatief op het verzoek tot herstel omdat Pinto wel fysiek op de markt aanwezig was ("wandelde"), maar zijn stal niet bemande. Daarnaast wordt gewezen op technische complicaties en de oneerlijkheid tegenover andere kooplieden (waarschijnlijk diegenen die nu hoger op de wachtlijst staan).

Officieel waarschuwingsschrijven van de marktautoriteit.

Het document is een formeel waarschuwingsbericht gericht aan de heer E. Roman uit Alkmaar. De strekking van de brief is een verbod op ongeoorloofde handelsactiviteiten. De heer Roman heeft officieel enkel toestemming om de Centrale Markt in Amsterdam te betreden in de hoedanigheid van **koper**. Uit rapportages blijkt echter dat hij zich bezighoudt met de verkoop van goederen aan zowel de groot- als kleinhandel. De reden voor het verbod is van infrastructurele en reglementaire aard: omdat de geadresseerde niet beschikt over een toegewezen vaste standplaats of een pakhuis op het marktterrein, is het hem niet toegestaan daar goederen te verkopen. De toon is zakelijk en dreigend; bij een volgende overtreding zal hem de toegang tot het terrein volledig worden ontzegd.

Zakelijke brief (doorslag/kopie).

Het document is een ambtelijk schrijven gericht aan een burger (R. Romkema) betreffende een administratieve kwestie rondom een "ventvergunning". De heer Romkema heeft blijkbaar verzocht om de vernieuwing van zijn vergunning uit te stellen. De directeur stemt hiermee in, maar benadrukt de juridische consequentie: zonder vernieuwde vergunning is het verboden om te venten (het op straat verkopen van goederen). De brief hanteert een formele, vooroorlogse ambtelijke stijl ("mijnerzijds", "moogt", "zoolang") en maakt gebruik van specifieke administratieve indelingen zoals "Wijk 15" voor de lokalisering in Amsterdam.

Document

* **Soort document:** Een officiële aanmaning (waarschuwing) wegens betalingsachterstand. * **Inhoud:** De heer Smit heeft meer dan drie weken zijn marktgeld niet betaald voor zijn standplaats op de markt aan de Zwanenburgwal. Hij krijgt tot 28 oktober de tijd om te betalen. Indien hij niet betaalt, wordt zijn vaste standplaats per 30 oktober ingetrokken op basis van het marktreglement. * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk taalgebruik met de destijds gangbare spelling (bijv. "hierby", "wys", "blyft", "onherroepelyk", "myn"). * **Uitzonderingsclausule:** De brief bevat een sociale bepaling: als er een geldige reden is voor het niet-betalen (zoals ziekte of het ontvangen van een steunuitkering), kan de intrekking van de standplaats mogelijk worden voorkomen door dit direct te melden.

Getypte zakelijke brief (waarschijnlijk een doorslag/doorslagje op dun papier).

* **Vorm:** Het betreft een zeer korte, formele zakelijke mededeling. Het document is een doorslag, wat gebruikelijk was in administraties om een kopie van verzonden post te bewaren. * **Inhoud:** De brief dient als een officiële kwijting of bevestiging van ontvangst. De heer Gerver heeft een schadevergoeding betaald of geregeld, slechts één dag nadat er een eerdere brief over was gestuurd. De directeur spreekt zijn "genoegen" uit over de snelle afhandeling. * **Taalgebruik:** Er wordt gebruikgemaakt van de toen geldende spelling (spelling-Marchant), herkenbaar aan woorden als *vischhandelaar*, *October* en *zoodat*. De toon is hoffelijk doch strikt zakelijk ("11 dezer", "thans afgedaan").

Handgeschreven ambtelijk rapport/brief betreffende marktplaatsregelingen.

Dit document beschrijft een administratief geschil over de toewijzing van marktplaats nummer 6 op de vismarkt aan de Ten Katestraat in Amsterdam. De kern van de zaak is de overdracht van een standplaats na het overlijden van een echtgenoot. De zoon, T. Tol, wil de plek van zijn overleden vader overnemen namens zijn moeder (de Weduwe D. Tol). Er is echter sprake van mogelijke onregelmatigheden: er wordt beweerd dat de weduwe een Zuiderzee-uitkering ontvangt en dat het argument van 'kostwinnerschap' wordt misbruikt om een gunstigere plek te bemachtigen. Tegelijkertijd claimt een andere gegadigde, A. Pauw, de plek omdat deze vacant zou zijn, waarbij hij politieke steun (Raadslid Seegers) heeft gezocht. De rapporteur (vermoedelijk een ambtenaar van de marktinspectie) houdt vast aan de officiële procedures. Hij weigert de toewijzing ad hoc te veranderen en adviseert eerst extern onderzoek te doen naar de uitkering in Edam. Hij benadrukt dat vacante plaatsen via openbare kennisgevingen en volgens vaste voorschriften moeten worden vergeven om de "goede orde" te handhaven.

Officiële brief (doorslag of kopie).

Deze brief is een zakelijke afwijzing van een betalingsregeling. De heer Cupedoo heeft verzocht om zijn verschuldigde "ventgeld" (de leges voor een vergunning om goederen op straat te verkopen) in kleine termijnen van 1 gulden per week te mogen betalen. De directeur gaat hier niet mee akkoord. Hij biedt een beperkt alternatief: betaling in twee gelijke delen van 2,50 gulden (wat duidt op een totaalbedrag van 5 gulden). De belangrijkste voorwaarde is echter repressief: de geadresseerde mag absoluut niet werken ("venten") totdat het volledige bedrag is voldaan en de vergunning officieel is vernieuwd. Dit schetst een beeld van de strikte bureaucreatie waarmee kleine zelfstandigen in de jaren '30 te maken hadden.

Dienstbrief / Formele waarschuwing.

* **Toon en taalgebruik:** De brief is kort, zakelijk en dwingend van aard. Er wordt gebruikgemaakt van ambtelijk Nederlands ("dezerzijds", "jongstleden", "waarschuw U hierbij"). * **Inhoud:** De heer Arentzen heeft blijkbaar een marktkraam op de Albert Cuypmarkt. Op 4 oktober 1939 heeft hij iemand anders in zijn plaats laten staan zonder dat daar officiële toestemming voor was gevraagd of verkregen. * **Administratieve kenmerken:** De handgeschreven aantekening "Verzonden 13/10-39" dient als bewijs voor de verzendadministratie. De aanduiding "HG." bovenin staat mogelijk voor 'Hoofdbureau' of een specifieke afdeling. De vermelding "Wijk 16" duidt op de administratieve indeling van de stad of het marktwezen op dat moment.

Document

* **Taalgebruik:** De brief hanteert de voor die tijd gebruikelijke spelling, waarbij de 'ij' vaak als 'y' werd geschreven (bv. *hierby*, *blyft*, *myn*). De toon is formeel en direct. * **Inhoud:** De heer Geys heeft een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn standplaats op de markt aan het Mosplein. Hem wordt een ultimatum gesteld: betalen voor 4 februari, anders wordt zijn vaste vergunning per 11 februari ingetrokken. * **Uitzonderingen:** De brief toont ook een menselijke kant van de bureaucratie; er wordt expliciet vermeld dat bij geldige redenen (zoals ziekte of het ontvangen van een steunuitkering) de intrekking voorkomen kan worden, mits dit direct gemeld wordt. * **Visuele kenmerken:** Belangrijke passages zijn onderstreept of vetgedrukt (*vóór*) om de urgentie en de juridische gevolgen te benadrukken.

Ambtelijk advies / brief.

Dit document is een ambtelijk advies betreffende een personele wijziging op de Amsterdamse markt in 1939. De heer Y. Rimmen, die een grote groentekraam exploiteert (geregistreerd onder nummer vkk 420 AC), verzoekt om assistentie van de heer G. van den Adel. Het plan is om een knecht over te nemen die voorheen werkzaam was bij J. J. Andriessen (plaats 262 AC). De opsteller van het advies ziet hier geen probleem in, maar wijst er wel op dat als dit verzoek wordt ingewilligd, de eerdere vergunning/toestemming die op naam van J. J. Andriessen stond, officieel moet worden ingetrokken.

Ambtelijk rapport/notitie betreffende een parkeervergunning.

Dit document is een verslag van een ambtenaar (mogelijk een inspecteur van politie) over een verzoek van de firma v. Soest. De kern van het dossier is een parkeerkwestie in de Kinkerbuurt te Amsterdam. De heer Van Soest probeerde via een omweg (het vrijhouden van de garage-uitgang aan de Ten Katestraat) een parkeervergunning ("concessie") te verkrijgen voor de Bellamystraat. Het proces werd vertraagd door personele wisselingen (overplaatsing van Cohen naar Blind) en ziekteverzuim/vakanties. De uiteindelijke conclusie van Inspecteur Blind is negatief: er kan geen officiële toestemming worden verleend omdat dit een precedent zou scheppen voor andere bedrijven in de straat. Er wordt echter wel enige coulance gesuggereerd vanwege de logistieke problemen die de Ten Katemarkt voor de firma veroorzaakt.

Getypte brief (doorslag op doorslagpapier).

* **Kernboodschap:** De briefkaart stelt de financiële afwikkeling aan de orde van gemeentelijke ruimtes die door derden worden gebruikt vanwege de oorlogsdreiging. Hoewel de algemene regel "gratis indien geen kosten voor de gemeente" is, signaleert de schrijver een ongelijkheid: terwijl de Centrale Markt alles gratis doet, schijnen andere diensten (Veemarkt en Abattoir) wél huur te vragen aan de Burgerwacht. * **Toon:** Zakelijk en kritisch ten aanzien van de kostenverdeling tussen verschillende gemeentelijke diensten. * **Specificaties:** Er wordt concreet melding gemaakt van de Universiteitsbibliotheek (tijdschriftenopslag) en de Luchtbeschermingsdienst. Voor de Burgerwacht worden specifieke kantoornummers in de Markthal genoemd (H 60 t/m 65, 99 en 100).

Getypte brief / ambtelijke verklaring.

* **Inhoud:** De brief is een officiële verklaring waarin wordt bevestigd dat de heer P. Scherpenisse al minstens twee jaar actief is als kleinhandelaar in fruit. * **Doel:** De heer Scherpenisse heeft deze verklaring nodig om een officiële "erkenning als kleinhandelaar" te verkrijgen bij de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale in Den Haag. Zonder dergelijke erkenning was het in die tijd waarschijnlijk niet toegestaan om legaal in deze sector handel te drijven. * **Administratief proces:** De handgeschreven notitie "Verzonden 6/3" (6 maart) geeft aan dat de brief drie dagen na de datum van opmaak daadwerkelijk is verstuurd. Dit is een typisch kenmerk van een archiefkopie of een doorslag van het origineel.

Getypte brief (doorslag of origineel op officieel papier).

* **Kernboodschap:** De brief is een formele aanmaning wegens een betalingsachterstand. De heer Blom heeft voor het jaar 1939 een tuindersplaats op de Centrale Markt gehuurd, maar heeft slechts een fractie van het verschuldigde bedrag voldaan. * **Financiële details:** * Totaal verschuldigd voor 1939: ƒ 90,- * Reeds betaald: ƒ 18,- * Openstaand bedrag: ƒ 72,- * **Betalingsregeling:** De directeur toont enige coulance door een afbetalingsregeling voor te stellen: een directe betaling van ƒ 42,- gevolgd door maandelijkse termijnen van ƒ 6,- voor het restant (ƒ 30,-). * **Stijl:** De toon is ambtelijk en dwingend ("Ik maan U aan"), typerend voor overheidscommunicatie uit die periode.

Officiële brief/oproeping.

* **Inhoud:** De brief is een formele berisping en een oproeping voor een gesprek. De heer Lodewyks heeft op de Lindengracht-markt materiaal (zoals marktkramen of uitstalmateriaal) verhuurd aan kooplieden zonder de vereiste gemeentelijke vergunning. * **Toon:** De toon is ambtelijk, dwingend en waarschuwend. Het niet verschijnen op de afspraak kan leiden tot een verbod op zijn bedrijfsactiviteiten op de Amsterdamse markten. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "Vrydag", "mynen", "zoudt") en de typische ambtelijke formuleringen van voor de Tweede Wereldoorlog. * **Administratieve sporen:** De aantekening "Verzonden 10/1" bevestigt dat de brief op de dag van datering daadwerkelijk is uitgegaan.

Getypte brief (waarschijnlijk een archiefdoorslag op blanco papier).

Dit korte, zakelijke schrijven is een afwijzing van een verzoek om actie. De heer Hoepelman heeft blijkbaar op 28 juli 1939 een brief gestuurd waarin hij melding maakte van bepaalde "misdragingen". De instantie die de brief verstuurt, stelt expliciet dat zij niet bevoegd of bereid is om tegen deze misdragingen op te treden. Het document vertoont de typische kenmerken van een administratieve doorslag: het ontbreken van een officieel briefhoofd en de aanwezigheid van administratieve codes (VP/HG en een dossiernummer). De handgeschreven notitie "extra" duidt mogelijk op een speciale status of categorisering in het archief waar deze doorslag bewaard werd.

Officiële aanmaning (getypt).

* **Inhoud:** De brief betreft een dwingende betalingsherinnering. De heer Schekkerman heeft een achterstand in de betaling van het standplaatsgeld voor marktkramen. Indien hij niet binnen twee dagen betaalt, dreigt de directeur de vergunning voor het plaatsen van kramen te laten intrekken door het college van Burgemeester en Wethouders. * **Toon:** De toon is formeel, autoritair en dreigend. De gevolgen van niet-betaling worden expliciet benoemd (uisluiting van markten, verlies van inkomsten voor huurders). * **Opmerkelijke details:** * De spelling hanteert consequent de 'y' in plaats van 'ij' (bijv. *uiterlyk*, *Vrydag*, *mynen*, *zyn*), wat in ambtelijke correspondentie van die tijd nog voorkwam. * De handgeschreven notitie "fl. 1.50 per kraam" geeft mogelijk de hoogte van de vergoeding per eenheid aan. * De rode onderstreping van de deadline ("Vrydag 20 Januari") is handmatig toegevoegd om de urgentie te benadrukken.

Getypte brief / ambtelijke verklaring.

* **Inhoud:** De brief dient als officieel bewijs van werkervaring. De heer Trommel heeft een aanvraag ingediend bij de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" om erkend te worden als kleinhandelaar. De afzender bevestigt na onderzoek dat de heer Trommel inderdaad de afgelopen twee jaar werkzaam is geweest in de handel in tuinbouwgewassen. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele spelling en grammatika (bijv. "myn", "aanvrage", "den handel"). * **Vormgeving:** Typisch zakelijke correspondentie uit het interbellum, opgesteld op een schrijfmachine met specifieke marges voor adressering.

Officiële kennisgeving / Strafbeschikking.

Het document is een formele kennisgeving van een disciplinaire maatregel tegen een marktkoopman, de heer J. Kroese. * **Aanleiding:** De heer Kroese heeft zich op 15 december 1939 schuldig gemaakt aan "wangedrag" op de Ten Katemarkt. De specifieke aard van het wangedrag wordt niet vermeld. * **Juridische basis:** De straf wordt opgelegd op basis van artikel 39, lid 1 van het toenmalige 'Reglement op de Markten'. * **Strafmaat:** Een tijdelijk verbod van twee weken om een standplaats in te nemen op alle markten in de stad ("hier ter stede"). * **Impact:** De periode van de schorsing (23 december t/m 5 januari) is opvallend. Dit beslaat de gehele kerstperiode en de jaarwisseling. Voor een marktkoopman was dit destijds, net als nu, de drukste en financieel belangrijkste periode van het jaar. De straf was dus economisch zeer zwaar. * **Administratie:** De handgeschreven notitie "20 ex." wijst erop dat er twintig kopieën van deze beschikking zijn gemaakt, waarschijnlijk om de marktmeesters van de verschillende Amsterdamse markten te informeren, zodat zij de heer Kroese de toegang konden weigeren.

Ambtelijke brief/memorandum

Het document is een kort, formeel schrijven van de marktopzichter van het Amsterdamse Waterlooplein aan zijn superieur, de inspecteur. De kern van de brief is een beleidsmatig advies betreffende een individuele marktkraamhouder, de heer H. Reinhart. De heer Reinhart heeft een verzoek ingediend om zijn toegewezen standplaats (nummer 93) pas later fysiek in gebruik te nemen, namelijk vanaf 6 mei 1939. De marktopzichter, J. Renz, adviseert om hiermee akkoord te gaan, maar stelt daar een belangrijke voorwaarde tegenover: het marktgeld moet wel vanaf het moment van toewijzing betaald worden. De juridische/administratieve basis hiervoor is dat Reinhart sinds 10 april 1939 officieel als "vaste plaatshouder" in de administratie (de controle weekstaat) staat ingeschreven. Hiermee wordt duidelijk dat de financiële verplichting aan de gemeente gekoppeld is aan het recht op de standplaats, ongeacht of deze op dat moment daadwerkelijk wordt bezet door een kraam.

Afschrift van een getypte brief.

* **Taalgebruik:** De brief is geschreven in de formele stijl van de vroege 20e eeuw, maar bevat enkele spelfouten en kromme zinsconstructies (zoals "naaf" in plaats van "naar", "gweest" in plaats van "geweest" en "afschuw om mijn op te houden" waarbij waarschijnlijk het woord "hand" is vergeten). Dit wijst erop dat de afzender een hardwerkende vakman (tuinder) was, gewend aan noeste arbeid maar minder aan formele correspondentie. * **Inhoud:** De heer Harte heeft succesvol kwijtschelding gekregen voor marktgeld over 1938 omdat hij gestopt is met zijn actieve verkoop op de Centrale Markt. Hij vraagt nu echter ook om teruggave (restitutie) van de reeds betaalde toegangskaarten voor datzelfde jaar. Zijn verzoek is eerder afgewezen, maar hij probeert het nu opnieuw via een andere weg of met een beroep op billijkheid. * **Kernboodschap:** De brief is een mengeling van een zakelijk verzoek en een persoonlijke noodkreet. Harte benadrukt zijn precaire financiële situatie ("groente weer niets opbrengt") en zijn trots: ondanks zijn 62 jaar heeft hij nooit aanspraak gemaakt op de "ondersteuning" (sociale bijstand).

Doorslag van een officiële brief op briefpapier van de gemeente.

* **Kernboodschap:** De brief is een formele verwijzing. De heer Harte heeft verzocht om teruggave (restitutie) van betaald entreegeld voor de Centrale Markt. De wethouder laat weten dat dit verzoek niet door zijn directe afdeling, maar door de Directie van het Marktwezen afgehandeld moet worden. * **Administratieve context:** Het document is een typisch voorbeeld van vooroorlogse gemeentelijke bureaucreatie. De afkorting "L.M." staat voor de afdeling Levensmiddelen. De handgeschreven aantekening verwijst naar een dossier bij het "Marktwezen", wat aangeeft dat dergelijke zaken zorgvuldig werden gearchiveerd en gekoppeld. * **Ondertekening:** De brief is ondertekend (gestempeld) door Floris van Meurs, een SDAP-wethouder die in die periode verantwoordelijk was voor onder andere de voedselvoorziening en volksgezondheid (badhuizen) in Amsterdam.

Getypte ambtelijke brief/memorandum met handgeschreven kanttekeningen.

Dit document betreft een administratieve complicatie rondom de vergunningsaanvraag van een fritesbakker (L.M. Leers) in 1939. De kern van de zaak is de botsing tussen verschillende reglementen uit de Algemeene Politieverordening (APV): 1. **Venten vs. Stilstaan:** De heer Leers heeft slechts een "ventvergunning". Dit betekent dat hij goederen mag verkopen terwijl hij zich verplaatst. Als hij de aardappelen volledig op straat bakt, moet hij te lang stilstaan, wat volgens artikel 344 sub a van de APV verboden is voor venters. 2. **Het bakproces:** Om dit op te lossen, wilde hij de aardappelen thuis "vooraf bakken" (voorfrituren) en ze op straat alleen kort afbakken. 3. **Brandveiligheid:** De Brandweer heeft dit verboden op basis van artikel 265 lid 1 van de APV, omdat een woonhuis niet geschikt is voor dergelijke bedrijfsmatige bakactiviteiten. 4. **De voorgestelde oplossing:** De aanvrager wijzigt zijn plan en gaat nu op zoek naar een officiële bedrijfsruimte om het voorbakken uit te voeren, waarvoor hij een nieuwe vergunning bij de Brandweer zal aanvragen.

Getypte zakelijke brief.

De brief is een officiële mededeling betreffende een financiële afwikkeling. De heer Harte heeft recht op een restitutie van ƒ 10,50, maar krijgt slechts ƒ 6,00 uitbetaald. Het verschil van ƒ 4,50 wordt door de instantie ingehouden als verrekening voor nog openstaand "plaatsgeld" uit het jaar 1938. Het taalgebruik is formeel en ambtelijk, kenmerkend voor de periode (gebruik van de naamvallen in "den heer" en "mijnen kantore"). Het document bevat een handgeschreven aantekening "Extra" aan de bovenzijde, wat mogelijk duidt op een bijzondere behandeling of categorisering in het archief.

Officiële ambtelijke brief / aanzegging.

* **Inhoud:** De brief is een formele vooraankondiging van de intrekking van een marktvergunning. De heer Simons heeft, ondanks een eerdere schriftelijke waarschuwing, nagelaten zijn toegewezen plaats op de markt Uilenburg regelmatig te bezetten. Dit is een overtreding van artikel 11 van het vigerende Reglement op de Markten. * **Procedure:** Voordat het definitieve besluit tot intrekking wordt genomen, krijgt de betrokkene de gelegenheid om gehoord te worden ("horen-voor-beslissen"). Hij wordt ontboden voor een gesprek met de Inspecteur van de dienst op 26 april 1939. * **Stijl:** De toon is strikt zakelijk, bureaucratisch en dwingend. Het gebruik van verouderde spelling ("schriftelyke", "myn", "tusschen") is representatief voor de ambtelijke taal van die periode.

Officiële waarschuwingsbrief van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief is een sommatie tot betaling van achterstallig marktgeld. De heer Smit heeft al drie weken niet betaald voor zijn standplaats. Hij krijgt tot 4 februari de tijd om te betalen, anders wordt zijn vaste plaats per 6 februari ingetrokken op basis van het marktreglement. * **Correcties:** Opvallend is dat de marktlocatie "Waterlooplein" is doorgehaald en handgeschreven is gewijzigd in "Zwanenburgwal". Dit duidt op een administratieve correctie van de specifieke standplaats van de ontvanger. * **Taal en spelling:** Er wordt gebruik gemaakt van de toen gangbare formele spelling (zoals "hierby", "wys", "blyft" met de ÿ-klank). De toon is streng en ambtelijk, maar biedt wel de expliciete mogelijkheid om verzachtende omstandigheden aan te voeren. * **Sociaal-economisch aspect:** De verwijzing naar "steun geniet" (werkloosheidsuitkering) als mogelijke geldige reden voor betalingsproblemen geeft inzicht in de economische situatie van die tijd.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of kopie).

* **Inhoud:** De brief is een formele sommatie. De heer Roger heeft een achterstand in de betaling van standplaatsgelden voor marktkramen. Hij krijgt een uiterste termijn van slechts twee dagen om de schuld te voldoen. * **Sanctie:** Bij niet-tijdige betaling dreigt de directeur de vergunning te laten intrekken door het college van Burgemeester en Wethouders. Dit zou effectief het einde betekenen van de bedrijfsactiviteiten van de ontvanger op de Amsterdamse markten. * **Locatie:** Het genoemde adres "Jan van Galenstraat 14" is de historische locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam, die in 1934 werden geopend. Dit bevestigt dat de brief afkomstig is van de gemeentelijke marktadministratie. * **Toon:** De toon is streng, bureaucratisch en direct, passend bij een ambtelijke invorderingsprocedure uit die tijd.

Ambtsbrief / Oproeping (doorslag of kopie).

* **Inhoud:** De brief is een officiële waarschuwing en oproeping. De heer Kramer heeft zonder de benodigde vergunning materiaal (zoals marktkramen of schragen) verhuurd aan kooplieden op de Albert Cuypmarkt. * **Toon:** De toon is formeel, zakelijk en dwingend. Er wordt direct een sanctie in het vooruitzicht gesteld: het ontzeggen van de toegang tot de markten voor zijn materiaal als hij niet op het gesprek verschijnt. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke ambtelijke spelling, zoals "Vrydag", "mynen" en "jl." (jongstleden). * **Locatie:** Het kantoor van de directeur bevond zich aan de Jan van Galenstraat 14, wat historisch de locatie was van de Centrale Markthallen in Amsterdam.

Getypte brief (doorslag of kopie voor het archief).

* **Doel van de brief:** Het document dient als een officiële verklaring van beroepsuitoefening. De afzender bevestigt dat de heer Kriller in de jaren 1937 en 1938 daadwerkelijk actief is geweest in de handel in aardappelen en groenten. * **Administratieve context:** De heer Kriller heeft deze verklaring nodig om een "erkenningskaart" aan te vragen bij de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale. Dit was indertijd een vereiste om legaal in deze sectoren te mogen handelen. * **Terminologie:** * *Stapelgroente:* Dit betreft groenten die goed bewaard kunnen worden en in grote hoeveelheden (op de stapel) verhandeld worden, zoals kool, wortelen en uien. * *Wyk 19A:* Verwijst naar de administratieve indeling of het politiedistrict van Amsterdam in die tijd. * **Taalgebruik:** De brief hanteert de spelling-Marchant (gebruikelijk voor de spellingshervorming van 1947), herkenbaar aan woorden als "verkrygen", "aannemelyk" en "desgewenscht".

Getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief betreft een formele berisping en een voorwaardelijke strafoplegging aan een marktkraamhouder, de heer Helleganger. * **De overtreding:** De heer Helleganger heeft zich op de Albert Cuypmarkt laten helpen ("assisteren") door iemand anders zonder daar de vereiste ambtelijke toestemming voor te hebben. Dit gebeurde op 26 oktober 1939. * **De straf:** Een ontzegging van het recht om een dag op de markt te staan. * **Voorwaardelijk karakter:** De straf wordt niet direct uitgevoerd. Er geldt een proeftijd van één jaar. Als de geadresseerde binnen dit jaar opnieuw een overtreding ("laakbare handeling") begaat, wordt de straf alsnog uitgevoerd, bovenop de straf voor het nieuwe vergrijp. * **Juridische basis:** De directeur beroept zich op artikel 39, lid 1 van het toenmalige 'Reglement op de Markten'. Uit de brief blijkt dat er in augustus van datzelfde jaar al een eerdere waarschuwing of correspondentie over dit onderwerp is geweest.

Officiële brief / kennisgeving.

* **Inhoud:** De brief is een formele aanzegging tot het intrekken van een marktvergunning. De heer Klaverstijn heeft zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt niet volgens de regels bezet, ondanks een eerdere waarschuwing. Hij wordt ontboden voor een gesprek bij de inspecteur voordat de definitieve beslissing wordt genomen. * **Taal en Spelling:** De tekst hanteert het toenmalige ambtelijk Nederlands met verouderde spellingvormen zoals "schriftelyke", "by" en "myn" (gebruik van de 'y' in plaats van 'ij'). * **Administratieve details:** Het kenmerk "25/99/1 M." duidt op een dossiernummer. De handgeschreven notitie "verzonden 21/6" bevestigt de administratieve verwerking op de dag van datering. * **Vorm:** Het gebruik van een standaardmodel formulier (onderaan vermeld als 'MODEL NO. 8') wijst op een gestandaardiseerde procedure voor dergelijke overtredingen binnen het Amsterdamse Marktwezen.

Officiële brief/oproeping van de Gemeente Amsterdam.

Deze brief is een formele waarschuwing en een oproeping voor een hoorzitting vanuit de dienst Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De strekking is als volgt: * **Verzuim:** De heer Helenklaken heeft zijn toegewezen standplaats op de Albert Cuypmarkt niet regelmatig bezet, ondanks een eerdere schriftelijke waarschuwing. * **Juridische grondslag:** Er wordt verwezen naar Artikel 11 van het 'Reglement op de Markten', waarin staat dat een marktplaats kan worden ingetrokken bij het niet nakomen van de bezettingsplicht. * **Procedure:** De directeur van het Marktwezen trekt de vergunning nog niet direct in, maar biedt de koopman de gelegenheid om zich te verantwoorden bij de Inspecteur op de Jan van Galenstraat (het hoofdkwartier van het Marktwezen, nabij de Centrale Markthallen). * **Toon:** De toon is strikt zakelijk en autoritair, kenmerkend voor de vooroorlogse bureaucratie.

Ambtelijke brief/correspondentie.

* **Inhoud:** De brief is een verduidelijking van een eerder gegeven advies over de vervangingsregeling voor een marktkraamhouder genaamd Lodewijkx. De schrijver constateert misbruik: een hulpkracht staat doordeweeks (dinsdag t/m vrijdag) op de markt zonder te betalen, terwijl de regeling alleen bedoeld was voor de momenten dat Mevr. Lodewijkx op een andere markt stond (maandag en zaterdag). * **Problematiek:** Er is sprake van dubbele bezetting (zowel de hulp als de eigenlijke vergunninghouder nemen een plek in) en ontduiking van marktgeld. * **Besluitvorming:** Uit de kantlijnnotities blijkt dat de zaak is opgelost. Mevrouw Lodewijkx heeft toegezegd de plaats voortaan weer persoonlijk in te nemen, behalve op zaterdag. De inspectie heeft dit op 3 maart 1939 definitief "gezien" en gearchiveerd ("Opbergen").

Ambtelijk advies/notitie.

Dit document is een intern ambtelijk advies gericht aan de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam. Het behandelt een verzoek van marktkoopman H. Pierre om een vaste standplaats op de "Tweede markt". De kernpunten van het advies zijn: 1. **Huidige status:** Pierre heeft momenteel een 'schuifplaats' (een flexibele, niet-permanente plek) in een onverlicht deel van de 3e markt. 2. **Regelgeving:** De overgang naar een definitieve plek op de populairdere Tweede markt is gebonden aan anciënniteit. Pierre moet simpelweg op zijn beurt wachten. 3. **Procedure:** Er wordt uitgelegd hoe hij als schuifplaatshouder dagelijks kan proberen een betere plek te bemachtigen door aanwezig te zijn bij de dagelijkse toewijzing van losse plaatsen. 4. **Discipline:** Het document sluit af met een negatieve opmerking over het gedrag van de koopman. Hij houdt zich stelselmatig niet aan de regels voor de omvang van zijn uitstalling, ondanks waarschuwingen van ambtenaren.

Officiële brief / Aanmaning.

Deze brief is een formele aanmaning wegens betalingsachterstand. De heer Buitenhuys heeft meer dan drie weken verzuimd zijn staangeld te betalen voor zijn vaste plek op de markt aan de Zwanenburgwal. De toon is strikt en ambtelijk: er wordt een harde deadline gesteld (18 februari) en de consequentie van niet-betalen is het "onherroepelijk" intrekken van de marktvergunning per 20 februari, gebaseerd op artikel 11 van het marktreglement. Opvallend is de laatste alinea, waarin een ontsnappingsclausule wordt geboden. Indien de betalingsachterstand te wijten is aan overmacht (zoals ziekte of armoede/het trekken van "steun"), kan de intrekking van de plaats worden voorkomen door tijdig contact op te nemen. Dit getuigt van de sociale context van die tijd, waarin de overheid rekening hield met de precaire economische positie van kleine zelfstandigen.

Officieel inspectierapport (getypt met handgeschreven kanttekeningen).

* **Casus:** Een handelsconflict op de Amsterdamse markt (Pier A) over het gewicht van snijbonen. Koper Man claimt dat de weegschaal van grossier Moos niet klopt nadat hij elders heeft nagewogen. Hij weigert de rest van zijn bestelling af te nemen. * **Onderzoek:** Controleur Telthuis stelt vast dat de gebruikte weegschaal (eigendom van Bakker) technisch in orde is. * **Gevolg:** Grossier Moos heeft de resterende bonen met verlies moeten verkopen aan een andere partij (Dijkstal) en eist nu schadevergoeding van koper Man. * **Afhandeling:** Ondanks het feitenrelaas van de controleur, besluit de directie/bedrijfschef de zaak te laten rusten ("Niets aan doen") en het dossier te archiveren. Dit suggereert dat het Marktwezen dergelijke civielrechtelijke geschillen over schadevergoeding aan de partijen zelf overliet.

Officiële brief/aanmaning.

* **Doel:** De brief is een laatste waarschuwing (aanmaning) voor het niet betalen van staangeld voor een marktplaats. * **Inhoud:** De heer Veraar heeft een achterstand van meer dan drie weken voor zijn plek op de Lindengrachtmarkt. Hij krijgt een deadline tot 5 februari om te betalen. Bij niet-betaling wordt zijn vaste plek op 6 februari ingetrokken op basis van het Marktreglement. * **Toon:** Formeel, directief en juridisch kaderend. * **Sociale clausule:** Er wordt expliciet ruimte geboden voor verzachtende omstandigheden, zoals ziekte of het ontvangen van een steunuitkering, mits dit direct gemeld wordt. Dit duidt op een sociaal beleid binnen de gemeentelijke handhaving. * **Administratieve details:** Het adres Jan van Galenstraat 14 was de locatie van de Centrale Markthallen, het administratieve hart van het Amsterdamse marktwezen.

Ziekmeldingsformulier (afschrift/copie)

Dit document is een officiële administratieve kopie van een ziekmelding voor een ambtenaar bij de gemeentelijke Dienst der Marktwezen in Amsterdam. De betrokkene, de heer R. Hooft, was werkzaam als "contrôleur (A)", een toezichthoudende functie op de Amsterdamse markten. Opvallende gegevens uit het formulier: * **Ziekteverzuim:** Hoewel dit het "1e" ziektegeval van een specifieke reeks lijkt, staat onderaan genoteerd dat dit het "vierde" verzuim van het kalenderjaar 1939 is voor deze persoon. * **Status:** De heer Hooft heeft een vaste aanstelling ("vasten en vollen dienst") en valt in salarisgroep II. * **Medische controle:** De melding is gericht aan Dr. J.P. Hofstee, de controlerend gemeentearts, wat wijst op de strikte verzuimcontrole bij de gemeente in die tijd. * **Woonplaats:** De Veerstraat 37 III bevindt zich in de Schinkelbuurt in Amsterdam-Zuid.

Officiële brief/kennisgeving.

* **Toon en taalgebruik:** De brief is formeel, dwingend en zakelijk van aard. Er wordt gebruikgemaakt van ambtelijk taalgebruik met oudere spelling (bijv. "onverwyld", "Wyk"). * **Kernboodschap:** De heer Pitters heeft een betalingsachterstand wat betreft markt- en standplaatsgelden voor zijn plek op de Lindengrachtmarkt. Een verzoek om uitstel tot 1 april is resoluut afgewezen. * **Consequenties:** Bij het uitblijven van directe betaling dreigt onmiddellijke intrekking van zijn vaste marktplaats en zal er een formeel voorstel aan het Gemeentebestuur worden gedaan om zijn standplaatsvergunning volledig in te trekken. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notitie "Verzonden 13/2" duidt op de daadwerkelijke verzenddatum, twee dagen na de dagtekening. De initialen "VP/G." verwijzen waarschijnlijk naar de opsteller en de typist(e).

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

De brief is een formeel verzoek van een marktkoopman om uitbreiding van zijn verkoopvergunning. De heer Bohle heeft op dat moment een standplaats op de Albert Cuypmarkt waar hij koek en chocolade verkoopt. Hij verzoekt om toestemming om hier "kruidenierswaren" aan toe te voegen. Het handschrift is een verzorgd en duidelijk leesbaar cursief. Opvallend is de afkorting "wegdrag" aan het einde van de zin (bedoeld wordt "wegdragen"). Het paarse stempel ("M. 1939") duidt op de registratie bij de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam, gedateerd op 27 januari 1939, vier dagen na de verzending.

Administratief bijblad / dossierstuk (Model No. 14, Algemene Zaken).

* **Financiële status:** De heer Mosselman heeft een kleine schuld van 60 cent (f 0,60) aan marktgeld over de periode tot en met 30 juli 1939. Er lag een officiële waarschuwing klaar, maar deze was op het moment van schrijven nog niet verzonden. * **Verzoek en besluit:** Er is een verzoek ingediend voor uitstel van de "plaatsbezetting". Dit wijst erop dat de betrokkene tijdelijk niet op zijn vaste marktplaats kan staan. De administratie gaat hiermee akkoord voor een periode van één maand. * **Voorwaarden:** De goedkeuring is niet onvoorwaardelijk. Mosselman moet de achterstand in het marktgeld direct aanzuiveren en onmiddellijk ("omgaand") een medische verklaring overleggen. Dit duidt erop dat de afwezigheid wegens ziekte is. * **Administratieve procesgang:** Het document toont een actieve opvolging gedurende de maand augustus 1939, met verschillende parafen en dossierverwijzingen die de voortgang van de besluitvorming markeren.

Getypte officiële waarschuwingsbrief.

* **Inhoud:** De brief betreft een formele berisping aan een marktkoopman wegens een overtreding van de marktregels. De heer Hofman heeft meer vierkante meters in gebruik genomen dan hem op basis van zijn vergunning toekwam. * **Toon en Stijl:** De toon is dwingend en ambtelijk. Het gebruik van de zinsnede "Ik waarschuw U hierbij ernstig" geeft aan dat dit een officiële waarschuwing is die in het dossier van de koopman wordt opgenomen. * **Administratieve details:** De vermelding "Wijk 18A" duidt op de specifieke sectorindeling van de Amsterdamse markten. De handgeschreven aantekening "Verzonden 8/11-'39" toont aan dat de brief twee dagen na dagtekening daadwerkelijk is uitgegaan.

Administratieve kaart/bijblad (Alg. Zaken Model No. 14).

Dit document is een ambtelijke kaart betreffende de marktvergunningen (voorkeurskaarten) van de heer B. Been in Amsterdam. Uit de aantekeningen kunnen we het volgende afleiden: 1. **Dubbele vergunning:** De heer Been beschikt over marktplaatsen op zowel de Ten Katemarkt als de Albert Cuypmarkt. Zijn echtgenote maakt gebruik van de plaats op de Albert Cuypstraat. 2. **Verzoek tot uitstel:** De heer Been heeft een verzoek ingediend om tijdelijk (tot 15 september 1939) geen gebruik te hoeven maken van zijn plek aan de Ten Katestraat. De reden hiervoor is "seizoenwerk" in Hotel Suisse (een destijds bekend hotel-café-restaurant aan de Kalverstraat). 3. **Ambtelijk oordeel:** De behandelend ambtenaar ziet geen bezwaar in dit uitstel, mits er eerst advies wordt ingewonnen bij "Vrij" (vermoedelijk de marktmeester of een specifieke afdeling). Het verzoek wordt uiteindelijk op 29 augustus 1939 goedgekeurd. 4. **Terminologie:** "v.h.k." staat voor voorkeurskaart. De afkorting "m.i." betekent 'mijns inziens'.

Getypte brief (doorslag of officiële kennisgeving).

De brief is een korte, zakelijke mededeling betreffende de toegangsprocedure tot de Centrale Markt in Rotterdam. De heer Rohrer heeft op 16 juni 1939 een verzoek ingediend, waarop de directeur nu antwoordt met een instructie. In plaats van een vaste vergunning of pasje, krijgt de heer Rohrer de opdracht om zich telkens bij aankomst te melden bij de dienstdoende chef, die hem vervolgens toegang zal verlenen. Het taalgebruik is kenmerkend voor de vooroorlogse ambtelijke correspondentie, met woorden als "telkenmale", "alhier" en de naamvalsvorm "den aldaar dienstdoenden chef".

Getypte brief (doorslag of kopie).

Het document is een zakelijke correspondentie waarin toestemming wordt verleend voor toegang tot een specifiek terrein. * **Taalgebruik:** Het betreft formeel, ambtelijk Nederlands van voor de Tweede Wereldoorlog, herkenbaar aan de naamvalsbuigingen ("den Heer", "den aldaar dienstdoenden") en de spelling van werkwoorden ("verleenen"). * **Inhoud:** De heer Rohrer heeft op 16 juni 1939 verzocht om toegang tot de Centrale Markt. De directeur antwoordt dat hij zich bij elk bezoek ("telkenmale") moet melden bij de dienstdoende chef om binnengelaten te worden. * **Handgeschreven toevoeging:** Bovenaan staat in potlood of inkt het woord "Extra", wat kan duiden op een bijzondere verzendwijze, een extra kopie voor het dossier, of een prioriteitsstatus.

Zakelijke brief / Aanmaning.

* **Taal en spelling:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele schrijftaal. Opvallend is het consequente gebruik van de letter 'y' waar men tegenwoordig (en ook toen al vaak in drukwerk) 'ij' zou verwachten (*vrydag, mynen, zyn, uiterlyk, by*). Dit kwam vaker voor bij specifieke schrijfmachines of administratieve stijlen. * **Toon:** De toon is dwingend en zakelijk. Het is een laatste waarschuwing voordat er administratieve sancties worden getroffen. * **Inhoudelijke kern:** De heer Roger heeft een achterstand in de betaling van het standplaatsgeld voor zijn marktkramen. Hij krijgt minder dan twee dagen de tijd (brief van de 12e, verzonden de 13e, betaling uiterlijk de 14e) om de schuld te vereffenen. * **Sanctie:** Het intrekken van de vergunning. Dit zou betekenen dat zijn huurders (de marktkooplieden die kramen van hem huren) niet meer op de markt mogen staan met zijn materiaal, wat effectief het einde van zijn bedrijfsvoering zou betekenen.

Dienstkaart/oproep van de marktinspectie (waarschijnlijk Gemeente Amsterdam).

Dit document is een officiële administratieve kaart van de Amsterdamse marktinspectie uit 1939. De kern van de zaak is een waarschuwing aan een marktkoopman, de heer H.W. Kuiper. * **Aanleiding:** De heer Kuiper bezette zijn toegewezen standplaats op de markt aan de Lindengracht (in de Amsterdamse Jordaan) niet regelmatig genoeg. Standplaatsen waren gewild en de gemeente zag streng toe op het actieve gebruik ervan; wie niet kwam opdagen, liep het risico zijn vergunning te verliezen. * **Proces:** Hij werd opgeroepen om op 1 september 1939 om 9:00 uur te verschijnen. * **Resultaat:** Uit de aantekeningen van de inspecteur (waarschijnlijk de heer De Boer) blijkt dat er een gesprek heeft plaatsgevonden. De heer Kuiper heeft beterschap beloofd en toegezegd voortaan weer twee keer per week op de markt aanwezig te zijn.

Administratieve stamkaart/oproepkaart (waarschijnlijk voor de werkverschaffing).

* **Verzoek:** De heer Mortel heeft verzocht om twee maanden uitstel van zijn oproep. * **Besluitvorming:** De ambtenaar (mogelijk v.d. Laan) adviseert op 21 september 1938 dat er geen bezwaar is tegen dit uitstel. De directeur gaat hiermee akkoord. * **Tewerkstelling:** Er wordt expliciet vermeld dat hij "terecht" kan in de werkverschaffing. Dit duidt op een actieve bemiddeling naar ongeschoold handwerk in overheidsprojecten. * **Vervolg:** De kaart noteert een nieuwe oproepdatum voor de periode van 14 tot 21 december 1938, wat exact drie maanden na de oorspronkelijke september-datum ligt (rekening houdend met de gevraagde twee maanden uitstel plus administratieve verwerking).

Officiële kennisgeving/brief.

Deze brief is een formele aanzegging van een strafmaatregel aan een marktkoopman in Amsterdam. De kernpunten zijn: * **Overtreding:** De heer Soederhuysen heeft op 4 augustus 1939 zijn marktplaats aan de Ten Katestraat vervuild achtergelaten. * **Recidive:** Dit was niet de eerste keer. Er liep nog een voorwaardelijke straf uit december 1938 voor een vergelijkbaar vergrijp. * **Straf:** De voorwaardelijke straf (1 dag ontzegging) wordt nu effectief. Daarbovenop krijgt hij een nieuwe straf van 1 dag voor de recente overtreding. * **Consequentie:** De koopman mag op maandag 14 en dinsdag 15 augustus 1939 geen standplaats innemen op de Amsterdamse markten. Het taalgebruik is typisch voor de ambtelijke correspondentie van die tijd, met vormen als "jl." (jongstleden), "ter stede" (in deze stad) en "a.s." (aanstaande).

Officiële waarschuwingsbrief (aanmaning) betreffende marktgeld.

* **Toon en taal:** De brief is formeel en direct van toon. Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (bijv. "hierby", "wys", "blyft", "onherroepelyk"). Belangrijke passages zijn onderstreept of vetgedrukt (op de typemachine) om de urgentie te benadrukken. * **Inhoud:** De heer Schniedewind heeft een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn marktplaats op het Mosplein in Amsterdam-Noord. Hem wordt een laatste termijn gesteld tot 16 september 1939. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar *artikel 11 van het Reglement op de Markten*, wat de juridische basis vormt voor het intrekken van de vergunning voor de vaste standplaats. * **Sociale clausule:** Opmerkelijk is de laatste alinea, waarin verzachtende omstandigheden worden genoemd (zoals het ontvangen van 'steun' of ziekenhuisopname). Dit getuigt van de bureaucratische werkelijkheid van de late jaren '30, waarin armoede en werkloosheid (de crisisjaren) nog vers in het geheugen lagen. * **Correcties:** De handgeschreven correctie van "vóór" naar "op" 16 september scherpt de deadline exact aan. De aantekening "Verzonden 13/9-'39" dient voor de interne administratie van het Marktwezen.

Officiële brief / Oproeping.

* **Inhoud:** De brief is een formele waarschuwing en een oproep voor een gesprek. De heer Jonker heeft marktmateriaal (zoals kramen of planken) verhuurd op de Dappermarkt zonder de benodigde vergunning. Hij wordt gesommeerd om op 29 maart op het kantoor aan de Jan van Galenstraat te verschijnen. * **Toon:** De toon is streng en zakelijk ("verzoek ik U... te komen", "geconstateerd"). Er wordt gedreigd met een sanctie: als hij niet verschijnt, mag hij geen materiaal meer op de markten plaatsen. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling en grammaticale vormen, zoals "Vrydag" (met een y in plaats van ij), "mynen kantore" (verbogen vorm) en "zoudt". * **Locatie:** Het genoemde adres Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam was destijds de locatie van de Centrale Markthallen, waar ook de administratie van het marktwezen was gehuisvest.

Ambtelijk advies / Interne correspondentie.

* **Inhoud:** Het document is een kort advies over een verzoek van een individuele marktkoopman, H.B. Swaager. Hij is bloemenkoopman en houder van een 'voorkeurkaart' (nummer 436). De ambtenaar stelt vast dat Swaager de markt ("A. C.", waarschijnlijk de Albert Cuypmarkt) slechts zelden heeft bezocht en dat hij fysiek een zwakke indruk maakt. * **Kernadvies:** De ambtenaar adviseert positief over het verlenen van twee weken uitstel, op voorwaarde dat de betrokkene een officiële doktersverklaring kan overleggen. * **Taalgebruik:** Formeel en ambtelijk Nederlands uit de vooroorlogse periode (bijv. "Den heer", "den Dokter", "m.i." voor mijns inziens). Het handschrift is een verzorgd kantoorschrift uit die tijd.

Dienstbrief (officiële aanmaning).

* **Inhoud:** De brief betreft een formele sommatie wegens een betalingsachterstand. De heer Prenger heeft ruim drie weken zijn marktgeld voor een standplaats op de markt Uilenburg niet betaald. * **Consequentie:** Indien er niet vóór 29 oktober wordt betaald, wordt de vaste standplaats per 5 november 1939 ingetrokken op basis van het marktreglement. * **Uitzonderingen:** De brief biedt een ontsnappingsclausule voor kooplieden die door overmacht (zoals ziekte of armoede/steun) niet kunnen betalen, mits zij dit direct melden. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke spelling (bijv. 'hierby', 'onherroepelyk', 'myn') en een formele, dwingende toon.

Ambtelijk schrijven / Kennisgeving van strafmaatregel

Dit document is een officiële notificatie van een disciplinaire maatregel tegen een marktkoopman of standplaatshouder. * **De overtreding:** De heer Komen heeft zich op 19 augustus 1939 op de Ten Katemarkt schuldig gemaakt aan "wangedrag". Hoewel de exacte aard van het gedrag niet wordt gespecificeerd, staat vast dat het de orde en de "goede gang van zaken" op de markt heeft verstoord. * **Juridische kader:** De sanctie is gebaseerd op artikel 39, lid 1 van het toenmalige 'Reglement op de Markten'. Dit duidt op een strak gereguleerd systeem waarin de overheid toezag op de publieke orde tijdens handelsactiviteiten. * **De sanctie:** De straf bestaat uit een schorsing van twee dagen. Gedurende deze periode (maandag 4 en dinsdag 5 september 1939) mag de betrokkene geen plaats innemen op de markten in de stad ("hier ter stede").

Officiële waarschuwingsbrief van de gemeente Amsterdam.

* **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gangbare spelling (bijv. "blyft", "onherroepelyk", "myn") en een zeer formele, ambtelijke toon. * **Inhoud:** De brief is een laatste sommatie. De heer Godfroid heeft meer dan drie weken zijn marktgeld niet betaald. Hij krijgt nog drie dagen de tijd (tot 13 mei) om te betalen, anders verliest hij per 20 mei definitief zijn vaste staanplaats op de Jan Evertsenstraat-markt. * **Sociaal aspect:** Opvallend is de vermelding van verzachtende omstandigheden. Als de wanbetaling komt door ziekte of omdat de ontvanger "steun geniet" (een werkloosheidsuitkering in de crisisjaren), kan de intrekking van de vergunning mogelijk worden voorkomen. Dit duidt op een sociaal vangnet binnen de strenge regelgeving. * **Correcties:** In de tekst is het woord "vóór" doorgehaald en vervangen door "op", wat de deadline specifiek vaststelt op 13 mei.

Een officiële aanmaning (waarschuwing) van een gemeentelijke instantie.

* **Type document:** Een officiële aanmaning (waarschuwing) van een gemeentelijke instantie. * **Inhoud:** De heer Hagenaar heeft een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn marktplaats op de Ten Katestraat. Hem wordt een ultimatum gesteld: betalen vóór 17 september 1939, anders wordt zijn vaste plaats per 18 september ingetrokken op basis van het Marktenreglement. * **Uitzonderingsclausule:** Er wordt expliciet ruimte geboden voor verzachtende omstandigheden, zoals ziekte of het ontvangen van een steunuitkering, mits dit direct gemeld wordt. * **Stijl:** Formeel, dwingend en juridisch onderbouwd door verwijzing naar reglementen (artikel 11). * **Kenmerken:** Het document bevat een handgeschreven administratieve aantekening ("Verzonden 13/9-'39") en een paarse stempel-handtekening van de directeur.

Officiële brief (aanmaning/waarschuwing).

* **Kernboodschap:** De heer Vonk heeft al meer dan drie weken zijn staangeld niet betaald voor zijn marktkraam in de Jan Evertsenstraat. Hij krijgt een laatste termijn tot 7 oktober om te betalen. * **Sanctie:** Bij niet-tijdige betaling verliest hij per 14 oktober zijn vaste standplaats op basis van de geldende marktverordening. * **Procedurele coulantie:** De brief vermeldt expliciet dat bij overmacht (zoals ziekte of afhankelijkheid van de steun) de intrekking voorkomen kan worden, mits dit direct gemeld wordt. Dit getuigt van een gereguleerde maar enigszins sociale benadering door de gemeente. * **Stijl:** Formeel-ambtelijke taal met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "hierby", "onmiddellyk", "myn").

Getypte brief (ambtelijk schrijven).

* **Inhoud:** Het betreft een officiële waarschuwing en oproeping. De heer May heeft zonder de vereiste vergunning marktmateriaal (zoals kramen of planken) verhuurd op de Noordermarkt. Hij wordt gesommeerd om op gesprek te komen op het kantoor van de directeur aan de Jan van Galenstraat. * **Toon:** De brief is formeel en autoritair. Er wordt een directe sanctie in het vooruitzicht gesteld: bij het niet verschijnen op de afspraak wordt de heer May de toegang tot de markten ontzegd voor zijn bedrijfsactiviteiten. * **Taal en spelling:** Er wordt gebruikgemaakt van ambtelijk Nederlands van voor de Tweede Wereldoorlog. Opvallend is de spelling van "Vrydag" en "mynen" met een 'y'. Hoewel de 'ij' toen al de standaard was, werd op typemachines de 'y' vaak als alternatief gebruikt voor de 'ij' om ruimte of toetsaanslagen te besparen, of uit gewoonte.

Officiële brief/kennisgeving.

* **Taal en Spelling:** Het document is opgesteld in het Nederlands met de destijds gangbare spelling (bijv. "schriftelyke", "myn", "tusschen"). De toon is formeel en zakelijk, passend bij een overheidsinstantie. * **Inhoud:** De brief dient als een laatste waarschuwing of aanzegging voor het intrekken van een marktvergunning. De heer Zwaan heeft verzuimd zijn standplaats op de markt in de Sumatrastraat regelmatig te bezetten, wat in strijd is met het Marktreglement. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar *artikel 11 van het Reglement op de Markten*. * **Procedure:** De directeur hanteert het beginsel van hoor- en wederhoor. Voordat de definitieve beslissing tot intrekking wordt genomen, krijgt de betrokkene de kans om zijn situatie toe te lichten bij de Inspecteur op het hoofdkantoor aan de Jan van Galenstraat. * **Administratieve kenmerken:** Het document bevat handgeschreven correcties (doorhalingen bij datum en nummer) en een aantekening "Verzonden", wat erop wijst dat dit een archiefdoorslag of een kopie voor de administratie is.

Document

* **Doel:** De brief dient als een laatste formele oproep voor een hoorzitting voordat een marktvergunning wordt ingetrokken. * **Aanleiding:** De heer Rustenburg heeft verzuimd zijn toegewezen plek op de markt in de Sumatrastraat (Indische Buurt) regelmatig te bezetten, ondanks een eerdere schriftelijke waarschuwing. * **Juridische basis:** Er wordt expliciet verwezen naar artikel 11 van het 'Reglement op de Markten'. * **Taal en spelling:** De tekst hanteert de voor die tijd gebruikelijke ambtelijke stijl. Opvallend is het consequente gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' in de getypte delen (*schriftelyke*, *by*, *myn*), wat destijds een gebruikelijke beperking of conventie van bepaalde type machines was.

Officiële brief/kennisgeving.

* **Inhoud:** De brief dient als een laatste waarschuwing of oproep tot verhoor voordat een marktvergunning definitief wordt ingetrokken. De heer Challa heeft zijn vaste plek op de markt in de Sumatrastraat onvoldoende bezet, ondanks een eerdere schriftelijke waarschuwing. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar **artikel 11 van het Reglement op de Markten**. Dit artikel stelt waarschijnlijk dat een standplaats vervalt als deze niet regelmatig wordt gebruikt, om te voorkomen dat schaarse marktplekken onbenut blijven. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "schriftelyke", "myn", "tusschen") en een formele, ambtelijke toon. * **Administratieve details:** Het modelnummer onderaan (A.Z. Model No. 8) duidt op een gestandaardiseerd formulier dat door de Algemene Zaken van de gemeente Amsterdam werd gebruikt.

Getypte brief (doorslag), met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De brief is een formele sommatie tot betaling. De heer Fritschy heeft een betalingsachterstand voor "standplaatsgeld" – de vergoeding voor de ruimte die zijn marktkramen innemen op de openbare markt. * **Deadline en Sanctie:** De geadresseerde krijgt slechts twee dagen de tijd (tot 21 april) om zijn schuld te voldoen bij het kantoor aan de Jan van Galenstraat. Indien hij in gebreke blijft, dreigt de directeur de vergunning in te laten trekken door het college van Burgemeester en Wethouders. * **Bedrijfsmodel:** Uit de tekst blijkt dat de heer Fritschy een kramenverhuurder was. Hij bezat de kramen en huurde de standplaatsen van de gemeente, om de kramen vervolgens weer onder te verhuren aan marktlui. De dreiging dat zijn huurders elders moeten gaan huren, zou een direct einde betekenen aan zijn bedrijfsvoering. * **Toon:** De toon is ambtelijk, dwingend en zakelijk, kenmerkend voor gemeentelijke correspondentie uit die periode.

Officiële brief/aanmaning.

Deze brief is een formele aanmaning van de directeur van het Amsterdamse Marktwezen aan de heer J.T.H. Fritschy. De heer Fritschy heeft een achterstand in de betaling van het standplaatsgeld voor zijn marktkramen. Hij krijgt een ultimatum: als het verschuldigde bedrag niet voor vrijdag 21 april 1939 is voldaan bij het kantoor aan de Jan van Galenstraat, zal de directeur bij het college van Burgemeester en Wethouders aandringen op het intrekken van zijn vergunning. Dit zou betekenen dat zijn kramen niet meer op de markt mogen staan en zijn huurders elders kramen moeten zoeken. Een handgeschreven aantekening bovenaan vermeldt "27/4 f 2.- betaald", wat suggereert dat er op 27 april (na de gestelde deadline) een deelbetaling van 2 gulden is gedaan.

Oproeping (officiële brief)

* **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in formeel, ambtelijk Nederlands van voor de spellingshervorming van Marchant (gebruik van de 'n' in "den heer", "den bedrijfschef"). De toon is zakelijk en direct ("verzoek ik U zich te willen vervoegen"). * **Inhoud:** De heer Verlaan heeft op 20 oktober een brief gestuurd. Als reactie daarop wordt hij uitgenodigd voor een gesprek met de bedrijfschef, de heer J. Broerse. * **Locatie:** De afspraak vindt plaats in de "Centrale Hal, No.H.69". De aanduiding "HG." bovenaan en de term "Centrale Hal" kunnen wijzen op een specifieke instelling, zoals de Centrale Markthallen of mogelijk een groot industrieel complex (zoals Hoogovens, hoewel de locatie Haarlem/Centrale Hal meer specifiek geduid zou moeten worden). * **Vorm:** Het betreft een doorslag of een archiefkopie van een getypte brief, gezien de handgeschreven melding "Verzonden".

Officiële waarschuwingsbrief van een gemeentelijke instantie.

* **Inhoud:** De brief is een sommatie tot betaling. De heer Bak heeft een achterstand van meer dan drie weken in de betaling van het marktgeld voor zijn staanplaats op de Ten Katemarkt. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar Artikel 11 van het 'Reglement op de Markten'. De sanctie bij niet-betaling is de onherroepelijke intrekking van de vaste marktplaats. * **Sociale aspecten:** De brief toont een zekere mate van coulance of sociale voorziening door te wijzen op uitzonderingssituaties zoals ziekenhuisopname of het ontvangen van "steun" (sociale uitkering), mits dit tijdig wordt gemeld. * **Schrifteigenschappen:** Opvallend is het gebruik van de letter 'y' waar men tegenwoordig 'ij' zou verwachten (*hierby, wys, blyft, onherroepelyk, onmiddellyk, myn*). Dit was op schrijfmachines uit die tijd een gangbare manier om de 'ij' weer te geven of een bewuste spellingkeuze.

Ambtelijk advies betreffende een marktvergunning.

* **Inhoud:** Het document betreft een negatief advies op een verzoek van de heer J. Vroogendijk voor een vaste standplaats op de markt. Vroogendijk exploiteert al een winkel aan de Albert Cuypstraat 221 en maakt momenteel gebruik van een zogenaamde "schuifplaats" (een tijdelijke, losse plek). * **Juridische grondslag:** De adviseur baseert de afwijzing op artikel 7 van het "Reglement op de Markten". * **Kernargumenten:** 1. Er is een tekort aan vaste plaatsen (er zijn veel "steuntrekken" of gegadigden). 2. Anciënniteit (dienstjaren/voorrang op basis van tijd) prevaleert. 3. Het toewijzen van een vaste plaats aan de aanvrager zou ten koste gaan van andere kooplieden die meer rechten hebben. * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in formeel, ambtelijk Nederlands van voor de Tweede Wereldoorlog. Termen als "perceel", "gedreven wordt" en "niettegenstaande" zijn typerend voor de periode.

Getypte brief (afschrift) op briefpapier van de Gemeente Amsterdam.

Deze brief is een officiële reactie van de gemeente Amsterdam op een verzoek van de heer Th. Bodemeyer. De heer Bodemeyer heeft blijkbaar gevraagd of hij zijn eigen bakfiets mag gebruiken als standplaats op de markt in plaats van een gemeentelijke kraam te huren. De gemeente wijst hem op de geldende regels: kramen die er al staan, mogen tijdens markttijd niet worden afgebroken. Als hij op een plek staat waar al een kraam staat, is hij verplicht daar huur voor te betalen. Echter, de brief biedt een oplossing: achteraan op de markten zijn vaak plekken vrij zonder kraam. Daar mag hij zijn bakfiets wel gebruiken zonder de kosten van een kraam. De brief is ondertekend namens de wethouder door F. van Meurs. De afdeling 'L.M.' staat zeer waarschijnlijk voor Levensmiddelen, gezien de portefeuille van de betreffende wethouder.

Ambtelijk advies/memo betreffende marktplaatsen.

Het document is een ambtelijk advies over een verzoek van een marktkoopman (P. Refel) voor een vaste standplaats op een Amsterdamse markt. De kern van de kwestie is het onderscheid tussen het **'schuifgedeelte'** en het **'kerngedeelte'**. * **Het schuifgedeelte:** Hier hebben kooplieden een 'schuifrecht'. Hoewel Refel hier dagelijks kan staan, biedt dit niet de volledige status of zekerheid van een vaste plek in de kern. * **Het kerngedeelte:** Dit zijn de gewilde, vaste standplaatsen. De schrijver legt uit dat een plek uit het schuifgedeelte niet simpelweg kan worden omgezet in een vaste plek, omdat dit het 'systeem' zou doorbreken. * **Anciënniteit:** De schrijver merkt op dat Refel door zijn opgebouwde rechten (dienstjaren/anciënniteit) een goede kans maakt zodra er nieuwe plekken in de kern beschikbaar komen door een aanstaande uitbreiding.

Getypte brief (doorslag of kopie).

De brief is een formeel antwoord van een Amsterdamse gemeentelijke instantie (waarschijnlijk de marktdienst) aan de heer K.L. Berlips. De heer Berlips heeft blijkbaar verzocht om zijn marktplaatsen op de Lindengracht en de Westerstraat tijdelijk niet te hoeven bezetten. De directeur stemt hiermee in voor een periode van maximaal drie maanden. Er wordt echter een strikte voorwaarde gesteld: het wekelijkse marktgeld moet doorbetaald blijven worden aan de dienstdoende ambtenaar op de markt. Dit geeft aan dat de heer Berlips zijn recht op de standplaatsen wilde behouden zonder ze daadwerkelijk te gebruiken, mogelijk vanwege persoonlijke omstandigheden, ziekte of economische redenen. Het document weerspiegelt de nauwkeurige administratieve afhandeling van marktplaatsen in Amsterdam tijdens die periode. De vermelding "Wijk 9" duidt op de indeling van de stad voor administratieve of politiële doeleinden.

Document

Deze brief is een formele laatste waarschuwing (sommatie) betreffende een betalingsachterstand. De kernpunten zijn: * **Oorzaak:** De heer Heilbron heeft al meer dan drie weken zijn marktgeld voor zijn staanplaats op de Dappermarkt niet betaald. * **Ultimatum:** Betaling moet vóór 28 januari 1940 voldaan zijn. * **Sanctie:** Indien er niet tijdig betaald wordt, verliest de koopman per 29 januari 1940 onherroepelijk zijn vaste staanplaats, conform het marktreglement. * **Uitzonderingen:** Er wordt ruimte gelaten voor verzachtende omstandigheden (ziekte of armoede/steun), mits dit direct gemeld wordt. * **Toon:** De toon is zakelijk, autoritair en dwingend, wat benadrukt wordt door het onderstrepen van woorden als "onherroepelijk wordt ingetrokken" en "onmiddellijk".

Doorslag van een getypte brief (doorschrijfexemplaar).

In deze zakelijke correspondentie stelt de Dienst van het Marktwezen de heer J. Edel op de hoogte van het feit dat zijn vaste marktplaats op de Albert Cuypmarkt is ingetrokken. De reden hiervoor is 'wanbetaling'. De heer Edel heeft een achterstand van 5,40 gulden. De brief is een reactie op een eerdere brief van de heer Edel van 5 november. De intrekking is met terugwerkende kracht ingegaan op 4 november 1940. De directeur wijst de ontvanger op de procedure voor herstel: pas nadat de schuld is voldaan, kan hij zich weer laten inschrijven op de sollicitantenlijst voor een marktplaats. Het hoofdkantoor van de dienst was destijds gevestigd aan de Jan van Galenstraat (bij de Centrale Markthallen).

Officiële aanmaning/waarschuwingsbrief.

* **Doel van de brief:** Het document is een formele laatste waarschuwing wegens wanbetaling. De heer Teunissen heeft al meer dan drie weken zijn 'marktgeld' niet betaald voor zijn standplaats op de markt in de Sumatrastraat. * **Juridische basis:** De directeur van het Marktwezen beroept zich op artikel 11 van het 'Reglement op de Markten'. Dit artikel geeft de gemeente het recht om een vaste standplaats in te trekken als de verschuldigde gelden niet worden voldaan. * **Toon en taalgebruik:** De brief is zakelijk en dwingend. Er wordt gebruikgemaakt van onderstrepingen en vetgedrukte woorden ("met nadruk", "onherroepelijk", "onmiddellijk") om de ernst van de situatie te benadrukken. Tegelijkertijd biedt de brief een ontsnappingsclausule voor mensen in nood (ziekte of armoede/'steun'). * **Administratieve opzet:** De brief is een invulformulier (Model No. 8), waarbij de specifieke gegevens (naam, adres, marktlocatie en data) per geval werden ingetypt. Dit getuigt van een gestroomlijnde bureaucratische aanpak van het markttoezicht in die tijd.

Doorslag van een getypte brief/officiële aanzegging.

* **Inhoud:** De brief dient als een officiële kennisgeving van een tuchtrechtelijke maatregel tegen een marktkoopman. * **Aanleiding:** De heer Pitters heeft op zaterdag 13 juli 1940 de "goede orde" verstoord op de markt aan het Mosplein. Wat er precies is voorgevallen wordt niet gespecificeerd, maar het was ernstig genoeg om een formele straf op te leggen. * **Sanctie:** Een schorsing van twee weken. De geadresseerde mag gedurende deze periode op geen enkele markt in de stad ("hier ter stede") een staanplaats innemen. * **Juridische basis:** Er wordt expliciet verwezen naar artikel 39, lid 1 van het toenmalige Reglement op de Markten.

Document

* **Schrift**: Het betreft een vlot, hellend cursief handschrift. De schrijver hanteert een zekere mate van formele zakelijkheid. * **Inhoud**: De tekst is een korte samenvatting of verslag van een schriftelijke toelichting die de heer Polak heeft gegeven. Het onderwerp van de correspondentie is de handel in fruit (peren en appelen) voor rekening van twee personen, de heren Meessen en De Wijst. De opsteller van deze notitie geeft aan dat de uitleg van Polak afdoende is en dat er van zijn kant geen verdere toevoegingen nodig zijn. * **Tekstuele kenmerken**: De tekst bevat een duidelijke redactie in de aanhef: de voltooid verleden tijd ("heeft ... gegeven") is veranderd naar de tegenwoordige tijd ("geeft"). Dit suggereert dat de notitie wordt opgesteld terwijl de zaak nog actueel is of dat men de actieve vorm prefereert voor een officieel verslag.

Officiële waarschuwingsbrief / aanmaning.

* **Inhoud:** Het betreft een formele aanmaning wegens een betalingsachterstand van marktgeld. De heer Duller heeft al meer dan drie weken niet betaald voor zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt. Hij krijgt een laatste deadline (28 januari) om te betalen, anders verliest hij per direct zijn vaste standplaats op basis van de geldende marktverordening. * **Vorm:** De brief is opgesteld op een standaardformulier (Model No. 8) van de gemeente Amsterdam. De specifieke gegevens (naam, adres, marktlocatie, data) zijn met een typemachine ingevuld. Er is een administratieve aantekening in potlood bovenin over de verzenddatum. * **Toon:** De toon is ambtelijk, dwingend en zakelijk. Er wordt echter wel expliciet ruimte gelaten voor verzachtende omstandigheden (ziekte of armoede/steun), mits deze tijdig gemeld worden.

Officiële waarschuwingsbrief/ingebrekestelling.

* **Doel van de brief:** Het sommeren van een markthandelaar om achterstallig marktgeld te betalen op straffe van het verliezen van zijn vaste staanplaats. * **Inhoud:** De heer Koster heeft al meer dan drie weken niet betaald voor zijn plek op de Albert Cuypmarkt. Hij krijgt nog vier dagen de tijd (tot 28 januari) om de schuld te voldoen. Gebeurt dit niet, dan vervalt zijn vergunning per 29 januari op basis van het Marktreglement. * **Uitzonderingsclausule:** De brief biedt een ontsnappingsmogelijkheid voor schrijnende gevallen. Als de handelaar "steun geniet" (een vorm van bijstand in die tijd) of in het ziekenhuis ligt, kan de intrekking worden stopgezet, mits dit direct gemeld wordt. * **Toon:** Formeel, dwingend en bureaucratisch, kenmerkend voor gemeentelijke communicatie uit die periode.

Dienstbrief / Formele kennisgeving.

Deze brief is een formele waarschuwing en een oproep voor een hoorzitting vanuit de Amsterdamse Dienst Marktwezen. De strekking is bureaucratisch en juridisch van aard. * **Aanleiding:** De heer Roozen heeft een "voorkeurskaart" voor de Albert Cuypmarkt, wat hem het recht geeft op een standplaats. Hij heeft hier echter onvoldoende gebruik van gemaakt. * **Consequentie:** Volgens Artikel 10 van het Marktenreglement dreigt hij zijn plek op de sollicitantenlijst (en daarmee zijn rechten op de markt) te verliezen. * **Procedure:** Voordat de directeur definitief besluit hem te schrappen, krijgt de heer Roozen de gelegenheid zich te verantwoorden bij de inspecteur op 14 augustus 1940. * **Drukwerk:** De code onderaan ("9-'39") geeft aan dat dit specifieke formuliermodel in september 1939 is gedrukt.

Getypte brief (doorslag of kopie) op grijs papier met handgeschreven kanttekening.

* **Formele structuur:** Het document is een officiële "oproeping". Het taalgebruik is zakelijk en autoritair, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd (gebruik van de naamvallen in "den Heer" en de spelling met 'ch' in "bedrijfschef"). * **Inhoud:** De heer Smeenge heeft op 2 september een brief gestuurd. Als reactie daarop wordt hij ontboden voor een gesprek met een bedrijfschef genaamd J. Broerse. De ontmoeting moet plaatsvinden in "de Centrale Hal, No. H. 69". * **Identificatie locatie:** De term "Centrale Hal" in combinatie met Amsterdam en een standnummer (H. 69) wijst zeer waarschijnlijk op de **Centrale Markthallen** aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam, die in 1934 geopend werden. De directeur van de markthallen hield toezicht op de handel en de bedrijfsvoering aldaar.

Officiële waarschuwing/aanmaning betreffende marktgeld.

* **Toon en taalgebruik:** De brief is formeel en gebiedend van aard. Er wordt gebruikgemaakt van juridische termen zoals "in gebreke gebleven", "ingevolge" en "onherroepelijk". De nadruk ligt op de consequenties van het niet handelen. * **Kernboodschap:** De heer Schrijver heeft een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn standplaats op de Nieuwmarkt. Hij krijgt een laatste termijn van vier dagen (tot 21 januari) om te betalen, anders verliest hij per direct zijn vaste staanplaats. * **Uitzonderingsclausule:** De brief biedt een opening voor coulance indien er sprake is van overmacht, zoals ziekte of armoede ("steun geniet"). Dit wijst op een sociaal vangnet binnen de ambtelijke regels, mits men proactief communiceert. * **Administratieve details:** Het adres Jan van Galenstraat 14 verwijst naar de Centrale Markthallen in Amsterdam, de uitvalsbasis van de dienst Marktwezen.

Getypte brief op officieel papier (waarschijnlijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst).

* **Inhoud:** De brief is een zakelijke afwijzing of opschorting van een ventvergunning. De heer Dingsdag heeft op 4 maart 1940 een brief gestuurd, vermoedelijk met een verzoek om te mogen venten. De instantie antwoordt dat dit pas mag nadat de openstaande schuld voor het "ventgeld" (de leges voor de vergunning) is betaald. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en ambtelijk ("d.d. 4 dezer", "derhalve", "vóóraf het verschuldigde dienen te voldoen"), kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw. * **Fysieke staat:** Het document verkeert in goede staat; de getypte tekst is scherp en de inkt van de handgeschreven notities is nog duidelijk zichtbaar, hoewel het handschrift zelf lastig te ontcijferen is.

Doorslag van een getypte brief (ambtelijke correspondentie).

* **Inhoud:** De brief is een officiële aanzegging van een strafmaatregel aan een marktkoopman. De heer Ensel heeft de Albert Cuypmarkt op 13 november 1940 niet op tijd verlaten. * **Straf:** Als sanctie wordt hem het recht ontzegd om gedurende één dag (woensdag 20 november 1940) een staanplaats in te nemen op de Amsterdamse markten. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar artikel 39, lid 1 van het 'Reglement op de Markten'. * **Administratieve details:** De aantekening "Verzonden 18/11" bevestigt de verzending op de dag van datering. De vermelding "Wijk 14" duidt op de administratieve indeling van het marktwezen.

Doorslag of kopie van een officiële ambtelijke brief.

* **Inhoud:** De brief betreft een officiële berisping en voorwaardelijke strafoplegging aan een marktkoopman. De heer Ruimschoot heeft op zaterdag 23 november 1940 de Albert Cuypmarkt niet op tijd verlaten. Omdat dit blijkbaar vaker is gebeurd ("andermaal"), wordt er een sanctie opgelegd. * **Sanctie:** Een ontzegging van het recht om één dag op de Amsterdamse markten te staan. Deze straf is echter *voorwaardelijk* met een proeftijd van één jaar. Bij een nieuwe overtreding binnen dat jaar zal de straf alsnog worden uitgevoerd, bovenop de straf voor het nieuwe feit. * **Juridische basis:** Er wordt verwezen naar artikel 39 lid 1 van het 'Reglement op de Markten'. * **Administratieve sporen:** De aantekening "Verzonden 29/11" bevestigt de verzending op de dag van datering. De vermelding van "Wijk 17" en de precieze adressering (1 hoog, kamer a) duiden op een nauwkeurige bevolkings- en marktadministratie.

Ambtelijk advies / Interne correspondentie.

* **Inhoud:** Het document betreft een negatief advies over het herstellen van een marktvergunning. De koopman Rustenburg verloor zijn vaste plek op de Albert Cuypmarkt ("AL markt") omdat hij gedurende de zomer van 1940 zijn plek niet innam en een betalingsachterstand van 5 gulden had opgelopen. * **Argumentatie:** Hoewel de koopman zijn schuld inmiddels heeft betaald en aangeeft financiële problemen te hebben, veegt de rapporterende ambtenaar dit argument van tafel. Hij wijst erop dat Rustenburg samen met zijn vrouw gerookte paling verkoopt op de markt in de Sumatrastraat en daar voldoende inkomsten uit genereert. * **Stijl en Taal:** Het taalgebruik is zakelijk en ambtelijk, met een moraliserende ondertoon aan het slot. De uitdrukking "van twee wallen eten" wordt gebruikt om aan te geven dat de koopman volgens de ambtenaar probeert onterecht van twee marktplattegronden te profiteren of rechten vast te houden zonder de bijbehorende plichten te vervullen. * **Paleografie:** Het document is geschreven in een vlot, modern cursief handschrift. Gebruik van standaard afkortingen zoals *l.l.* (laatstleden), *a.v.* (aanstaande?), en *m.i.* (mijns inziens).

Formele brief / Berisping (getypt doorslagvel)

* **Inhoud:** De brief is een officiële aanzegging van een voorwaardelijke straf. De heer Canes heeft de Albert Cuypmarkt op 27 november 1940 te laat verlaten met zijn goederen. * **Sanctie:** De directeur van de marktdienst legt een voorwaardelijke ontzegging van de markttoegang op voor de duur van één dag. Deze straf wordt geëffectueerd als de ontvanger binnen een jaar opnieuw een overtreding ("laakbare handeling") begaat. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar artikel 39 lid 1 van het Reglement op de Markten. * **Vorm:** Het betreft een zakelijke, ambtelijke correspondentie. De spelling (bijv. "tydstip", "voorwaardelyk") is conform de toenmalige schrijfwijze.

Officiële brief / uittreksel van een besluit.

* **Kernboodschap:** De gemeente Amsterdam stelt de heer S. Zoute op de hoogte dat een eerdere voorwaardelijke straf (van 30 juni 1939) nu onvoorwaardelijk wordt. Hij krijgt een marktverbod van drie maanden plus twee extra dagen vanwege nieuwe overtredingen. * **Overtreding:** De heer Zoute heeft op 21 en 22 februari 1940 opnieuw "strafbare feiten" gepleegd op de markt. Dit schond de voorwaarden van zijn eerdere proeftijd (die tot 9 juli 1941 liep). * **Sanctie:** Een totale uitsluiting van de Amsterdamse markten van 29 maart 1940 tot 1 juli 1940. * **Functionarissen:** Het besluit is namens Burgemeester Willem de Vlugt en Secretaris Van Lier opgesteld. Het document is een officieel "eensluidend afschrift", ondertekend door de secretaris en gezien door een inspecteur.

Zakelijke brief / Aanmaning.

* **Inhoud:** De brief is een laatste aanmaning voor een openstaande schuld. De heer Groenteman heeft op 9 januari vis gekocht voor 152,68 gulden, maar niet betaald. Hij heeft een eerdere oproep om dit bij de inspecteur te bespreken genegeerd. * **Verrekening:** Interessant is de administratieve afhandeling: de gemeente is Groenteman nog 77,78 gulden verschuldigd voor vis die de gemeente *voor hem* heeft verkocht. Dit bedrag wordt afgetrokken van zijn schuld, waardoor er een netto te betalen bedrag van 74,90 gulden overblijft. * **Toon:** De toon is streng en formeel. Er wordt direct gedreigd met "rechtsmaatregelen" en een permanente ontzegging van de toegang tot de vismarkt, wat voor een handelaar in die tijd een beroepsverbod zou betekenen. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (zoals "visch", "Gemeentelyken", "Uwerzyds").

Ambtelijk verslag / Dienstbrief.

* **Taal en Stijl:** Het document is geschreven in formeel, ambtelijk Nederlands uit de vroege 20e eeuw. Het handschrift is een vlot, maar duidelijk leesbaar cursief. Opvallend is het gebruik van de afkorting "m. i." (mijns inziens) en de spelling van "oogenblik" met de toenmalige dubbele 'o'. * **Inhoud:** Het betreft een verslag van een klachtafhandeling. De heer Breda heeft geklaagd over de situatie op de markt in de Ten Katestraat. Het probleem is tweeledig: de fysieke beperking van het trottoir (dat deels verlaagd is bij een winkel-souterrain) en de overlast door de winkelier v.d. Gaast, die kisten op de smalle doorgang plaatst. * **Veiligheidsaspecten:** De schrijver refereert aan voorschriften van de brandweer: er mogen alleen objecten staan die direct verplaatsbaar zijn (zoals een kar), terwijl een winkeluitstalling te veel tijd kost om te ruimen bij calamiteiten. * **Conclusie van de ambtenaar:** Er wordt geadviseerd om v.d. Gaast een formele schriftelijke waarschuwing te geven om de doorgang voortaan vrij te houden.

Handgeschreven administratieve notitie of memorandum op een kaart/formulier.

* **Inhoud:** Het document betreft het annuleren van een inschrijving. Mevrouw Overgaauw heeft aangegeven dat de aanvraag voor een "vaste plaats" (waarschijnlijk een marktplaats of staanplaats) enkel voor de zaterdagen bedoeld was. Omdat er voor de overige dagen niets geregeld was voor haar echtgenoot, wordt besloten de gehele inschrijving door te halen. * **Administratieve proces:** De notitie legt de communicatie vast die leidde tot de intrekking. De rode aantekening "geschrapt" met de datum 1/10 '40 bevestigt dat de actie direct is uitgevoerd. Het stempel "GEZIEN DE INSPECTEUR" duidt op een formele controle door een toezichthoudende ambtenaar. * **Handschrift:** Het betreft een vlot, bekwaam cursief handschrift, typerend voor de administratieve stijl van het midden van de 20e eeuw.

Doorslag van een officiële brief/kennisgeving.

De brief is een officiële waarschuwing aan de heer L. Papegaay betreffende zijn marktplaats op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. * **Aanleiding:** De heer Papegaay heeft op 29 oktober 1940 een brief geschreven, waarschijnlijk als bezwaar tegen het feit dat zijn vaste standplaats was ingetrokken. * **Besluit:** De directeur van de marktdienst besluit de intrekking "nog eenmaal" ongedaan te maken. Dit wijst op een laatste kans of een coulance-besluit. * **Voorwaarde:** Er wordt een strikte voorwaarde gesteld: de standplaats moet voortaan minimaal twee keer per week effectief bezet worden. * **Sanctie:** Indien hier niet aan wordt voldaan, volgt "onherroepelijke intrekking". De toon is zakelijk en autoritair, kenmerkend voor de gemeentelijke administratie in die periode.

Officiële brief/oproep.

In deze brief van 24 juni 1940 sommeert de Directeur van het Marktwezen de heer M. Pinto om zich te verantwoorden voor het niet-gebruik van zijn 'voorkeurskaart' voor de markt in de Westerstraat. * **Kern van de zaak:** De heer Pinto heeft eerder een schriftelijke waarschuwing ontvangen omdat hij niet regelmatig op de markt aanwezig was. * **Dreiging:** Conform artikel 10 van het Reglement op de Markten dreigt hij nu van de sollicitantenlijst (de wachtlijst voor een vaste plek) te worden geschrapt. * **Procedure:** Voordat dit definitief besloten wordt, krijgt hij de kans op een hoorgesprek bij de inspecteur op 26 juni 1940 aan de Jan van Galenstraat (de locatie van de Centrale Markthallen).

Dienstbrief / Kennisgeving van strafmaatregel.

* **Incident:** De heer Groenteman heeft op 21 maart 1940 vis ontvreemd die reeds door de Keuringsdienst van Waren in beslag was genomen. Het wegnemen van in beslag genomen goederen werd destijds (en nu nog) beschouwd als een ernstige overtreding van de marktordening. * **Strafmaat:** Een onmiddellijk toegangsverbod voor de Vischmarkt voor de duur van twee weken (2 t/m 15 april 1940). * **Escalatie:** De Directeur heeft de zaak voorgelegd aan het College van Burgemeester en Wethouders om te bepalen of een definitieve of langdurige ontzegging van de toegang noodzakelijk is. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar Artikel 14 lid 1 van het specifieke reglement van de Vischhal.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of officieel afschrift).

* **Kernboodschap:** De brief is een formele bevestiging aan de heer Stibbe dat zijn recht op een standplaats (voorkeurskaart) op de Albert Cuypmarkt behouden blijft zolang hij in militaire dienst is. * **Administratieve context:** De codes "vP/HG" en "25/42/2 M." wijzen op een gestroomlijnde gemeentelijke administratie. De handgeschreven notitie "Verzonden" is een typisch kenmerk van een archiefexemplaar. * **Persoonlijk aspect:** De heer Stibbe heeft blijkbaar per briefkaart op 10 maart geïnformeerd naar zijn marktvergunning, wat duidt op onzekerheid over zijn civiele bestaan tijdens zijn mobilisatie.

Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De brief is een formele kennisgeving van een strafmaatregel tegen een marktkoopman, de heer M. Polak. * **Overtreding:** De heer Polak heeft zich op zaterdag 16 maart 1940 op zijn standplaats aan de Albert Cuypstraat laten bijstaan door een assistent zonder de vereiste toestemming van de marktmeester of de betreffende dienst. * **Sanctie:** Op basis van artikel 39, lid 1 van het Marktreglement wordt hem de toegang tot de Amsterdamse markten ontzegd voor een periode van vier dagen, van dinsdag 26 maart tot en met vrijdag 29 maart 1940. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk en bureaucratisch, kenmerkend voor gemeentelijke correspondentie uit die tijd.

Officiële brief/kennisgeving van strafoplegging.

De brief is een formele, administratieve kennisgeving van een strafmaatregel tegen een marktkoopman. De toon is zakelijk en dwingend. * **De overtreding:** De heer Scheen heeft zich op 7 september 1940 onrechtmatig laten vervangen op zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt zonder voorafgaande toestemming. * **De consequentie:** Deze handeling activeert een eerdere voorwaardelijke straf (van 11 juli 1940) van één dag schorsing. Daarbovenop krijgt hij een nieuwe straf van één dag voor de huidige overtreding. * **De uitvoering:** De koopman mag op maandag 23 en dinsdag 24 september 1940 geen standplaats innemen op de Amsterdamse markten.

Officiële kennisgeving/brief van een tuchtrechtelijke aard.

* **Inhoud:** De brief betreft een officiële berisping en een voorwaardelijke straf voor een marktkoopman (J. Buisman). * **Overtreding:** De heer Buisman heeft op dinsdag 30 april 1940 aardappelen verkocht op zijn standplaats (Hal 108). Volgens artikel 19 van het marktreglement was dit op dat moment of op die specifieke wijze verboden. * **Sanctie:** De directeur legt een voorwaardelijke ontzegging van de toegang tot de markt op voor de duur van één dag. Deze straf wordt effectief als de ontvanger binnen een jaar ("na dato dezes") opnieuw een overtreding ("laakbare handeling") begaat. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk, formeel en juridisch-administratief van aard.

Dienstbrief / Officiële aanzegging.

* **Inhoud:** De brief is een formele waarschuwing aan een marktkraam-sollicitant. De heer Cauveren heeft een "voorkeurskaart" voor de Albert Cuypmarkt, maar maakt daar volgens de autoriteiten onvoldoende gebruik van. Hierop was hij reeds eerder schriftelijk gewezen. Omdat hij zijn gedrag niet heeft aangepast, dreigt nu schrapping van de sollicitantenlijst op basis van de marktreglementen. Hij wordt ontboden voor een gesprek met de inspecteur om een definitief besluit af te wachten. * **Taalgebruik:** Formeel en ambtelijk, kenmerkend voor de vroege 20e-eeuwse bureaucratie (gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' in woorden als 'schriftelyke' en 'inschryving'). * **Locatie:** De Jan van Galenstraat 14 was het adres van de Centrale Markthal, het zenuwcentrum van de Amsterdamse voedseldistributie en markttoezicht.

Getypte brief (officieel schrijven).

De kern van deze brief is een administratieve mededeling betreffende een "ventvergunning" (een vergunning om goederen op de openbare weg te verkopen). De heer Stam heeft op 20 mei 1940 per briefkaart gevraagd om verlenging van zijn vergunning. De directeur van de betreffende dienst stelt hem gerust: de vergunning kan worden verlengd zodra hij zijn werk weer kan hervatten, en hij hoeft hiervoor niet direct in mei naar het kantoor te komen. De toon is zakelijk en formeel, conform de ambtelijke standaard van die tijd. De handgeschreven namen bovenin duiden waarschijnlijk op ambtenaren die de zaak hebben afgehandeld of ter kennisgeving hebben aangenomen.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag voor het archief).

De brief is een zakelijke mededeling betreffende een ventvergunning (een vergunning om goederen op straat te verkopen). De heer Stam heeft op 20 mei 1940 per briefkaart om verlenging gevraagd. De directeur van de betreffende dienst laat weten dat de vergunning verlengd zal worden zodra de heer Stam zijn werkzaamheden weer feitelijk kan oppakken. Opmerkelijk is de geruststellende toon: de ontvanger hoeft niet onmiddellijk diezelfde maand nog naar het kantoor te komen. De tekst is geschreven in de destijds gangbare formele spelling (zoals "zoodra" en "ventersberoep"). De handgeschreven namen "Mr. de Boer" en "Mr. Müller" verwijzen vermoedelijk naar de ambtenaren die de zaak in behandeling hadden of die een kopie van de brief ontvingen.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag).

* **Inhoud:** De brief is een officiële berisping en voorwaardelijke strafoplegging aan een marktkoopman. De heer Kroon heeft de Dapperstraatmarkt op 23 november 1940 niet op tijd verlaten. Omdat dit niet de eerste keer was ("andermaal"), wordt er een sanctie opgelegd. * **Sanctie:** Een voorwaardelijke ontzegging van de toegang tot de Amsterdamse markten voor de duur van één dag. De proeftijd bedraagt één jaar. * **Toon:** Formeel, bureaucratisch en vermanend. Er wordt strikt verwezen naar de geldende regelgeving (Reglement op de Markten).

Doorslag van een officiële brief (mogelijk van de Marktdienst Amsterdam).

* **Kernboodschap:** De brief is een formele kennisgeving van een strafmaatregel tegen een marktkoopman op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. * **Aanleiding:** De heer Engel heeft op 21 september 1940 hulp gehad bij zijn marktkraam ("laten assisteeren") zonder de vereiste officiële toestemming. * **Juridische consequentie:** 1. Door deze overtreding is een eerdere voorwaardelijke straf (van 16 juli 1940) onherroepelijk geworden. Deze straf hield in dat hij één dag niet op de markt mocht staan. 2. Voor de nieuwe overtreding op 21 september krijgt hij een extra dag schorsing opgelegd. * **Sanctie:** De geadresseerde mag op woensdag 2 oktober en donderdag 3 oktober 1940 geen plaats innemen op de Amsterdamse markten.

Doorslag van een getypte brief (officiële mededeling/sanctie).

* **Inhoud:** De brief is een formele kennisgeving van een toegangsontzegging tot de Centrale Markt in Amsterdam. * **Aanleiding:** De heer Roemer heeft een kist met groenteafval gedumpt op het marktterrein, wat in strijd was met de geldende marktreglementen. * **Sanctie:** Een schorsing van drie dagen (maandag 17 t/m woensdag 19 juni 1940). * **Toon:** De toon is kort, zakelijk en dwingend, typerend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd. De snelle afhandeling (besluit op de dag van de overtreding) duidt op een streng handhavingsbeleid.

Doorslag van een officiële brief/kennisgeving.

* **Inhoud:** De brief is een officiële sanctie wegens een overtreding van het marktreglement. De heer Franschman heeft geprobeerd een onbevoegde persoon (J. Wolters) de Centrale Markt op te smokkelen door hem te verbergen onder het zeil van een transportfiets. * **Sanctie:** De toegang tot de markt wordt ontzegd voor de duur van drie dagen (20 t/m 22 juni 1940). De directeur beroept zich hierbij op Artikel 35, lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt. * **Taalkenmerken:** Opvallend is het consequente gebruik van de 'y' in plaats van de 'ij' (my, toegangsbewys, transportrywiel, tyd, namelyk, Vrydag). Dit kwam in de vroege 20e eeuw vaker voor in administratieve teksten of bij specifieke schrijfmachine-instellingen. * **Locatie:** De Onkelboerensteeg was een kleine steeg in de oude Amsterdamse Jodenbuurt, nabij het Waterlooplein.

Dienstverslag / Rapportage van een controleur.

Het document is een zakelijk rapport over een incident op de Centrale Markt in Amsterdam. Een persoon genaamd Wolters werd aangetroffen op het terrein zonder de vereiste legitimatiekaart. Hij had zich, met hulp van het personeelslid L. Franschman, onder een zeil (vermoedelijk op een kar of vrachtwagen) het terrein op gesmokkeld om daar werkzaamheden te verrichten. Controleur Postema heeft direct gehandeld door: 1. Een proces-verbaal aan te zeggen op basis van Artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht (verboden toegang). 2. De overtreder van het terrein te verwijderen. 3. De officiële personeelskaart van de medeplichtige (Franschman) in te nemen. De administratieve krabbels onderaan bevestigen de afhandeling: Wolters kreeg een proces-verbaal en Franschman werd voor drie dagen (20 t/m 22 juni 1940) geschorst of uitgesloten van de markt.

Officiële brief/kennisgeving van een gemeentelijke instantie.

Deze brief is een formele aanzegging van de mogelijke intrekking van een marktvergunning. De essentie van het document is als volgt: * **Aanleiding:** De heer Daanse heeft zijn toegewezen plek op de Lindengrachtmarkt niet consequent bezet, ondanks een eerdere schriftelijke waarschuwing. * **Juridische grondslag:** De directeur van het Marktwezen beroept zich op artikel 11 van het 'Reglement op de Markten'. Dit artikel stelt blijkbaar dat het recht op een standplaats vervalt als deze niet regelmatig wordt gebruikt. * **Procedure:** De geadresseerde krijgt de kans op 'hoor en wederhoor'. Hij wordt ontboden op het kantoor aan de Jan van Galenstraat (de locatie van de Centrale Markthallen) voor een gesprek met de inspecteur voordat het definitieve besluit tot intrekking wordt genomen. * **Toon:** De taal is strikt zakelijk en bureaucratisch, typerend voor overheidscommunicatie uit die tijd. ---

Dienstbrief / officiële aanzegging.

* **Inhoud:** De directeur van het Amsterdamse Marktwezen deelt de heer H. Tabak mede dat hem de toegang tot de Centrale Markt voor één dag (16 juli 1940) wordt ontzegd. * **Overtreding:** De heer Tabak heeft aardappelen betrokken buiten de Centrale Markt om, wat een overtreding is van artikel 5 van het geldende Marktreglement. De handgeschreven aantekening verduidelijkt dat de aardappelen afkomstig waren van een grossier die niet op het terrein van de Centrale Markt gevestigd was. * **Correcties:** Opvallend zijn de handgeschreven wijzigingen in het getypte concept. De datum van de overtreding is verschoven van 10 naar 8 juli. Het woord "gekocht" is doorgehaald (waarschijnlijk om de aard van de transactie breder te trekken naar 'betrokken'). De uitzondering voor personeel ("niet Uw personeel") is geschrapt, wat de sanctie verzwaart aangezien de gehele onderneming/vertegenwoordiging effectief wordt uitgesloten.

Officiële brief/kennisgeving van de gemeente.

* **Inhoud:** De brief is een officiële aanzegging van een strafmaatregel tegen de heer J. Locher, een marktkoopman op de Albert Cuypmarkt. * **Aanleiding:** De heer Locher heeft zich op 13 april 1940 zonder toestemming laten vervangen op zijn standplaats. Dit was een overtreding van de marktvoorschriften. * **Juridische grondslag:** Deze overtreding zorgde ervoor dat een eerdere voorwaardelijke straf (gecommuniceerd in een brief van 21 maart 1940) werd omgezet in een onvoorwaardelijke straf. Daarnaast krijgt hij voor de nieuwe overtreding van 13 april nog een extra dag straf opgelegd. * **Sanctie:** De heer Locher mag gedurende twee dagen geen standplaats innemen op de Amsterdamse markten. * **Uitvoeringsdata:** De straf moet worden uitgezeten op dinsdag 23 en woensdag 24 april 1940. * **Administratieve sporen:** De aantekening "Verzonden 19/4-'40" en de handgeschreven notitie rechtsboven ("22ex. M. de Kru.") wijzen op de interne archivering en verzending binnen het gemeentelijk apparaat.

Administratieve nota / Interne berichtgeving.

Dit document is een administratieve afwikkeling van een schuld aan de gemeente. De heer L. Snee, woonachtig aan de Blasiusstraat 18 in Amsterdam-Oost, had een openstaande schuld van 500 gulden aan "plaatsgeld" voor het huren van een standplaats in de hal van de Centrale Markt voor het jaar 1940. Uit de berekening blijkt het volgende: 1. De oorspronkelijke schuld was **f 500,-**. 2. De heer Snee heeft op 2 september 1940 een bedrag van **f 200,16** betaald. 3. Het college van Burgemeester en Wethouders heeft een gedeeltelijke kwijtschelding verleend van **f 150,-**. 4. Het resterende bedrag van **f 149,84** zal door de schuldenaar worden afbetaald in wekelijkse termijnen van **f 2,50**. De verschillende data (31 augustus, 2 september, 10 september en 11 september) tonen de snelheid van de administratieve verwerking van het besluit tot de uiteindelijke vastlegging van de betalingsregeling.

Getypte brief (officiële waarschuwing).

* **Inhoud:** De brief is een formele berisping aan een marktkoopman. De heer Koekenbier heeft op zaterdag 27 april 1940 verzuimd persoonlijk op zijn marktplaats aan de Albert Cuypstraat te verschijnen en heeft iemand anders zijn plaats laten innemen zonder de vereiste officiële toestemming. * **Toon:** De toon is ambtelijk en streng. De zinsnede "waarschuw U hierbij ernstig" en het gebruik van een uitroepteken aan het einde van de kernboodschap onderstrepen de ernst van de overtreding binnen de toenmalige regelgeving. * **Administratie:** Het document bevat diverse archiefkenmerken, zoals een dossiernummer en een verwijzing naar andere correspondentie ("Zie br. de Raas"), wat wijst op een nauwkeurige administratieve verslaglegging van marktvergunningen en overtredingen.

Document

* **Vorm en Stijl:** Het betreft een voorgedrukt formulier (Model No. 8) dat met een typemachine is ingevuld. De stijl is formeel, juridisch en dwingend. Er wordt direct verwezen naar de regelgeving ("artikel 11 van het Reglement op de Markten"). * **Inhoudelijke kern:** De heer Jansen heeft een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn standplaats op de Lindengrachtmarkt. De brief dient als laatste waarschuwing: hij krijgt nog drie dagen de tijd om te betalen, anders verliest hij zijn vergunning (vaste plaats). * **Bijzonderheid:** De brief bevat een sociale clausule. Er wordt expliciet vermeld dat bij verzachtende omstandigheden zoals ziekte of het ontvangen van "steun" (sociale bijstand), de intrekking voorkomen kan worden door contact op te nemen. * **Kenmerken:** De handgeschreven notitie "Verzonden 11/1 -40" bovenin diende voor de interne administratie van de dienst om vast te leggen wanneer de brief daadwerkelijk de deur uit was gegaan.

Een officiële aanmaning of waarschuwing betreffende een betalingsachterstand.

* **Type document:** Een officiële aanmaning of waarschuwing betreffende een betalingsachterstand. * **Inhoud:** De heer Pitters heeft al meer dan drie weken zijn marktgeld niet betaald voor zijn standplaats op de Lindengracht. Hij krijgt een laatste termijn tot 14 januari om te betalen, anders wordt zijn vergunning voor de vaste staanplaats per 15 januari ingetrokken. * **Toon:** Formeel, dwingend en bureaucratisch. De nadruk ligt op de consequenties van het niet nakomen van de reglementen. * **Bijzonderheden:** De brief noemt expliciet uitzonderingssituaties zoals het ontvangen van "steun" (werkloosheidsuitkering of bijstand) of ziekenhuisopname, wat duidt op een sociaal vangnet binnen de marktverordeningen van die tijd. De afkorting "Krt. Prinsengracht" staat voor Korte Prinsengracht.

Officiële brief/oproeping.

* **Aanleiding:** De heer Polak heeft zijn toegewezen marktplaats op de Ten Katemarkt niet regelmatig bezet, ondanks een eerdere schriftelijke waarschuwing. * **Juridische basis:** Er wordt verwezen naar artikel 11 van het 'Reglement op de Markten'. Dit artikel gaf de gemeente de bevoegdheid om vergunningen in te trekken bij verzuim. * **Procedure:** De brief is een formele laatste stap ("Alvorens hiertoe te besluiten"). De vergunninghouder krijgt de gelegenheid zich te verantwoorden bij de inspecteur op het kantoor van het Marktwezen aan de Jan van Galenstraat (de toenmalige Centrale Markthallen). * **Toon:** De brief is strikt zakelijk en bureaucratisch, typerend voor de gemeentelijke administratie van die tijd.

Officieel schrijven / waarschuwingsbrief.

* **Doel:** De brief dient als een formele berisping en waarschuwing aan een handelaar (waarschijnlijk een winkelier of marktkramer) wegens het overtreden van de marktreglementen. * **Overtreding:** De heer Cligge heeft op 1 september 1941 handel (6 zakken bonen en 7 kisten andijvie) gekocht van een groothandelaar die niet officieel gevestigd was op het terrein van de Centrale Markt. * **Juridische grondslag:** Er wordt verwezen naar artikel 5 van het 'Reglement op de Centrale Markt'. * **Toon:** De toon is dwingend en bureaucratisch ("waarschuw U hierbij dan ook ernstig"). Dit wijst op de strikte handhaving van handelsregels in die periode.

Getypte brief op officieel papier.

De brief is een formeel besluit van een Amsterdamse overheidsinstantie (waarschijnlijk de marktmeester of de directeur van de marktdienst) aan een marktkoopman, de heer L. Caransa. * **Inhoud:** De heer Caransa heeft op 2 juli 1941 verzocht om tijdelijk niet op de Albert Cuypmarkt te hoeven staan. De directeur willigt dit verzoek in en verleent hem twee maanden uitstel van de bezettingsplicht (geldig vanaf de datum van de brief, dus tot half september 1941). * **Voorwaarde:** Hoewel hij niet fysiek aanwezig hoeft te zijn met zijn handel, blijft de financiële verplichting bestaan. Het wekelijkse "marktgeld" moet gewoon betaald worden aan de dienstdoende ambtenaar. * **Toon:** De brief is kort, zakelijk en formeel-ambtelijk van toon, kenmerkend voor de bureaucratie van die tijd. ---

Officieel schrijven / Strafbeschikking.

* **Inhoud:** De brief is een officiële berisping en sanctie wegens het overtreden van de marktreglementen. De zoon van de heer Hakker heeft goederen gekocht buiten de Centrale Markt om, wat strikt verboden was. De heer Hakker heeft dit feit toegegeven in een gesprek met de bedrijfschef. * **Sanctie:** De straf bestaat uit een ontzegging van de toegang tot de Centrale Markt voor een periode van drie dagen (26 t/m 28 mei 1941). Deze straf is collectief; zij geldt zowel voor de eigenaar als voor al zijn personeel. * **Toon:** De toon is autoritair, zakelijk en waarschuwend. Er wordt expliciet gedreigd met zwaardere maatregelen (langdurige uitsluiting) bij recidive. * **Administratieve details:** Het document vermeldt "Wijk 24", wat duidt op de administratieve indeling van de stad of de marktsectoren in die periode.

Getypte brief/formele correspondentie.

* **Taalgebruik:** Het document is geschreven in formeel Nederlands met de destijds gangbare spelling (bijv. "den", "bedryfschef", "myn", "tusschen"). De term "28 dezer" verwijst naar 28 november 1941. * **Inhoud:** Het betreft een korte, zakelijke oproep. De heer Galis heeft op 28 november een brief gestuurd en wordt nu uitgenodigd voor een gesprek met de bedrijfschef van een niet nader genoemde dienst. * **Locatie:** De ontmoeting moet plaatsvinden in "de hal op de Centrale Markt (No. H 69)". Dit verwijst zeer waarschijnlijk naar de Centrale Markthallen in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat), die een cruciaal punt vormden voor de voedselvoorziening en handel. * **Tijdstip:** Er wordt een zeer specifiek tijdvenster van slechts één uur geboden (9:30 - 10:30 uur), wat duidt op een strakke bureaucratische planning.

Ambtsverslag / Rapportage van diefstal.

Het document betreft een verslag van een controleur (vermoedelijk van de Amsterdamse Marktwezen of een soortgelijke gemeentelijke dienst) over een diefstal door een zekere Van Delft. De verdachte heeft bekend kisten te hebben gestolen van grossier Franken. Er is onduidelijkheid over andere kisten en platte bakken die te maken hebben met driewielers (transportfietsen). Van Delft claimt dat deze van een zekere Van der Jacht zijn. Een andere handelaar, Piller, verklaart dat hij geen eigendommen mist, maar bevestigt dat Van Delft vaker kisten bij hem inlevert zonder expliciete opdracht. Opvallend zijn de zware disciplinaire maatregelen die onderaan in handschrift zijn toegevoegd: 14 dagen uitsluiting (mogelijk een vorm van arrest of schorsing) en een voorstel tot ontslag, ingaande de maandag daarop.

Ambtelijk rapport/brief betreffende markttoezicht

In dit document rapporteert de Controleur-Marktopzichter over een strikte handhaving van de regels door zijn collega, Controleur Dijkema. Het kernpunt is de verplichting voor kooplieden om het aanwezige marktmateriaal (stallen) te huren. De schrijver merkt op dat er in de praktijk op het Amstelveld een informele uitzondering bestond voor 'standwerkers'. Als zij hun eigen tafels meebrachten, werd de vaste stal verwijderd, vaak tegen een kleine vergoeding voor de stalverhuurder om de vrede te bewaren ("Koopman en stallenverhuurder hebben elkaar noodig"). Controleur Dijkema heeft deze ongeschreven afspraken echter genegeerd en is strikt teruggevallen op de letter van het geschreven reglement, waarin de huurverplichting hard is vastgelegd.

Getypte brief (doorslag of stencil).

In deze zakelijke correspondentie reageert de directeur (waarschijnlijk van de Gemeentelijke Markten) op een verzoek van de heer C. Spilt uit Eemnes. De heer Spilt heeft gevraagd om tijdelijk zijn staanplaats op de markt in de Westerstraat (Amsterdam) niet te hoeven bezetten. De directeur stemt hiermee in en verleent een uitstel van drie maanden. Er zijn echter twee strikte voorwaarden aan verbonden: 1. **Doorbetaling:** Ondanks zijn afwezigheid moet het wekelijkse marktgeld gewoon betaald worden aan de dienstdoende ambtenaar. Dit wijst erop dat de 'rechten' op de plek behouden blijven, maar dat de financiële verplichting aan de gemeente doorloopt. 2. **Achterstallige schuld:** Er staat nog een bedrag open van 1,35 gulden over de periode tot 8 december, dat onmiddellijk ("per omgaande") voldaan moet worden. De toon is formeel en direct, typerend voor overheidscommunicatie uit die periode.

Administratieve kaart / dossiernotitie (handgeschreven).

Het document is een administratieve aantekening betreffende een aanvraag door de heer G. J. Hendriks, woonachtig in de Van Boetzelaerstraat 11 (huis) te Amsterdam. De afkorting "**aal.**" in de tekst verwijst naar de **Aalmoezenierskamer**, de toenmalige Amsterdamse dienst voor maatschappelijke steun en armenzorg. Uit de notities blijkt het volgende procesverloop: 1. **Aanvraag:** Hendriks heeft verzocht om in aanmerking te komen voor sociale steun. 2. **Status:** Er is inmiddels een "bericht van toewijzing" ontvangen, wat betekent dat de steun is toegekend. 3. **Actie:** Er wordt opdracht gegeven de bijbehorende brief op te zoeken. 4. **Administratie:** Ambtenaar Dekker heeft de kaart geparafeerd. Op 26 maart 1942 is Hendriks opgeroepen, en op 11 mei 1942 is het dossieronderdeel opgeborgen (gearchiveerd).

Administratief bijblad / dossieromslag (Model No. 14, Algemene Zaken).

Dit document is een typisch voorbeeld van een administratief routeblad uit de Nederlandse bureaucratie van halverwege de 20e eeuw. Het dient om de voortgang en afhandeling van een specifiek dossier (nummer 24/43 uit het jaar 1941) te registreren. Uit de aantekeningen kan het volgende proces worden afgeleid: 1. Het dossier is op **29 mei 1941** doorgezonden. 2. Op **30 mei 1941** is het ter attentie van de heer Dijkema (mogelijk kamer of afdeling 40) aangeboden "ter kennisneming". Dit is gedaan door een ambtenaar met de handtekening "de Haan". 3. De heer Dijkema heeft het dossier op **7 juni 1941** ingezien en dit bevestigd met de aantekening "Gezien" en zijn handtekening. 4. Ten slotte is op **11 juni 1941** de instructie "opbergen" gegeven, wat betekent dat de actieve behandeling van dit specifieke stuk was afgerond en het naar het archief kon.

Notulen (verslag van een vergadering).

* **Vorm:** Het betreft een getypt verslag op officieel papier. Er zijn enkele typefouten zichtbaar die kenmerkend zijn voor die periode (zoals "Permenente" in de titel en "restificatie" in plaats van rectificatie). * **Inhoud:** De kern van de discussie draait om de ruimtelijke ordening van straathandel ("venten"). Er wordt gedebatteerd over de indeling van de stad: stapt men af van de versnipperde "politiesecties" naar grotere, logischere "districten" (Noord, Centrum, etc.)? * **Spanning:** Er is sprake van een lichte frictie tussen de voorzitter en de heer Seegers over wat er in eerdere vergaderingen is afgesproken en wat er voortijdig in "vakbladen" is gepubliceerd. Dit wijst op een actieve achterban van de commissieleden (waarschijnlijk vertegenwoordigers van venters of winkeliers). * **Logistiek:** De heer Neeter brengt een praktisch punt in: te grote wijken met belangrijke verkeersaders kunnen leiden tot een "opeenhooping" van venters, wat ongewenst is voor de doorstroming of concurrentie.

Getypte notulen/verslag van een vergadering (waarschijnlijk gemeenteraad of een commissie).

In dit document wordt gedebatteerd over de praktische uitvoering van de **Ventverordening**, specifiek de inning van het zogenaamde 'ventgeld' (een belasting of staangeld voor straatverkopers). De kernpunten van de discussie zijn: 1. **Inningsmethode:** Er wordt getwijfeld tussen verkoop van belastingzegels via winkeliers of directe inning door gemeenteambtenaren. 2. **Financiële afweging:** Inning via winkeliers wordt als te duur beschouwd vanwege de gevraagde commissie (5 tot 8 cent per zegel), wat de gemeente jaarlijks tussen de 10.000 en 15.000 gulden zou kosten. 3. **Inzet van personeel:** De voorzitter suggereert dat het goedkoper is om 'wachtgelders' (ambtenaren in wachtgeldvoorziening) in te zetten voor de administratie. 4. **Logistiek:** Er wordt een concreet plan voorgesteld om de inning per wijk te spreiden over vier weken, met de visafslag aan de De Ruyterkade als centrale locatie voor de wijken Noord en Centrum. 5. **Sociale controle:** De heer Seegers benadrukt dat direct contact tussen de overheid (ambtenaren) en de venters de voorkeur verdient boven een commerciële tussenkomst door winkeliers.

Ambtelijk rapport / Proces-verbaal van bevindingen.

* **Kern van het incident:** De marktkoopman J. Pieterman wordt gerapporteerd omdat hij rabarberafval heeft laten liggen op zijn standplaats (plek 11) in de Ten Katestraat. Wanneer hij hierop 'gemoedelijk' wordt aangesproken door een marktbeambte, reageert hij agressief en dreigend. * **Gedrag van de betrokkene:** Pieterman ontkent eerst de overtreding, beschuldigt de beambte van partijdigheid ("dat ik de pik op hem heb") en klaagt over de efficiëntie van de reinigingsdienst. Hij wordt omschreven als een "zeer onwellevend persoon". * **Voorgestelde sanctie:** Vanwege de ordeverstoring en de overtreding van de marktvoorschriften wordt geadviseerd Pieterman voor twee dagen de toegang tot de markt te ontzeggen, waarvan één dag voorwaardelijk. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in een formele, ambtelijke stijl, typerend voor de vroege 20e eeuw, met gebruik van termen als "stoof geweldig op" en "onwellevend persoon".

Extract uit het Boek der Besluiten van de Regeringscommissaris.

Dit document is een officieel besluit van de "Regeeringscommissaris" van Amsterdam. De inhoud betreft een administratieve strafmaatregel tegen een burger, de heer K.A.J. Smit. * **Vergrijp:** De heer Smit heeft zich schuldig gemaakt aan herhaalde diefstal (van een kist) op het terrein van de Centrale Markt. Bovendien heeft hij geprobeerd een getuige te beïnvloeden om een valse verklaring af te leggen nadat hem de toegang al was ontzegd. * **Straf:** Een verbod op toegang tot de Centrale Markt voor onbepaalde tijd, ingaande op 19 augustus 1941. * **Procedure:** Het besluit is genomen op voorstel van de wethouder voor Levensmiddelen en is gebaseerd op een rapport van de directeur van het Marktwezen. De afhandeling is strikt bureaucratisch, met kopieën naar diverse relevante gemeentelijke afdelingen.

Getypte brief (doorslag of archiefkopie).

De brief is een zakelijke mededeling aan een burger betreffende zijn "ventvergunning" (een vergunning om goederen op straat te verkopen). De heer Demmenie heeft blijkbaar aangegeven dat hij zijn werkzaamheden tijdelijk niet kan uitvoeren. De overheid reageert hierop door te stellen dat de vergunning niet verlengd hoeft te worden zolang deze niet gebruikt wordt. Dit bespaart de burger waarschijnlijk kosten of administratieve rompslomp. Zodra hij zijn beroep weer oppakt, moet hij de vergunning officieel laten bijwerken ("aanteekenen"). De toon is formeel en volgt de toenmalige ambtelijke stijl ("te mijnen kantore te vervoegen").

Administratieve kennisgeving (bericht van sanctie).

Het document is een officiële strafmaatregel opgelegd door de directie van de Centrale Markt in Amsterdam aan een particulier of handelaar. * **Overtreding:** De heer Manvis heeft aardappelen gekocht buiten de officieel aangewezen distributiekanalen ("buiten de daarvoor van Regeeringswege aangewezen instanties"). Dit duidt op een poging om het strikte distributiesysteem te omzeilen, wat in oorlogstijd als een ernstige economische overtreding werd beschouwd. * **Sanctie:** Een tijdelijk verbod van veertien dagen om de markt te betreden. De sanctie wordt formeel onderbouwd met een verwijzing naar het marktreglement (artikel 35) en het "verstoren van de orde". * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en archaïsch ("den toegang", "den tijd", "namelyk"). De term "Regeeringswege" verwijst naar de door de bezetter gecontroleerde Nederlandse overheidsapparaten die verantwoordelijk waren voor de voedselvoorziening.

Officiële kennisgeving/strafbeschikking.

* **Inhoud:** Het document is een officiële berisping en strafoplegging aan een marktkoopman. De heer Schouwenaar heeft op 23 oktober 1941 op de Albert Cuypmarkt een grotere plek ingenomen dan hem was toegewezen. * **Sanctie:** Als straf wordt hem voor één dag het recht ontzegd om op een Amsterdamse markt te staan, specifiek op dinsdag 28 oktober 1941. * **Juridische basis:** De straf is gebaseerd op artikel 39 lid 1 van het toenmalige Reglement op de Markten. * **Administratieve details:** De handgeschreven notitie "Verzonden 25/10" bevestigt dat de brief op de dag van dagtekening is verstuurd. Het adres van de ontvanger (Govert Flinckstraat) ligt direct parallel aan de Albert Cuypstraat, wat duidt op een lokale handelaar.

Doorslag van een officiële brief/betalingsherinnering.

* **Inhoud:** De brief is een sommatie tot betaling van een restantbedrag aan marktgeld. De heer Schreurs heeft in 1940 een staanplaats gebruikt op het buitenterrein van de Centrale Markt in Amsterdam. Van de totale kosten (300 gulden) staat nog 35 gulden open. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele ambtelijke spelling en formuleringen (bijv. "zoodat", "dien hoofde", "ten kantore van"). * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven aantekening "Verzonden 29/1" bevestigt dat de brief op de dag van datering ook daadwerkelijk is uitgegaan. De namen/parafen rechtsboven (Müller en Broese) zijn waarschijnlijk van de behandelend ambtenaren of controleurs.

Doorslag van een officiële brief (typschrift).

* **Toon en taalgebruik:** De brief is gesteld in een zakelijke, dwingende ambtelijke toon ("onverwijld", "zal worden geschrapt"). Het betreft een afwijzing van een verzoek dat de heer Wit blijkbaar had ingediend. * **Inhoud:** De kern van de brief is een ultimatum. De heer Wit heeft een 'voorkeurskaart' gekregen voor een standplaats op de Albert Cuypmarkt, maar heeft daar blijkbaar nog geen gebruik van gemaakt. Hij wordt gesommeerd dit direct te doen, op straffe van uitsluiting van de lijst met gegadigden. * **Administratieve context:** De codes (D/HG en 25/24/2 M) en de handgeschreven datum van verzending duiden op een strakke bureaucratische registratie binnen de gemeente Amsterdam.

Handgeschreven administratieve notitie of memo op karton/dik papier.

De tekst is een zakelijke aantekening betreffende een persoon genaamd Kalse. De inhoud is verdeeld in twee punten: 1. **De inschrijving:** Kalse heeft aangegeven dat hij geen heil meer ziet in een lopende inschrijving (mogelijk voor een baan, woning of lidmaatschap). De reden hiervoor is dat de specifieke positie of plaats die hij op het oog had, inmiddels aan een ander is toegewezen. 2. **De schuld:** In de "N.B." (nota bene) wordt melding gemaakt van een openstaand bedrag van 7,70 gulden. Er wordt expliciet vermeld dat deze schuld "verjaard" is, wat betekent dat de wettelijke termijn voor inning is verstreken. Kalse beroept zich hierop door te weigeren het bedrag alsnog te betalen.

Document

In deze brief communiceert de directeur van de Amsterdamse Keuringsdienst van Waren met twee deskundigen over voorstellen van een zekere Jan Teders. De hiërarchie en de ambtelijke weg worden duidelijk geschetst: wethouder Gupin heeft de opdracht gegeven, maar de directeur heeft in overleg met de indiener (Teders) besloten om de zaak niet direct naar een commissie te sturen, maar eerst voor te leggen aan prof. Jansen en de heer Sixma. Er is al een concept-antwoord opgesteld, waarover de directeur nu hun advies vraagt. De brief getuigt van een zorgvuldige, adviserende procedure rondom mogelijk technische of voedingsmiddelen-gerelateerde innovaties.

Handgeschreven archiefkaart of ambtelijke notitie.

* **Kern van de zaak:** De heer Dahle heeft een schuld van 9 gulden (f 9.-) bij een instantie. Hij verzoekt om kwijtschelding hiervan. * **Argumentatie:** Hij voert aan dat hij "verplicht verlet" (gedwongen werkverzuim) heeft gehad gedurende 75 dagen in 1940, beginnend op 4 januari. In de context van die tijd wijst dit vrijwel zeker op de militaire mobilisatie. * **Beoordeling:** Een ambtenaar heeft onderaan een advies toegevoegd. De voorlopige conclusie is "m.i. (mijns inziens) geen kwijtschelding". Er wordt echter een opening gelaten: als aangetoond kan worden dat hij na een specifieke datum daadwerkelijk niet heeft kunnen werken door dit verzuim, kan het verzoek opnieuw worden gewogen. * **Marginalia:** De vraag "tot wanneer?" in de kantlijn, onderstreept in rood, geeft aan dat de administratie de exacte einddatum van de verzuimperiode mist om een definitief besluit te kunnen nemen.

Doorslag van een officiële brief (archiefkopie).

De brief is een formele administratieve beslissing aangaande een marktvergunning op de Albert Cuypmarkt. De heer Veldman heeft verzocht om tijdelijke vrijstelling van de 'bezetplicht'. Volgens het marktreglement moesten vergunninghouders hun plek persoonlijk en regelmatig innemen om hun rechten op de standplaats niet te verliezen. De directeur willigt het verzoek in voor een periode van drie maanden (tot medio oktober 1941). Er wordt echter één strikte voorwaarde gesteld: de financiële verplichting blijft onverkort van kracht. Het verschuldigde marktgeld moet wekelijks worden afgedragen aan de dienstdoende ambtenaar, ongeacht de afwezigheid van de koopman. Dit duidt op een strikte bureaucratische controle op de inkomsten van de markt en het behoud van schaarse standplaatsen.

Getypte brief (doorslag).

De brief is een formeel, ambtelijk antwoord op een schrijven van de heer Salomon Naarden van bijna een maand eerder. De essentie van de brief is een mededeling over de toewijzing van een marktplaats. De heer Naarden heeft een 'voorkeurskaart' gekregen voor de markt op Uilenburg. Dit betekent echter nog niet dat hij de specifieke plek heeft gekregen die hij wenste; hij staat blijkbaar nog op een wachtlijst voor een 'vaste plaats'. De brief instrueert hem om pas contact op te nemen met een marktambtenaar zodra die vaste plaats daadwerkelijk wordt uitgereikt. De schrijfstijl is zakelijk en maakt gebruik van de destijds gangbare spelling (zoals "zoodat" en "onderhavige").

Zakelijke correspondentie (doorslag van een getypte brief).

Het betreft een formele, ambtelijke afwijzingsbrief. De heer Wouters heeft op 5 december 1941 een verzoek ingediend bij de Visscherijcentrale. Dit verzoek is behandeld door een speciaal daarvoor ingestelde commissie, die heeft geoordeeld dat er geen grond is om aan het verzoek te voldoen. De brief is kort en bondig van toon, zonder verdere specificatie van de redenen voor afwijzing of de aard van het oorspronkelijke verzoek. Het document is een doorslag (carbon copy), wat gebruikelijk was voor het archief van de verzendende instantie.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag voor het archief).

* **Inhoud:** De brief is een officiële aanzegging van een strafmaatregel. De heer Engenhulst heeft op de dag van dagtekening (24 oktober 1941) de orde verstoord op de Centrale Markt in Amsterdam. De verstoring vond plaats tijdens de "afgifte van aardappelen". Als sanctie wordt hem de toegang tot de markt ontzegd voor een periode van drie dagen in de daaropvolgende week. * **Juridische basis:** De directeur baseert de straf op artikel 35 lid 1 van het 'Reglement op de Centrale Markt'. Dit wijst op een strakke handhaving van de orde binnen gemeentelijke instellingen. * **Toon:** De toon is zakelijk, autoritair en procedureel. Er wordt geen hoor- en wederhoor toegepast alvorens de straf op te leggen; de rapportage van het incident is voldoende voor de sanctie.

Getypte doorslag van een officiële brief (dienstcorrespondentie).

Deze brief is een formeel besluit van een gemeentelijke instantie in Amsterdam. De toon is zakelijk en procedureel. De heer Hartman heeft verzocht om tijdelijk ontheven te worden van de "bezettingplicht" voor zijn marktplaats op de Albert Cuypmarkt. De directeur willigt dit verzoek in voor een periode van drie maanden. Opvallend is de strikte voorwaarde in de tweede alinea: hoewel hij niet fysiek aanwezig hoeft te zijn, blijft de financiële verplichting (het marktgeld) onverkort van kracht. Dit wijst op een bureaucratisch systeem waarin het behoud van de standplaats direct gekoppeld is aan de continuïteit van de betalingen.

Document

De tekst beschrijft een visie op de overgang van een oorlogssituatie naar een nieuwe maatschappelijke orde. De hoofdpunten zijn: * **Toekomstverwachting:** De hoop dat na de oorlog nieuwe sociaal-economische inzichten de ruimte krijgen. * **Productie en Sociaal Beleid:** De spreker legt een direct verband tussen de verbetering van het economische productieproces en de mogelijkheid tot sociale vooruitgang. * **De Huidige Staat:** De tekst erkent de huidige beperkingen van de "oorlogseconomie", waarbij men zich moet schikken naar dwingende noodmaatregelen. * **Correcties:** De auteur van het document heeft tijdens het schrijven zinsdelen herzien (zoals de herhaling van "Hij ontwikkelt..." en de verbetering van "heeft verklaard" naar "verklaart").

Doorslag van een verzonden brief.

* **Inhoud:** De brief is een formele uitnodiging voor een gesprek. De heer Hendriks heeft op 27 december 1941 een brief gestuurd (mogelijk een sollicitatie of een verzoek), waarop hij nu wordt uitgenodigd om langs te komen bij een bedrijfschef. * **Locatie:** De genoemde "Centrale Hal, No.H.69" verwijst zeer waarschijnlijk naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam. De aanduiding "H.69" duidt op een specifiek kantoor of standplaats binnen dit grote complex. * **Stijl:** Het taalgebruik is ambtelijk en typisch voor de vroege jaren '40 ("zich te willen vervoegen", "des voormiddags"). * **Administratieve details:** De vermelding "Wijk 22" verwijst naar de administratieve wijkindeling van de gemeente Amsterdam waarin de Pieter Aertzstraat (De Pijp) lag.

Doorslag van een officiële brief (besluit).

Het document is een officiële notificatie aan de heer E. Polak waarin hem ontheffing wordt verleend van de plicht om zijn marktplaats op de Westerstraatmarkt te bezetten. In de regel moesten marktkooplieden hun standplaats persoonlijk en continu innemen om hun vergunning te behouden. De heer Polak heeft hiertoe op 3 mei 1941 een verzoek ingediend, dat hierbij voor een periode van twee maanden is ingewilligd. Opvallend is de administratieve routine die uit het document spreekt, ondanks de turbulente tijdsperiode. De handgeschreven tekst "In de lias" verwijst naar de archiveringsmethode (het aan een touw of metalen pen rijgen van documenten).

Officieel schrijven/kopie betreffende marktgelden

Dit document is een ambtelijke vastlegging of kopie van een besluit betreffende de heer L. Koekoek, wonende aan de Valkenburgerstraat in Amsterdam. Het onderwerp is de "vrijstelling betaling marktgeld Gaaspstraat". De heer Koekoek heeft waarschijnlijk op 29 maart 1942 een verzoek ingediend om niet te hoeven betalen voor zijn staanplaats op de markt in de Gaaspstraat. Het document is gedateerd op 27 april 1942, wat overeenkomt met de handgeschreven notitie "Verzonden 27/4". De codes "HG." en "103/36/2 M." refereren waarschijnlijk aan de betreffende gemeentelijke afdeling (mogelijk Handels- of Gemeente-instelling) en het dossiernummer.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of officieel bericht).

De brief is een formele afwijzing van een verzoek om extra voedseltoewijzing. De heer Klapmuts heeft op 1 oktober 1942 een verzoek ingediend voor een "toewijzing van mosselen". Dit verzoek is beoordeeld door een commissie van de Visscherij-centrale. De uitkomst is negatief: de aanvrager komt niet in aanmerking voor de mosselen. De toon van de brief is kort, ambtelijk en beslist. De archiefkenmerken linksboven (46A/691/2 M.) en de wijkvermelding (Wijk 26A) duiden op een strak georganiseerde administratie, wat typerend is voor distributie-instanties in oorlogstijd.

Handgeschreven ambtelijk rapport.

* **Inhoud:** Het betreft een korte melding van een controleur aan zijn superieur over het oneigenlijk gebruik van een pand. Controleur Lijsman heeft vastgesteld dat een perceel in de Anjeliersstraat (Jordaan, Amsterdam) door de aardappelhandelaren gebroeders Thijm wordt gebruikt voor de opslag van goederen en als stal. * **Zakelijke context:** Tijdens de Duitse bezetting was de handel in levensmiddelen, zoals aardappelen, streng gereguleerd via het distributiestelsel. Het Marktwezen hield toezicht op handelaren om illegale voorraden en zwarte handel te voorkomen. De melding van een "opslagplaats" die niet als zodanig geregistreerd stond, was in die tijd een serieuze zaak. * **Stijl:** De tekst is geschreven in een zakelijke, ambtelijke stijl, kenmerkend voor rapportages uit die periode ("ondergeteekende", "perceel", "voornoemd").

Ambtelijke notitie / intern advies.

De kern van dit document is een zakelijk geschil over bedorven garnalen. De heer Schindeler heeft een schadeclaim ingediend omdat de door hem gekochte waar niet goed bleek te zijn. De opsteller van deze notitie adviseert om de claim af te wijzen. De argumentatie hiervoor is tweeledig: 1. **Aansprakelijkheid:** De Gemeentelijke Afslag is niet verantwoordelijk; de schuld ligt volgens de opsteller bij de garnalenpellerijen of de tussenpersonen (commissionairs). 2. **Procedure:** Alle vis wordt vóór de verkoop gekeurd door keurmeesters, wat de Afslag vrijpleit van nalatigheid bij de verkoop. Opvallend is de laatste alinea, waarin een politieke/criminele verdachtmaking wordt geuit. Er wordt gesuggereerd dat de pellerij de garnalen mogelijk met opzet heeft laten bederven om de "verdeeling" (het distributiesysteem) te "saboteeren".

Handgeschreven rapport/ambtelijke notitie.

De tekst is een ambtelijke melding van een overtreding van de prijsvoorschriften tijdens de Tweede Wereldoorlog. Controleur Battenberg heeft geconstateerd dat winkelier J. Hagedoorn op 25 april 1942 gerookte aal (paling) heeft verkocht tegen een prijs die hoger lag dan de wettelijk vastgestelde prijs (prijsoverschrijding). De schrijver van het rapport adviseert om Hagedoorn als straf voor onbepaalde tijd uit te sluiten van de toewijzing van "verdeelvisch". Dit was een zware sanctie, aangezien de winkelier hierdoor geen voorraad meer zou ontvangen om legaal te verkopen. De tekst bevat diverse doorhalingen, wat suggereert dat het een kladversie is of dat de formulering tijdens het schrijven werd gecorrigeerd voor juridische nauwkeurigheid (verwijzing naar Artikel 8 van het reglement).

Typoscript (doorslag/kopie van een officiële brief).

Deze brief is een officiële vergunning of toestemming van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen) aan een markthandelaar, de heer E. Wijbrandts. **Kernpunten uit de tekst:** * **Verzoek:** De heer Wijbrandts heeft op 21 april 1942 schriftelijk verzocht om vervanging op de markt. * **Besluit:** Hij krijgt toestemming om zich voor een periode van twee maanden (van 18 mei tot 18 juli 1942) te laten vervangen. * **Vervanger:** De vervanger is zijn zoon, Cornelis Wijbrandts, die op dat moment 20 jaar oud is. * **Locatie:** De standplaats bevindt zich op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam-Zuid (Wijk 14). De zakelijke toon en de specifieke vermelding van de geboortedatum van de zoon wijzen op een strikte administratieve controle op marktplaatsen en persoonsbewijzen tijdens de oorlogsjaren.

Officiële aanmaning/brief.

Dit document is een formele betalingsherinnering van het Amsterdamse Marktwezen. De heer Adriaanse heeft een achterstand in de betaling voor het plaatsen van kramen op de markt (waarschijnlijk marktgeld). Het verschuldigde bedrag is klein (*f* 1,86), maar de consequentie van niet betalen is zwaar: het intrekken van de marktvergunning. Dit zou voor een koopman het verlies van zijn inkomen betekenen. Onderaan is met de hand genoteerd dat er uiteindelijk *f* 2,50 is betaald via een giro-overschrijving. Het hogere bedrag kan wijzen op bijgekomen administratie- of boetekosten.

Officiële kennisgeving/sanctiebrief van de gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief is een formele strafmaatregel tegen een handelaar (waarschijnlijk een visboer of marktkramer). De geadresseerde wordt voor onbepaalde tijd uitgesloten van de toewijzing van "verdeelvis" en mosselen. * **Overtreding:** De reden voor deze sanctie is prijsopdrijving. De heer Keyzer heeft op 2 oktober 1942 mosselen verkocht boven de vastgestelde maximumprijs. * **Toon:** De tekst is zakelijk, autoritair en direct, passend bij de bestuurlijke stijl van de oorlogsperiode. * **Administratieve sporen:** De annotatie "Marktw" in de rechterbovenhoek verwijst waarschijnlijk naar de afdeling 'Marktwezen'. De afkorting "L.M." kan duiden op 'Levensmiddelen' of een specifieke dossierreeks.

Getypte zakelijke brief (waarschijnlijk een doorslag/kopie voor het archief).

In deze korte, zakelijke correspondentie reageert een directeur van een overheids- of distributie-instantie op een klacht van de heer G.L. Keijser. De heer Keijser heeft blijkbaar bezwaar aangetekend tegen de hoeveelheid gerookte aal (paling) die hem is toegewezen. De brief stelt een duidelijke voorwaarde voor herziening van de toewijzing: de ondernemer moet bewijzen wat zijn omzet was in de jaren 1939 en 1940. Dit wijst op een bureaucratisch systeem waarbij toewijzingen in oorlogstijd werden gebaseerd op historische verkoopcijfers uit de periode net voor de schaarste en de bezetting echt toesloegen.

Handgeschreven brief (fragment) met ambtelijke kanttekening.

* **Inhoud:** Het document bestaat uit het slot van een verzoekschrift of brief van Mevrouw Pool en een daaropvolgende aantekening van een functionaris. Mevrouw Pool schrijft over de hoopvolle terugkeer van iemand (haar echtgenoot) en het wachten op een reisvergunning zodat hij zijn werk op de markt kan hervatten. De ambtelijke kanttekening rechts onthult de ernst van de situatie: Mevrouw Pool heeft contact gehad met een zekere "Ph. Lieburgh" en heeft veertien dagen de tijd gekregen om de vrijlating van haar man te regelen. De zaak wordt aangehouden tot 23 september 1942. * **Handschrift:** Het handschrift van de brief is een verzorgd, hellend cursief. De ambtelijke notitie is sneller en hoekiger geschreven, kenmerkend voor administratieve verwerking. * **Conditie:** Het document vertoont een duidelijke verticale vouw in het midden, wat suggereert dat het is opgeborgen in een dossier of archiefmap.

Handgeschreven interne memo/notitie.

* **Inhoud:** Het document betreft een schademelding. Een brandkraan op "pier A" is aangereden door een onbekende dader. Een controleur genaamd Feerhuis heeft onderzoek gedaan, maar de schuldige niet kunnen vinden. * **Administratief proces:** De notitie toont de informele maar gestructureerde afhandeling van incidenten in de jaren '70. Er is een duidelijke instructie bijgeschreven (in potlood) om de melding door te sturen naar de afdeling "Assurantiën" (verzekeringen) voor de verdere afwikkeling van de schade. * **Marginalia:** De rode aantekening rechtsonder suggereert dat er mogelijk al een ander rapport bestond ("middel briefje Pier 2"), wat duidt op kruisverwijzingen binnen het interne administratieve systeem. * **Handschrift:** Het schrift is een vlot, zakelijk cursief uit de tweede helft van de 20e eeuw.

Getypte brief (doorslag/archiefkopie) met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De brief is een officiële aanzegging van een sanctie. De heer Brandenburgh heeft op 14 januari 1942 de regels van de "Nederlandsche Visscherijcentrale" overtreden tijdens de visveiling. Als straf wordt hij voor één verdeelronde uitgesloten van de visinkoop. * **Stijl en toon:** De toon is zakelijk, formeel en autoritair, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd. Er wordt direct verwezen naar specifieke artikelen uit een reglement om de rechtmatigheid van de sanctie te onderbouwen. * **Administratieve sporen:** De afkorting "HG." rechtsboven staat mogelijk voor een afdeling of dossiercategorie. De handgeschreven notitie "verzonden 23/1" bevestigt de verzenddatum. "ter V.K." is een archiefcode, mogelijk staand voor "ter Verwerking" of "ter Vertrouwelijke Kennisneming". * **Locatie:** De "Gemeentelijken afslag, alhier" verwijst naar de visafslag van Amsterdam, destijds gevestigd aan de De Ruyterkade (later verplaatst naar Amsterdam-Noord). De geadresseerde woonde vlakbij de havenactiviteiten in Noord.

Getypte officiële brief (doorslag of origineel).

De toon van de brief is strikt zakelijk, bureaucratisch en volkomen ontdaan van empathie. Mevrouw Waterman heeft blijkbaar verzocht om vrijstelling van het marktgeld omdat haar echtgenoot is weggevoerd naar een "rijkswerkkamp voor Joden". De directeur wijst dit verzoek resoluut af: de tewerkstelling in een dergelijk kamp wordt niet als geldige reden gezien voor een ontheffing van betaling. Sterker nog, de brief fungeert als een ultimatum: de marktplaatsvergunning van haar man op het Waterlooplein zal worden ingetrokken, tenzij zij de plek zelf onmiddellijk inneemt. De bureaucratie gaat hier hand in hand met de uitsluiting en vervolging; terwijl het gezin uiteen wordt gerukt, blijft de overheid hameren op de strikte naleving van marktregels en betalingen.

Getypte doorslag van een officiële brief.

Deze brief is een officiële aanzegging van een strafmaatregel tegen een vishandelaar, de heer G. Brave. De kern van het document is als volgt: 1. **Overtreding:** De heer Brave heeft op 10 december 1942 vis en mosselen verkocht op de markt aan de Jan Evertsenstraat in Amsterdam, waarbij hij de regels van het "Tweede Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941" heeft overtreden. 2. **Directe sanctie:** Als gevolg hiervan wordt hij "voorloopig" uitgesloten van de verdeling van vis bij de lokale afslag. Dit betekent dat hij geen nieuwe handelsvoorraad meer op legale wijze kan inkopen, wat effectief een tijdelijk beroepsverbod inhoudt. 3. **Vervolgstappen:** De zaak wordt voorgelegd aan de Burgemeester van Amsterdam om te bepalen of er aanvullende strafmaatregelen nodig zijn. De toon is formeel, dwingend en bureaucratisch, kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie uit die periode.

Handgeschreven ambtelijke of zakelijke notitie.

* **Inhoud:** Het memo betreft een administratieve statusupdate over de heer Elmes. Er wordt vastgesteld dat hij reeds in 1941 een "expeditiekaart" heeft getekend, wat de noodzaak om hem verder te "persen" (onder druk te zetten of aan te sporen) wegneemt. Er wordt echter opgemerkt dat voor een specifieke "keus" nog een handtekening ontbreekt. Er is een kritische noot over het functioneren van Elmes ("niet goed meer werkt"), wat een reden kan zijn om hem buiten beschouwing te laten. * **Terminologie:** De term "expeditiekaart" duidt op werkzaamheden in de logistiek, distributie of transport. Het woord "geperst" is hier waarschijnlijk in de overdrachtelijke zin gebruikt (pressen). * **Structuur:** De namen bovenaan lijken een distributielijst of een opsomming van betrokken dossiers/personen (Hamer, Karseboom, Humaine, Trouw, Elmes). * **Annotatie:** De rode onderstreping met de vraag "Magaz Jagtman?" suggereert een latere verificatie door een supervisor of archivarisklerk (geparafeerd met 'M'), die zich afvraagt of het document voor de afdeling Magazijn van of door Jagtman bedoeld was.

Handgeschreven ambtelijke of zakelijke memo/adviesnota op gelinieerd papier met geperforeerde rand.

De kern van dit document is een dringend advies betreffende de huur van een pakhuis. Het pand is specifiek ontworpen voor aardappelopslag en wordt als zeer geschikt beoordeeld. De eigenaar, de heer Buck, hanteert een strikte deadline (1 november) en schermt met andere gegadigden (mogelijk Ribbius of andere geïnteresseerden). De schrijver van de nota adviseert om niet af te wachten, maar direct te handelen om te voorkomen dat de schaarse en benodigde opslagruimte aan een concurrent verloren gaat. De rode aantekeningen lijken revisies of opmerkingen van een dossierbehandelaar (mogelijk van de firma 'Jonker & Hinse'). Deze verwijzen naar ontbrekende prijsopgaven, een vermindering van de termijn naar 7 maanden en een inschatting dat de prijs niet veel verder zal stijgen.

Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven aantekening.

Deze brief is een zakelijke mededeling waarin de directeur van een instantie reageert op twee eerdere brieven van een burger, de heer H. Balk. De heer Balk heeft blijkbaar herhaaldelijk verzocht om toegang tot de Centrale Markt in Amsterdam. De directeur vraagt nu om een specifieke motivering (de "doeleinden") voor dit verzoek voordat er een besluit genomen kan worden. De handgeschreven tekst bovenaan bevestigt dat de brief op de dag van datering daadwerkelijk is verzonden.

Getypte kwijting/verantwoording op papier.

Dit document is een administratieve verantwoording van een kasstorting door een controleur van het Amsterdamse Marktwezen tijdens de Tweede Wereldoorlog. **Inhoudelijke details:** * **De transactie:** Controleur Boon heeft 23,24 gulden afgedragen aan de kas. * **De herkomst:** Het geld is de opbrengst van dertien "kistenbonnen" die twee dagen eerder in beslag waren genomen bij een zekere Wiesener. * **De berekening:** * 8 bonnen à ƒ 2,00 = ƒ 16,00 * 5 bonnen à ƒ 1,50 = ƒ 7,50 * Subtotaal = ƒ 23,50 * Inhouding (kosten voor inlevering): 13 x ƒ 0,02 = ƒ 0,26 * Netto storting: ƒ 23,50 - ƒ 0,26 = ƒ 23,24. * **Referentie:** Er wordt verwezen naar een uitgebreider rapport van dezelfde datum voor verdere details over de inbeslagname.

Document

* **Inhoud:** Het document is een gedetailleerd verslag van een nachtelijke bewakingsdienst. De focus ligt op de aanwezigheid van het personeel (controleurs en "hondenwachters"), de status van de verlichting in de centrale hal en de specifieke looproutes van de bewakers. * **Structuur:** Het verslag is logisch opgebouwd met kantlijnotities die de onderwerpen scheiden (Personeel, Terrein, Hondenwachters). * **Tijdsnotaties:** Er wordt zeer nauwkeurig gerapporteerd op specifieke tijdstippen (22:00, 22:30, 00:40, 02:40, 04:40), wat duidt op een streng protocol voor surveillanceregistratie. * **Opvallende details:** De schrijver (Jordens) vermeldt expliciet dat hij een wacht (Buiten) heeft "gevolgd" om zijn ronde te controleren, wat wijst op een interne controlefunctie bovenop de reguliere bewaking. De term "hondenwachters" refereert naar bewakers die met honden surveilleren.

Officieel schrijven/besluit van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** Het document is een officiële kennisgeving aan de heer J.M. Keus over een sanctie. Hij wordt voor twee maanden (tot 26 juli 1943) uitgesloten van de visverdeling bij de Amsterdamse visafslag. * **Reden van sanctie:** De heer Keus heeft artikel 11 van het Tweede Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941 overtreden. Concreet wordt hij beschuldigd van het "uitstorten van water over de U toegewezen garnalen". Dit werd waarschijnlijk gedaan om het gewicht te beïnvloeden of de garnalen verser te doen lijken, wat in een tijd van schaarste als een ernstige overtreding werd gezien. * **Ondertekening:** De brief is ondertekend door Edward Voûte, die tijdens de Duitse bezetting door de bezetter was aangesteld als burgemeester van Amsterdam. De vermelding "(get)" geeft aan dat dit een afschrift is of dat de namen getypt zijn ter vervanging van de eigenhandige handtekening op het origineel.

Handgeschreven administratieve notitie op een los kaartje.

* **Inhoud:** De notitie documenteert een afwijking in de boekhouding van zakken aardappelen (afgekort als 'Z aard'). De heer Schilder heeft 40 zakken ontvangen, maar er is een verschil van 25 zakken die hij heeft gehouden voor zijn gezin met vijf kinderen. Van dit verschil is ongeveer 21 zak daadwerkelijk gebruikt. * **Financiële aspecten:** Er wordt gesproken over een prijsstijging of verschil in prijszetting. Waar een zak voorheen f 1,03 kostte, heeft hij nu porties verkocht voor f 1,00 tot f 1,25. Dit wordt gerechtvaardigd door een nauwkeuriger weging waarbij "enkele tientallen grammen meer" worden geleverd. * **Interpretatie:** De schrijver van de notitie (vermoedelijk een ambtenaar van de distributiedienst of prijsbeheersing) merkt op dat Schilder een nieuwkomer is ("1e keer dat hij met zak markt komt") en de regels mogelijk niet volledig kende. Het document dient om te bepalen of er sprake is van fraude of simpelweg onkunde. * **Afkortingen:** * **Z**: Zak * **aard**: aardappelen * **f**: gulden (florijn) * **p Z**: per zak * **±**: ongeveer

Zakelijke brief / Aanmaning.

* **Inhoud:** De brief is een formele sommatie tot betaling. De heer Kroes heeft de huur voor zijn pakhuis op de Centrale Markt niet op tijd betaald. Daarnaast staat er nog een klein bedrag open voor een reparatie. * **Bedragen:** De huursom bedraagt *f* 66,67 (gulden) en de reparatiekosten *f* 0,75. * **Termijn:** De ontvanger krijgt drie dagen de tijd om de schuld te vereffenen. Tevens wordt hij gewaarschuwd dat toekomstige betalingen vóór de zesde van de maand binnen moeten zijn. * **Locatie:** Het kantoor van de directeur is gevestigd aan de Jan van Galenstraat 14 te Amsterdam, het adres van de Centrale Markthallen (tegenwoordig het Food Center Amsterdam).

Intern rapport/notitie op briefkaartformaat.

* **Inhoud:** Het document is een rapportage van een incident op een Amsterdamse vuilstortplaats. Een zekere J. Jansen, werkzaam bij de koperhandelaar Q. Willemse aan de Spuistraat, is betrapt op het storten van een kist groenteafval. Dit was blijkbaar in strijd met de geldende regels op die specifieke stortlocatie (mogelijk was deze stort alleen bedoeld voor bedrijfsafval of metaalresten). * **Administratieve gang van zaken:** Controleur Wijkamp heeft direct de toegangskaart van de overtreder ingenomen en dit rapport opgesteld voor de bedrijfschef. De handgeschreven notities onderaan tonen de afhandeling: er wordt voorgesteld om de man voor één week de toegang te ontzeggen ("uit te sluiten"). Deze sanctie is vervolgens bevestigd en genoteerd in rood potlood, inclusief het dossiernummer. * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands ("Heden morgen", "welke hierbij is ingesloten"). ---

Officiële kennisgeving/strafbeschikking (doorslag van een getypt document).

In deze brief stelt de directeur van de Amsterdamse Centrale Markt de heer B. Berendse op de hoogte van een disciplinaire maatregel. De heer Berendse heeft op 3 november 1943 geprobeerd om met zijn persoonlijke toegangsbewijs iemand anders (een "derde") toegang tot de markt te verschaffen. Op basis van artikel 35 van het marktreglement wordt hij hiervoor gestraft met een ontzegging van de toegang voor de duur van veertien dagen, specifiek van 15 tot en met 28 november 1943. Het document is een typisch voorbeeld van de strikte bureaucratische handhaving op openbare instellingen tijdens de oorlogsjaren.

Doorslag (carbonkopie) van een ambtelijke brief.

In deze zakelijke correspondentie uit 1943 reageert een ambtelijke instantie op een verzoek van een burger, de heer K. Zwaan uit de Sumatrastraat in Amsterdam. De kern van de brief betreft de toewijzing van levensmiddelen in crisistijd: 1. **Verhoging van toewijzing:** De heer Zwaan heeft blijkbaar gevraagd om meer vis. Zijn toewijzing van "zoetwatervisch" (zoetwatervis) wordt per direct verhoogd van 1 naar 2 keer (vermoedelijk per week of per distributieperiode). 2. **Afwijzing gezinsuitbreiding in distributie:** Een tweede verzoek om zijn 17-jarige zoon op te nemen in de verdeling (waarschijnlijk specifiek voor deze extra vis-toewijzing) wordt expliciet afgewezen. De toon van de brief is kortaf en bureaucratisch, wat kenmerkend is voor de strak gereguleerde distributie-overheid tijdens de bezettingsjaren.

Handgeschreven brief of klad op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** De brief is een formele verwijzing. Mevrouw Kliffen heeft een brief gestuurd (mogelijk over het vervoer of de toewijzing van groenten en fruit, gezien de krabbels bovenaan). De secretaris antwoordt dat zij zich met haar verzoek moet richten tot de heer De Gendt, de Verdeelcommissaris die kantoor houdt op de Centrale Markt in Amsterdam. * **Vorm:** Het lijkt om een kopie of een officieel concept te gaan, bedoeld voor de administratie. De rode datum is kenmerkend voor archiefstempels of -notities uit die tijd. * **Terminologie:** "j.l." betekent "jongstleden". "De Secr. p. v. Dir." duidt op de secretaris die namens de directeur tekent. De term "Verdeelcommissaris" is specifiek voor de periode van schaarste en distributie.

Ambtelijk schrijven / concept-brief.

Het document is een ambtelijk advies betreffende een aanvraag van een zekere heer E. Cuypers. In de kern gaat het om het volgende: 1. **Aanvraag:** De heer Cuypers heeft verzocht om opgenomen te worden in de officiële distributie (verdeeling) van gerookte vis (paling en andere vissoorten). 2. **Onderzoek:** Er is gekeken naar zijn bedrijfsactiviteiten in de zogenaamde "basisjaren" 1939-1940 (vóór of aan het begin van de bezetting). Dit was de standaardmethode om te bepalen of iemand recht had op toewijzingen in het distributiestelsel. 3. **Bevinding:** Uit de door Cuypers zelf aangeleverde gegevens blijkt dat zijn handel in deze producten in die jaren minimaal was ("zeer geringe mate"). 4. **Conclusie:** Omdat hij destijds nauwelijks in deze waren handelde, adviseert de "verdeelingscommissie" om zijn verzoek af te wijzen. De schrijver van de brief sluit zich bij dit negatieve advies aan.

Brief (doorslag)

Deze brief is een officiële reactie op een verzoek van de heer C.J. Oud uit Amsterdam. De heer Oud heeft blijkbaar gevraagd om toestemming voor het transport van vis. De directeur verleent hem een tijdelijke vergunning van maximaal drie maanden om zijn toegewezen vis van de visafslag naar zijn verkoopplek (marktplaats) te laten vervoeren. Er worden twee belangrijke voorwaarden gesteld: 1. Het transport moet worden uitgevoerd door een specifieke dienst: "transportdienst Van Beek". 2. De heer Oud moet de vis persoonlijk op de markt verkopen; hij mag dit blijkbaar niet aan anderen overlaten. De brief is een doorslag (carbonkopie) voor het archief, wat blijkt uit de typemachine-letter en de handgeschreven administratieve aantekeningen bovenaan over de verzenddatum.

Slot van een brief (verzoekschrift) met ambtelijke kanttekeningen.

Het document betreft de afsluiting van een correspondentie van een Amsterdamse koopman, G. Dikhout, aan de gemeentelijke dienst van het Marktwezen. Uit de ambtelijke kanttekeningen valt de verdere procedurele afwikkeling te herleiden: 1. Op 21 mei 1943 wordt genoteerd dat er onduidelijkheid is over een situatie met een "onderverhuurder", wat de aanvrager mondeling moet komen toelichten. 2. Op 26 mei 1943 wordt bevestigd dat dit gesprek heeft plaatsgevonden met een zekere heer Lieburgh. 3. Tegelijkertijd (26 mei) wordt genoteerd dat Dikhout zijn standplaats op de Lindengracht per 31 mei 1943 heeft opgezegd ("bedankt"). 4. De reden voor deze opzegging lijkt van tijdelijke aard: hij is van plan zich opnieuw aan te melden zodra hij over een bepaalde "erkenning" beschikt.

Ambtelijk rapport/proces-verbaal.

Het document is een rapportage van een marktmeester of opsporingsambtenaar betreffende de handhaving van de textieldistributie tijdens de Duitse bezetting. De kern van de zaak is de illegale verkoop (zonder vergunning) van "oude lappen" op de Noordermarkt door een zekere koopman Overkamp. Opvallend is de bureaucratische weg die wordt bewandeld: van de lokale marktmeester naar het Rijksbureau Textiel, naar de Inspectie Textiel, om uiteindelijk uit te komen bij een Duitse instantie in Den Haag. De uitkomst is een compromis: Overkamp krijgt een "kansvordering" (een voorlopige ontheffing of toezegging), mits hij zijn goederen levert aan een aangewezen firma (Fa. Raaij aan het Damrak). Dit duidt op de strakke centrale regie over grondstoffen en afvalmaterialen die noodzakelijk waren voor de (Duitse) oorlogseconomie. Andere kooplieden, zoals J. v.d. Moot, hadden minder geluk en werden direct gesommeerd hun handel te staken.

Getypte brief op officieel papier (mogelijk een doorslag).

De brief is een strikt zakelijke, ambtelijke mededeling. De heer Bodemeyer heeft op 15 augustus 1943 een verzoek ingediend, waarvoor hij blijkbaar ergens persoonlijk had moeten verschijnen. De aard van het verzoek wordt niet expliciet genoemd, maar het heeft te maken met de "Vischmarkt" (de Centrale Visafslag of een daaraan gerelateerd bureau in Amsterdam). De directeur stelt het overleggen van een medisch bewijs (doktersattest) als harde voorwaarde om de aanvraag verder in behandeling te nemen. Dit getuigt van de rigide bureaucratische procedures van die tijd.

Afschrift van een brief.

* **Inhoud:** De brief is een melding/klacht van een burger (M.H. Janse) over de onregelmatige distributie van groenten (prei, spruitjes en uien) in Amsterdam. De schrijver is een diabeet die zijn speciale toewijzing kwam ophalen. * **Kernpunten:** * Er wordt geklaagd over ongelijke behandeling: op de ene locatie (Haarlemmerdijk) kregen mensen meer spruitjes en een keuze uit uien, terwijl bij winkelier Looyen mensen alleen prei kregen. * De schrijver wijst op een gebrek aan effectieve controle; de controleur vertrok te vroeg (vóór het spitsuur van vijf uur) om de misstanden bij de distributie echt waar te nemen. * De brief getuigt van de nauwgezette wijze waarop burgers in oorlogstijd hun rantsoenen vergeleken en misstanden rapporteerden aan de overheid. * **Ambtelijke verwerking:** Onderaan is te zien dat de wethouder de klacht serieus nam en doorstuurde naar de Directeur van het Marktwezen voor advies.

Getypt ambtelijk rapport met handgeschreven correcties en een handgeschreven nader bericht.

* **Inhoudelijke kern:** Het rapport documenteert een inval/controle door de Landwacht op de Amsterdamse Centrale Markt in de vroege ochtend. Hoewel er geen grote partijen in beslag worden genomen, worden 25 kleine pakketten van particulieren geconfisqueerd en elders verkocht. * **De Landwacht:** De Landwacht was een paramilitair hulpkorps van de NSB, door de bezetter ingezet voor bewaking en controle. Hun optreden werd vaak als willekeurig en intimiderend ervaren. * **Correctie uniform:** De handgeschreven correctie van "groene Politieuniform" naar "Duitsche" is opmerkelijk. Het suggereert dat commandant Kelderman zich in een Duits uniform hulde, wat zijn nauwe banden met de bezetter onderstreepte. * **Bureaucratie en collaboratie:** De tekst toont de zakelijke, bijna gelaten wijze waarop de marktadministratie (onder leiding van H. Hemmes) rapporteerde over de acties van collaborateurs. De handgeschreven toevoeging onderaan dient als formele rechtvaardiging voor het optreden tegen de "zwarte handel".

Doorslag van een getypte brief (met handgeschreven aantekening).

* **Vorm:** Het betreft een zakelijke correspondentie op dun doorslagpapier. Bovenin staat een handgeschreven aantekening "Verzonden 13/10", wat duidt op een administratieve kopie voor het archief. * **Inhoud:** De heer Vrees heeft op 14 september een verzoek ingediend (waarschijnlijk voor een toegangsbewijs tot de Centrale Markt). De directeur wijst hem erop dat er eerst een tussenstap nodig is: goedkeuring door de V.B.N.A. * **Kernbegrippen:** * **Centrale Markt:** De groothandelsmarkt in Amsterdam (Jan van Galenstraat) waar de voedseldistributie plaatsvond. * **V.B.N.A.:** Waarschijnlijk de *Vereniging van Belanghebbenden bij de Nederlandse Aardappelhandel*. Dit was een sectororganisatie die in de oorlogstijd een rol speelde in de gecontroleerde distributie van aardappelen. * **Toewijzing:** In de context van 1944 betekent dit de legale toekenning van schaarse goederen via het distributiestelsel.

Formele handgeschreven aanmaning/betalingsherinnering.

* **Inhoud:** Het document is een officiële sommatie tot betaling. De heer Pouw heeft de eerste termijn van de huur voor pakhuisafdeling D 11 niet betaald. Het gaat om een bedrag van 50 gulden. De directeur sommeert hem dit bedrag onmiddellijk te betalen aan het kantoor aan de Jan van Galenstraat of via een giro-overschrijving. Tevens wordt gemeld dat toekomstige betalingen telkens vóór de 11e van de maand voldaan moeten zijn. * **Taalgebruik:** Formeel en dwingend ("U in gebreke bent gebleven", "maan ik U bij deze aan"). Het gebruik van "den" en "der" wijst op een formele schrijfstijl uit het midden van de 20e eeuw. * **Paleografie:** Het handschrift is een vlot, zakelijk cursief. Er zijn enkele doorhaalingen en correcties zichtbaar, zoals onderaan de toevoeging "gedurende den huur van uw pakhuis", wat suggereert dat dit een concept of een direct verzonden brief is waarbij de tekst ter plekke werd aangescherpt.

Handgeschreven briefconcept of ambtelijke notitie.

* **Inhoud:** Het document is een formele afwijzing of doorverwijzing. Mevrouw Rohling heeft blijkbaar een verzoek ingediend (mogelijk om voorrang bij voedselvoorziening). De afzender stelt dat zij voor dergelijke zaken bij de Nederlandsche Volksdienst (NVD) moet zijn. Er wordt specifiek vermeld dat voorrang bij de visverkoop enkel geldt voor zwangere vrouwen die in het bezit zijn van een speciale gele kaart, uitgegeven door de NVD. * **Schrift:** Een vlot, enigszins lastig leesbaar ambtelijk handschrift uit de midden-20e eeuw. * **Terminologie:** De spelling "visch" en de afkorting "d.d." (de dato) zijn typerend voor die tijd. De afkorting "N.V.D." staat voor de Nederlandsche Volksdienst. * **Proces:** De rode aantekening "Typen" duidt erop dat dit handgeschreven concept door een secretaresse of typist(e) uitgewerkt moest worden tot een officiële brief.

Getypt officieel rapport met handgeschreven kanttekeningen.

Het document is een verslag van een opsporingsambtenaar van de gemeentelijke dienst Marktwezen in Amsterdam. De kern van de rapportage is als volgt: * **Verdenking:** Een transporteur genaamd Goedhard wordt ervan verdacht vis te onttrekken aan de officiële marktkanalen. In plaats van alle vis naar de centrale afslag aan de De Ruyterkade te brengen, wordt een deel illegaal geleverd aan handelaren in de Jordaan en Amsterdam-Zuid. * **Observatie:** Controleur Boon heeft getracht de auto te schaduwen, maar is daar niet in geslaagd. * **Samenwerking:** Er is nauw contact met de Economische Politie (de heer Sijbrink). * **Bewijs:** Op 22 mei 1944 is Goedhard daadwerkelijk betrapt met 35 kilogram vis die niet was aangegeven. De smoes dat dit "voor eigen gebruik" was, werd niet geaccepteerd en de waar is in beslag genomen. * **Vervolg:** De rode kanttekening onderstreept dat de zaak hiermee niet is afgedaan; er moet verder onderzoek plaatsvinden.

Getypte brief (doorslag of officieel afschrift).

* **Inhoud:** De directeur van een gemeentelijke dienst verzoekt de waarnemend Politie-President om informatie over de achtergrond (antecedenten) van een zekere heer A.L. Kortbeek. * **Aanleiding:** De heer Kortbeek heeft een verzoek ingediend voor een standplaats op de Amsterdamse markten om tweedehands fietsonderdelen te verkopen, die hij verkrijgt door oude fietsen op veilingen op te kopen. * **Stijl:** Formeel ambtelijk taalgebruik, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw ("Hiermede heb ik de eer U te berichten", "te dezer stede"). * **Bijzonderheden:** Er is een handgeschreven correctie/toevoeging zichtbaar bij het woord "antecedent,", vermoedelijk om er "antecedenten" van te maken. Ook staat er bovenaan een verzenddatum genoteerd (21 april, één dag na de datering van de brief).

# TRANSCRIPTIE <u>Th. Broerse</u> Er is een klacht binnen- gekomen van <u>v. Zanten</u> van de Mosselencombinatie Vischmarkt, dat de grossier Moos op de C.M. gezuurde <u>mosselen</u> verkoopt. Nog daargelaten, dat hiervoor de C.M. niet is aangewezen, verkoopt Moos de mosselen ook boven den maximum- prijs nl. 70 ct. per ~~kg~~, terwijl hij mag nemen 60 ct. per pond. [Linksonder in blauw potlood:...

# TRANSCRIPTIE MIJNHEER. M DE GROOT. VAN BOETSELAAR STR. 19 HIUS. WERKT AL MEER DAN 4 MAANDEN BIJ DE FIRMA TOD. IN VELSEN. ZIJN BROER. A DE GROOT. ONTVANGT ZIJN VIS, MAAR BRENGT NIET EENS ZIJN EIGEN PORSIE; OP DE MARKT EN TEEKENT DAN METEEN VOOR ZIJN BROER AF, EN DIE WERKT. VRIJDAG 16. HEEFT M. DE GROOT AL ZIJN AAL. VOOR ERGE HOOGEN PRIJS VERKOCHT. WILT U DAAR EVEN U AANDACHT AAN SCHENKEN. EEN B...

# TRANSCRIPTIE Mhr de Boer! Jan Vos heeft thans te danken een zieken vrouw, die moet des morgens door hem geholpen worden Daarom kan hij hier des s'morgens om half negen niet zijn. Maar Goossen Grooger woont hier in Amsterdam en nu is de bedoeling of G. Grooger de Visch van Jan Vos des morgens in ontvangst mag nemen. Hoogachtend [Signatuur: W. v.d. Staay] 17-7-43

# TRANSCRIPTIE A'dam, 23/12 1943 Aan de ~~Grossiers~~ Mosselencomb. Kammers c.s. Vischmarkt Hiermede bericht ik U, dat te mijnen kantore besprekingen zijn gevoerd met vertegenwoordigers der N.V.C. en den gem. Adviseur enz. waarbij o.m. ~~ook~~ Uwe belangen zijn ~~ter sprake~~ gebracht. Tijdens deze besprekingen werd U nog in de gelegen- heid gesteld Uw ~~zaken~~ positie toe te lichten. Als re...

# TRANSCRIPTIE **[Briefhoofd]** CENTRAAL VERKOOPKANTOOR VAN MOSSELEN BERGEN OP ZOOM Telef. 674 Postrek. 261192 Telegram-adres : „CEVEMOS” Briefadres : „CEVEMOS” Bankiers : Rotterd. Bankvereeniging N. V. Bergen op Zoom Ned. Middenstandsbank N. V. ’s-Gravenhage **[Datering]** 23 November 1942. **[Adresblok]** den Heer W.H. Grosze-Nippen, Assendelftstraat 29, AMSTERDAM. **[Getypte tekst]** Be...