Arnold Leijden van Amstel

Bijblad/archiefkaart van een dossier.

* **Administratieve context:** Dit is een begeleidend blad (bijblad) dat wordt gebruikt om de verplaatsing of kruisverwijzing van documenten binnen een archiefsysteem te registreren. * **Datering:** Het formulier zelf is gedrukt in oktober 1937 (gezien de code 10-1937 onderaan). De invulling stamt uit maart 1941. De datum "22/3-'41" duidt op de verzending van het hoofdblad, terwijl "24/3/41" waarschijnlijk de datum van ontvangst of verwerking op deze specifieke locatie is. * **Inhoudelijke notitie:** De tekst *"Zie opgave in brief v.g. n. m."* betekent waarschijnlijk "van gisteren namiddag". Het verwijst naar gedetailleerde informatie ("opgave") in een andere correspondentie met nummer 100/4/11/17. Er wordt expliciet vermeld dat dit dezelfde informatie bevat als een briefje in dossier 100/4/11. * **Rode nummering:** Het grote nummer in rode inkt (100/1/517) is een dossiernummer, mogelijk toegevoegd bij een latere ordening of her-indexering van het archief.

Ambtelijk bijblad/notitie betreffende marktvergunningen.

* **Kern van de zaak:** Het document regelt de administratieve afwikkeling van marktvergunningen na een eigendomsoverdracht van marktkramen tussen twee handelaren, Koudenburg en Brand. * **Besluitvorming:** 1. De vergunningen van de heer Brand voor de Lindengracht, Westerstraat en Noordermarkt moeten worden ingetrokken omdat Koudenburg deze kramen heeft overgenomen en hiervoor reeds een vergunning heeft. 2. Er was sprake van een schuld van de heer Brand (waarschijnlijk marktgeld/belasting). Nu deze schuld is voldaan, adviseert de schrijver om zijn vergunning voor het Mosplein *niet* in te trekken, mits hij in de toekomst tijdig betaalt. * **Terminologie:** "m.i." staat voor 'mijns inziens'. "Z.O.Z" betekent 'zie ommezijde', wat impliceert dat de tekst op de achterzijde van het origineel doorloopt. * **Correcties:** De schrijver heeft op twee plaatsen teksten tussengevoegd ("te mogen plaatsen" en "plaatsen van stallen") om de juridische nauwkeurigheid van de vergunningsomschrijving te verbeteren.

Administratieve notitie / ambtelijk schrijven betreffende een marktvergunning.

* **Inhoud:** Het document is een officieel verzoek tot het intrekken van een kraamvergunning. De heer L. Plekker, woonachtig in Zaandam, heeft aangegeven dat hij per 19 april 1941 stopt met zijn standplaats op de markt aan het Mosplein in Amsterdam-Noord. * **Functionarissen:** * **L. Plekker:** De vergunninghouder. * **Th. Beerens:** Waarschijnlijk de ambtenaar of afdelingschef aan wie de rode notitie is gericht. * **W.h.M.:** De opsteller van de hoofdtekst (mogelijk een marktmeester of administratief medewerker). * **Terminologie:** * *B. en W.:* Burgemeester en Wethouders. * *m.i.v.:* Met ingang van. * *a.s.:* Aanstaande. * **Staat van het document:** Het document is een typisch voorbeeld van de bureaucratische afhandeling in de vroege oorlogsjaren, waarbij meerdere ambtenaren met verschillende kleuren inkt op hetzelfde blad aantekeningen maakten om de voortgang van het dossier te waarborgen.

Bijblad van de Inspectie van het Marktwezen (Model No. 14).

Het document is een ambtelijk verslag over een conflict op de Albert Cuypmarkt tussen een marktkoopvrouw (S. Mriost) en een verhuurder van marktmaterialen en stalling (Post). De inspecteur rapporteert dat Post weigerachtig is om te verschijnen voor overleg. De klachten van Mriost worden in drie punten behandeld: 1. **Prijsstijgingen:** Er is discussie over de kosten van bakfietshuur en kramengeld. De inspecteur merkt op dat rijwielbanden duurder en schaarser zijn geworden. 2. **Materiële schade:** Er zijn gaatjes geconstateerd in het tentzeil van de marktkraam. 3. **Externe schade:** Er is sprake van schade aan goederen in de loods van Post. Hoewel dit strikt genomen buiten de bevoegdheid van het Marktwezen valt, wordt het wel meegewogen in de beoordeling van de verhuurder. Uiteindelijk blijkt uit de kantlijnnotitie van 14 april 1941 dat Post alsnog aan de klachten tegemoet is gekomen, waarna het dossier is gesloten.

Ambtelijke notitie op een voorgedrukt bijblad (Alg. Zaken Model No. 14).

Het document is een interne ambtelijke notitie betreffende de administratie van marktplaatsen. De kern van de zaak is een verzoek tot ruiling van een marktplaats door een handelaar ("Klant m/ Reis-pas"). Er wordt specifiek verwezen naar locaties zoals "Rottenberg" (of Ratfenberg) en de "Fleischhal" (vleeshal). Het proces van afhandeling is zichtbaar door de verschillende data: van de eerste melding op 2 mei, de bespreking op 5 mei, de oproep van de betrokkene op 7 mei, tot de uiteindelijke afwikkeling op 19 mei na overleg met een collega (Jansen). De ambtenaar "Deltaer" lijkt de verantwoordelijke voor dit dossier te zijn.

Document

Dit document is een interne ambtelijke notitie betreffende de marktmeester-administratie. Het betreft een besluit over een standplaats van een persoon genaamd "Vos". De kern van de rapportage is dat de zaak gesloten kan worden ("afgedaan"), omdat Vos een plek heeft ingenomen op een gedeelte van de markt waar normaal gesproken geen kramen staan, en daarbij gebruikmaakt van eigen materiaal in plaats van een gemeentelijke kraam. De verschillende data en parafen tonen de ambtelijke loopweg van het dossier gedurende de maanden augustus en september 1941.

Ambtsbericht / Adviesnota betreffende marktplaatsvergunning.

* **Inhoud:** Het document is een negatief advies van de inspecteur van marktopzicht betreffende een verzoek van marktkoopman L. Wins. Wins wilde toestemming om een eigen marktkraam (stal) te plaatsen op het Waterlooplein. * **Argumentatie:** De inspecteur voert drie redenen aan voor afwijzing: 1. **Gebrek aan anciënniteit/trouw:** De verzoeker heeft nog maar kort een vaste plek en maakte daar weinig gebruik van. 2. **Logistiek:** Het dagelijks toewijzen van een plek voor een eigen stal is praktisch onuitvoerbaar omdat de beschikbare (vacante) plekken per dag verschillen. 3. **Reglementair:** Het marktterrein is niet bedoeld als opslagplaats voor particuliere kramen. * **Ambtelijke hiërarchie:** Men ziet de procesgang van registratie (stempel 22/11), adviesvorming door de inspecteur (26/11) tot aan de uiteindelijke afwijzing door de chef marktopzicht (5/12). ---

Ambtelijke notitie/bijblad van de marktadministratie (Model No. 14).

Dit document betreft een administratieve afhandeling van een verzoek van een marktkoopman, J.C. Hage. Door de verplaatsing van de markt van de Zwanenburgwal naar de Nieuwmarkt is Hage zijn specifiek ingerichte stal kwijtgeraakt. Er is sprake van een intern ambtelijk conflict: 1. **J. Renz (waarschijnlijk een marktmeester of lagere inspecteur)** adviseert positief. Hij voert aan dat Hage voor een klein bedrag (15 gulden) een passende stal met zeil kan overnemen van een zekere Abrahams. Dit zou Hage helpen omdat hij zijn stal specifiek voor zijn handel had ingericht. 2. **De hogere ambtenaar (schrijver van de hoofdtekst)** adviseert echter negatief ("moet worden afgewezen"). De redenen zijn strikt beleidsmatig: men is bang voor precedentwerking ("meerdere verzoeken zouden volgen") en men stelt dat materiaal momenteel goedkoop genoeg is voor een standaardoplossing. Uiteindelijk wordt het advies van Renz terzijde geschoven, wat blijkt uit de afsluitende opmerking: "Met het rapport van den heer Renz kan ik mij dan ook niet vereenigen."

Administratieve kaart/notitie (waarschijnlijk politie- of bevolkingsregister).

* **Doorhaling:** De tekst "voor Gaaspstraat" is horizontaal doorgehaald, wat duidt op een wijziging in de voorgenomen planning of een afwijzing van die locatie. * **Afkortingen:** * **v.k.k.:** Gezien de context van het "staan op het W'plein" (Waterlooplein), verwijst dit waarschijnlijk naar een administratieve vergunning of toewijzing voor een standplaats. Het zou kunnen staan voor een specifieke kaart of bewijs (mogelijk "vaste-krachten kaart" of gerelateerd aan de marktverordening). * **W'plein:** Waterlooplein, de bekende marktlocatie in Amsterdam. * **opb.:** Gebruikelijke ambtelijke afkorting voor "opgebeld". * **Handschrift:** Het betreft een zakelijk, cursief handschrift dat typerend is voor de Nederlandse administratie in de eerste helft van de 20e eeuw.

Bijblad (administratief notitieformulier/annex)

Het document is een administratieve werknotitie die verschillende stappen in een proces vastlegt. De centrale mededeling betreft het feit dat er in de Gaaspstraat (zeer waarschijnlijk Amsterdam) reeds een "dergelijke gelegenheid" (faciliteit) aanwezig is, omschreven als een "Cantine weermacht - koopman". Er zijn drie duidelijke tijdslagen in het handschrift te onderscheiden: 1. **7 november:** De instructie om iemand op te roepen voor een gesprek op 13 november. 2. **12 november:** Een voorbereidende notitie over de reeds bestaande situatie in de Gaaspstraat. 3. **13 november:** De afhandeling van de zaak, gemarkeerd met "Opb." (vermoedelijk "Opgeborgen" of "Opdracht"), wat duidt op archivering na uitvoering.

Administratief voorblad of dossierstuk.

Dit document is een administratief dossierstuk dat dient als bewijs van verwerking of archivering. De kern van de notitie betreft gasmaskers, die blijkbaar administratief gekoppeld zijn aan de categorie "huishoudelijke artikelen". Dit kan duiden op de wijze van opslag, distributie of de budgettaire post waaronder deze vielen voor de burgerbevolking. De handtekening van de inspecteur (Dekker) en de dubbele aantekening "Opbergen" geven aan dat het proces voor dit specifieke formulier is afgerond. De codes in het kader linksboven (103/3/1) zijn dossierkenmerken. Het druknummer onderaan laat zien dat dit type formulier (Model No. 14) in oktober 1937 is gedrukt in een oplage van 10.000 stuks.

Administratieve notitie/intern memo (waarschijnlijk van de Gemeente Amsterdam, Afdeling Marktwezen).

Dit document is een schrijnend voorbeeld van de bureaucratische afhandeling van de uitsluiting van Joodse burgers tijdens de Duitse bezetting. De kern van de notitie is dat de heer Barmhartigheid, een marktkoopman van het Waterlooplein, op 3 november 1941 is "afgevoerd" van de reguliere dag- en weekmarkten vanwege de "arisering" (het proces waarbij Joden uit het economische leven werden verdreven). Hij heeft op dat moment nog een schuld van 3 gulden openstaan bij de marktininstantie. De inspecteur (Smit?) stelt voor deze kleine schuld kwijt te schelden, aangezien de man gedwongen is te stoppen en zich eventueel kan inschrijven voor een van de speciaal aangewezen "Joodsche markten". Opvallend is ook de notitie aan de rechterkant, die vermeldt dat Barmhartigheid is "ontslagen uit Scheveningen". Dit verwijst zeer waarschijnlijk naar de strafgevangenis in Scheveningen (het Oranjehotel), waar hij mogelijk gevangen had gezeten voordat hij werd vrijgelaten (of gedeporteerd). De data op het document laten zien dat de administratieve afhandeling van deze 3 gulden schuld doorliep tot in april 1942.

Administratieve kaart/bijblad van de gemeente Amsterdam (Afdeling Algemene Zaken).

* **Administratieve handeling:** De term "Afgedaan" geeft aan dat een dossier of verzoek is afgehandeld. De aantekening bevestigt een inschrijving voor "het Waterlooplein", wat verwijst naar de markt aldaar. * **Datering:** De data (5 november 1941 en de paraaf "XI '41" voor november 1941) plaatsen dit document midden in de bezettingsperiode. * **Actoren:** Het document is gezien en ondertekend door een inspecteur (de Haan). De afkorting "Opb Md" linksonder staat waarschijnlijk voor 'Openbare Markt' of 'Marktdienst'. * **Formulier:** Het betreft "Model No. 14" van de afdeling Algemene Zaken, gedrukt in oktober 1937 (gezien de code 10-1937), wat duidt op hergebruik van vooroorlogse kantoorvoorraden.

Ambtelijke notitie/bijblad van de Gemeente Amsterdam (afdeling Algemene Zaken).

* **Inhoud:** Het betreft een instructie om een marktkoopman genaamd Smid te berichten dat hij in aanmerking komt voor vrijstelling van marktgeld. De voorwaarde hiervoor is het inleveren van legitimatiekaarten bij het Maatschappelijk Werk (m.w.) met een bewijs van opname in het Ziekenfonds of de Ziekenverpleging (Z.V.). * **Administratieve gang:** De notitie laat een procesgang zien: een eerste bericht op 24 juni, een goedkeuring ("acc") door een zekere "de Kan" op 10 juli, en de verzending van een modelbrief door de secretarie op 15 juli 1941. * **Locaties:** De vermelding van "Lindengracht en Westerstraat" onderaan duidt op de specifieke markten waar deze Smid normaliter zijn standplaats had. Dit zijn bekende marktlokaties in de Amsterdamse Jordaan. * **Schrift:** Het document bevat verschillende handschriften, wat wijst op verwerking door meerdere ambtenaren (behandelaar, controleur/chef, en verzendadministratie).

Administratieve kaart/bijblad (Algemene Zaken Model No. 14).

Het betreft een officieel bijblad van de gemeente (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de straatnaam), gebruikt voor personeelsadministratie of arbeidsbemiddeling tijdens de bezettingsjaren. * De tekst vermeldt een vrouw genaamd **van Bergen**, die als **sollicitante** staat ingeschreven voor werkzaamheden in de **Gaaspstraat**. * De diverse data (6, 7 en 10 november 1941) en tijdstippen (9:30-12:00 uur) wijzen op een lopend proces van oproeping en registratie. * De afkorting "op hd" zou kunnen staan voor "op hand" (persoonlijk overhandigd) of de initialen van een ambtenaar. * "de Han" is vermoedelijk de naam of paraaf van de behandelend ambtenaar.

Administratieve kaart/formulier van de Gemeente Amsterdam (afdeling Algemene Zaken).

* **Persoon:** Het document betreft S. Wijnschenk. Gezien de context en de datum (1941) gaat het zeer waarschijnlijk om een Joodse inwoner van Amsterdam. Archiefstukken bevestigen dat Salomon Wijnschenk (geboren 1904) op de Albert Cuypstraat 73 woonde. * **Locatie Gaaspstraat:** De vermelding "ingeschreven vd. Gaaspstraat" is cruciaal. Aan de Gaaspstraat 18 was het *Bureau Joodsche Werkverruiming* gevestigd. Hier moesten Joodse mannen zich inschrijven voor zogenaamde werkprojecten. * **Terminologie:** De term "sollicitantenlijst" wordt hier in een administratieve, dwingende context gebruikt. Hoewel het woord 'vrijwilligheid' suggereert, was dit onderdeel van de systematiek van de Duitse bezetter om Joodse mannen te registreren voor gedwongen tewerkstelling in werkkampen in Nederland, wat vaak een voorstadium was van deportatie naar de vernietigingskampen. * **Procesgang:** De kaart toont een snelle administratieve afhandeling: op 7 november doorgezonden, op 11 november een notitie over de oproep voor de volgende dag, en op 13 november de bevestiging van inschrijving bij het bureau aan de Gaaspstraat.

Handgeschreven administratieve notitie op een voorgedrukt formulier ("BIJBLAD VAN:").

Het document is een administratieve vastlegging van de besluitvorming rondom de marktplaats van P. Jacobs in Amsterdam. De gang van zaken is als volgt: 1. **7 november:** Het dossier wordt doorgezonden. 2. **Rond 11 november:** Jacobs is opgeroepen voor een plek op het Waterlooplein en wil de bijbehorende voorkeurskaart accepteren. Er wordt echter geopperd (m.i. - mijns inziens) om hem op de lijst voor de Gaaspstraat te plaatsen, mits hij zijn rechten op het Waterlooplein opgeeft. 3. **12 november:** Om 11:30 uur vindt er overleg of een oproep plaats. Aanvankelijk wordt genoteerd dat hij naar de Gaaspstraat gaat ("Zal zich voor Gaaspstr."), maar dit wordt doorgestreept. De definitieve beslissing is dat hij op het Waterlooplein blijft staan ("Blijft op W'plein staan").

Administratief bijblad/dossierkaart (Model No. 14, Algemene Zaken).

Dit document is een administratieve notitie betreffende de toewijzing of registratie van een marktplaats op het Waterlooplein in Amsterdam. * **Administratieve gang van zaken:** Het dossier start op 7 november 1941. Op 11 november stelt een ambtenaar (mogelijk een inspecteur genaamd De Haes) vast dat de zaak "afgedaan" is omdat de heer/mevrouw M. Bleekrode een vaste plaats heeft geaccepteerd. Er vindt nog een oproep plaats op 14 november, waarna Smidt op 17 november definitief bevestigt dat de situatie ongewijzigd blijft ("blijft op Waterlooplein staan"). Op 21 november wordt het document gearchiveerd (opgeborgen). * **Identificatie:** De naam "Bleekrode" is een bekende Joodse familienaam in Amsterdam (denk aan de kunstenaar Maurits Bleekrode). Gezien de locatie (Waterlooplein) en de datum (1941), betreft dit vrijwel zeker een Joodse marktkoopman. * **Vormgeving:** Het gebruik van "Model No. 14" duidt op een gestandaardiseerd proces binnen de gemeentelijke administratie (Marktwezen of Algemene Zaken).

Document

Het document is een interne administratieve notitie over de standplaats van een Joodse marktkoopman genaamd I. Reiss. Hij heeft standplaats nummer 31 op het Waterlooplein geaccepteerd. De ambtenaar stelt voor ("m.i." - mijns inziens) om hem te laten weten dat hij zich kan inschrijven voor een plek op de markt in de Gaaspstraat, maar alleen op voorwaarde dat hij zijn huidige vaste plaats op het Waterlooplein opgeeft. De toevoeging "- J." achter Waterlooplein staat hoogstwaarschijnlijk voor "Joodse markt" of "Joods gedeelte". De data (8 tot 22 november 1941) tonen een snelle administratieve afhandeling.

Administratieve notitie / Bijblad (Model No. 14, Algemene Zaken).

Dit document is een intern administratief 'bijblad' van de afdeling Algemene Zaken van een Nederlandse gemeente, zeer waarschijnlijk Amsterdam. Het betreft een personele kwestie waarbij een niet-genoemde persoon op basis van een advies ("m.i." - mijns inziens) moet worden opgeroepen voor een mogelijke aanstelling of inschrijving op een sollicitantenlijst voor werkzaamheden in de **Gaaspstraat**. Het procesverloop is nauwkeurig bijgehouden: 1. **8 november 1941:** Het dossier wordt doorgezonden. 2. **12 november 1941:** De instructie om op te roepen wordt genoteerd en geparafeerd. 3. **14 november 1941:** De persoon wordt daadwerkelijk opgeroepen ("opger."). 4. **17 november 1941:** De afspraak voor de komende week wordt bevestigd. 5. **19 november 1941:** De zaak wordt als "afgedaan" gemarkeerd.

Administratieve kaart/notitie (Bijblad van de Joodse Raad).

* **Persoon:** De kaart betreft Max Speyer, een bewoner van de Gaaspstraat in Amsterdam. * **Administratieve proces:** Het document toont de nauwgezette bureaucratie rondom de "plaatsen" (vaak werkplekken of vrijstellingen, zogenaamde *Sperren*) voor Joodse Amsterdammers. * **Chronologie:** * 25 november: Sprake van "herstel" (mogelijk na ziekte). * 8 december: De plek mocht bezet worden tot deze datum. * 12 december: Een "oproep" wordt genoteerd door Altman. * 13 december: De plaats (vrijstelling/baan) wordt officieel ingetrokken. * 15 december: De fatale aantekening "afgevoerd" wordt geplaatst. * **Functionarissen:** Namen als Altman en Van Moerkerken duiden op medewerkers van de Joodse Raad die verantwoordelijk waren voor de personele administratie en de verwerking van Duitse bevelen.

Administratief bijblad / intern memo op voorbedrukt formulier.

Dit document betreft een ambtelijke afhandeling van een verzoek in Amsterdam tijdens de vroege bezettingsjaren. De kern van het document is een positief advies ("kunt U aan het verzoek voldoen") betreffende een zekere V. Ritmeester, die blijkbaar verbonden is aan een "voorkeurskaart" op het Museumplein. Voorkeurskaarten werden in die tijd gebruikt voor de distributie van schaarse goederen of voorrang bij huisvesting. Het document toont de gelaagde bureaucratische besluitvorming: 1. **9 januari:** Een eerste advies van Th. Dijkema. 2. **10 januari:** De hoofdnotitie waarin wordt gesteld dat aan het verzoek voldaan kan worden. 3. **21 januari:** Ambtenaar 'deBoer' noteert dat er eerst informatie moet worden ingewonnen bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken (M.B.). 4. **22 januari:** Na telefonisch contact met een heer Zimmer (mogelijk verbonden aan een militaire of administratieve instantie 'Maarsch. Klemm') volgt de korte conclusie: "Geniet geen steun". Dit wijst erop dat de gevraagde faciliteit of subsidie uiteindelijk is afgewezen.

Ambtelijke notitie/kaart van de Gemeente Amsterdam (Afdeling Algemene Zaken).

Dit document is een administratieve vastlegging van een besluit betreffende de standplaats van een markthandelaar, J. Nol. Nol had een vaste plek (nr. 73) op het Waterlooplein. Uit de notitie blijkt dat hij op 24 november 1941 is ontboden. Tijdens dit gesprek is hem medegedeeld dat hij in aanmerking komt voor een plek op de markt aan de Gaaspstraat, maar dat hij hiervoor formeel afstand moet doen van ("bedanken voor") zijn huidige vaste plaats op het Waterlooplein. De afhandeling van dit dossier vond plaats op 27 november 1941, getuige de paraaf van de inspecteur.

Administratief voorblad of bijblad (Model No. 14).

Dit document is een officieel administratief "Bijblad", gebruikt voor het intern doorsturen en archiveren van stukken binnen een overheidsinstantie (waarschijnlijk het Departement van Algemene Zaken). De kern van de boodschap is een instructie voor de administratieve verwerking: de bijbehorende stukken moeten naar de boekhouding worden gestuurd en bewaard worden als bewijs van betaling ("betalingsstuk"). Opvallende elementen: * **Namen:** De naam "Th. Muijller" (of variant daarop) duidt waarschijnlijk op de behandelend ambtenaar of de persoon die de instructie gaf. * **Stempels:** De datumstempel van 4 februari 1942 markeert het moment van ontvangst of verwerking bij de volgende afdeling (de boekhouding). Het ronde stempel met de 'W' is mogelijk een afdelingsmerk of een controlemerk. * **Formuliercode:** De code linksonder wijst uit dat dit specifiek formulier (Model No. 14) is gedrukt in oktober 1937, in een oplage van 10.000 stuks.

Administratieve fiche of mutatiekaart (Model No. 14).

Het betreft een ambtelijk document uit het Nederlandse gemeentebestuur tijdens de bezettingstijd. De kaart dient voor het bijhouden van mutaties in de administratie (mogelijk het bevolkingsregister of een woningregister). * **Mutatie:** Er is een verzoek om "Th. v. Moerkerken" per 8 december 1941 "af te voeren" (uit het register te verwijderen of administratief te verplaatsen). * **Verwerking:** De inspecteur heeft de kaart gezien en geparafeerd. De feitelijke administratieve afhandeling vond plaats op 15 december 1941, met ingangsdatum 1 december 1941. * **Opmerkelijke termen:** Het woord "verbergen" onderaan is opvallend. In een ambtelijke context kan dit slaan op het fysiek opbergen van het dossier, maar het kan ook een specifieke instructie zijn binnen de context van de bezettingsadministratie.

Administratieve notitie / ambtelijk bijblad.

Het document is een ambtelijke notitie, waarschijnlijk afkomstig van de afdeling Marktwezen (aangeduid met de "M." in het stempel) van de gemeente Amsterdam. De strekking van de notitie is tweeledig: 1. **Huidig besluit:** Er wordt geconstateerd dat de heer Th. van Laar in aanmerking komt voor een staanplaats op de markt aan het Mosplein, mits hij de formele inschrijving voltooit. 2. **Historische context:** De schrijver memoreert een eerdere afwijzing. In 1933 had Van Laar een verzoek ingediend voor een ventvergunning, maar dit werd door het College van Burgemeester en Wethouders (B&W) afgewezen. De reden hiervoor was dat hij destijds het beroep van venter niet daadwerkelijk uitoefende binnen de gemeente. De notitie dient als bewijsstuk of achtergrondinformatie bij de behandeling van een hernieuwde aanvraag of inschrijving.

Administratief bijblad / dossierkaart (Alg. Zaken Model No. 14).

* **Functie:** Het document dient als bewijs van de administratieve afronding van een sollicitatieprocedure of een dossier van een werkzoekende. * **Administratieve proces:** De kaart is op 6 december 1941 in omloop gebracht ("doorgezonden"). Op 7 januari 1942 heeft een functionaris genaamd Smit genoteerd dat de persoon van de sollicitantenlijst is verwijderd en dat het stuk gearchiveerd kan worden ("opbergen"). * **Autorisatie:** De inspecteur (handtekening lijkt op "deBoer") heeft de kaart afgetekend met een "GEZIEN"-stempel, wat duidt op een formele controle in de hiërarchie van de betreffende organisatie. * **Drukwerkdetails:** De code onderaan ("10.000-10-1937-1016") geeft aan dat dit specifieke formulier (Model No. 14) in een oplage van 10.000 stuks is gedrukt in oktober 1937.

Administratief bijblad/memo met ambtelijke notities en stempels.

Dit document is een administratieve afhandeling van een verzoek of vraag uit november 1941. De centrale vraag luidt of iemand (aangeduid met de afkorting K.K.K.) een plek of vergunning in de Gaaspstraat kan krijgen, onder de voorwaarde dat er een **ariërverklaring** wordt ingeleverd. De ariërverklaring was een beruchte maatregel van de Duitse bezetter, waarbij ambtenaren en personen in bepaalde beroepsgroepen moesten verklaren dat zij geen Joodse voorouders hadden. Het document laat zien dat deze racistische uitsluiting een integraal onderdeel was geworden van de dagelijkse ambtelijke procedure. De notitie van 16 december stelt voor de zaak als "afgedaan" te beschouwen. De latere aantekening "kop bericht van afvoering van sollic. lijst" (sollicitatie-lijst) suggereert dat de betreffende persoon van de lijst met gegadigden is geschrapt. Dit kan betekenen dat de verklaring niet werd ingediend, of dat de positie inmiddels aan iemand anders was vergeven.

Administratief bijblad / interne ambtelijke correspondentie.

Dit document geeft een inkijkje in de strikte ambtelijke handhaving van de marktvoorschriften in Amsterdam tijdens de bezettingsjaren. * **De kern van de zaak:** Marktkoopman B. Heuvelink heeft een standplaats (nummer 29) op het Mosplein voor de verkoop van wol. Omdat de plekken op deze locatie "erg gewild" zijn, wordt er door de inspectie streng toegezien op het daadwerkelijke gebruik ervan. * **Procedure:** Na een eerste signaal op 1 april volgt op 2 april een advies van Th. Dijkema. Uiteindelijk valt op 9 april de beslissing. * **De sanctie:** Heuvelink krijgt een ultimatum. Hij moet minimaal drie van de vier weken aanwezig zijn op de markt. Voldoet hij hier niet aan, dan wordt zijn vergunning ("de plaats") ingetrokken. Het besluit is gebaseerd op een rapport van een marktambtenaar, wat duidt op actieve controle op de marktvloer.

Administratieve archiefkaart / Dossieromslag (voorbedrukt Model No. 14 "Algemene Zaken").

Dit document is een administratief bewijsstuk van de systematische vervolging en registratie van Joodse burgers in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Persoonsgegevens:** De kaart betreft **M. Löwenstein**. Uit historische bronnen (Joods Monument) blijkt dat dit zeer waarschijnlijk Max Löwenstein betreft, die woonachtig was op de **Gaaspstraat 146-I** in Amsterdam. * **Administratief proces:** De stempel "BIJBLAD VAN" en het nummer "103/42/I 141" duiden op de archivering binnen een groter systeem, mogelijk van de politie of de Joodse Raad. * **De term "Afgevoerd":** De notitie *"Afgevoerd per 10 Dec '41"* is een kil bureaucratisch eufemisme voor de arrestatie of gedwongen wegvoering van de betrokkene. In december 1941 vonden er veelvuldig razzia's en oproepen plaats voor de zogenaamde werkkampen. * **Afhandeling:** De instructie *"opbergen 13/12 '41"* geeft aan dat de administratieve procedure voor deze persoon drie dagen na de wegvoering als 'voltooid' werd beschouwd. De handtekening van **DeHaas** bevestigt de controle door een ambtenaar.

Administratieve fiche/kaart (Alg. Zaken Model No. 14).

Het document is een ambtelijke goedkeuring voor de vervanging van een marktkraamhouder. P. van Oostveen, die standplaats 21 op de markt aan het Mosplein bezette, was wegens ziekte niet in staat zijn werk te doen. Er werd officieel toestemming verleend ("kon m.i. worden toegestaan") om G. v. d. Vegt als vervanger aan te stellen voor de duur van de ziekte. De afkorting "Abr." voor de naam van Van Oostveen staat waarschijnlijk voor "Abraham" of duidt op zijn status als vergunninghouder. De verschillende data op het document (8, 9, 10 en 11 april 1941) tonen de snelle administratieve afhandeling en controle ("acc." voor geaccordeerd) binnen het ambtelijke apparaat.

Administratief dossierblad (Algemene Zaken Model No. 14), waarschijnlijk afkomstig van de Amsterdamse marktdienst of een gemeentelijke afdeling belast met standplaatsen.

Het document betreft de administratieve afhandeling van het beëindigen van een standplaats (plaats 191) in de Gaaspstraat te Amsterdam door een zekere **M. Speijer**. De chronologie van de aantekeningen is als volgt: 1. **31 december 1941:** Het document wordt geregistreerd of doorgezonden. 2. **5 januari 1942:** Er vindt een "oproep" plaats door een ambtenaar (mogelijk getekend als 'deltær'). 3. **7 januari 1942:** Er wordt genoteerd dat de standplaats per 11 januari 1942 is "opgegeven". De marktambtenaar/controleur neemt dit voor kennisneming aan. 4. **11 januari 1942:** De officiële datum van beëindiging ("afgevoerd"). 5. **17 januari 1942:** De definitieve administratieve verwerking/overzending van het dossierblad. De aard van de handgeschreven krabbels en de formele stempels wijzen op een strikt bureaucratisch proces rondom markt- of straathandel.

Administratieve archiefkaart / correspondentie-bijblad.

Het document betreft een verzoek van marktkoopman J. v. Praag voor het aanstellen van een assistent voor zijn marktkraam (voorkeurskaart no. 77). De reden hiervoor is zijn slechthorendheid. J. Penz adviseert de Inspecteur positief, mits er een vergoeding van f 0,15 (vijftien cent) wordt betaald bij vervanging. Onderaan het document zijn de persoonsgegevens van de assistent toegevoegd: A. Content, 21 jaar oud, wonende aan de Reitzstraat 17. Uit de ambtelijke aantekeningen blijkt dat het verzoek is getoetst aan een rapport van de 'Chef Marktwezen' en dat er op 6 december 1941 een officiële brief ('modelbriefje') is verzonden.

Administratief formulier/intern memorandum (Alg. Zaken Model No. 14).

Dit document is een ambtelijke afhandeling van een verzoekschrift uit de zomer van 1941. De kern van de zaak is de aanvraag van de heer R. Montezinos om zijn echtgenote, Esther Montezinos-Sealtiel, hem te laten assisteren bij zijn marktkraam op het "Moosplein". Opvallende elementen: * **Naamvoering:** De namen Montezinos en Sealtiel zijn typisch Sefardisch-Joodse namen, die veelvuldig voorkwamen in de Amsterdamse Portugees-Israëlietische gemeente. * **Moosplein:** Hiermee wordt waarschijnlijk het Waterlooplein (of een specifiek deel daarvan) bedoeld, dat in de volksmond vaak geassocieerd werd met de Joodse markt ("Moos" als verwijzing naar de Joodse bevolking). * **Bureaucratie:** Het document toont de gelaagde bureaucratische controle tijdens de bezetting. Een simpele aanvraag voor assistentie op de markt gaat langs de wijkcontroleur en de inspecteur, waarbij exacte geboortedata en persoonsgegevens worden vastgelegd.

Dit is een officieel bijblad behorend bij een dossier van de afdeling Algemene Zaken (Model No. 14). De opmaak wijst op een formulier dat werd gebruikt voor interne correspondentie of mutaties binnen de politie- of bevolkingsadministratie.

* **Type document:** Dit is een officieel bijblad behorend bij een dossier van de afdeling Algemene Zaken (Model No. 14). De opmaak wijst op een formulier dat werd gebruikt voor interne correspondentie of mutaties binnen de politie- of bevolkingsadministratie. * **Inhoud:** Het document betreft een verzoek om de persoon "M. Rens" (mogelijk een administratieve fout of een tussenpersoon, of een derde partij) per 5 december 1941 "af te voeren". De hoofdonderwerpen zijn echter S. Walvisch en S. de Leeuw, wonend aan de Joubertstraat 7. * **Betekenis van "Afvoeren":** In de context van de administratie tijdens de Tweede Wereldoorlog betekende "afvoeren" het uitschrijven uit een register. Dit gebeurde vaak wanneer mensen werden gearresteerd, gedeporteerd, of gedwongen verhuisden naar specifieke wijken (getto's). * **Identificatie:** De namen Walvisch en De Leeuw zijn veelvoorkomende Joodse achternamen. De Joubertstraat ligt in de Transvaalbuurt in Amsterdam, een buurt die tijdens de bezetting door de nazi's als Joodse wijk werd aangewezen.

Ambtelijke administratieve kaart / bijblad.

* **Identificatie:** Het document betreft Joseph Walvisch (geboren te Amsterdam, 31 juli 1891). De Joubertstraat 70 was zijn geregistreerde adres in de Transvaalbuurt, een wijk met een zeer hoge concentratie Joodse inwoners tijdens de bezetting. * **Administratief proces:** Het betreft een 'bijblad', een officieel aanvullingsformulier voor een lopend dossier. De verschillende data tonen een administratieve keten: op 3 december wordt een feit geconstateerd, op 4 december wordt het stuk doorgezonden, en op 5 december wordt het geparafeerd door de inspecteur en een controlerend ambtenaar. * **Terminologie:** De aantekening *"per 3 Dec. e.k. afwezen amb."* is opvallend. Hoewel 'e.k.' meestal 'eerstkomende' betekent, wordt het hier waarschijnlijk gebruikt voor de lopende maand. 'Afwezen' kan duiden op een geconstateerde afwezigheid bij een controle door een ambtenaar ('amb.'), of het is een verschrijving van 'afgewezen'. Gezien de bureaucratische controle op Joodse burgers in deze periode wijst dit op een registratiemoment in het kader van de Jodenvervolging.

Administratief bijblad (Model No. 14, Algemene Zaken) betreffende marktwezen.

Het document betreft een ambtelijke beoordeling van een verzoek (waarschijnlijk voor een standplaats of wijziging in nering) door A. Groen voor plek 44 op de markt in de Joubertstraat. De kern van het document is het advies van J. Renz (waarschijnlijk de marktmeester of een inspecteur) op 19 december 1941. Hij adviseert negatief ("het verzoek niet toe te staan"). Zijn argumentatie is sociaal-economisch van aard: hij stelt dat de markt in de Joubertstraat al erg "slecht bezet" is. Hij vreest dat een extra handelaar daar geen droog brood kan verdienen ("hij moet toch ergens van leven"). Ondanks een eerdere notitie dat er per 31-12-41 een plaats zou zijn, lijkt het verzoek uiteindelijk op 7 januari 1942 te zijn afgewezen ("afwezen amb."). De latere aantekening "onbegrepen" uit januari 1943 duidt op een latere administratieve onduidelijkheid over de status van dit dossier.

Administratieve omslag/registratiekaart (Bijblad).

* **Administratieve handeling:** Dit document dient als begeleidend schrijven of registratiekaart voor een specifiek dossier (No. 104/11/1). De kern van de boodschap is het verzoek om "Th. Berg" per 29 december 1941 "af te voeren" uit een register of administratie. * **Betrokkenen:** Er worden namen genoemd van een bewoner (H. Beiss), de persoon die afgevoerd moet worden (Th. Berg), een ambtenaar (Smit) en een Inspecteur die de handeling heeft geaccordeerd. * **Locatie:** De Joubertstraat wordt genoemd. Dit is een bekende straat in de Transvaalbuurt in Amsterdam. * **Datering:** De opeenvolging van data (29/12, 31/12 en 8/1) toont de voortgang van de administratieve verwerking over de jaarwisseling van 1941 naar 1942 heen.

Document

* **Administratieve aard:** Het document is een verzamelblad van ambtelijke aantekeningen betreffende een personele kwestie (aanstelling of behoud van een assistent). Er zijn diverse stempels en handgeschreven parafen die de route door de bureaucratie markeren. * **Betrokkenen:** Het betreft een verzoek of advies over P.A. de Wolf, die in het document wordt aangeduid als "Rabijn" (of werkzaam bij een rabbijn). Er is ook sprake van een J. Visser op het Marnixplein die om assistentie vraagt. * **Chronologie:** De correspondentie start midden oktober 1941 en loopt door tot 12 november 1941, wanneer het proces wordt afgerond met een "modelbriefje". * **Terminologie:** "M.i." staat voor "Mijns inziens". "m.vrb." zou kunnen staan voor "met verlof" of een vergelijkbare ambtelijke afkorting. "Voorkomskastbewaarder" is een specifieke, verouderde functieaanduiding, mogelijk gerelateerd aan brandweer of marktwezen. ---

Administratief bijblad / mutatieformulier (Alg. Zaken Model No. 14).

* **Inhoud:** Het document bevat de opdracht aan een zekere "Hr. Dijkema" om G.H. Hartog per 18 april 1942 "af te voeren" uit de administratie. De term "afvoeren" is hier een ambtelijk eufemisme voor de uitschrijving uit het bevolkingsregister, wat in deze periode vaak de administratieve voorloper was van arrestatie of deportatie. * **Personen:** * **G.H. Hartog:** Betreft Gerrit Hendrik Hartog (geboren 1922), die op Mosplein 18 woonde. * **Smit:** De ambtenaar die de mutatie doorgeeft. * **de Kaay:** Inspecteur van politie. In Amsterdam was een inspecteur genaamd De Kaay werkzaam bij de Politie in de oorlogsjaren. * **D.M.:** De verwijzing "zie D. M. 18/4 1942" staat voor de 'Dagmutaties' van de politie, waarin dergelijke administratieve wijzigingen werden vastgelegd.

Administratief bijblad/memo (Alg. Zaken-Model No. 14).

* **Inhoud:** Het document betreft een intern ambtelijk onderzoek naar de beroepsstatus van een zekere J. Vogel, woonachtig aan de Lijnbaansdwarsstraat 24-II. Er is een stuk (mogelijk een verzoek of klacht van een anonieme afzender) binnengekomen waarover advies is gevraagd. De rapporteur concludeert dat Vogel nergens in de boeken voorkomt: niet als visventer, niet in de administratie van ventvergunningen en niet op de verloflijst van de gemeentelijke vismarkt. * **Taal en Spelling:** Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (bijv. "vischventer", "zoodanig", "dd." voor de dato). De toon is formeel-ambtelijk ("heb ik de eer U te berichten"). * **Bureaucratisch proces:** Het document laat een snelle opeenvolging van ambtelijke stappen zien tussen 11 juni (datum kantbrief) en 26 juni 1942 (definitieve afhandeling). Er is sprake van kruiscontrole tussen verschillende administraties (vergunningen versus marktlijsten).

Dossier-omslag of administratief bijblad (Alg. Zaken Model No. 14).

Het document betreft de administratieve afhandeling van een oproep voor arbeidsinzet tijdens de Duitse bezetting. * **Inhoud:** Er is onduidelijkheid over de status van een persoon ("Is dus afgekeurd?"). Een ambtenaar genaamd De Haan noteert op 10 april 1942 dat de betrokkene een bewijsstuk ("verklaring") zal aanleveren waaruit blijkt dat hij niet naar een werkkamp hoeft te gaan. * **Proces:** Na ontvangst of toezegging van deze verklaring krijgt de administratie de instructie "Opbergen". Op 15 april 1942 wordt het dossier definitief gearchiveerd (aangeduid met de afkorting "opb." en een paraaf). * **Distributie:** Er wordt een kopie verzonden naar het Gewestelijk Arbeidsbureau.

Administratief bijblad bij een dossier (Model No. 14).

Dit document betreft een administratieve afhandeling rondom de vervanging van een marktkraamhouder of standplaatshouder (K. Prins) tijdens de Tweede Wereldoorlog. 1. **Aanleiding:** K. Prins is ernstig ziek en opgenomen in het ziekenhuis. Hij had voorheen assistentie van een zekere J. Tijssen, maar er is nu een structurele vervanging nodig. 2. **Verzoek:** Er wordt voorgesteld om zijn dochter (geboren in 1915) als officiële vervangster aan te stellen voor de duur van zijn ziekte. 3. **Besluitvorming:** De inspecteur vraagt om advies (21 april). De marktambtenaar (Daams) geeft op 24 april aan geen bezwaar te hebben, verwijzend naar een officieel rapport. 4. **Afhandeling:** Op 5 mei 1942 wordt er een standaardbrief ('modelbriefje') gestuurd naar de dochter van Prins waarin de vervanging wordt goedgekeurd ('acc.' voor akkoord).

Ambtelijke notitie/memo op een voorbedrukt formulier van de rijksoverheid ("Bijblad van: M.").

Het document is een administratieve samenvatting of begeleidend schrijven betreffende een geschil over de kosten van een nieuw telefoonnetwerk voor de **N.V. Marcanti** in Amsterdam. Uit de tekst blijkt dat de directeur van de **Nederlandsche Veilingen** correspondentie heeft gevoerd met de **A.V.V.N.** (Algemeene Vereniging van Nederlandsche Veilingen) te Rotterdam. De kern van de notitie is de vaststelling van aansprakelijkheid: op basis van een eerdere brief wordt geconcludeerd dat de N.V. Nederlandsche Veilingen verantwoordelijk kan worden gehouden voor de installatiekosten die Marcanti heeft gemaakt. De doorhalingen en de slotzin suggereren echter een juridische of bureaucratische nuance: er lijkt getwijfeld te worden over de daadwerkelijke uitbetaling van een schadevergoeding, of er wordt een voorbehoud gemaakt over de erkenning van rechten op compensatie.

Administratief bijblad betreffende een marktkoopman.

Dit document is een administratieve notitie van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk de afdeling Marktwezen). Het betreft de status van de heer M. Speyer als marktkoopman op de markt in de Gaaspstraat. Uit de aantekeningen blijkt een chronologisch verloop: 1. **Januari 1942:** Speyer wordt afgevoerd van de lijst omdat hij "bedankt" heeft (zijn plek heeft opgezegd). Er stond nog een schuld open van 2,40 gulden. 2. **Februari 1942:** De schuld wordt voldaan. 3. **April 1942:** Speyer verschijnt weer in beeld. Hij wordt opgeroepen door de ambtenaar De Haar. Er wordt genoteerd dat hij momenteel een "losse plaats" inneemt (een dagplek) en op de "roll. lijst" (rollatielijst of wachtlijst) staat voor een vaste plek. Hem wordt meegedeeld dat hij op zijn beurt moet wachten. Er wordt expliciet vermeld dat hij op dat moment geen schulden meer heeft bij de marktininstantie.

Archiefkaart / Administratief bijblad (Algemene Zaken Model No. 14).

Dit document is een administratief verslag betreffende de arbeidssituatie van een individu genaamd **H. Schaap** in april 1942. Uit de aantekeningen kunnen we het volgende afleiden: 1. **Medische afkeuring:** H. Schaap is medisch afgekeurd voor uitzending naar een "Rijkswerkkamp". Dit waren kampen waar werklozen werden ingezet voor zware arbeid (ontginning, infrastructuur). Tijdens de oorlog werden deze kampen steeds dwingender van karakter. 2. **Financiële status:** Er wordt expliciet vermeld dat hij geen "rentvergoeding" heeft ontvangen, wat duidt op een onderzoek naar zijn recht op sociale uitkeringen of steun. 3. **Huisvesting/Werkplek:** Een eerdere toewijzing of plan in de **Joubertstraat** is ingetrokken. In plaats daarvan wordt hij voorgedragen voor een "sollicitantenlijst" voor de **Gaasbeekstraat**. 4. **Bureaucratische gang:** Het dossier wordt binnen twee weken door drie verschillende personen (Smit, de Inspecteur en Bergen) gezien en afgetekend, wat wijst op een strakke ambtelijke controle op de arbeidsinzet.

Archiefkaart/fiche (waarschijnlijk van de Gemeente Amsterdam, Dienst der Markten).

Het document is een ambtelijke kaart betreffende **H. Wurms**, een fruithandelaar woonachtig aan de **Gaaspstraat 14** in Amsterdam. De kern van de correspondentie is een verzoek om vrijstelling van de bezettingsplicht op de markt. * **Aanleiding:** Op 2 april 1942 kreeg Wurms een waarschuwing omdat hij zijn marktplaats niet regelmatig gebruikte. Op de markt gold destijds de regel dat men fysiek aanwezig moest zijn om het recht op de standplaats te behouden. * **Argumentatie:** Wurms voert aan dat er een grote "fruitschaarschte" heerst, waardoor hij geen voorraad kan inkopen om te verkopen. * **Besluitvorming:** De ambtenaren Th. Smit en De Boer (chef marktwezen) adviseren positief. Ze zien geen bezwaar in het verlenen van uitstel/vrijstelling tot 1 juli 1942, gezien de economische omstandigheden (gebrek aan handel). De rode aantekeningen en dossiernummers wijzen op de administratieve verwerking van dit besluit in mei 1942.

Handgeschreven ambtelijke notitie/rapportage.

* **Inhoud:** Het document betreft de administratieve afwikkeling en controle van visleveranties (met name snoekbaars) aan diverse handelaren. Er wordt gecontroleerd of de geregistreerde hoeveelheden en data kloppen met de werkelijke leveringen. * **Terminologie:** * **N.V.C.:** Waarschijnlijk de *Nederlandsche Visserij Centrale*, de instantie die tijdens de bezetting de visdistributie reguleerde. * **Snoekbaars:** Een economisch belangrijke vissoort die onder het distributiestelsel viel. * **Venter vs. Commissionair:** Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen de juridische/economische status van de ontvanger (Sijmonsbergen). * **Opmerkelijke passage:** De zin over Goudeketting ("...daar Goudeketting naar een werkkamp is") is historisch zeer relevant. Het geeft aan dat de administratie van de visdistributie direct werd beïnvloed door de deportaties van Joodse ondernemers.

Document

* **Kern van de brief:** De Amsterdamse groothandelaar G. J. Ruhe beklaagt zich over het feit dat hij geen toewijzingen (quota) meer krijgt bij de fruitveiling in Goes (de V.V.Z.B. - Verkoopvereniging Zuid-Beveland). * **Argumentatie:** Hij legt uit dat zijn inkoopcijfers in het referentiejaar 1939 lager uitvielen door overmacht. Zijn vaste inkoper met 25 jaar ervaring ging met pensioen, zijn nieuwe inkoper (Slabbekoorn) werd gemobiliseerd voor het leger, en ook zijn eigen zoon moest in militaire dienst. Hij stelt dat de gevolgen van de oorlog en mobilisatie hem niet aangerekend mogen worden bij de huidige verdeling van goederen. * **Ambtelijke reactie:** De handgeschreven noten onderaan lijken een intern verslag van een ambtenaar die de zaak heeft uitgezocht. Hieruit blijkt dat de inkopers vroeger op eigen naam kochten voor rekening van Ruhe, wat mogelijk voor verwarring zorgde in de administratie van de veiling. Er wordt bevestigd dat de handel nu via Slabbekoorn loopt op basis van de "punten" (distributierechten) van Ruhe.

Administratief bijblad / intern schrijven.

Het document is een kort administratief bericht waarin de juiste adresgegevens van twee handelaren uit Monnikendam worden bevestigd. De aanleiding is een eerdere brief (no. 25518) en een telefonische mededeling betreffende de "Vischmarkt". Opvallende elementen: * **N.V.C.:** Dit is waarschijnlijk een afkorting voor een bureau binnen de voedselvoorziening. Gezien de datum (1942) en de context van handelaren, is de link met de distributie en controle op de vishandel aannemelijk. * **Locatie:** Beide handelaren zijn gevestigd in Monnikendam, een stad met een rijke visserijgeschiedenis. * **Archiefkenmerken:** De nummers zoals "46a/521/7" wijzen op een systematische archivering binnen een overheids- of semi-overheidsinstelling tijdens de bezettingsjaren.

Document

Dit document betreft een ambtelijk onderzoek naar de heer Proost, een 75-jarige man die een vergunning voor straathandel wenst te behouden of te verkrijgen. Uit de aantekeningen blijkt een tweeledige toetsing: 1. **Medisch**: Vanwege zijn leeftijd en eerdere ziekte wordt voorgesteld hem te laten "keuren" op zijn fysieke geschiktheid om het zware werk van de straathandel (waarschijnlijk visverkoop) te verrichten. 2. **Moreel/Financieel**: De informant J. Helsloot getuigt zeer positief over Proost. Ondanks dat Proost "zeer arm" was en een steunuitkering ontving, heeft hij al zijn schulden aan Helsloot afbetaald. Hij wordt omschreven als "bona fide" (te goeder trouw). De afkorting "ger en gez." in de marge verwijst naar "gerookte en gezouten" vis, wat aangeeft in welke producten Proost handelde. De opmerking "niet meer betaald" bij een referentie uit 1939 suggereert dat er mogelijk nog openstaande marktgelden of leges waren.

Administratief bijblad of dossiernotitie op een standaardformulier.

Het document is een typisch voorbeeld van ambtelijke correspondentie en dossiervorming tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Het formulier zelf is gedrukt in 1941 (zie code onderaan) en in 1942 in gebruik genomen voor dossier 46a/523/2. De handgeschreven notities volgen een chronologisch proces: 1. **Eerste notitie (24-08-1942):** Verwijst naar een eerdere datum (ongeveer 21 of 27 augustus) en bevat de instructie of bevestiging dat "Mo" (mogelijk een afkorting voor een afdeling of een specifieke functionaris) opgebeld is om een genomen besluit door te geven. 2. **Tweede notitie (24-08-1942):** Een korte bevestiging van ontvangst en bedankje voor een "voordracht". Een voordracht duidt in deze context meestal op een nominatie voor een functie of een formeel beleidsvoorstel. 3. **Derde notitie (september 1942):** De melding dat een zaak of persoon "thans weer in de verdeeling opgenomen" is. De term "verdeeling" (oude spelling) wijst in deze periode vaak op de distributie van goederen of de indeling van personele middelen binnen de bureaucratie. De taal is zakelijk en maakt gebruik van de destijds geldende spelling (bijv. "meedeelen" en "verdeeling" met dubbele klinkers).

Document

* **Onderwerp**: De tekst betreft de inrichting en veiligheid van de vismarkt op de Nieuwmarkt (hier aangeduid met de historische naam "St. Anth. plein" of Sint Anthoniesplein). De schrijver reageert negatief op een ingediend verzoek om de opstelling te wijzigen. * **Problematiek**: Er is sprake van logistieke problemen: vis moet uit de zon blijven en de dagelijkse markt zorgt voor drukte. De "rijen menschen" duiden op de schaarste tijdens de bezettingsjaren; mensen moesten urenlang wachten op hun rantsoen. * **Veiligheid**: Er is felle kritiek op de politie ("houdt slecht de hand aan"). Men klaagt over gevaarlijk rijwielverkeer en politieauto's die door de wachtende menigte rijden, wat tot ongevallen of schade leidt. De onduidelijke bebording draagt bij aan de chaos.

Administratief bijblad / dossierkaart (Alg. Zaken-Model No. 14).

Het document is een administratief "Bijblad" dat gebruikt werd voor de interne correspondentie of dossiervorming binnen een Nederlandse overheidsinstelling in 1942. * **Administratieve instructie:** De centrale tekst is een instructie van een zekere "de Haar" aan "hr. Duinhoven" (mogelijk een inspecteur of ambtenaar). De opdracht is om te controleren of een bepaalde "verdeeling" (distributie of toewijzing) al heeft plaatsgevonden. Indien dit het geval is, mag het dossier gearchiveerd worden ("opbergen"). * **Kwanteit:** De aantekening "301 pond" rechtsonder duidt op een specifieke hoeveelheid goederen. Gezien de datum (1942) en de term "verdeeling", heeft dit zeer waarschijnlijk betrekking op de distributie van schaarse levensmiddelen of grondstoffen tijdens de oorlog. * **Datering:** De verschillende data op het document (20/4, 21/4 en 27/4) laten de administratieve voortgang zien binnen één week in april 1942.

Intern bericht/notitiedoel op een voorgedrukt formulier ("Alg. Zaken-Model No. 14").

Dit document is een administratieve notitie, waarschijnlijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst, die een telefonisch doorgegeven besluit vastlegt. De kern van het bericht is de vrijstelling van marktgeld voor de markt in de **Gaaspstraat**, ingaande op 26 april 1942. Er wordt expliciet vermeld dat er "geen schuld" meer openstaat. De afkortingen en verwijzingen zijn kenmerkend voor de toenmalige bureaucratie: * **S.L. afd. W.V.**: Waarschijnlijk een verwijzing naar een specifieke afdeling (mogelijk Stadsreiniging of een afdeling belast met marktzaken). * **R.W. H. "De Vecht"**: Dit zou kunnen verwijzen naar een Rijkswerkinrichting of een specifieke opvanglocatie/werkkamp genaamd 'De Vecht'. * De data (30 april, 1 mei en 4 mei 1942) tonen de administratieve afhandeling van het verzoek.

Administratief bijblad (interne notitie).

Dit document fungeert als een intern geleidebiljet of memo binnen een Nederlandse overheidsinstantie (waarschijnlijk politie of gemeentebestuur) tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de tekst is een verdediging van een ambtenaar of agent genaamd Dijkema (hier gespeld als Dykema). Een zekere H. Luburgh rapporteert aan de directeur ("mr. Dir.") dat er bij hem geen klachten bekend zijn over het gedrag of de acties van Dijkema op het Mosplein (Amsterdam-Noord). Desondanks is er in rood potlood — vaak een kleur voor besluitvorming door een hogere functionaris — een instructie bijgeschreven om zowel Baars als Dijkema op te roepen voor een gesprek op een maandagochtend om 9 uur. De naam "Prins" lijkt de verantwoordelijke te zijn voor deze oproep. De wijziging in het dossiernummer van 90/8/1 naar 90/8/2 suggereert dat dit document de overgang vormt naar een nieuwe fase in het dossier.

Administratieve notitie op een voorgedrukt formulier (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document is een intern administratief memo betreffende een vergunningsaanvraag voor een marktplaats. De aanvrager, Premsela, krijgt de toezegging dat hij een standplaats kan krijgen op de markt van het Waterlooplein of in de Joubertstraat. Hieraan is echter een strikte voorwaarde verbonden: hij moet een "bewijs van afkeuring" overleggen. In de bureaucratische context van 1942 betekende dit meestal een medische verklaring van ongeschiktheid voor zware arbeid. De notitie toont het traject van de aanvraag: binnengekomen op 15 mei, contact op 16 mei, besluitvorming op 19 mei en uiteindelijke administratieve afhandeling op 22 mei.

Voorblad of dossieromslag voor een bijblad.

Dit document dient als een formeel administratief omslag of registratieblad voor een bijlage (bijblad). De voorgedrukte tekst biedt ruimte voor een dossiernummer en een verzenddatum. * **Registratie:** Het dossiernummer is handgeschreven ingevuld als "46a/662/1". De "M." voor het nummer kan staan voor "Ministerie" of een specifieke militaire sectie. * **Datering:** Het jaartal "1942" is gevormd door een handgeschreven "2" achter de gedrukte "194". De datum "30/9" (30 september) geeft aan wanneer het document is doorgezonden naar een volgende instantie of afdeling. * **Formulierdetails:** De code onderaan ("Alg. Zaken-Model No. 14") verwijst naar een gestandaardiseerd formulier van het Departement van Algemeene Zaken. De drukcode "7-'41" suggereert dat deze specifieke partij formulieren in juli 1941 is gedrukt.

Archiefkaart / Administratief bijblad (Alg. Zaken-Model No. 14).

* **Namen en Entiteiten:** * **Trythebe:** De naam van de handelaar of winkelier waarover dit document gaat. De spelling is ongebruikelijk; de eerste letter is identiek aan de 'T' in "Thans", wat wijst op *Trythebe* of mogelijk *Trijthebe*. Het kan ook gelezen worden als *Frythebe*, maar de schrijfwijze van de hoofdletter neigt sterk naar een 'T'. * **Nederend:** Dit verwijst naar een andere handelaar of een specifieke locatie. Gezien de formulering "klanten van Nederend" gaat het hier vermoedelijk om de klantenkring van een gestopte of overgenomen collega-winkelier genaamd Nederend, of klanten uit de buurtschap Nederend (bijv. bij Cothen/Wijk bij Duurstede). * **Inhoudelijke strekking:** De tekst betreft de toewijzing van klanten in een periode van schaarste. In eerste instantie (rond 21 augustus) kon de handelaar de extra klanten niet aan wegens voorraadtekort. Op 7 september 1942 wordt gerapporteerd dat er "geen schaarste" meer is, waardoor de herindeling van klanten definitief kan worden goedgekeurd op 8 september 1942. * **Administratieve context:** Het formulier "Alg. Zaken-Model No. 14" werd veelvuldig gebruikt door de Nederlandse overheid en distributiediensten tijdens de bezettingsjaren voor diverse administratieve meldingen.

Ambtelijke notitie / Bijblad bij een dossier.

* **Inhoud:** Het document betreft een administratieve bevestiging dat Maurits Roos (marktkoopman) een vaste standplaats (nr. 190) bezit op de markt in de Gaaspstraat te Amsterdam. De ambtenaar (De Haan) geeft toestemming om een officiële verklaring hiervan af te geven aan Roos. * **Personen:** * **M. Roos:** Maurits Roos (geboren 25 maart 1907). * **S. Elsas:** Sara Elsas (geboren 13 oktober 1907), de echtgenote van Maurits. * **Locaties:** Van Halllaan 2 (woonadres) en Gaaspstraat (locatie van de marktplaats). * **Administratief:** De aanduiding "Spoed" suggereert dat de verklaring voor de betrokkene van groot belang was, mogelijk in verband met de beperkende maatregelen voor Joodse burgers in die periode.

Administratief bijblad (Model No. 14, Algemene Zaken).

* **Inhoud:** Het betreft een interne ambtelijke mededeling op een zogeheten 'bijblad'. De ambtenaar (mogelijk genaamd Potums) stelt vast dat een specifiek document is ingeleverd, waardoor het dossier als afgehandeld ("afgedaan") kan worden beschouwd. * **Terminologie:** * **stamapl. verg.:** Dit is een specifieke afkorting. Gezien de periode (1942) en de administratieve context, verwijst "stam" waarschijnlijk naar een *stamkaart* (essentieel voor de distributie van goederen) of een *stamrol*. "Verg." kan staan voor *vergelijking* of *vergunning*. Het meest aannemelijk is dat het gaat om een controle of vergelijking van persoonsgegevens met de stamkaart-administratie. * **m.i.:** Afkorting voor "mijns inziens" (naar mijn mening). * **Tijdslijn:** Er zit ruim drie maanden tussen de "doorzending" van het dossier op 14 januari 1942 en de uiteindelijke afhandeling op 22 april 1942.

Document

Dit document fungeerde als een 'tracking sheet' voor een ambtelijk dossier tijdens de Duitse bezetting. Het legt de interne communicatie en besluitvorming vast omtrent een specifiek verzoek. * **Inhoud van het verzoek:** Het betreft een aanvraag voor "assistentie door de kantoren van het Bureau Accountantsdienst" (afgekort als *Bur. acc.*). Gezien de context van de oorlog kan dit gaan om de controle op of het beheer van bedrijfsmiddelen. * **Besluitvormingsproces:** * Op **20 mei 1942** wordt aanvankelijk "mijn bezwaar" aangetekend tegen het inwilligen van het verzoek. * Op **22 mei 1942** wordt de zaak voor nader advies doorgestuurd naar **Th. van Moerkerken**. * Op **3 juni 1942** herziet Inspecteur **Dekker** het standpunt. Na kennisname van een rapport van de **Chef Marktwezen** (verantwoordelijk voor markten en distributie) wordt genoteerd: "Mijnerzijds Geen bezwaar". * **Administratieve sporen:** Het gebruik van verschillende pennen en potloden (waaronder het rode potlood voor archiefnummers) is kenmerkend voor de Nederlandse administratieve praktijk in de 20e eeuw.

Ambtelijke interne correspondentie / begeleidend schrijven.

* **Inhoud:** Het betreft een ambtelijke instructie om een kwitantie voor "marktgeld" (marktgelden voor een standplaats) te retourneren aan de betrokkene (geïdentificeerd als nr. 453a). De betrokkene heeft f 7,62 (zeven gulden en tweeënzestig cent) te veel betaald en kan dit bedrag tegen inlevering van de kwitantie ophalen bij "Gr Geb IV" (waarschijnlijk Groot Gebouw IV, een afdelingsaanduiding). * **Handschrift:** Het handschrift is een vlot zakelijk lopend schrift, typerend voor de eerste helft van de 20e eeuw. De afkorting "a" voor het bedrag staat voor "ad" (ter waarde van). * **Administratieve sporen:** Het document is door diverse handen gegaan: de initiële schrijver (inkt), een stempel van ontvangst of verwerking (8 april) en een eindafhandeling gemarkeerd in rood potlood (10 april) door vermoedelijk een ambtenaar genaamd Middelbrugge.

Officieel ambtelijk bijblad of notitievel, waarschijnlijk afkomstig van een gemeentelijke of provinciale instantie (mogelijk een distributiedienst).

Dit document documenteert het besluitvormingsproces rondom een aanvraag, waarschijnlijk voor een wijziging in beroepsuitoefening of een handelsvergunning tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het proces verloopt als volgt: 1. **Advies:** Een inspecteur geeft aanvankelijk een positief advies ("geen bezwaar"), mits bepaalde bewijsstukken (toegangskaart en erkenningskaart) worden ingeleverd. 2. **Besluit:** Dit advies wordt later doorgehaald. De uiteindelijke beslissing luidt "afwijzen". 3. **Motivering:** De reden voor de afwijzing is dat de betrokkene in de fruithandel moet blijven en niet constant van vak moet wisselen ("Niet steeds verwissel"). Dit wijst op een streng overheidsbeleid om de beroepsbevolking en distributiekanalen stabiel te houden. 4. **Autoriteit:** Het besluit is genomen na overleg in een "commissie van verdeeling" en ondertekend door een zekere "de Haan".

Ambtelijke notitie / bijblad bij een dossier.

Dit document is een administratieve opvolging betreffende een zekere **M. Speyer**. De kern van de zaak is de status van deze persoon op de "sollicitantenlijst Gassman" onder nummer 405. Er wordt melding gemaakt van de uitgifte van "voorkeurskaarten", waarvan er tot nummer 405 ongeveer 100 zijn uitgereikt. De opeenvolgende notities tonen het proces: 1. **6 juni 1942:** Een verzoek aan de inspecteur om Speyer op te roepen voor een mondelinge afhandeling. 2. **12 juni 1942:** Een korte notitie dat hij "één dezer dagen" is verwezen. 3. **12 juni 1942 (onderaan):** Speyer heeft zelf gebeld en telefonisch de benodigde informatie verschaft, waarmee de zaak administratief lijkt afgehandeld door de inspectie (gezien door inspecteur De Boer).

Handgeschreven notitie op een voorgedrukt "Bijblad".

De notitie is een intern bericht gericht aan het Hoofd van het Materialen Bureau. De schrijver meldt dat er gegevens zijn verstrekt aan het "Rijks-Bureau voor Chemische Producten" (hier afgekort als Rijks-Bur. Chem. prod.). Het betreft de administratie van chloorcalcium (calciumchloride). De gerapporteerde cijfers zijn: * **Voorraad per 1 december 1941:** nihil (geen voorraad). * **Verbruik over het jaar 1941:** 4 ton. * **Verwacht verbruik voor het eerste kwartaal van 1942:** 1 ton. Het document is een typisch voorbeeld van de bureaucratische verslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog, waarbij de distributie en het gebruik van grondstoffen strikt werden gemonitord.

Administratief bijblad / Interne ambtelijke notitie.

Deze notitie betreft de logistiek en controle van de groentedistributie in de regio Goes tijdens de Tweede Wereldoorlog. De aanleiding is een circulaire die gestuurd is naar een zekere grossier Bekker. Bekker had blijkbaar een voorstel gedaan voor een striktere controle op de partijen groenten. De schrijver van de notitie wijst dit voorstel voor extra controle af. De argumentatie is dat het grote aantal actieve grossiers vanzelf zorgt voor een voldoende gevarieerd aanbod ("sorteering") voor de bevolking. Omdat verschillende grossiers elk kleine hoeveelheden van verschillende producten afstaan, ontstaat er een natuurlijke spreiding. Het bureaucratisch controleren van elke kleine partij wordt als onnodig en onpraktisch beschouwd. Wel wordt de restrictie herhaald dat 'primeurs' (vroege, vaak schaarse groenten) niet zomaar op deze informele wijze afgestaan mogen worden.

Administratief voorblad of dossieromslag (stempelafdruk op papier).

Het document betreft een formeel administratief registratieblad, aangeduid als een "Bijblad". Dit suggereert dat het dient als toevoeging of geleideformulier bij een hoofddossier. De handgeschreven elementen bevatten de cruciale identificatiegegevens: * **Dossiernummer:** "37/36/2", een specifiek bureaucratisch kenmerk voor de betreffende zaak. * **Jaartal:** De "2" is handgeschreven toegevoegd achter het voorgedrukte "194", wat het jaar 1942 markeert. * **Verzenddatum:** "10/5-42", wat aangeeft dat het stuk op 10 mei 1942 is doorgezonden naar een volgende administratieve instantie of persoon. Onderaan is het modelnummer zichtbaar: **Alg. Zaken-Model No. 14**. Dit verwijst naar een gestandaardiseerd formulier van het Departement van Algemeene Zaken. De cijferreeks daaronder bevat informatie over de drukorder (geproduceerd in juli 1941, getuige de '7-'41').

Officieel administratief formulier ("Bijblad") met handgeschreven notities en adviezen.

Het document is een schrijnend voorbeeld van de ambtelijke molen tijdens de bezetting. S. Korper, een Joodse marktkoopman, verzoekt om uitstel van het moeten inleveren van zijn marktplaatsvergunning aan de Gaaspstraat. De reden die wordt opgegeven is de "liquidatie van zijn zaak". In eerste instantie adviseert een ambtenaar (G. Veenhuizen) op 11 juli 1942 positief: hij stelt voor om Korper twee maanden uitstel te geven zodat hij zijn resterende voorraad nog kan verkopen. Dit menselijke advies wordt echter overruled door de hogere leiding (J. de Haan). Hoewel er nog wordt gevraagd of de plaats al is ingetrokken, valt op 24 juli het definitieve besluit: "afwijzen". Een eerdere aantekening van 13 juli vermeldt dat de plaats op dat moment feitelijk al was ingetrokken.

Handgeschreven ambtelijke notitie op een voorgedrukt formulier ("Bijblad van:").

Deze notitie is een intern administratief schrijven betreffende de uitsluiting van twee personen, H. Schuurink en C. Broer, van een distributielijst. De reden voor hun uitsluiting berust op een afspraak met een zekere heer Veldkamp. Het gehanteerde beleid is dat kleinhandelaren die buiten de gemeente Amsterdam wonen en hun handel ook niet binnen Amsterdam drijven, niet in aanmerking komen voor de toewijzing van "verdeelvisch" (vis bedoeld voor distributie). De afkorting "Z.O.Z." (Zie Ommezijde) onderaan de pagina geeft aan dat er op de achterkant van het document meer tekst staat.

Administratieve notitie op een voorgedrukt formulier (Algemene Zaken Model No. 14).

Het document is een verslag van een administratieve maatregel tegen A. Slotema. Deze persoon, verbonden aan standplaats of perceel ("pl.") 255 op de Nieuwmarkt, is op 2 maart 1942 "afgevoerd" wegens wanbetaling. De kwestie is afgehandeld met een boete ("geboet") van 5,25 gulden. Het procesverloop is zichtbaar via de verschillende data en parafen: 1. **5 maart:** Het document wordt doorgezonden. 2. **11 maart:** Er wordt geconstateerd dat de boete is voldaan of verwerkt, waarna ambtenaar 'de Haan' opdracht geeft het stuk op te bergen. 3. **12 maart:** De laatste administratieve controle (paraaf HD).

Document

Dit document is een administratief bijblad dat de interne besluitvorming en verslaglegging binnen een ambtelijke instantie (mogelijk gerelateerd aan de voedselvoorziening of distributie) illustreert. Het bevat drie kernonderdelen: 1. **Verslag van gesprek (15-9-1942):** Een korte notitie van een gesprek met een zekere heer Tabak. Er wordt melding gemaakt van tekorten (geen peren, weinig snijbonen en fruit), ondanks een lichte verbetering in de groenteaanvoer. Een belangrijk knelpunt is het vertrek van "bekende personen" (waarschijnlijk ervaren leveranciers of personeel) naar Duitsland, waardoor leveringen stokken. 2. **Adviesaanvraag (17-9-1942):** Ambtenaar 'HvD' vraagt de directeur of er voor een specifiek (omlijnd) gedeelte van een eerdere brief van Tabak advies moet worden gevraagd aan de bedrijfschef. 3. **Besluit en instructie:** De directeur accordeert dit verzoek met de krachtige rode aantekening "ja en spoed!", waarna HvD de opdracht formeel uitzet naar de bedrijfschef met een strakke deadline.

Administratief bijblad/omslagblad.

Dit document is een standaard administratief bijblad dat gebruikt werd om stukken in een dossier te ordenen of door te geleiden. Het papier is van een eenvoudige, grauwe kwaliteit, wat typerend is voor kantoormateriaal uit de oorlogsperiode. * **Dossiernummer:** Het nummer "46a/372/1" is de specifieke identificatie van het dossier. De toevoeging "1942" duidt op het jaar van registratie. * **Doorzending:** De aantekening "17/6" geeft aan dat het dossier of het betreffende stuk op 17 juni is doorgezonden naar een volgende afdeling of functionaris. * **Drukgegevens:** De code linksonder ("7-'41") wijst uit dat deze partij formulieren is gedrukt in juli 1941. Het model is afkomstig van het Ministerie van Algemene Zaken (Model No. 14). * **Folio:** Het getal "641" rechtsboven is een later toegevoegd folionummer, waarschijnlijk aangebracht tijdens de definitieve archivering om de volgorde van de bladen in een dikker dossier te waarborgen.

Administratief bijblad of dossierstuk met interne notities.

Het document legt de administratieve keten vast van een transactie tijdens de Tweede Wereldoorlog: 1. **De Vraag (Zwart):** Een ambtenaar stelt de vraag hoe de betaling moet plaatsvinden. De korte toevoeging "Contant betalen" dient als antwoord. 2. **De Voorwaarde (Rood):** Er wordt een strikte instructie gegeven (typisch in rood potlood voor autoritaire of dwingende opmerkingen) dat levering pas mag plaatsvinden na vertoon van een betalingsbewijs voor het bedrag van 160 gulden. 3. **De Verificatie (Groenblauw):** Een uitvoerend ambtenaar bevestigt onderaan dat aan de voorwaarde is voldaan: de kwitantie is gezien en het materiaal is daadwerkelijk afgeleverd. Het bedrag van 160 gulden was in 1942 substantieel (vergelijkbaar met ruim een maandsalaris voor een gemiddelde arbeider).

Archiefkaart / Interne notitie (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document is een ambtelijke notitie betreffende een verzoek van de heer H. Kan. Uit de tekst blijkt dat er op 22 juli 1942 een verzoek is ingediend (waarschijnlijk door H. Kan zelf) voor assistentie door zijn dochter Rika op zaterdagen (en donderdagen). De bovenste regels lijken de huidige status of de inhoud van het verzoek samen te vatten. Echter, zowel de notitie aan de linkerzijde als de blauwe aantekening rechtsonder geven aan dat het verzoek is afgewezen. De tekst "niet kan worden voldaan" en "niet worden ingewilligd" laat hierover geen onduidelijkheid bestaan. De afwijzing is gedateerd op 24 juli 1942 en ondertekend door iemand met de naam "de Han" of "de Haan".

Bestuursbesluit (overheids- of semi-overheidsbesluit).

Dit document is een officieel besluit van de **Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (N.G.F.C.)** uit de Tweede Wereldoorlog. Het besluit stelt een algeheel transportverbod in voor groenten en fruit ("warmoezerijgewassen") voor het gehele Nederlandse grondgebied (punt 2º). De essentie van het document ligt echter in punt 3º, waarin een reeks uitzonderingen (ontheffingen) wordt opgesomd. Deze uitzonderingen zijn strikt gedefinieerd om te voorkomen dat producten buiten het officiële distributiesysteem om (de zwarte markt) worden verhandeld. Transport is alleen toegestaan: * Binnen de eigen gemeente. * Direct naar de veiling of eigen bedrijfsgebouwen door de teler of pachter. * Door geregistreerde handelaren (aangeduid als "aangeslotene E") mits zij beschikken over de juiste facturen of labels. De handgeschreven aantekeningen en stempels in de linkermarge duiden op de administratieve verwerking en registratie van het besluit door controlerende instanties. De term "z.o.z." (zie ommezijde) onderaan geeft aan dat het besluit op de achterzijde van het papier doorloopt.

Officieel besluit/circulaire van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (N.G.F.C.).

Het document is een officiële bekendmaking van de **Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (N.G.F.C.)**, daterend uit de Tweede Wereldoorlog. Het betreft de strikte regulering van de directe verkoop van groenten en fruit door telers aan particulieren. De belangrijkste bepalingen zijn: 1. **Beperking op eigen verkoop:** Telers mogen slechts 2,5 kg groente/fruit per dag verkopen aan consumenten uit hun eigen gemeente. Deze verkoop moet op het eigen terrein van de teler plaatsvinden. 2. **Uitzondering steden:** In grote steden (Amsterdam, Rotterdam, etc.) is directe verkoop door telers volledig verboden. 3. **Totaalverbod op aardappelen:** Directe handel in aardappelen is nergens toegestaan; dit wijst op de kritieke status van aardappelen als basisvoedsel tijdens de bezetting. 4. **Regels voor ongeoogst fruit:** Er worden nadere regels gesteld voor de verpachting van nog niet geoogst fruit (zoals appelen en peren). Het taalgebruik is formeel en juridisch-administratief, kenmerkend voor de Nederlandse bureaucratie uit die periode.

Archiefomslag / Bijblad van een dossier.

* **Verschijningsvorm:** Het document is een stevig papieren bijblad (supplementary sheet) dat diende als voorblad voor een specifiek dossier of een reeks documenten. * **Handschrift versus druk:** De tekst in het kader is deels voorgedrukt. De specifieke nummers "103/69/13" en de datum "31/1-42" zijn handgeschreven. Opvallend is dat de "13" in rood is genoteerd, wat vaak duidde op een specifieke categorie of prioriteit binnen een archiefsysteem. De "2" achter "194" is eveneens handgeschreven om het jaar 1942 te completeren. * **Administratieve codes:** "Alg. Zaken-Model No. 14" wijst op een gestandaardiseerd formulier van het Departement van Algemeene Zaken. De cijferreeks linksonder ("14333-1000-7-'41-1727") is een typische drukorder van de Staatsdrukkerij, waarbij "'41" waarschijnlijk verwijst naar het jaar van productie van het blanco formulier (1941).

Ambtelijke notitie en conceptbrief op een voorgedrukte kaart.

Dit document bevat de afhandeling van een verzoek van de Luchtbeschermingsdienst (LBD) om brandweerwedstrijden te organiseren op het terrein van de Vismarkt aan de De Ruyterkade in Amsterdam. Het document bestaat uit twee delen: 1. **Bovenaan:** Een interne notitie die de kern van het besluit bevat. 2. **Onderaan:** De formeel geformuleerde conceptbrief voor de afwijzing. De reden voor de afwijzing is puur logistiek en economisch van aard: vanwege de oorlogsomstandigheden ("onder huidige omstandigheden") is het marktterrein zelfs op zaterdagmiddag noodzakelijk voor de distributie van vis aan de detailhandel. De voedselvoorziening krijgt hier expliciet prioriteit boven de ceremoniële of oefenactiviteiten van de brandweer/LBD. De rode aantekening rechtsboven toont de ambtelijke gang van zaken: ontvangst op 11 september en overleg met een zekere heer Bakker op 17 september.

Document

Het document is een administratieve routebrief die hoort bij een dossier met kenmerk 76a/5-70/3 uit het jaar 1942. De stempel geeft aan dat het stuk op 11 september is doorgezonden. Een handgeschreven aantekening van 14 september 1942 meldt dat de 'Afdeeling L.N.' (zeer waarschijnlijk Landbouw en Nijverheid) op de hoogte is gesteld. De betreffende zaak bevindt zich op dat moment bij de Afdeling Statistiek. Er wordt opgemerkt dat er zal worden aangedrongen op een spoedige afhandeling ("op spoed aandringen"). De paraaf 'h' onderaan is van de behandelend ambtenaar.

Document

Dit document is een intern administratief memo, waarschijnlijk afkomstig van een Nederlands ministerie of een lokale distributiedienst tijdens de bezettingsjaren. Het betreft de afhandeling van een verzoek van een zekere W. de Wilde, die blijkbaar sinds 13 juli 1942 verbonden was aan een locatie in de Gaazenstraat (mogelijk een verschrijving van Ganzenstraat) in relatie tot "levensmiddelen". De kern van het document is een ambtelijke afwijzing. Ambtenaar 'J.' geeft op 31 juli 1942 het advies dat het verzoek "thans niet" kan worden ingewilligd. Dit wordt onderaan bevestigd door een tweede functionaris (geïnitieerd als 'DS'), die concludeert dat aan het verzoek niet kan worden voldaan. De diverse dossiernummers wijzen op een zorgvuldige archivering binnen een groter administratief systeem (dossier 103/73).

Administratief dossierstuk (bijblad) met handgeschreven aantekeningen en een concepttekst voor een antwoordbrief.

Dit document is een typisch voorbeeld van ambtelijke correspondentie en interne besluitvorming uit de oorlogsjaren. Het betreft de afhandeling van een verzoek om "modellen of fotomateriaal". Uit de verschillende krabbels en data is een procesgang te herleiden: 1. **28 mei 1942:** Het stuk wordt binnen de organisatie doorgezonden. 2. **10 juni 1942:** Er valt een inhoudelijke beslissing: de gevraagde stukken zijn "momenteel niet beschikbaar". 3. **12 juni 1942:** Er volgt een procedurele instructie om dit besluit eerst telefonisch mede te delen en vervolgens schriftelijk te bevestigen. 4. **Eind juni 1942:** Onderaan is een concept opgesteld voor de definitieve afwijzingsbrief, refererend aan een schrijven van 26 juni. De tekst is geschreven in een formeel, ambtelijk Nederlands met de voor die tijd gebruikelijke afkortingen zoals "d.d." (*de dato*) en "j.l." (*jongstleden*).

Administratief bijblad/notitieblokje (Algemene Zaken Model No. 14).

Dit document is een administratieve vastlegging betreffende een marktplaats- of ventvergunning. De kern van de zaak is de overdracht of intrekking van een standplaats: * **Inhoud:** De vaste standplaats van een vader wordt ingetrokken ("plaats van vader intrekken"). De zoon heeft zich vervolgens ingeschreven voor een plek op het **Waterlooplein**. * **Problematiek:** Er wordt expliciet opgemerkt dat de zoon "(heeft geen ventvergunning)". Dit suggereert dat de inschrijving voor de specifieke plek op het Waterlooplein problematisch is zolang de algemene ventvergunning ontbreekt. * **Proces:** Het document toont een procesgang tussen 17 februari en 3 maart 1942. Er is een oproep gepland op 20 februari om 10:00 uur. De zaak wordt uiteindelijk als "afgedaan" gemarkeerd en gearchiveerd ("opbergen"). * **Handschrift:** De aantekeningen zijn gesteld in een zakelijk, ambtelijk cursief uit de oorlogsperiode. De handtekening "de Haan" komt herhaaldelijk voor als behandelend ambtenaar.

Administratief bijblad/notitievel (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document is een ambtelijk bijblad dat diende voor de interne afhandeling van een verzoekschrift. De kern van het document is de besluitvorming: "M.i. [Mijns inziens] bestaan tegen inwilliging van bijgaand verzoek geen bezwaren." Dit betekent dat de behandelend ambtenaar akkoord gaat met wat er gevraagd is. Er wordt verwezen naar een "model briefje", wat duidt op een gestandaardiseerde administratieve afhandeling. De notitie "assistentie; vooraf s.v.p. even inlichten" is interessant; dit suggereert dat er bij de uitvoering van het besluit mogelijk politie-assistentie of ambtelijke ondersteuning nodig was, waarbij de betrokken partij vooraf geïnformeerd moest worden. De naam 'v. Machielsen' refereert waarschijnlijk aan de rapporteur of de betreffende sectiechef.

Administratieve correspondentie/notitie (Model No. 14 Alg. Zaken).

Dit document is een interne ambtelijke notitie die de status van M. Drukker (wonende aan het Waterlooplein 36) bespreekt. Er lijkt onduidelijkheid te bestaan over de juiste registratiedatum ("met ingang van welke datum moet M. Drukker weer opgevoerd worden"). De notitie vermeldt dat een legitimatiekaart is afgegeven op 4 februari 1942 en dat er op 2 maart al voor vier weken is betaald (mogelijk een uitkering of een andere vorm van sociale steun). Het document passeert verschillende afdelingen of ambtenaren, wat blijkt uit de verschillende data en handschriften, eindigend met een goedkeuring ("Gezien") door een inspecteur op 19 maart 1942.

Document

Dit document is een officieel bestuursbesluit van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (N.G.F.C.) uit 1942. Het hoofddoel van het besluit is het instellen van een algemeen verbod op het vervoer van groenten en fruit ("warmoezerijgewassen") in het gehele land. Na de afkondiging van dit verbod in punt 2, volgt in punt 3 een uitgebreide lijst met uitzonderingen (ontheffingen). Deze uitzonderingen zijn bedoeld om de noodzakelijke distributieketen draaiende te houden: * Vervoer binnen dezelfde gemeente. * Vervoer van teler naar veiling of eigen bedrijf/woning. * Vervoer door erkende handelaren (aangeduid met de "letter E") en markttuinders naar verbruikers of markten. * Strikte administratieve voorwaarden (nota's, labels met naam/adres en organisatienummers) om illegale handel tegen te gaan. De toon is formeel-juridisch en de structuur is puntsgewijs opgebouwd om elke mogelijke logistieke beweging in de tuinbouwsector te reguleren.

Intern ambtelijk memo / conceptbrief.

* **Inhoud:** Het document betreft een instructie om een zekere heer Elzas te sommeren een elektrisch snoer voor marktverlichting terug te geven aan het marktkantoor op het J.D. Meijerplein. Het onderste deel is waarschijnlijk het concept van de brief die naar Elzas is gestuurd. * **Terminologie:** "Onverwijld" (onmiddellijk) duidt op enige spoed of dwingend karakter. "M.i." staat voor 'mijns inziens'. * **Administratief proces:** We zien hier een typisch ambtelijk proces uit die tijd: een voorstel van een ambtenaar, een goedkeuring ("acc.") door een superieur, en de uiteindelijke uitwerking in een conceptbrief.

Afschrift van een ambtelijke brief/rapportage.

Dit document is een financieel-administratief advies gericht aan de directie van de N.V. Centrale Marktservice (of een toezichthoudend orgaan). De kernpunten zijn: * **Financiële status 1942:** De balans en resultatenrekening van 1942 zijn geanalyseerd. Er is sprake van een volledige afschrijving op inventaris. Een aanvankelijk berekend verlies is door boekhoudkundige correcties (verlaging van afschrijvingen) teruggebracht tot een marginaal bedrag van f 66,79. * **Liquiditeit:** De kaspositie wordt als positief omschreven. * **Beleidsadvies:** Ondanks de gunstige kaspositie adviseert de leider van het Klachtenbureau om de onderneming nog niet vrij te stellen van het "monoplorecht" (monopolierecht). Er wordt geadviseerd de resultaten van 1943 af te wachten. * **Politieke lijn:** De schrijver meldt dat hij de Burgemeester (in 1943 was dit Edward Voûte) in gelijke zin heeft geadviseerd.

Officieel handgeschreven bericht/notitie op een voorgedrukt formulier (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document is een formele kennisgeving aan een marktkoopman van Joodse afkomst waarin wordt medegedeeld dat zijn vergunning (voorkeurskaart) voor de markt in de Gaaspstraat is ingetrokken. De intrekking gebeurt in opdracht van de S.D.A., wat staat voor de **Sociale Dienst Amsterdam**. De tekst bevat significante doorhalingen en toevoegingen die de definitieve aard van de uitsluiting benadrukken: 1. De toevoeging **"(losse of vaste)"** verduidelijkt dat er geen enkele vorm van standplaats meer mogelijk is. 2. De toevoeging **"niet meer"** boven de regel bij het verstrekken van plaatsen onderstreept de nieuwe, restrictieve realiteit. 3. De wijziging van **"kan"** naar **"kunt"** en de conclusie dat de geadresseerde niet meer als "marktkoopman worden aangemerkt" betekent een formeel beroepsverbod.

Administratieve kaart/notitie van het Gemeentelijk Marktwezen Amsterdam.

Dit document is een interne administratieve notitie van de Inspectie van het Marktwezen in Amsterdam uit 1942. Het betreft de status van de marktplaats van de heer W. Fischjäger op de markt in de Gaaspstraat. De kern van de notitie is dat de heer Fischjäger vanwege ziekte niet in staat is zijn marktplaats te bezetten. De ambtenaar stelt vast dat ook zijn echtgenote de plek momenteel niet gebruikt. Er wordt geadviseerd om hem officieel toestemming te verlenen om de plaats gedurende drie maanden onbezet te laten, op voorwaarde dat hij een medische verklaring van een arts overlegt. De verschillende data (van de verzending in juli tot de stempel in september 1942) tonen de doorlooptijd van dit administratieve proces. De afkorting "m.i." staat voor "mijns inziens".

Officieel rapport / Proces-verbaal van de Prijscontroledienst (P.C.D.).

Dit handgeschreven rapport is opgesteld door een controleur van de **Prijscontroledienst (P.C.D.)**. De kern van de zaak betreft klachten over de verkoop van "Zunckel" (een merknaam voor houtskool of een brandstofvervanger die tijdens de oorlogsjaren veelvuldig werd gebruikt). De belangrijkste punten uit de analyse zijn: 1. **Geen Prijsfraude:** De controleur stelt vast dat er strikt genomen geen sprake is van een overtreding van de officiële prijsvoorschriften. Er is ook geen opzet gevonden om de distributie ("voorziening") te saboteren. 2. **Kwaliteits- en Efficiëntieproblemen:** Hoewel de prijs wettelijk klopt, klaagt men over de "ondoelmatige wijze van verkopen" en de kwaliteit. De controleur merkt op dat het product feitelijk te duur is voor wat het biedt en spreekt over "dunne vocht" in de zendingen, wat duidt op een inferieure kwaliteit of onzuiverheden in de brandstof. 3. **Ambtelijke Afhandeling:** De controleur schuift de beslissing over eventuele sancties of wijzigingen in de toewijzingen (rantsoenen) door naar een hogere dienst. Het rapport is "op ambtseed" opgesteld, wat de juridische status van het document binnen het toenmalige bestuursrecht onderstreept. ---

Administratief bijblad/notitievel behorende bij een dossier.

Dit document is een intern administratief memo dat de besluitvorming rondom een verzoek (waarschijnlijk een aanvraag voor financiële of materiële steun) vastlegt. * **Procesgang:** Het proces begint op 6 augustus met het doorzenden van de stukken. Op 7 augustus vraagt Th. v. Meerkerken om een "spoedig advies". De inspecteur concludeert dat er "geen bezwaar" is tegen inwilliging, specifiek voor wat betreft de "assistentie". * **Besluit:** Op 20 augustus wordt het definitieve akkoord gegeven ("acc."). Er wordt genoteerd dat er een "modelbriefje" verzonden moet worden, wat wijst op een gestandaardiseerde afhandeling van de beslissing naar de aanvrager toe. * **Terminologie:** De term "assistentie" in een Amsterdamse context van 1942 duidt veelal op maatschappelijke steunverlening door de gemeente of een daaraan gelieerde instantie.

Administratieve kaart/fiche van het Gewestelijk Arbeidsbureau (GAB), afdeling Algemene Zaken.

* **Persoon:** Het betreft S. Swart, een werkzoekende die ingeschreven stond bij de vestiging Waterlooplein. Gezien de datum (maart 1942) en de locatie (het hart van de Joodse buurt in Amsterdam) is het zeer waarschijnlijk dat dit een Joodse Amsterdammer betreft. * **Administratieve handeling:** De persoon wordt "afgevoerd" van de sollicitantenlijst. Dit betekent dat hij niet langer actief door het arbeidsbureau wordt bemiddeld of gecontroleerd voor werk. * **Reden van afvoering:** De officiële reden is het niet gebruiken van de "V.K.K.". Hoewel V.K.K. in sommige contexten voor 'Volkskeukenkaart' kon staan, verwijst het in de context van het arbeidsbureau vaker naar de **Vacature- en Kenmerken-Kartotheek**. * **De aantekening 'verborgen':** De onderstreepte term "<u>verborgen</u>" onder de reden is de meest significante aanwijzing op deze kaart. Het suggereert dat de ambtenaar heeft vastgesteld dat de persoon niet meer op zijn woonadres verblijft en onvindbaar is voor de autoriteiten—met andere woorden: dat hij is **ondergedoken**.

Administratief bijblad/correspondentieformulier (Alg. Zaken Model No. 14).

Het document betreft een verzoek om uitstel voor het bezetten van een staanplaats op de markt (Waterlooplein in Amsterdam). De verzoeker, de heer J. Keesje uit Heiloo, beschikt over een 'voorkeurskaart' (nummer 196). Uit de aantekeningen blijkt dat het verzoek wordt ingewilligd voor een periode van twee maanden, onder twee strikte voorwaarden: 1. Er moet een bewijs van ziekenhuisopname (doktersattest/verklaring) worden overlegd aan de Dienst van het Marktwezen (M.W.). 2. Het zogenaamde 'machtgeld' (de verschuldigde marktprijs of staangeld) moet gedurende het uitstel gewoon worden doorbetaald. De annotaties in rode inkt lijken de uiteindelijke besluitvorming van de administratie te weerspiegelen na het advies van de inspecteur.

Ambtelijke notitie/advies van de Dienst der Markten (Amsterdam).

Dit document bevat een ambtelijk advies over een verzoek van marktkoopman J. Keesje. Keesje had waarschijnlijk om uitstel of een vergunning gevraagd met de ziekte van zijn vrouw als argument. Inspecteur H. Renz brengt hierover een vernietigend advies uit. Hij bestempelt Keesje als "onbetrouwbaar" en trekt zijn geloofwaardigheid in twijfel door te stellen dat de man dagelijks in een café aan de Nieuwmarkt verblijft, waar hij bovendien al eens gearresteerd is. Renz adviseert niet alleen om het verzoek af te wijzen, maar ook om Keesjes "voorkeurskaart" (een bewijs voor een vaste standplaats) in te trekken. De notitie linksboven toont aan dat er aanvankelijk (15-5-42) nog sprake was van een akkoord voor uitstel, maar dat dit na het advies van Renz is herzien.

Ambtelijke notitie / intern advies.

De kern van dit document is een zakelijk geschil over bedorven garnalen. De heer Schindeler heeft een schadeclaim ingediend omdat de door hem gekochte waar niet goed bleek te zijn. De opsteller van deze notitie adviseert om de claim af te wijzen. De argumentatie hiervoor is tweeledig: 1. **Aansprakelijkheid:** De Gemeentelijke Afslag is niet verantwoordelijk; de schuld ligt volgens de opsteller bij de garnalenpellerijen of de tussenpersonen (commissionairs). 2. **Procedure:** Alle vis wordt vóór de verkoop gekeurd door keurmeesters, wat de Afslag vrijpleit van nalatigheid bij de verkoop. Opvallend is de laatste alinea, waarin een politieke/criminele verdachtmaking wordt geuit. Er wordt gesuggereerd dat de pellerij de garnalen mogelijk met opzet heeft laten bederven om de "verdeeling" (het distributiesysteem) te "saboteeren".

Handgeschreven brief met ambtelijke stempels en kanttekeningen.

De brief is een ambtelijk advies met betrekking tot het gebruik van marktplaatsen op het Amstelveld in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Marktambtenaar Th. Dijkema adviseert negatief op een verzoek van een zekere H. van Bennekom. De reden hiervoor is dat de marktplaats van Van Bennekom nodig is vanwege de toenemende drukte op het Amstelveld. Dijkema merkt op dat er in de toekomst wel weer ruimte voor Van Bennekom zal zijn zodra hij weer "handel heeft". De bureaucratische gang van zaken is zichtbaar door de verschillende data en parafen: 1. Het stuk wordt op 2 april voor advies naar Dijkema gestuurd door 'de Haan'. 2. Dijkema schrijft zijn advies op 13 april. 3. Op 22 april herhaalt De Haan het negatieve advies, verwijzend naar het rapport van de marktambtenaar. 4. Op 26 april wordt de definitieve beslissing "afgewezen" genoteerd.

Administratieve kaart/memorandum.

* **Inhoud:** Het document is een administratieve afhandeling waarbij wordt genoteerd dat iemand (of een groep) "per heden" (vandaag) is verwijderd van de sollicitantenlijst voor het Waterlooplein. De instructie "Opbergen" geeft aan dat het dossier gesloten of gearchiveerd kan worden. * **Personen en Locaties:** Vermelding van de locatie "Waterlooplein" (Amsterdam). Het document is ondertekend door "Smit" en een tweede handtekening of paraaf die lijkt op "deltaer". * **Datering:** Het formulier zelf stamt uit een druk van 1937 (zie linksonder), maar de specifieke handelingen dateren van maart 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog.

Administratief dossierblad of dossieromslag (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document dient als een administratieve geleidekaart of een "bijblad" voor een specifiek dossier. De verschillende doorgestreepte nummers in het "M. No."-veld wijzen op een actieve dossierloop waarbij het stuk meerdere keren is omgenummerd of verplaatst binnen de administratie in het voorjaar van 1942. De meest cruciale informatie staat in rode inkt geschreven door ene "Th. de Man". Hij noteert op 9 juni 1942 dat aan het "Kab." (Kabinet, vermoedelijk van de Gouverneur-Generaal of een Minister) is medegedeeld dat er geen materiaal beschikbaar gesteld kan worden. Dit duidt op een afwijzing van een verzoek om middelen, documentatie of personeel. De afkorting "opb." onderaan staat waarschijnlijk voor "opbergen", wat aangeeft dat de handeling is afgerond en het stuk gearchiveerd kon worden.

Begeleidend schrijven/dienstbrief.

* **Inhoud:** Het betreft een administratieve mededeling van het Gemeentelijk Assurantiefonds aan de directeur van het Marktwezen. Er worden bijlagen (aanhangsels) teruggestuurd die betrekking hebben op verzekeringen. De ontvanger krijgt acht dagen de tijd om te reageren op de verzekerde bedragen, waarna een factuur (debet-nota) van 7,23 gulden zal volgen. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele ambtenarentaal met archaïsche spelling en naamvallen ("den Heer", "dezen brief", "dagteekening dezes"). * **Administratieve sporen:** De paarse stempels bovenaan wijzen op de registratie bij binnenkomst of verwerking (22 juli 1942, twee dagen na verzending). De handgeschreven notitie "M.i. v. opheffen" (Mijns inziens voor opheffen) suggereert dat de betreffende verzekering of post beëindigd kon worden. * **Visuele elementen:** Het document is gedrukt door de Stadsdrukkerij Amsterdam, herkenbaar aan de code linksonder, wat duidt op gestandaardiseerde gemeentelijke correspondentie.

Ambtelijke circulair / Dienstbrief

Dit document betreft een instructie van het Amsterdamse gemeentebestuur aan alle diensthoofden om diefstal en verduistering van gemeentelijke goederen centraler te registreren. De afdeling 'Assurantiezaken en Wettelijke Aansprakelijkheid' (Afd. Ass.Z. en W.A.) wordt aangewezen als dit centrale punt. De belangrijkste punten uit de tekst zijn: 1. **Toename criminaliteit:** Er wordt expliciet melding gemaakt van een "ernstige mate" van toename in het aantal diefstallen. 2. **Brede definitie:** Het gaat niet alleen om directe eigendommen van de gemeente, maar ook om goederen waar de gemeente de zorg voor heeft, zoals jassen in garderobes. 3. **Controle:** Het doel van de gecentraliseerde meldingen is niet enkel verzekeringstechnisch, maar vooral ook bedoeld om "oog op den gang van zaken" te houden en preventieve maatregelen te kunnen ontwikkelen. 4. **Verplichting:** Ook onverzekerde goederen moeten worden gemeld, wat duidt op een wens tot integrale controle over alle gemeentelijke middelen. ---

Document

Dit document is een officiële circulaire van het Amsterdamse gemeentebestuur tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernboodschap is een instructie om alle gevallen van diefstal en vermissing van gemeentegoederen centraal te melden bij de afdeling Assurantiezaken en Wettelijke Aansprakelijkheid. De aanleiding is een gesignaleerde "ernstige" toename van het aantal diefstallen. De maatregel is bedoeld om een beter overzicht te krijgen ("oog op den gang van zaken") zodat er effectievere tegenmaatregelen genomen kunnen worden. Opvallend is dat de meldingsplicht ook geldt voor niet-verzekerde goederen en voor eigendommen van derden die de gemeente in bewaring heeft (zoals kleding in garderobes). Onderaan het document staat het stempel "Gezien" met verschillende handgetekende parafen en data, wat aangeeft dat het document door diverse functionarissen binnen een specifieke afdeling is gelezen en geaccordeerd.

Administratieve kaart/notitie, aangeduid als "bijblad".

Dit document is een ambtelijke mededeling betreffende een persoon genaamd Osbergen. De kernboodschap is dat deze persoon op 20 maart 1942 officieel is geschrapt ("afgevoerd") van de sollicitantenlijst voor een standplaats op de markt van het Waterlooplein. De notitie is geparafeerd door een ambtenaar (mogelijk Smit) en ondertekend door een verantwoordelijke functionaris genaamd Dekker. De zakelijke, bureaucratische toon is kenmerkend voor gemeentelijke administratie uit die tijd. De term "sollicitantenlijst" duidt erop dat er een wachtlijst of selectieprocedure was voor handelaren die een plek op de markt ambieerden.

Administratieve correspondentie / Memorie van toelichting betreffende een marktvergunning.

Het document is een formeel verzoek aan de inspecteur van het marktwezen om een uitzondering te maken op de geldende reglementen. De kern van de zaak is dat standplaatshouder W. Schaap (gevestigd op het Waterlooplein, plaats 22) hulp nodig heeft van zijn kleinzoon. De regels schreven destijds voor dat assistenten op de markt minimaal 18 jaar oud moesten zijn. De kleinzoon in kwestie voldoet blijkbaar niet aan deze leeftijdseis. De argumentatie voor de uitzondering is medisch van aard: de heer Schaap is zeer slechtziend ("zoo slecht van gezicht"). Hierdoor kan hij papiergeld niet van elkaar onderscheiden en is hij niet in staat diefstal vanaf zijn kraam op te merken. De administratieve verwerking laat een traag proces zien: het verzoek van februari wordt pas in april doorgezonden en begin mei voorzien van een positief advies ("m.i. geen bezwaar") door een ambtenaar genaamd de Boer, na raadpleging van een rapport van de Chef Marktwezen.

Ambtsbrief (afschrift van een origineel).

Deze brief is een formeel rapport van de gemeente Amsterdam aan de centrale visserijautoriteit over een overtreding van de distributievoorschriften. De viskoopman C. Schilder uit Volendam wordt ervan beschuldigd zijn toegewezen voorraad aal (paling) niet op de voorgeschreven marktlocatie (Jan Evertsenstraat, Amsterdam) te hebben verkocht. In plaats van de 20 kilogram (40 eenheden van 1/2 kg) aan het publiek te verkopen, heeft hij een deel aan zijn moeder gegeven en de rest laten roken voor eigen gebruik omdat hij op vakantie ging. De burgemeester verzoekt om sancties: het intrekken van zijn toewijzing (vergunning/quotum) bij de visafslag in Volendam. De toon is zakelijk en illustreert de strenge controle op de voedselvoorziening.

Voorblad of archiefomslag van een bijlage (bijblad).

Dit document dient als de administratieve 'voorkant' van een bijlage bij een dossier. Uit de genoteerde data en nummers valt het volgende af te leiden: * **Referentienummer:** Het dossiernummer waartoe dit bijblad behoort is "76 A / 114 / 4" uit het jaar 1942. De "M." voor het nummer kan staan voor "Ministerie" of een specifieke afdeling. * **Routing:** Het document is op 22 mei 1942 "doorgezonden", wat duidt op een verplaatsing tussen afdelingen of bureaus. * **Archivering:** De rode aantekeningen rechtsboven geven de definitieve verwerking aan. Het stuk is op 9 juni 1942 gemarkeerd voor "opbergen" na ontvangstregistratie (nummer 501). * **Formulier:** Het gebruik van "Alg. Zaken-Model No. 14" wijst op een gestandaardiseerd formulier van de rijksoverheid (waarschijnlijk het Ministerie van Algemeene Zaken). Het drukkersteken "7-'41" onderaan duidt erop dat deze specifieke batch formulieren in juli 1941 is gedrukt.

Administratief voorblad (bijblad) voor een dossier.

Het document fungeert als omslag of begeleidend schrijven voor een ambtelijk dossier. De kern van de tekst betreft een formeel verzoek van een persoon genaamd B. Dijkstra. Deze verzoekt om de officiële status van "kleinhandelaar in groenten en fruit". De vermelding "Van Weik. P.m." bovenaan de handgeschreven tekst verwijst waarschijnlijk naar de ambtenaar die de zaak in behandeling had of naar wie het stuk is doorgezonden. De datum "17/11" (17 november) en het jaartal 1942 wijzen op administratieve verwerking tijdens de bezettingsjaren. Het dossiernummer 26769/1 suggereert een omvangrijk archiefsysteem.

Document

Het document verslaat de administratieve afhandeling van een sanctie tegen A. J. Meeuwisse. Meeuwisse was ongeveer anderhalve maand voorafgaand aan dit schrijven uitgesloten van de "verdeeling" (het recht om goederen te ontvangen voor verkoop via het distributiestelsel) vanwege prijsopdrijving. Na ruggenspraak met de heer Visser van de Crisis Controle Dienst (C.C.D.) blijkt dat een ambtenaar uit Alkmaar, ondanks het opmaken van een proces-verbaal, heeft gepleit voor het opheffen van de schorsing. De reden hiervoor was dat het de eerste overtreding van de betrokkene betrof. De notitie in de kantlijn bevestigt dat Meeuwisse op 6 juli 1942 weer is toegelaten tot het distributiesysteem.

Administratief begeleidingsformulier of dossieromslag (Bijblad).

Dit document is een ambtelijk bijblad dat werd gebruikt voor de administratieve routering van dossiers binnen een gemeentelijke of politionele instantie in Amsterdam (gezien de verwijzing naar het Waterlooplein). De stempel "BIJBLAD VAN" duidt erop dat dit een toevoeging is aan een hoofdarchiefstuk met nummer 30/28/1. Opvallend zijn de data in het voorjaar van 1942. Op 20 april 1942 is het stuk doorgezonden, en op 5 mei 1942 is het ter kennisneming aangenomen door een zekere "Hr. Renz". De term "Gezien" met bijbehorende parafen wijst op een formele hiërarchische afhandeling. De afkorting "Insp." suggereert dat een Inspectie-afdeling bij het proces betrokken was.

Ambtelijk correspondentieblad (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document is een ambtelijk advies met betrekking tot de exploitatie van een marktplaats op het Waterlooplein in Amsterdam. Een zekere I. Muller, houder van voorkeurskaart nummer 195, heeft blijkbaar een verzoek ingediend (waarschijnlijk tot vrijstelling van leges of behoud van standplaats) met als argument dat er "geen handel" was. De ambtenaar J. Renz adviseert negatief op dit verzoek. Hoewel hij de bewering over de slechte handel niet direct kan weerleggen, voert hij aan dat Muller de toegewezen plaats tot dusverre nooit heeft gebruikt. Hij adviseert daarom om de voorkeurskaart in te trekken. De bureaucratische afhandeling is zichtbaar door de diverse data en parafen die aangeven dat het document langs verschillende afdelingen (Inspectie, Administratie Dagmarkten) is gegaan.

Handgeschreven memo op een officieel formulier (bijblad).

Dit document betreft een administratieve afhandeling van een aanvraag voor een fiets in oorlogstijd. De kern van de zaak is dat de firma Simplex (een bekende Nederlandse rijwielfabrikant) geen fietsen meer verhuurt en geen tweedehands modellen op voorraad heeft. De cliënt, Helsloot, krijgt het advies dat M.W. (waarschijnlijk de afdeling Maatschappelijk Werk) een aanvraag moet indienen bij de Distributiedienst. Helsloot stelt voor om zelf een tweedehands fiets aan te schaffen op kosten van M.W. Uit de kanttekeningen rechts blijkt dat de directie hiermee akkoord gaat, mits er een afbetalingsregeling wordt getroffen. Er is vastgelegd dat Helsloot gedurende 5 maanden 4 gulden per maand zal terugbetalen, beginnend op 15 juni 1942.

Document

Dit document is een ambtelijke afhandeling van een verzoek van standhouder M.J. van den Hoek. Vanwege zijn gezondheidstoestand vraagt hij toestemming om zich op de Amsterdamse Bloemenmarkt (plaats 28) te laten bijstaan of, indien nodig, volledig te laten vervangen door J. de Vries. De ambtelijke weg is als volgt te herleiden: 1. **25 maart 1942:** Het verzoek wordt geregistreerd en voor advies doorgezonden naar Inspecteur Bakker. 2. **1 april 1942:** Ambtenaar De Boer keurt het verzoek voorwaardelijk goed ("geen bezwaar"). De voorwaarden zijn dat de toestemming "tot wederopzegging" geldt en dat er een medische verklaring van de huisarts moet worden ingeleverd. 3. Er worden persoonsgegevens genoteerd van de beoogde assistent J. de Vries (geboren in 1907 en wonend in de Daniel Stalpertstraat in de Pijp). 4. **20 april 1942:** Er wordt bevestigd dat de benodigde stukken (waarschijnlijk de doktersverklaring) zijn ingeleverd.

Administratief dossierblad / registratieformulier (Bijblad).

Dit document is een ambtelijke registratie betreffende een ontheffing. Het betreft het "vrijstellen van verplichting tot innemen van een plaats op markt Waterlooplein". In die tijd was het voor markthandelaren verplicht om hun toegewezen plek daadwerkelijk te bezetten; het niet verschijnen zonder geldige reden kon leiden tot intrekking van de vergunning. De administratieve kenmerken (30/25/1 en 20/25/2M) wijzen op een systematische archivering binnen de gemeentelijke diensten van Amsterdam (waarschijnlijk de Marktwezen-administratie). De datum 4 mei 1942 markeert het begin van de procedure, terwijl de aantekening "9/5/42 HB" waarschijnlijk de voltooiing of verwerking door een specifieke ambtenaar aangeeft.

Kaart uit een administratief register (waarschijnlijk van de Dienst Marktwezen Amsterdam).

Dit document betreft de administratieve afhandeling van een verzoek van een marktkoopvrouw, B. Goldberg-Vischschraper, die een standplaats (nummer 79) had op het Amsterdamse Waterlooplein. De kern van de zaak is dat zij toestemming vroeg om haar kraam gedurende de gehele zomer van 1942 niet te hoeven bezetten ("uitstel van plaats bezetten"). De reactie van de ambtenaren (J. Renz en De Waal) is bijzonder hard en wantrouwend. Renz stelt dat zij door dit verzoek niet tot de "bona fide" (ter goeder trouw zijnde) kooplieden behoort en stelt de suggestieve vraag waar zij dan van leeft als zij niet op de markt staat. Het document eindigt met een definitieve afwijzing op 27 mei 1942, waarbij verwezen wordt naar een rapport van de 'chef marktwezen'. De rode aantekeningen links lijken de concepttekst voor de formele brief naar de betrokkene.

Document

Dit document is een officieel administratief "Bijblad" dat diende ter aanvulling op een lopend dossier over de distributie van goederen. De kernboodschap is de wijziging in de status van B.T. Koeleman, die zijn bedrijf in Diemen heeft verkocht. Hierdoor is hij niet langer gerechtigd om via de officiële overheidsdistributie (de "verdeellijst") goederen te ontvangen. Het onderwerp, "verdeeling Banden", specificeert dat het hier gaat om de schaarse toewijzing van rubberen banden voor voertuigen. De aantekening dat hij nu "rechtstreeks bij den grossier" kan bestellen, suggereert dat zijn bevoorrechte positie op de distributielijst is komen te vervallen en hij voortaan de reguliere (maar waarschijnlijk nog steeds streng gecontroleerde) handelskanalen moet volgen.

Intern administratief memorandum / begeleidend schrijven.

Dit document is een ambtelijke notitie die de afhandeling van een administratief dossier bevestigt. De kern van de zaak is de distributie van toegangskaarten voor de "C.M." (Centrale Markt) aan viskooplieden. De schrijver stelt vast dat de zaak hiermee is afgedaan ("afgedaan worden beschouwd"). Er is contact geweest met een zekere heer Tautenthoff, waarbij is besloten dat een formele schriftelijke beantwoording van zijn eerdere brief niet meer nodig is. De rode aantekening onderaan geeft aan dat de relevante lijst met namen is doorgestuurd naar een wethouder (mogelijk Wethouder Knop of een vergelijkbare naam). De toon is zakelijk en procedureel, typerend voor de gemeentelijke bureaucratie van die tijd. De diverse dossiernummers en doorverwijzingen wijzen op een strikte archivering.

Administratieve kaart/brief van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk Marktwezen).

Dit document betreft de administratie rondom een marktkoopman, **J. Schuitevoerder**, die een standplaats (nummer 109) had op het **Waterlooplein** in Amsterdam. De kern van de zaak is een verzuim: Schuitevoerder heeft zijn plek niet regelmatig bezet, waarvoor hij op 30 april 1942 een officiële waarschuwing kreeg. Schuitevoerder heeft vervolgens toegezegd dat hij vanaf 1 juni weer handel (voorraad/goederen) zal hebben. Een ambtenaar genaamd **J. Renz** adviseert de Inspecteur om hem tot die tijd uitstel te verlenen voor het fysiek bezetten van de plek. De definitieve beslissing onderaan (gedateerd 18 mei 1942) staat dit toe, mits de marktgelden (de wekelijkse kosten voor de plek) wel gewoon worden doorbetaald tijdens zijn afwezigheid. Het document toont de strikte bureaucratische controle op de markten tijdens de bezetting. De term "weer handel heeft" kan duiden op de groeiende tekorten en moeilijkheden om aan goederen te komen in die periode.

Administratief dossierstuk / interne notitie van de Gemeentelijke Marktdienst Amsterdam.

Het document is een verslag van een ambtenaar van de marktdienst (H. Renz) aan zijn inspecteur betreffende een verzoek van de koopman S. Altschüler. * **Klacht:** Altschüler wordt omschreven als een "zeer lastige koopman". De voornaamste grief is dat hij zijn toegewezen vaste plek op de markt van het Waterlooplein (gekoppeld aan voorkeurskaart 202) nauwelijks benut. Hiervoor was hij op 30 april reeds gewaarschuwd. * **Besluitvorming:** Op basis van het feit dat Altschüler zijn argumenten niet met bewijzen staaft, adviseert de marktdienst op 15 mei om zijn verzoek af te wijzen. Op 18 mei wordt dit bekrachtigd: Altschüler verliest zijn status als vaste kaarthouder. Indien hij weer wil handelen, moet hij de gehele inschrijfprocedure opnieuw doorlopen. * **Toon:** De toon is ambtelijk-streng en weinig empathisch, kenmerkend voor de harde bureaucratische controle op marktkooplieden in die periode.

Archiefkaart / Administratief bijblad (Alg. Zaken-Model No. 14).

* **S.Z. W.V. – Galerij:** Dit staat voor *Sociale Zaken, Werkverruiming*. De 'Galerij' verwijst naar de Galerij van het Paleis voor Volksvlijt in Amsterdam, waar destijds diverse gemeentelijke diensten waren gevestigd die belast waren met de administratie van de Joodse bevolking. * **D. Korper:** Het betreft David Korper (geboren 1888), een Joodse marktkoopman. De Valkenburgerstraat lag in het hart van de Joodse buurt. * **R.W.K.:** Afkorting voor *Rijkswerkkamp*. De notitie geeft aan dat de heer Korper per 30 april 1942 is overgebracht naar een werkkamp (onderdeel van de gedwongen tewerkstelling van Joodse mannen in Nederland). * **Vrijstellen van betaling:** Omdat de heer Korper in een werkkamp zit, kan hij zijn standplaats op het Waterlooplein niet meer gebruiken. De administratie (getekend door Smit op 4 juni 1942) besluit hem vanaf de datum van zijn vertrek (26 april) vrij te stellen van het staangeld. * **Doorgehaalde tekst:** De naam van J. van Hulst is doorgestreept, wat suggereert dat dit kaartje hergebruikt is of dat de informatie voor Korper in de plaats is gekomen van een eerdere mutatie.

Typschrift (doorslag) van een officiële brief.

In deze brief rapporteert de directeur van de Centrale Markt (te Amsterdam) aan de wethouder over de geleden "bezettingsschade". De kern van het schrijven is een financiële claim: de Duitse Weermacht maakt gebruik van terreinen en opslagruimten van de markt, maar de vergoeding die de bezetter hiervoor betaalt, ligt aanzienlijk onder de normale marktprijs (de commerciële huurwaarde). Het verschil tussen de normale huuropbrengsten en de feitelijke vergoeding van de Duitsers wordt hier geclaimd als vermogensschade. De directeur hanteert hierbij een formele indeling ("II a") die blijkbaar door de gemeente was vastgesteld in een eerdere circulaire. De drie genummerde punten onderaan zijn standaardverklaringen die nodig waren om voor eventuele compensatie of administratieve vastlegging in aanmerking te komen.

Ambtelijk bijblad/notitie op voorbedrukt formulier (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document is een interne ambtelijke notitie betreffende de distributie en controle van visleveringen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Uit de tekst blijkt dat M. Veltkamp telefonisch contact heeft gehad met M. de Han over een zekere Isendorp. Deze Isendorp levert vis aan specifieke "zaken" (waarschijnlijk winkels of instellingen). De essentie van de notitie is het handhaven van de regels: alle leveringen moeten via de officiële visafslag van Edam verlopen. Dit was noodzakelijk voor de kwantitatieve controle en administratieve vastlegging ("aanteekening"). Het document is gemarkeerd als "Spoed!", wat wijst op de prioriteit die werd gegeven aan de controle op voedselstromen. De afhandeling wordt geregistreerd onder de term "Indicatuur" (registratie van ingekomen/uitgegane stukken).

Administratief bijblad/memo (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document is een intern administratief memo betreffende de registratie van personen, vermoedelijk binnen een gemeentelijke instelling (zoals het Bevolkingsregister of de Distributiedienst) tijdens de Tweede Wereldoorlog. De correspondentie draait om het "afvoeren" (het uit de administratie verwijderen of uitschrijven) van Th. van Moukerken. Er is eerst sprake van een uitstel van 14 dagen (10 september), maar op 2 oktober wordt geconstateerd dat de termijn is verstreken zonder nader bericht, waarna de opdracht tot afvoeren wordt gegeven. Er is verwarring of discussie over de status van de echtgenote (mogelijk hertrouwd als J. Linshuis). De blauwe stempel van de Inspecteur bevestigt de definitieve afhandeling. De doorgehaalde regels onderaan suggereren een eerdere administratieve fout of een wijziging in de besluitvorming.

Administratief bijblad/notitiedocument (Alg. Zaken-Model No. 14).

* **V.K.K.:** Deze afkorting staat waarschijnlijk voor de *Vrijwillige Korpsen van de Kerken* of de *Vereniging Kindervakantiewerk*. Gezien de context van "W.plein" (mogelijk Willemsplein) en het niet kunnen "innemen van een plaats", kan dit verwijzen naar een standplaats voor een activiteit of distributiepunt. * **"Krijgt geen ijs":** In juli 1942 (hoogzomer) was ijs essentieel voor de koeling van waren. Het niet verkrijgen van ijs leidde ertoe dat men de toegewezen plaats niet kon innemen (waarschijnlijk voor een verkoopkraam of distributiepunt). * **Administratieve gang van zaken:** Het document toont een kortstondige correspondentie. Er wordt op 6 juli iets doorgezonden. De vraag "Opbergen?" suggereert dat de zaak als afgedaan wordt beschouwd omdat de activiteit niet doorgaat. Op 13 juli 1942 wordt dit bevestigd met de definitieve instructie "Opbergen". * **Drukwerkinfo:** De code onderaan ("7-'41") geeft aan dat dit specifieke formuliermodel in juli 1941 is gedrukt.

Administratieve notitie of archiefstuk (mogelijk van de gemeente Amsterdam of de Joodsche Raad).

Het document betreft een administratieve afhandeling van een verzoek tot "overschrijving" (verhuizing of herregistratie) van een persoon of gezin van de Gaaspstraat naar het Waterlooplein in Amsterdam. * **Verzoek:** Iemand vraagt om van de Gaaspstraat naar het Waterlooplein te mogen verhuizen. * **Beoordeling:** Ambtenaar Smit oordeelt op 27 juli 1942 negatief ("Aan verzoek kan m.i. niet worden voldaan"). * **Reden:** De reden voor afwijzing is puur bureaucratisch: "Waterlooplein is volgeboekt." * **Besluit:** De inspecteur (De Haan) heeft de beslissing gezien en akkoord bevonden. De grote rode aantekening "afwijzen" bevestigt het eindoordeel.

Document

Dit document is een officiële "beschikking" (besluit) uitgevaardigd door het Departement van Landbouw en Visscherij tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Het doel van de beschikking is het reguleren van de prijzen en de handel in zeevis. De tekst is verdeeld in vier paragrafen: 1. **Reeders en visschers (§ 1):** Bepaalt hoe prijzen aan de visafslag worden vastgesteld en verplicht hen tot het geven van een "overwicht" (extra gewicht ter compensatie) en het sorteren van de vis. 2. **Handelaren (§ 2):** Legt regels op aan de tussenhandel (groot- en kleinhandel) betreffende winstmarges, verpakking en het doorrekenen van kosten door commissiekoopers. 3. **Be- of verwerkte vis (§ 3):** Bevat specifieke prijsverhogingen die zijn toegestaan wanneer vis bewerkt is (bijv. gekopt, gefileerd, bevroren of in mooten gesneden). Er wordt specifiek verwezen naar kabeljauw en wijting. 4. **Slotbepaling (§ 4):** Geeft de officiële citeertitel ("Prijzenbeschikking 1942 Zeevisch") en regelt de inwerkingtreding. De toon is juridisch en dwingend, typerend voor de distributie- en prijsbeheersingsmaatregelen van de oorlogstijd. ---

Administratief memo / bijblad van een dossier.

Het document betreft een ambtelijke verificatie betreffende de inschrijving van een individu in de beroepsregisters van de vissector. De centrale vraag is of de heer **D. Peereboom** (geboren in 1893) geregistreerd staat bij de gemeentelijke visafslag. Uit de verschillende handgeschreven opmerkingen blijkt een traject van onderzoek: 1. Er wordt geconstateerd dat hij op de vismarkt (West) niet voorkomt. 2. Er wordt geadviseerd de **N.V.C.** (vermoedelijk de *Nederlandsche Volks-Cie* of een aanverwante organisatie) te berichten dat hij niet bij de visafslag ingeschreven staat. 3. Op 15 mei 1942 wordt dit officieel bevestigd als antwoord op een eerdere brief (no. 889). De verschillende parafen (o.a. 'de Haer' en 'vD') wijzen op een administratieve afhandeling door meerdere ambtenaren. Het gebruik van "Alg. Zaken-Model No. 14" duidt op een gestandaardiseerd proces binnen de gemeentelijke of provinciale administratie.

Administratief bijblad/geleidekaart (Alg. Zaken-Model No. 14).

* **Inhoud:** Het document is een administratieve kaart die betrekking heeft op **J. Italianander**, werkzaam op **plek 101 van het Waterlooplein** (de bekende Amsterdamse markt). * **Administratieve weg:** De kaart is op 21 juli 1942 doorgezonden en een dag later, op 22 juli 1942, voorzien van een notitie "advies" voor of door een "Hr. Remy". Het dossiernummer 30/38/1 duidt op een specifieke registratie in een groter archiefsysteem. * **Formulier:** Het gebruik van "Alg. Zaken-Model No. 14" wijst op een standaardformulier van de gemeentelijke of rijksoverheid. De code linksonder suggereert dat dit type formulier in juli 1941 in een oplage van 1000 stuks is gedrukt.

Administratief bijblad (Algemene Zaken Model No. 14).

Dit document is een administratief dossierblad dat fungeert als 'bijblad' voor het bijhouden van de status en acties rondom een specifiek dossier (nummer 53/1/1). De tekst "geen toegang bereid en niet op sollicitantenlijst" suggereert dat het dossier betrekking heeft op een persoon die ofwel om toegang tot een bepaalde dienst/locatie heeft verzocht, ofwel heeft gesolliciteerd naar een functie, maar niet is opgenomen in de selectie. De afkorting "vrs" wordt meermaals gebruikt bij data en staat zeer waarschijnlijk voor "verzonden". Er zijn verschillende stadia van verwerking zichtbaar: het doorzenden in 1941, de afwijzing/vaststelling in januari 1942, en de uiteindelijke administratieve afhandeling ("geboekt", "kennisgelegd"). De rode inkt annotatie is een typisch archiefkenmerk voor de definitieve opberglocatie of een vervolgnummer.

Handgeschreven conceptbrief of afschrift op officieel formulier (Alg. Zaken-Model No. 14).

Het document betreft een administratieve vastlegging van een financiële regeling binnen de vishandel tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het centrale punt is de verdeling van een 'inhouding' (een soort belasting of heffing) van 2 cent per halve kilo vis die op de vismarkt wordt verkocht. Er is besloten deze 2 cent te splitsen: 1. **1,5 cent (f 0,015):** Bestemd voor de vrachtkosten van de groothandelaren die de vis aanleveren. 2. **0,5 cent (f 0,005):** Bestemd voor een fonds dat de operationele extra kosten dekt. Hieronder vallen specifiek de inhuur van deskundigen voor de distributie van aal (paling) en de schoonmaakkosten van de markthal. Opvallend is de doorhaling waarbij "de exploitatie der gemeente Vischmarkt" wordt vervangen door de specifiekere term "verdeeling der visch aan de kleinhandelaren", wat duidt op een verschuiving van algemene marktkosten naar specifieke distributiekosten.

Officiële circulaire / Dienstbrief van de Gemeente Amsterdam.

* **Vorm:** Het document is een standaard administratief formulier van de gemeente Amsterdam, ingevuld met een schrijfmachine. De aanwezigheid van stempels en handgeschreven parafen duidt op een actieve administratieve verwerking. * **Inhoud:** De kern van de brief is een instructie om de afhandeling van schadeclaims bij diefstal van gehuurde fietsen te centraliseren. Voorheen leidde de decentrale afhandeling door verschillende diensten blijkbaar tot "moeilijkheden" (inconsistenties). Voortaan moet de afdeling Assurantiezaken en Wettelijke Aansprakelijkheid (Ass. Z. en W.A.) dit proces beheren. * **Annotaties:** De handgeschreven opmerking bovenin geeft aan naar welke ambtenaren (H. de Haan, Broese Jonkman en Hahn) een kopie is gestuurd. De notitie "C.S. Stadhuis" verwijst naar de Centrale Schrijfkamer.

Administratief verslag / Ambtelijke notitie op een standaardformulier.

Dit document bevat een negatief advies betreffende een aanvraag van C. Bos bij een "verdeelingscommissie". Tijdens de bezetting controleerden dergelijke commissies de distributie van schaarse goederen, vergunningen of brandstoffen. De kernpunten van de analyse zijn: * **Identiteit:** C. Bos claimt een "vischventer" te zijn, maar wordt door de commissieleden niet herkend als vakgenoot. * **Economische collaboratie:** Er wordt geconstateerd dat hij in 1940 vis van zijn pleegvader (Aan 't Rot) betrok om deze direct door te verkopen aan de "Duitsche weermacht". * **Bewijslast:** Omdat Bos geen administratieve bewijzen ("gegevens") kan overleggen van een legitieme eigen onderneming, acht de schrijver hem niet gerechtigd tot een officiële toewijzing. * **Conclusie:** Het verzoek wordt definitief afgewezen op basis van het ontbreken van beroepsmatige legitimiteit.

Administratieve kaart/formulier (Alg. Zaken-Model No. 14).

Het document is een interne administratieve kaart uit mei/juni 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. Het betreft een aanvraag voor een "aspirancie" (een soort leerling- of proefaansluiting/functie) voor J. Y. Cornelis, geboren op 23 januari 1910. De tekst noemt de Albert Cuypstraat (nummer 265), een bekende marktlocatie in Amsterdam. Er wordt advies gevraagd aan een zekere "Th. v. Moukerken" en verwezen naar een rapport van de "chef marktwezen". Het proces doorloopt verschillende stadia: van de initiële aanvraag op 21 mei tot de uiteindelijke akkoordbevinding op 23 juni 1942. De opmerking "Geen bezwaar" en "wordt verleend" duidt op een positieve beschikking.

Administratief voorblad of omslag (omslagvel).

* **Administratieve context:** Het betreft een officieel document van de afdeling "Algemeene Zaken". Het "Bijblad" duidt erop dat dit vel diende als toevoeging of begeleidend schrijven bij een bestaand dossier of een specifieke correspondentie. * **Registratie:** Het dossiernummer is "46A/130/1" uit het jaar 1942. De datum van doorzending is genoteerd als 11 mei 1942. * **Handgeschreven opmerkingen:** De tekst aan de rechterzijde lijkt instructies of observaties van een ambtenaar te bevatten. "Afwijklijk" en "Extra papier" suggereren dat de inhoud van het dossier niet standaard was. De vermelding "onbekend" kan slaan op een ontbrekende afzender of een niet-geïdentificeerd onderwerp. * **Drukgegevens:** De code onderaan ("7-'41") geeft aan dat dit specifieke formuliermodel in juli 1941 is gedrukt in een oplage van waarschijnlijk 1000 stuks.

Administratief bijblad of dossieromslag (Model No. 14) van het Departement van Algemene Zaken.

Dit document dient als administratieve geleidekaart voor een dossier, waarschijnlijk afkomstig van het Departement van Algemene Zaken. De datum 1942 plaatst het midden in de Tweede Wereldoorlog. * **Administratieve weg:** De stempel toont dat het stuk op 9 oktober is doorgezonden. Een potloodnotitie vermeldt dat een gerelateerd stuk (..582/1) "bij de directeur" ligt. * **Inhoudelijke notities:** De rode aantekeningen zijn essentieel. Ze wijzen op "bezwaren" en "moeilijkheden" (afgekort als *moeilykh.*) bij winkels in relatie tot "controlecentra". Dit duidt op de strikte regulering en distributiecontroles van die tijd. * **Besluitvorming:** De tweede rode bloknotitie suggereert een procesmatige stap: het onderzoeken van de mogelijkheid voor een "verhoor der vereniging". Op 15 oktober 1942 is de zaak definitief "met adv.[ies/iseur] besproken", wat wordt bevestigd door een paraaf.

Administratief rapport/notitie op een voorgedrukt formulier ("BIJBLAD VAN:").

Dit document betreft een correctie op een eerdere rapportage binnen de Amsterdamse ambtenarij tijdens de bezettingsjaren. Controleur Dijkema verduidelijkt dat hij niet 'L. Kool' van de Tugelaweg heeft gerapporteerd, maar Abraham Kool en zijn zoon Louis Kool van de Rapenburgerstraat. De aanleiding was een incident op het Amstelveld op 3 juni 1941, waarbij vader en zoon Kool "een plaats bezet hielden met kegelflesjes". Kegelflesjes werden in die periode vaak gebruikt als geïmproviseerde werpwapens tijdens rellen en confrontaties. Het document dient om de onterechte verdenking tegen L. Kool (van de Tugelaweg) weg te nemen, waarbij De Haan op 14 februari 1942 concludeert dat deze L. Kool in 1941 niet eens op de markt stond. De rode onderstreping van het adres in de Rapenburgerstraat benadrukt waar de daadwerkelijke gezochte personen woonden.

Administratieve kaart/notitieblad (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document betreft de afwijzing van een verzoek van een zekere heer Th. de Groot om zijn "vaste plaats" op het Amsterdamse Waterlooplein terug te krijgen. De correspondentie vindt plaats in juli 1942. De structuur van het document toont de ambtelijke gang van zaken: 1. **De aanvraag:** Een briefkaart van De Groot (ontvangen 23 juli). 2. **De interne besluitvorming (rechts):** Een ambtenaar noteert dat teruggave niet meer mogelijk is en adviseert "m.v.i. afwijzen" (mogelijk: *met verzoek in te stemmen: afwijzen*). 3. **Het concept-antwoord (links):** Een kladversie van de brief die naar De Groot gestuurd zal worden. 4. **De goedkeuring:** De inspecteur (De Haan) zet zijn stempel en handtekening voor akkoord.

Administratieve notitiekaart / Bijblad.

De notitie betreft de administratieve verwerking van zogeheten "Kringkaarten". De term "Kring" verwijst naar de organisatorische onderverdeling van de NSB (Nationaal-Socialistische Beweging). De instructie luidt dat deze kaarten na het vertrek van een persoon niet (automatisch) op de sollicitantenlijst geplaatst mogen worden. Dit wijst op een strikt administratief protocol waarbij lidmaatschapsgegevens en personeelswerving gescheiden bleven, of waarbij vertrekkende personen niet direct als herplaatsbaar werden beschouwd. De verschillende data tonen het administratieve proces: 1. **12 januari:** De initiële beslissing of instructie. 2. **14 januari:** Een verwijzing naar een "bronlijst" (mogelijk een lijst met mutaties of een personeelsregister). 3. **27 januari:** De definitieve afhandeling en archivering ("opgeborgen").

Administratief bijblad (Model No. 14) met handgeschreven kantoornotities.

Dit document toont het administratieve traject van een verzoek of dossier in januari 1942. De centrale mededeling luidt dat er geen "bruinhemden" meer worden verstrekt. Bruinhemden is de gangbare term voor de uniformen van de WA (*Weerbaarheidsafdeling*), de paramilitaire tak van de NSB. De schaarste aan materialen tijdens de bezetting leidde vaker tot stopzetting van de verstrekking van dergelijke uitrustingsstukken. De verschillende data en parafen laten een chronologisch proces zien: * **12 jan:** Ontvangst/doorzending van het dossier. * **14 jan:** Registratie op een "rollenlijst" (roll. l.). * **17 jan:** De inhoudelijke beslissing over de bruinhemden en de plaatsing op een sollicitantenlijst. * **20 jan:** Archivering van het document ("opgeborgen"). * **27 jan:** Finale controle-aftekening ("gk" staat waarschijnlijk voor "gezien kaart" of "gezien kantoor").

Administratief bijblad/interne notitie van een overheidsinstelling (mogelijk een gemeente of provincie).

Het document is een typisch voorbeeld van ambtelijke besluitvorming tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De kern van de notitie betreft het voorstel aan de wethouder om een vergunning in te trekken van een zekere **L.M. Geerling**. * **Besluitvorming:** Op 6 februari 1942 doet een ambtenaar (mogelijk De Haay) het voorstel. Enkele dagen later, op 10 februari, wordt er door de inspectie ("Insp") getekend. * **Opvolging:** Er zijn instructies voor de uitvoering: een "modelbriefje" moet naar "W.L.H." (mogelijk een afkorting voor een specifieke wethouder of afdeling) en er moet opdracht worden gegeven aan "manus" (waarschijnlijk een roepnaam voor een uitvoerend medewerker) om materialen die bij de vergunning horen te verwerken. * **Codering:** De vermelding "F X" en "m Z." aan de linkerzijde lijken interne verwijzingen of locaties voor materiaalverwerking te zijn. * **Z.O.Z.:** De afkorting "Zie Ommezijde" onderaan suggereert dat er op de achterkant van het blad verdere details of een definitief besluit staan.

Administratief bijblad (dossierstuk).

* **Formele kenmerken:** Het betreft een zogenaamd 'bijblad', gebruikt om aantekeningen, instructies of correspondentie bij een specifiek dossier (nummer 10/19/1) te voegen. De code "Alg. Zaken Model No. 14" duidt op een gestandaardiseerd rijksformulier. * **Handgeschreven toevoegingen:** * De potloodnotitie "Th. Müller" is waarschijnlijk de naam van de behandelend ambtenaar of een Duits functionaris (gezien het jaartal 1942). * De rode tekst bevat een kritische vraag over "verhuringen", wat wijst op een controleproces. * De blauwe tekst is een dwingende administratieve instructie ("Opzeggen creditrekening") gericht aan de boekhouding. * **Tijdsbeeld:** De data in 1942 vallen midden in de periode van de Duitse bezetting van Nederland. De zakelijke en bureaucratische aard van de instructies is kenmerkend voor de toenmalige overheidsadministratie.

Administratief bijblad of geleidekaart van een overheidsdossier.

* **Functie:** Dit document diende als een omslag of 'bijblad' om een specifiek dossieronderdeel (No. 100/3/19) te routeren binnen een overheidsapparaat. Het bevat instructies voor de behandeling van het bijgevoegde dossier. * **Personen:** De vermelding "mr. th. Jonkman" verwijst zeer waarschijnlijk naar de jurist en politicus mr. dr. B.Th. (Bart) Jonkman. Gezien de datum (1942) bevond hij zich in het bezette Nederland. * **Inhoudelijke focus:** Er is een duidelijke vraag over de "Vischmarkt" (vismarkt). De aantekening "herzien?" suggereert dat informatie over deze locatie of een dossier met die naam gecontroleerd moet worden. * **Groene notitie:** De groene tekst onderaan is deels cryptisch maar lijkt administratief-technisch van aard. Afkortingen zoals "v- hfd. kant." (van hoofdkantoor) en de verwijzing naar "patroonen" (mogelijk modellen of sjablonen) en codes ("M III - IV") wijzen op een specifiek archiverings- of registratiesysteem.

Getypte brief (doorslag/archiefexemplaar).

De brief is een zakelijk en formeel verzoek om documentatie. De afzender vraagt om 20 exemplaren van een specifieke beschikking (No. 285) die slechts een week eerder (10 augustus 1942) is uitgevaardigd. De kern van het document is de regulering van de visserijsector. De genoemde beschikking gaat over de vaststelling van maximumprijzen voor zeevis. Dit wijst op een strakke overheidscontrole op de voedselvoorziening en prijzen, wat kenmerkend is voor de distributie-economie tijdens de oorlogsjaren. De term "Nederlandsche Visscherijcentrale" (N.V.C.) duidt op het centrale orgaan dat toezicht hield op deze sector.

Archiefstuk/Dossieromslag (Alg. Zaken-Model No. 14).

* **Administratieve context:** Het betreft een officieel dossierstuk uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (gezien de datum 1941 in de drukcode en 1942 in de handschriften). * **Inhoud:** Het document dient als begeleidend schrijven voor een "roddelbriefje" (een anonieme aangifte of denunciatie). De instructie luidt "Spoed" en er wordt geadviseerd een afschrift te sturen naar de **C. C. C. D.** * **C. C. C. D.:** Dit staat waarschijnlijk voor de *Centrale Crisis Controle Dienst*, de instantie die tijdens de oorlog toezag op de naleving van distributievoorschriften en prijsbeheersing (economische delicten). * **H. D.:** Deze initialen verwijzen waarschijnlijk naar de persoon over wie het "roddelbriefje" gaat. * **Ondertekening:** Het stuk is op 15 juli 1942 afgehandeld of gezien door een ambtenaar genaamd 'de Haan'.

Ambtelijke notitie / Bijblad (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document is een ambtelijk verslag over de logistieke en economische problemen tijdens de bezettingsjaren in Nederland. De kernpunten zijn: 1. **Distributieproblemen:** Wanneer grossiers (groothandels) werden gesloten (vaak als strafmaatregel), werden hun "punten" (distributiequota) overgedragen aan andere grossiers. Deze gaven echter voorrang aan hun eigen bestaande klantenkring, waardoor de detaillisten van de gesloten zaken zonder voorraad kwamen te zitten. 2. **Sociale druk:** Er wordt melding gemaakt van een boycot tegen "aanbrengers" (vermoedelijk verklikkers of degenen die overtredingen meldden) door vakgenoten. 3. **Prijsbeheersing:** De grossiers die de extra quota overnamen, hielden zich vaak niet aan de wettelijk vastgestelde maximumprijzen. Zij zetten de illegale praktijken (zoals woekerwinsten of zwarte handel) van de gesloten voorgangers simpelweg voort.

Handgeschreven notitie op een voorgedrukt formulier (Bijblad).

De tekst is een ambtelijk advies of instructie betreffende de distributie van aal (paling). De schrijver ("de Haan") stelt dat de voorkeur uitgaat naar het aanvoeren van levende aal. Echter, er wordt direct een pragmatisch voorbehoud gemaakt: indien de weersomstandigheden of beperkingen in de transportmiddelen dit onmogelijk maken, moet men genoegen nemen met gerookte aal (die langer houdbaar is). De verantwoordelijkheid voor de uiteindelijke beslissing over de vorm van transport (levend versus gerookt) wordt expliciet bij de "visscherijcentrale" gelegd. Dit wijst op een centraal gestuurde voedselvoorziening waarbij logistieke afwegingen (bederfelijkheid versus kwaliteit) dagelijkse kost waren.

Document

Het document bevat een opeenvolging van administratieve handelingen in een kort tijdsbestek (september 1942). * **S.Z.**: Kan verwijzen naar de afdeling Sociale Zaken. * **Personen**: Er worden twee namen genoemd: A. Drukker (wonend aan het Waterlooplein 36) en Th. Perry. * **Kernboodschap**: De meest kritieke passage is "thans afvoeren", gedateerd op 9 september 1942. In de administratieve context van de bezettingstijd betekende dit meestal het verwijderen van personen uit de administratie vanwege deportatie of gedwongen vertrek. * **Locatie**: Het adres Waterlooplein 36 bevond zich in het hart van de toenmalige Joodse buurt in Amsterdam.

Administratief bijblad/notitieblokvel (Model No. 14 Algemene Zaken).

Dit document is een intern administratief formulier, waarschijnlijk van een gemeentelijke afdeling of een distributie-instantie. Het centrale onderwerp lijkt de regulering van werkzaamheden of vergunningen te zijn in relatie tot de voedselvoorziening (vis). * **Personen:** Er worden verschillende namen genoemd: Bakker (die opgeroepen moet worden), de Haan (ondertekenaar van de rode instructie), Verschueren, Jan Jonsen Klerk en Kuyper. * **Instanties:** "N.V.C." staat vermeld als bron voor een adres. Dit zou kunnen verwijzen naar de *Nederlandsche Volksdienst* (een nationaalsocialistische hulporganisatie) of, waarschijnlijker in deze context, een afkorting gerelateerd aan voedselcommissariaten of controle-instanties. * **Data:** Het proces loopt van 11 mei 1942 (doorzending) naar 28 mei (instructie tot oproep) tot 1 juni 1942 (daadwerkelijke oproep). * **Inhoud:** De onderste notitie is cruciaal; de afhandeling van de "zaak Kuyper" wordt afhankelijk gesteld van het moment dat een visser weer vis levert aan de visafslag. Dit duidt op de strikte controle op de economie en voedseldistributie tijdens de oorlogsjaren.

Reglementaire publicatie / Instructieblad (pagina 4 en 5).

Dit document bevat de gedetailleerde uitvoeringsvoorschriften voor de handel, verhuur en het transport van gebruikte machines in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn: 1. **Strikte Regulering:** Er geldt een algemeen verbod op de overdracht van machines zonder expliciete vergunning van het 'Bureau voor de Metalen-Verwerkende Industrie'. Dit duidt op een centrale sturing van productiemiddelen. 2. **Onderscheid in Bestemming:** Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen de "Nederlandsche behoefte" (Sectie D) en leveringen aan de "Duitsche Weermacht" (Sectie E). Voor die laatste categorie gelden specifieke formulieren (GMVW). 3. **Logistieke Controle:** Voor nagenoeg elk transport is een "vervoerbewijs" nodig (Sectie F). Dit diende om de beweging van kapitaalgoederen te monitoren en te voorkomen dat machines aan het zicht van de bezetter werden onttrokken. 4. **Financiële Lasten (Consentgeld):** De overheid hief een percentage (2% bij verkoop, 5% bij verhuur) op deze transacties om de bureaucratische kosten te dekken. 5. **Handhaving:** De tekst waarschuwt voor strafrechtelijke vervolging via het "Economisch Sanctiebesluit 1941", een streng instrument dat tijdens de bezetting werd gebruikt om de distributie-economie te handhaven.

Administratieve notitie / memorandum op een voorgedrukt formulier ("Alg. Zaken Model No. 14").

* **Inhoud:** De notitie betreft een individu genaamd Eckhardt, die op 16 januari 1942 is geregistreerd op een sollicitantenlijst voor het verkrijgen van een vrijstellingskaart ("vrijst. kaart"). De opsteller (Stienstra) meldt dat de uitgifte van deze kaarten voorlopig is gestaakt. * **Terminologie:** "Sollic. lijst" staat voor sollicitatie- of sollicitantenlijst. "Vrijst. kaart" is de gangbare afkorting voor vrijstellingskaart. De aantekening "v. opgelegd" (vidi, opgelegd) betekent dat het stuk gezien is en gearchiveerd kan worden. * **Personen:** De geadresseerde is "Mr. Broek" (waarschijnlijk een meester in de rechten). De afzender is Stienstra, vermoedelijk een ambtenaar bij de betreffende dienst.

Brief (handgeschreven kopie of minuut).

* **Taal en Stijl:** Het document is geschreven in formeel, ambtelijk Nederlands ("heb ik de eer U te berichten"). Het handschrift is een vlot currens, typisch voor administratieve correspondentie uit die tijd. * **Inhoud:** De brief dient als ver tekst op een vraag van de Nederlandsche Akkerbouw Centrale (NAC) over aardappelleveringen uit mei 1940. De schrijver benadrukt dat zijn dienst enkel de financiële afwikkeling (ontvangst van gelden, betaling van vrachtkosten en verrekening met de Centrale) heeft verzorgd. Er is een geschil of onduidelijkheid over gemerkte zakken waarin de aardappelen geleverd zouden zijn; de schrijver stelt dat zijn dienst deze zakken niet heeft gehouden en dat er geen bewijs is voor het gebruik van dergelijke zakken in de betreffende correspondentie. * **Opvallend:** De verwijzing naar mei 1940 (de maand van de Duitse inval in Nederland) suggereert dat de administratieve nasleep van leveringen uit de chaotische begindagen van de bezetting nog jaren voortduurde.

Archiefomslag of bijblad voor een dossier.

* **Administratieve markeringen:** De grote rode letter **"G"** duidt hoogstwaarschijnlijk op de classificatie 'Geheim'. Dit was een standaardpraktijk in de Nederlandse overheidsadministratie om gevoelige dossiers te markeren. * **Statusnotities:** De tekst **"afgedaan"** in rood potlood geeft aan dat de betreffende zaak is afgehandeld. De afkorting **"dubb. bew."** staat vermoedelijk voor "dubbel bewaard" (gearchiveerd in tweevoud) of een verwijzing naar bewijsstukken. * **Registratie:** Het kenmerk **"M. No. 46A/138/1"** verwijst naar het specifieke dossiernummer in de reeks van het betreffende departement. De datum **"11/5-'42"** markeert het moment van doorzending binnen de administratieve keten. * **Model:** Het formulier is een standaardmodel van het departement van **Algemeene Zaken**, gedrukt in een oplage van 1000 stuks in juli 1941 (7-'41).

Administratief bijblad of dossieromslag.

* **Administratieve ordening:** Het document dient als een 'bijblad', wat wijst op een aanvulling op een hoofddossier. Het dossiernummer "30/49/1" is prominent aanwezig, zowel in het kader als groot in rood potlood, wat duidt op de primaire archiefingang. * **Persoons- en locatiegegevens:** De notitie "A. Zwart. pl. 132 Waterlooplein" verwijst zeer waarschijnlijk naar een persoon (A. Zwart) met een specifieke standplaats (plaats 132) op de Waterloopleinmarkt in Amsterdam. * **Datering:** De datum 13 augustus 1942 ("13/8 1942") valt midden in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode werd de administratie rondom markten en ondernemers, zeker op het Waterlooplein (gelegen in de voormalige Joodse buurt), streng gecontroleerd door de bezettingsautoriteiten en de gemeente. * **Formulierkenmerken:** Het modelnummer "Alg. Zaken-Model No. 14" en de drukcode onderaan ("7-'41") wijzen op een gestandaardiseerd gemeentelijk formulier dat in juli 1941 is gedrukt.

Bureaucratische correspondentie / ambtelijke notitie (Bijblad).

Het document betreft de uitsluiting van een zekere heer P.P. Rustenburg van de officiële voedseldistributie in Amsterdam voor onbepaalde tijd. De directe aanleiding voor deze maatregel is dat Rustenburg is begonnen met het verhandelen van groenten en fruit. Hij beschikt hiervoor over een officiële "erkenning" van de N.G.C. (Nederlandse Groenten- en Fruitcentrale). Omdat hij nu zelf handelaar is en via die weg toegang heeft tot levensmiddelen, verliest hij zijn recht op reguliere toewijzingen via de distributie, specifiek genoemd wordt hier een toewijzing voor mosselen. De rode kanttekening van de "Staf v Handhaving" onderstreept de controlerende rol van de overheid. De vraag over "gebrek v goede wandel" suggereert dat er ook twijfels waren over de integriteit of het algemene gedrag van de betrokkene, wat vaak een rol speelde bij het al dan niet toekennen van vergunningen of distributierechten tijdens de oorlogsjaren.

Administratief omslagvel of bijblad.

Dit document diende als administratief hulpmiddel om een dossier of een specifieke set documenten te identificeren en de route binnen de bureaucratie te markeren. * **Referentienummer:** Het dossiernummer is genoteerd als `100 / 4 / 1 / 1942`. * **Verwerking:** De datum `27/1-’42` achter "DOORGEZONDEN" geeft aan wanneer het stuk is doorgestuurd naar een volgende instantie of persoon. * **Handgeschreven notitie:** Het woord in het midden (`buys`) is waarschijnlijk de achternaam van een behandelend ambtenaar of de naam van de ontvanger binnen de organisatie. * **Formulierbeheer:** De code linksonder (`10.000-10-1937-1016`) is een typisch drukkerijkenmerk van de overheid. Het geeft aan dat dit specifieke formulier (Model No. 14) is gedrukt in oktober 1937 in een oplage van 10.000 exemplaren. Dit suggereert dat men aan het begin van de oorlog nog gebruikmaakte van vooroorlogse voorraden kantoormateriaal.

Administratieve notitie/correspondentie op een voorgedrukte kaart (Alg. Zaken Model No. 14).

Dit document betreft een vergunningsaanvraag uit het oorlogsjaar 1942. Mevrouw J.H. ten Doesschate - Stork, die aan de Albert Cuypstraat woonde, heeft een kar gekocht en vraagt toestemming om deze te gebruiken voor het uitventen van groenten op diezelfde straat (de bekende Albert Cuypmarkt). De bureaucratische gang van zaken is duidelijk zichtbaar: 1. **Aanvraag/Doorzending:** Gestart op 20 maart 1942. 2. **Adviesaanvraag:** De heer Van Haerkerken vraagt om advies aan de inspecteur. 3. **Inspectie:** Inspecteur Dekker onderzoekt de zaak en adviseert positief: hij ziet geen bezwaar in het verlenen van een vergunning voor het gebruik van haar eigen marktwagen. 4. **Tussenstap:** Er is een notitie om haar op 7 april op te roepen. 5. **Definitief besluit:** Op 9 juni 1942 geeft de "Chef marktwezen" officieel groen licht ("Geen bezwaar").

Administratieve fiche of dossieromslag (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document fungeert als een administratief spoor voor de behandeling van een dossier, waarschijnlijk betreffende een sollicitatie. Uit de aantekeningen kan een chronologie worden opgemaakt: 1. **29 mei 1942:** Het bijblad wordt doorgezonden naar een volgende afdeling of functionaris. 2. **1 juni 1942:** Er wordt genoteerd dat de betrokkene "één dezer dagen" is opgeroepen (mogelijk voor een gesprek). 3. **5 juni 1942:** De zaak wordt als "afgedaan" beschouwd. De persoon in kwestie is officieel ingeschreven op de sollicitantenlijst van de afdeling "Augustinaat". 4. Ten slotte is het document geparafeerd of ondertekend door de inspecteur ter goedkeuring van de gevolgde procedure.

Bijblad / Dossieromslag (Algemene Zaken Model No. 14)

Dit document is een administratief "bijblad", gebruikt als voorblad of routeformulier voor een dossierstuk. De centrale tekst in het kader linksboven bevat het dossiernummer (23/17/1/1942) en een datum van verzending (6 februari 1942). De handgeschreven notities wijzen op een personeels- of sollicitatieprocedure. De teksten "Op sollic. lijst" en "Is op sollicitantenlijst opgenomen" duiden aan dat het bijbehorende document (waarschijnlijk een sollicitatiebrief) is verwerkt in een centraal register van werkzoekenden. Het woord "opgeborgen" (meerdere malen genoteerd) geeft aan dat de administratieve handeling is voltooid en het stuk naar het archief kan.

Officiële brief van de gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief is een formele goedkeuring van de burgemeester aan de directeur van het Marktwezen om de aanvoer van aal op zondag stop te zetten. Hierdoor hoefde de gehele vismarkt op zondagen niet langer geopend te zijn. * **Referentie:** Er wordt verwezen naar een eerdere brief van de Dienst van het Marktwezen van 6 oktober 1942. * **Effectiviteit:** De maatregel ging in op 11 oktober 1942, de dag vóór de dagtekening van deze bevestigingsbrief (met terugwerkende kracht of als schriftelijke bevestiging van een mondeling besluit). * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke formele ambtelijke spelling ("den heer", "vischmarkt", "zoodat"). * **Ondertekening:** De brief is ondertekend door Edward Voûte, die tijdens de bezetting door de Duitsers was aangesteld als burgemeester, en de gemeentesecretaris J.F. Franken.

Archiefomslag of bijblad voor een administratief dossier.

* **Administratieve procesgang:** Het document toont een snelle opeenvolging van handelingen in februari 1942. Op 11 februari wordt het dossier doorgezonden, op 12 februari volgt een aantekening over de stand van zaken, op 16 februari een nieuwe registratie (St D) en op 17 februari een laatste aftekening. * **Inhoudelijke betekenis:** De notitie "geen exp. kaarten worden uitgereikt" duidt waarschijnlijk op de opschorting van de uitgifte van bepaalde officiële documenten. Gezien de afkorting "exp." kan dit duiden op *exportkaarten* of wellicht *expertise-kaarten*. * **Persoonsnamen:** Er wordt gerefereerd aan een persoon genaamd "Klemm" die op een "soll. lijst" (sollicitantenlijst) is geplaatst. Dit suggereert dat het dossier betrekking heeft op een personeelsaanstelling of een aanvraag voor een functie binnen de overheid. * **Referentienummers:** Het dossiernummer verspringt van 53/18/1 naar 53/18/2 M, wat duidt op een vervolgstuk of een nieuwe fase in de behandeling.

Officieel rapportformulier (Rapport C.C.C.D.).

Dit document is een ambtelijk rapport van de Centrale Controle Dienst (C.C.C.D.) uit de Tweede Wereldoorlog. Het betreft een administratieve verificatie van visventers uit Huizen. De kern van de rapportage is de vaststelling dat een groep specifieke handelaren uit Huizen niet voorkomt op de lokale verdeellijst van de visafslag in hun eigen woonplaats. Dit had direct gevolg voor de distributieketen: omdat zij niet in Huizen geregistreerd stonden voor toewijzingen, mochten zij hun handelswaar (vis) uitsluitend betrekken via de Amsterdamsche Vischafslag, waar zij wel officieel stonden ingeschreven. De afkorting "D.L." in de tekst verwijst naar de 'Districtsleider' van de C.C.C.D., die de opdracht tot dit onderzoek had gegeven. De nauwkeurige registratie van adressen en namen was essentieel voor de strakke distributie- en prijsbeheersing die de bezetter en de Nederlandse overheden in oorlogstijd hanteerden.

Administratief bijblad/notitieblad van de Gemeente Amsterdam (waarschijnlijk Afdeling Marktwezen).

Het document bevat de administratieve afhandeling van een verzoek van de heer I. Rocher, woonachtig aan de Gaaspstraat 16 te Amsterdam. Hij had een verzoek ingediend voor de aanschaf van een "eigen marktkraam". Uit de handgeschreven notities blijkt een proces van interne advisering: 1. **30 maart 1942:** Het dossier wordt voor advies aan Van Meerkerken gezonden. 2. **16 april 1942:** Een inspecteur (Smit) tekent aanvankelijk bezwaar aan, maar krabbelt later terug ("nader geen bezwaar"). Hij merkt op dat het huidige marktbewijs van de verzoeker is opgeheven. De tekst onderaan dit blokje fungeert waarschijnlijk als concept voor een antwoord aan de verzoeker. 3. **22 april 1942:** Een andere functionaris (mogelijk de chef) concludeert op basis van een rapport van de marktopzichter dat er geen bezwaar is tegen het inwilligen van het verzoek. 4. **25 april 1942:** De zaak wordt afgerond met het opstellen van een "modelbriefje".

Handgeschreven rapport/brief op een officieel formulier.

* **Inhoud:** Jac. Stam rapporteert een probleem met een levering van gerookte paling door de firma Joh. Sterk. Er zijn vier kistjes van elk 12 pond ontvangen. Twee kistjes waren geprijsd op 0,88 gulden per pond en twee op 1,22 gulden per pond. Stam stelt vast dat de duurdere paling kwalitatief ondermaats is ("veel te licht van gewicht", refererend aan de grootte van de vissen) om voor de hoge prijs te worden uitgegeven. Hij heeft daarom besloten alle 24 pond tegen het lage tarief van 0,88 te distribueren en adviseert dat de leverancier de vis beter moet sorteren. * **Terminologie:** Het symbool "#" wordt hier gebruikt als afkorting voor 'pond'. Het woord "uitgedeeld" suggereert een distributie- of rantsoeneringssysteem in plaats van vrije verkoop. * **Handschrift:** Het handschrift is een vlot, hellend cursief (Latijns schrijfschrift), typisch voor de eerste helft van de 20e eeuw. Het is goed leesbaar.

Administratief dossierstuk / intern memo.

* **Inhoud:** Het document is een intern advies of besluit over de betalingsverplichting van een marktkraamhoudster, mevrouw H. Stok-Levie. Zij maakte voorheen gebruik van een marktplaats, maar is blijkbaar opgenomen in een ziekenhuis. * **Besluit:** De ambtenaar stelt voor haar vrijstelling van 'marktgelden' (staangeld voor de markt) te verlenen voor de duur van haar ziekenhuisopname. De voorwaarde is dat er een officiële verklaring van de directie van het ziekenhuis wordt overlegd. * **Administratieve aanduiding:** De aantekening "Modelbriefje" suggereert dat de formulering van dit besluit diende als standaardtekst voor vergelijkbare gevallen.

Document

* **Inhoud:** De notitie betreft de afhandeling van een verzoek om restitutie (terugbetaling) van betaald ventgeld. Omdat het onduidelijk is hoe lang de "verdeeling van melk" (distributie/rantsoenering) zal duren, kan er geen gebruik worden gemaakt van de ventvergunning. De aanvrager krijgt het advies het verzoek om terugbetaling opnieuw in te dienen na afloop van de termijn waarvoor al betaald is (mei 1943). * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands uit de eerste helft van de 20e eeuw ("naar aanleiding van", "restitutie", "m.b.t."). * **Correcties:** Er zijn duidelijke doorstrepingen zichtbaar waarbij namen of zinsdelen zijn gecorrigeerd tijdens het schrijven, wat wijst op een kladversie of een direct genoteerd besluit op de kaart.

Administratief bijblad/notitieformulier.

Dit document is een intern administratief memo, vermoedelijk van een gemeentelijke afdeling Algemene Zaken in Nederland tijdens de Duitse bezetting. Het handelt over het verzoek van een zekere **S. de Rood**. De kernpunten van de analyse zijn: 1. **Status van de ondernemer:** De aanvraag van De Rood wordt afgewezen omdat zijn zaak "geliquideerd" is. In de context van 1942 duidt dit vrijwel zeker op de gedwongen liquidatie van Joodse bedrijven door de bezetter (Arisering). 2. **Sociale stratificatie:** Een ambtenaar (met initialen Hvd) merkt op dat De Rood "geen zaak" had maar een "venter" (straatverkoper) was. Dit werd blijkbaar gebruikt als argument om zijn betrokkenheid bij de distributie te ontzeggen. 3. **Segregatie in de voedselvoorziening:** De laatste alinea is historisch zeer relevant. Het stelt dat de levering van groente en aardappelen voor de "joodsche bevolking" centraal geregeld wordt door een "combinatie van kleinhandelaren". Dit getuigt van de toenemende isolatie en aparte behandeling van Joodse burgers in de primaire levensbehoeften. 4. **Bureaucratische controle:** De notities over "erkenningskaarten", "toegangsbewijzen" en het "kaartenkantoor" tonen het fijnmazige systeem van vergunningen en controle aan waaraan burgers, en in het bijzonder Joodse burgers, onderworpen waren.

Administratieve correspondentie (memo/bericht).

Het document is een korte zakelijke mededeling betreffende de voorraad van een specifiek artikel: **gekookte lijnolie**. * **Inhoud:** De afzender (ondertekend met "D. D.") reageert op een eerdere aanvraag van 9 april 1942. Hij rapporteert dat er op zijn afdeling nog slechts 6 liter gekookte lijnolie aanwezig is. * **Annotaties:** Er zijn diverse administratieve aantekeningen gemaakt. De groene notitie aan de rechterkant lijkt een samenvatting of verificatie voor een andere afdeling, waarin wordt bevestigd dat van de gevraagde artikelen alleen deze 6 liter aanwezig zijn. De rode cijfers bovenaan duiden op een dossierclassificatie of archiefnummer. * **Materiaal:** Het is geschreven op een gestandaardiseerd formulier ("Model No. 14") van het departement of de gemeente "Algemeene Zaken".

Administratieve notitie op een voorgedrukt formulier ("Alg. Zaken Model No. 14").

Dit document betreft een ambtelijke notitie over de overschrijving van een marktvergunning. Het verzoek houdt in om een standplaats op de markt van het Waterlooplein, die op dat moment op naam staat van een vrouw (R. Witsenhausen-Millenaar), over te zetten op naam van een man (Hr. M. Haar). De verschillende krabbels en data tonen de bureaucratische gang van zaken: * **20/2 en 27/2:** De initiële correspondentie en verzending. * **4/3 en 5/3:** Interne behandeling waarbij wordt besloten de zaak een week aan te houden ("aanhouden") omdat er een nieuw verzoek wordt verwacht. * **30/11:** De uiteindelijke afhandeling ("Afgedaan").

Administratieve kaart / bijblad (Model No. 14).

* **Inhoud:** Het document betreft een statusmelding of inspectierapport over "Kruishekken" (mogelijk kruislingse barrières, hekken of wegversperringen) op diverse locaties. De melding stelt vast dat deze objecten niet "weer vertrokken" zijn. In deze context betekent "vertrokken" waarschijnlijk verplaatst, vervormd of uit het lood geslagen (vergelijkbaar met het 'trekken' van hout). * **Administratieve proces:** Het formulier dient als "Bijblad" voor dossier 53/24/1. Het werd op 4 maart doorgezonden en op 6 maart voorzien van een aanvullende notitie en een nieuw referentienummer (53/24/2). * **Terminologie:** De afkorting "vobb. lijst" is ongebruikelijk, maar zou kunnen staan voor een "voorlopige" lijst of een specifieke inventarislijst voor objecten in de openbare ruimte. De datum "5/3-41" verwijst mogelijk naar een eerdere inspectieronde van precies een jaar eerder, ter vergelijking van de toestand. * **Handen:** Er zijn minimaal twee verschillende handschriften te onderscheiden: de hoofdaantekening en de latere toevoeging rechtsonder met de paraaf "JS".

Administratief bijblad (formulier) met handgeschreven aantekeningen.

* **Inhoud:** Het document registreert de opvolging van een officiële oproep. Een persoon werd opgeroepen voor 25 juni 1942, maar verscheen niet ("is niet komen opdagen"). Later, op 2 juli 1942, wordt de zaak als "afgedaan" genoteerd omdat de betrokkene schriftelijk heeft gereageerd op de oproeping voor de Beethovenstraat. * **Kernpunten:** * De term **"Afgedaan"** is onderstreept, wat duidt op de administratieve afsluiting van dit specifieke actiepunt. * De zinsnede **"Wenscht geen plaats voor opbergen"** is opmerkelijk. Dit kan verwijzen naar een aanbod of eis voor de opslag van inboedel of bagage, wat gebruikelijk was bij gedwongen verhuizingen of deportaties in deze periode. De betrokkene geeft aan hier geen gebruik van te willen maken.

Officiële brief van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief is een formele goedkeuring van de wethouder aan de directeur van het Marktwezen. Het betreft een correctie op een bestaande "verdeelregeling" (distributieregeling) met betrekking tot levensmiddelen. * **Administratieve context:** De brief verwijst naar een eerdere correspondentie van 10 november 1942 (No. 46B/2/5 M), die blijkbaar ook was goedgekeurd door de Gemeentelijk Adviseur voor de Voedings- en Distributieaangelegenheden. Dit wijst op een strakke hiërarchie en controle op de voedselvoorziening. * **Ondertekening:** De brief is ondertekend door W.J. van de Woestijne. Hij was een NSB-wethouder die tijdens de bezetting door de Duitsers was aangesteld. * **Terminologie:** Termen als "verdeelregeling" en "Voedings- en Distributieaangelegenheden" zijn typerend voor de bureaucratie rondom de schaarste-economie in oorlogstijd.

Archiefkaart / Administratief bijblad (Model No. 14).

Dit document is een administratieve registratiekaart die werd gebruikt om de voortgang en besluitvorming rondom een specifiek dossier of binnengekomen stuk te bewaken. In dit geval betreft het een sollicitatie. * **Chronologie:** Op 5 maart 1942 is de sollicitatie geregistreerd ("en soll. gepl.", waarbij *soll.* staat voor sollicitatie en *gepl.* voor geplaatst of gepland). Op 6 maart is door een functionaris besloten dat een "kennisbezoek" (kennismakingsgesprek) op dat moment "niet wenschelijk" is. Deze beslissing is direct op de oorspronkelijke sollicitatiebrief aangetekend. Op 7 maart is dit bijblad (of het gehele dossier) doorgezonden voor verdere verwerking of archivering. * **Taalgebruik:** Er wordt gebruikgemaakt van de vooroorlogse spelling (spelling-De Vries en Te Winkel), herkenbaar aan woorden als "voorloopig" en "wenschelijk" (met -isch en de buigings-n). * **Formulierbeheer:** Het formulier zelf stamt uit een drukoplage van oktober 1937 ("10-1937"), wat aantoont dat de Nederlandse bureaucratie tijdens de bezetting gebruik bleef maken van bestaande voorraden kantoormateriaal.

Archief-bijblad / routingstrook (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document is een administratief bijblad dat werd gebruikt om de voortgang en afhandeling van een specifiek dossier te registreren binnen een Nederlandse overheidsinstantie (waarschijnlijk het Ministerie van Algemene Zaken, gezien de modelnaam onderaan). De belangrijkste administratieve handelingen die genoteerd zijn: 1. **Dossieroverdracht:** Op 24 april 1942 is dossier $2^c/15/1$ doorgezonden. 2. **Ontvangst:** Op 28 april 1942 zijn een "oproep en brief" retour ontvangen. 3. **Besluitvorming/Mededeling:** Er is vastgesteld en gecommuniceerd dat er geen "groentebakken" meer worden verstrekt. Dit wijst op een wijziging in de distributie of toewijzing van hulpmiddelen. 4. **Archivering:** Op 1 mei 1942 is de instructie gegeven het stuk op te bergen (te archiveren), wat de afsluiting van deze specifieke handeling markeert.

Ambtelijke correspondentie / intern memorandum (Model No. 14 Algemene Zaken).

* **Inhoud:** Het document is een administratief verslag over de toewijzing van een marktplaats aan een zekere heer Th. Reyniga op de markt in de Beethovenstraat. Het volgt de correspondentie vanaf de initiële aanvraag (23 juni) tot de uiteindelijke bevestiging van inschrijving (13 juli). * **Handschrift:** Het betreft een typisch ambtelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. De rode aantekeningen zijn instructies voor actie ("oproepen"), terwijl de tekst onderaan de formele afhandeling weergeeft. * **Administratief proces:** De stempel "Doorgezonden" en de diverse data tonen de weg die het document door de bureaucratie heeft afgelegd. De ambtenaar 'de Haan' lijkt verantwoordelijk voor de uitvoering en controle.

Handgeschreven ambtelijke notitie op een voorgedrukt bijblad.

* **Inhoud:** De notitie stelt een vraag over een te betalen vergoeding aan een persoon of firma genaamd "Sterk". De reden voor de vergoeding is het "ontbreken van 25 pond aal" (paling). De schrijver vraagt zich af wat het tarief per pond moet zijn (f .... ?). * **Besluitvorming:** Onder de vraag wordt direct het besluit of advies genoteerd: "Zoo ja! aan Sterk de betaling adviseeren". Dit wijst op een interne afhandeling waarbij de beslisser direct instructies geeft. * **Administratieve afhandeling:** Er wordt een specifieke instructie gegeven voor de administratie: de afdeling "Boekhouding" moet een afschrift van het betaalstuk ontvangen. * **Handschrift:** Het betreft een vlot geschreven, ambtelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw.

Ambtelijke correspondentie / intern memo van de gemeente Amsterdam (Afdeling Marktwezen).

Dit document is een typisch voorbeeld van de ambtelijke molen binnen de gemeente Amsterdam tijdens de vroege jaren '40. De kern van de zaak is de intrekking van een marktvergunning van de heer M.J. Dinkeloo, wonende aan de Van der Hoopstraat 33 (in de Staatsliedenbuurt). De heer Dinkeloo had sinds november 1938 toestemming om kramen te plaatsen op drie specifieke locaties: de Lindengracht, de Jacob Catskade en de Westerstraat. Dit waren (en zijn) belangrijke marktlocaties in en rond de Jordaan. Omdat hij zijn bedrijf per 15 juni 1942 heeft stopgezet, moet de vergunning formeel worden beëindigd door het college van Burgemeester en Wethouders. De annotaties bovenin tonen het interne traject: van de bespreking van het voorstel op 16 juli tot de definitieve vastlegging op 20 juli.

Administratieve notitie/verslag op een officieel bijblad ("Alg. Zaken Model No. 14").

Het document is een ambtelijk verslag betreffende een klacht van een zekere A. Veldman over de toewijzing van mosselen. De kern van de zaak is de prioritering in de distributie: handelaren die reeds vóór het seizoen 1940-1941 actief waren, kregen een groter quotum toegewezen dan nieuwkomers. Veldman wordt aangemerkt als een nieuwkomer. Opvallend is de woordkeuze van de ambtenaar: hij stelt dat Veldman door derden is "opgepruit" (opgestookt) om een klacht in te dienen. Dit duidt op een vermoeden van georganiseerde onvrede onder de venters. Veldman kon echter geen specifieke feiten aandragen om zijn klacht kracht bij te zetten. De marginale aantekeningen tonen de administratieve afhandeling: het dossier werd voor advies naar een inspecteur gestuurd en Veldman werd opgeroepen voor hoorzittingen op 21 en 26 januari 1942.

Dossieromslag of administratief schutblad (waarschijnlijk onderdeel van een groter archiefdossier).

Dit document is een administratief voorblad uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland. De aanduiding "Alg. Zaken-Model No. 14" geeft aan dat het om een standaard overheidsformulier gaat, geproduceerd in 1941 (zoals blijkt uit de code onderaan). De handgeschreven notities bevatten een specifieke persoonsnaam en beroep: **Th. Rens, spoorw. amb.** (Spoorwegambtenaar). De vermelding **Waterlooplein** is geografisch relevant. De handtekening van de inspecteur (**de Haas**) met het stempel "GEZIEN" bevestigt de officiële afhandeling of controle van dit stuk op 15 december 1942. Het dossiernummer 80/61/1 suggereert een classificatie binnen een uitgebreid archiefsysteem.

Administratief bijblad / intern memo.

Dit document is een administratief "bijblad", bedoeld voor interne communicatie en dossieropbouw binnen een bedrijf of instelling (mogelijk een havenbedrijf of gemeentelijke dienst, gezien de termen "pakhuis" en "hal"). De kern van de correspondentie betreft een logistiek probleem: 1. **Het Conflict:** Een zekere "Bentman" weigert langer een tweede huurder ("de Graaff") in zijn pakhuis te dulden (notitie 24/9). 2. **De Oplossing:** Omdat er voor De Graaff momenteel geen eigen pakhuis beschikbaar is, krijgt de "Bedrijfschef" de opdracht een plek te zoeken in "de hal". 3. **Voorbereiding:** Er is al eerder (21/9) opdracht gegeven om ruimte in de hal vrij te maken door "emballage" (verpakkingsmateriaal) te verwijderen. 4. **Personen:** De initialen "Jvb" verschijnen bij alle inhoudelijke instructies, wat wijst op een coördinerende ambtenaar of beheerder. De naam Müller is doorgestreept, wat kan duiden op een wijziging in de verantwoordelijke persoon of dat hij het document reeds gezien heeft.

Administratief bijblad/registerkaart.

Dit document is een registerkaart van een gemeentelijke afdeling (waarschijnlijk Algemene Zaken Amsterdam, gezien het adres aan de Singelgracht). Het betreft de administratieve afhandeling van opslagruimte en toezicht op specifieke faciliteiten ("putten") tijdens de oorlogsjaren. De kaart toont een chronologisch proces: 1. **3 maart:** Het dossier wordt doorgezonden. 2. **9 maart:** Er wordt genoteerd dat er een overeenkomst moet komen over de vergoeding voor het beschikbaar houden van ruimte ("in eigen beheer"). 3. **20 maart (notitie in potlood):** Er staat een afspraak gepland ("oproep") tussen 9:30 en 12:00 uur met betrokkenen. De namen v.d. Berg, Breedscmidt en Fleysman worden genoemd. Fleysman woonde op Singelgracht 150 II. 4. **19 maart:** Een afsluitende of evaluerende notitie (mogelijk geantedateerd of later toegevoegd na bespreking) stelt dat het toezicht door eigen personeel kan gebeuren en dat ruimtes elders ("Fr. en W'm") vrijvallen voor ander gebruik. Er wordt geadviseerd om de overeenkomst eventueel op te zeggen. De term "putten" verwijst in deze context vaak naar bluswaterputten of inspectieputten voor de Luchtbeschermingsdienst (LBD).

Administratief memo / interne notitie betreffende pakhuisverhuur.

Het document is een ambtelijke notitie die de complexe huursituatie van pakhuisruimten (mogelijk in een centrale markthal) behandelt tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is een verzoek of voorstel om een pakhuisruimte (B 5) over te dragen of onder te verhuren. * **Partijen:** De hoofdpersonen zijn **W. Griffioen** (de huidige huurder van diverse ruimten) en **C. Munneburg** (een gegadigde die al sinds augustus 1942 in de hal aanwezig is). * **Juridische vraagstukken:** De schrijver refereert aan specifieke artikelen uit het huurreglement: * **Art. 17:** Betreft de volgorde van toewijzing. Er wordt afgevraagd of Munneburg bovenaan de sollicitantenlijst staat. * **Art. 3:** Wordt aangehaald als basis om Griffioen toe te staan de ruimte aan Munneburg te verhuren als *onderhuurder*. * **Administratieve twijfel:** De opsteller vraagt zich af wat het "motief" zou moeten zijn voor de ontbinding van het contract met Griffioen als men een nieuwe weg inslaat. * **Besluitvorming:** De potloodnotitie bovenin geeft aan dat de uiteindelijke beslissing bij de "Bedrijfschef" ligt, na overleg op 21 september 1942. ---

Archiefstuk, waarschijnlijk een dossieromslag of bijblad van een administratieve of politiële instantie.

Dit document betreft de administratieve afhandeling van een dossier in het najaar van 1942. Uit de tekst blijkt dat een bepaalde zaak met betrekking tot "Rijenburg" als "afgedaan" (voltooid/gesloten) kan worden beschouwd. De reden hiervoor is dat een "vaste post" (een permanente bewaking of observatiepost) van de Afdeling Inspectie is ingetrokken. Het document vertoont een chronologisch verloop van handelingen: 1. **25 september:** Inboeking/doorzending van het bijblad. 2. **28 september:** Notitie over "oproepen" door De Haan. 3. **8 oktober:** Advies om de zaak als afgedaan te beschouwen vanwege het opheffen van de vaste post. 4. **14 oktober:** Definitieve aftekening ("Gezien") door de Inspecteur (De Boer).

Ambtelijk bijblad/notitie (intern memo).

Dit document is een administratief "bijblad" dat gebruikt werd om een specifiek verzoek intern door de ambtelijke molen te leiden. Het proces is als volgt te reconstrueren: 1. **12 augustus 1942:** Het dossier wordt doorgezonden naar de betreffende afdeling. 2. **14 augustus 1942:** Er wordt advies gevraagd aan Th. van Moerkerken betreffende een verzoek van H.E. Peeters. De aanvrager beschikt over "voorkeurskaart 970". 3. **1 september 1942:** Van Moerkerken (geparafeerd als "v.M.") adviseert de inspecteur ("Hr Insp.") dat er geen bezwaar is tegen de gevraagde dispensatie voor de zoon, Lodewijk Martinus (toen 14 jaar oud). 4. **2 september 1942:** Ambtenaar De Haan handelt het verzoek af door een "model briefje" te laten versturen met de mededeling dat er geen bezwaar is. De terminologie ("voorkeurskaart", "dispensatie") duidt op de strakke regulering van het dagelijks leven tijdens de bezettingsjaren.

Document

Dit document is een administratieve kaart die betrekking heeft op de toewijzing of distributie van vis. De structuur van het document toont een proces van besluitvorming: 1. **Varia aanbod/verzoeken:** In de rechterbovenhoek zijn verschillende soorten zeevis (garnalen, mosselen, verse haring, zoute vis) genoteerd en vervolgens doorgehaald. Dit suggereert dat deze opties werden overwogen maar afgewezen, of dat de voorraad hiervan uitgeput was. 2. **Definitief besluit:** Er is uiteindelijk besloten om "Faile" (vermoedelijk een eigennaam of bedrijfsnaam) 20 kilogram zoetwatervis toe te wijzen. 3. **Autorisatie:** De aantekening aan de linkerzijde bevestigt dat deze toewijzing op een officiële lijst is geplaatst door een zekere "Dr. Duinhoven", geparafeerd (waarschijnlijk door "Berges") op 1 juli (1/7). 4. **Formuliergegevens:** Het formulier "Alg. Zaken Model No. 14" is een standaard overheidsmodel. De code onderaan wijst op een drukoplage van 10.000 stuks in oktober 1937. ---

Administratief bijblad of dossieromslag (geleidevel).

Het document fungeert als een administratieve 'log' voor de afhandeling van een specifiek dossier (nummer 53/34/2). Uit de opeenvolgende aantekeningen blijkt een procesgang rondom een sollicitatie of personeelsaangelegenheid: 1. **16 maart:** Een vorig dossierstuk wordt doorgezonden. 2. **17 maart:** Er wordt besloten de correspondentie te beantwoorden ("brief terug") en de betrokkene op te roepen. 3. **Tussenliggende periode:** Er vindt mondeling overleg plaats met een zekere "Vriens" (vermoedelijk een functionaris of afdelingshoofd). 4. **21 maart:** Het definitieve besluit valt om de persoon op de sollicitantenlijst te plaatsen. Hierna volgt de instructie "opbergn" (opbergen), wat aangeeft dat de actuele behandeling van dit stuk is afgerond.

Intern memo/bijblad met handgeschreven ambtelijke notities.

Dit document is een ambtelijk werkblad uit april 1942, midden in de bezettingsperiode van Nederland. De kern van de correspondentie lijkt te gaan over een onderzoek naar **valsemunterij** ("valschmunters"). Enkele observaties: 1. **Personen en Instanties:** Er wordt gesproken over een zekere "Wagterdonk" die blijkbaar niet voorkomt in de bestaande dossiers over valsemunterij. Daarnaast worden "Van Es & Kramer" en mogelijk een advocaat of functionaris genaamd "Mr. Lieburg" genoemd. 2. **Toegang en Controle:** Er wordt specifiek gevraagd of Wagterdonk toegang heeft tot "Cbn" (mogelijk het Centraal Bureau voor de Statistiek of een andere administratieve instelling) en de "markt". Dit duidt op een onderzoek naar de bewegingsvrijheid of de bevoegdheden van de verdachte persoon. 3. **Procedure:** De verschillende data (1, 8, 13, 15 en 21 april) laten de snelle opeenvolging van handelingen zien: van het doorzenden van het dossier tot het plannen van een vergadering en het oproepen van getuigen of betrokkenen. 4. **Kleurgebruik:** De rode inkt wordt doorgaans gebruikt door een hogere functionaris of voor besluiten/opdrachten die prioritair zijn (zoals "oproepen").

Handgeschreven ambtelijke notitie op een voorgedrukt formulier ("Bijblad").

Dit document is een ambtelijk advies of besluit met betrekking tot een verzoek van een marktkoopman genaamd J. Muller. Hij verzoekt om toestemming om op zijn vaste standplaats op de markt aan het Waterlooplein in Amsterdam geassisteerd te worden door zijn dochter, Rika Muller. De ambtenaar (mogelijk van de afdeling Algemene Zaken of Marktwezen), die ondertekent met 'de Haan', geeft aan dat er "mijns inziens" (m.i.) geen bezwaar bestaat tegen dit verzoek. De notitie bevat de specifieke geboortedatum van de dochter (7 februari 1921), wat suggereert dat haar identiteit en leeftijd (21 jaar op dat moment) relevant waren voor de vergunning.

Bijblad (archiefstuk/notitieblad) van een overheidsdienst.

Dit document is een administratieve instructie betreffende een sollicitatie. Uit de tekst blijkt dat de betreffende persoon op een wachtlijst ("sollicitantenlijst") geplaatst moet worden. De instructie luidt om de sollicitant te berichten dat er op dit moment geen nieuw personeel ("krachten") wordt aangenomen. De notitie "modelbriefje" onderaan geeft aan dat er voor deze afwijzing gebruikgemaakt moet worden van een standaardbrief. De verschillende data (11, 17 en 24 maart 1942) tonen de administratieve afhandeling en doorstroom van het dossier binnen de afdeling.

Handgeschreven ambtelijke notitie op een voorgedrukte kaart ("BIJBLAD VAN:").

* **Inhoud:** De notitie betreft een waarschuwing over het verkopen van "plantmateriaal" (pootgoed, zaden, etc.) als consumptiegoed. In tijden van schaarste was dit riskant voor de toekomstige voedselvoorziening. De schrijver merkt op dat het onduidelijk is of er werkelijk sprake is van een overschot ("overcompleet"). * **Bestuurlijke context:** Er wordt verwezen naar een telegram van "Bm" (mogelijk Bestuurszaken of een specifieke functionaris) dat de zaak onder de aandacht heeft gebracht van "Edelmann". Dit verwijst vrijwel zeker naar Dr. Friedrich Edelmann, een Duitse functionaris die tijdens de bezetting belast was met landbouw en voedselvoorziening in Nederland. * **Duitse invloed:** De tekst noemt de "Wirtschafts-ref." (Wirtschaftsreferent, een economisch adviseur) werkzaam bij de "Beauftr." (Beauftragte, de vertegenwoordiger van de Rijkscommissaris). Er is sprake van afstemming met de "D. instanties" (Duitse instanties) in Den Haag. * **Handschrift:** Het betreft een zakelijk, cursief handschrift uit de vroege jaren '40, gekenmerkt door een scherpe aanzet en het gebruik van archaïsche spelling (bijv. "dezen handel"). ---

Administratief bijblad/fiche, waarschijnlijk afkomstig uit de administratie van de Joodsche Raad voor Amsterdam.

Dit document legt een ambtelijke beslissing vast betreffende de status van de familie Baumstein in de zomer van 1942. De essentie is de toekenning van een "voorkeurskaart". In de context van de Jodenvervolging was dit een felbegeerd document dat de houder (vaak tijdelijk) vrijstelde van deportatie naar de concentratie- en vernietigingskampen. De toekenning gebeurt op basis van "analogie": de situatie van Baumstein wordt gelijkgesteld aan die van "Moritz Bergmann". De toevoeging "(Hongaarsche Jood)" is hierbij cruciaal. Hongarije was een bondgenoot van nazi-Duitsland, waardoor Hongaarse staatsburgers in het bezette Nederland aanvankelijk een iets betere bescherming genoten dan Nederlandse of stateloze Joden. Het document refereert aan een specifiek dossier of brief (nr. 18/3/92) die blijkbaar als juridisch precedent diende voor deze groep. Onderaan lijkt sprake te zijn van de praktische afhandeling: de kaart of de status wordt "verdeeld" via de Joodsche Raad. De datum 14 tot 19 augustus 1942 is saillant; dit was de periode waarin de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam in volle gang waren en de strijd om vrijstellingen ("Sperren") een kwestie van leven of dood was.

Officiële brief/ambtelijke correspondentie.

* **Taalgebruik:** Het document is geschreven in het ambtelijk Nederlands van voor de spellingwijziging van 1947 (bijv. "den heer", "dezen brief", "meerendeel"). * **Kernproblematiek:** De brief kaart een serieus voedselvoorzieningsprobleem aan: een aanzienlijk deel (25% tot 33%) van de gerantsoeneerde aardappelen is van dusdanig slechte kwaliteit (rot/ziekte) dat ze onbruikbaar zijn. * **Sociale spanning:** Er is frictie tussen consumenten en winkeliers. Winkeliers weigeren compensatie te bieden, mogelijk omdat zij niet weten dat de **Vebena** (Vereniging ter Bevordering van de Nederlandse Aardappelhandel) een vergoedingsregeling heeft. * **Administratieve details:** Linksonder staat de drukcode van de Stadsdrukkerij ("24117-11-41-12.000"), wat aangeeft dat dit een standaard briefmodel (G.A. 5) van de gemeente was, gedrukt in november 1941.

Administratief dossierstuk (bijblad/geleidebriefje).

Dit document fungeert als een administratieve instructie binnen een ambtelijk proces. De stempel linksboven geeft aan dat het stuk op 17 maart 1942 is doorgezonden als onderdeel van dossier 53/36/1. Het rode opschrift "Model" en het nummer 53/36/217 wijzen op een specifieke categorisering of referentie binnen het archiefsysteem. De kern van het document is de handgeschreven instructie in potlood. De behandelaar heeft de initiële gedachte om iets "op [te] vraagen" doorgestreept. In plaats daarvan moet de betreffende zaak "op [de] secretarieele lijst" worden geplaatst. De opmerking "geen kousen voorloopig noodig" is zeer specifiek. Gezien de datum (1942) en de toenemende schaarste tijdens de oorlogsjaren, duidt dit waarschijnlijk op een aanvraag of toewijzing van textielwaren binnen een distributie- of bijstandssysteem. Het feit dat kousen "voorlopig niet nodig" zijn, suggereert een besluitvorming over de prioriteit van schaarse goederen.

Document

Deze notitie betreft een ambtelijke beslissing over de logistiek van de vishandel. De afkorting "m.i." staat voor "mijns inziens". De strekking van de tekst is dat een visser of handelaar genaamd H.J. Smeenk toestemming krijgt om vis te blijven leveren aan C. Zwaan. Hieraan is echter de dwingende voorwaarde verbonden dat C. Zwaan deze vis vervolgens via de officiële visafslag moet verhandelen. Opvallend is de doorhaling van de zinsnede "die als commissionair, moet optreden". Dit wijst erop dat de exacte juridische of zakelijke hoedanigheid van C. Zwaan minder belangrijk was dan de feitelijke verplichting om de vis naar de afslag te brengen. De notitie is als "Spoed" gemarkeerd, wat de prioriteit van de voedseldistributie in die tijd onderstreept.

Administratief bijblad/notitie betreffende een huurovereenkomst.

Dit document is een intern administratief memorandum betreffende de huur van een kantoorruimte, aangeduid als "hal 67". Uit de tekst blijkt dat er een tijdelijk huurcontract van negen maanden liep (van juni 1941 tot eind februari 1942) tegen een prijs van 27,50 gulden per maand. De opsteller adviseert om een formeel contract op te laten stellen op basis van een bijgevoegd concept. Er is een discussie zichtbaar over de duur van het nieuwe contract: Th. Müller suggereert een termijn van 10 jaar in verband met de "zegelkosten" (belasting op officiële documenten), terwijl een latere toevoeging in de marge spreekt over "voor onbepaalden tijd". De berekening linksonder (27,50 x 12 = 330) bepaalt de jaarhuur. De daaropvolgende deling door 5 met als uitkomst 66 correspondeert met het dossiernummer "66" in het stempel linksboven, wat mogelijk duidt op een specifieke verdeelsleutel of categorisering voor de administratie van Algemeene Zaken.

Administratief bijblad / dossieromslag voor correspondentie.

Dit document fungeert als een administratief spoor ("bijblad") van een binnengekomen schrijven, vermoedelijk een sollicitatie. De verschillende lagen van annotaties vertellen het procesverloop: 1. **31 maart 1942:** De ambtenaar 'Tes' stelt vast dat de schrijver al op de sollicitantenlijst staat en dat er op dat moment geen verdere actie ("keus") nodig is. 2. **1 april 1942:** Er wordt genoteerd dat er een "modelbriefje" (een standaard antwoord) is verzonden. 3. **7 april 1942:** Het dossier wordt onder een nieuw volgnummer ($53/39/2$) geregistreerd door de medewerker met initialen 'AF'. De 'M' in rood staat vaak voor 'Minuut' of een specifieke afdeling binnen een ministerie. 4. **26 mei 1942:** De uiteindelijke archivering of doorzending naar een volgende afdeling vindt plaats, zoals aangegeven in de hoofdstempel. De taal is zakelijk en typerend voor de vroege 20e-eeuwse bureaucratie (bijv. de spelling "noodig").

Administratief formulier/bijblad (Alg. Zaken-Model No. 14).

Het document is een administratieve notitie betreffende de aanvoer en prijsstelling van groenten (spinazie, radijs, selderij) op een veiling of bij een distributiepunt tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de notitie betreft de classificatie van partijen groenten als "afwijker". In het toenmalige veilingsysteem betekende dit dat de producten niet voldeden aan de standaard kwaliteitseisen (bijvoorbeeld door beschadiging, vroege bloei/schieten of afwijkende maat). Belangrijke elementen: * **Prijsbeheersing:** Er wordt gerefereerd aan een "max. prijs" van 6 gulden. Voor de "afwijkers" wordt een prijsreductie van 20% gehanteerd ten opzichte van deze maximumprijs. * **Terminologie:** "Kratts" is een afkorting voor kratten. "Knop" bij de spinazie verwijst waarschijnlijk naar de staat van de plant (het doorschieten). * **Administratieve proces:** Het document laat zien dat partijen apart geregistreerd werden om prijshandhaving te controleren.

Ambtelijke notitie / intern bijblad.

* **Kern van de zaak:** Het document betreft een onderzoek naar een zekere "Kliffes" die verdacht wordt van het omzeilen van handelsvoorschriften. Kliffes probeert enerzijds als groothandelaar erkend te worden, terwijl hij anderzijds betrokken is bij kleinhandel in dranken zonder de benodigde vergunningen. * **Constructie:** Er wordt melding gemaakt van een constructie waarbij personen zonder kleinhandelsvergunning toegang krijgen tot de handel door hen officieel als "personeel" te labelen. * **Problematiek:** Hoewel Kliffes contractueel zaken heeft verkocht aan deze personen, kunnen zij de handel niet zelfstandig voortzetten ("drijven") omdat de officiële erkenning en vergunningen ontbreken. De dubbele "kunnen" in de laatste zin is een lapsus van de schrijver. * **Juridische termen:** Termen als "groothandelaar", "kleinhandelsvergunning" en "erkenning" wijzen op de strikte regulering van de distributie en handel in die periode.

Administratieve notitie op een voorgedrukt formulier ("Alg. Zaken-Model No. 14").

Dit document is een ambtelijk verzoek en advies betreffende de tijdelijke vervanging van een marktkoopman of personeelslid bij het Amsterdamse Marktwezen. J. Volkers, die een standplaats of functie had nabij de Albert Cuypstraat, kon zijn werkzaamheden niet uitvoeren omdat hij medische verzorging ontving (verpleegd werd). Er wordt voorgesteld om zijn "knecht" P. Volkers (waarschijnlijk familie, gezien de achternaam) als tijdelijke vervanger aan te stellen. De correspondentie toont de bureaucratische gang van zaken: op 10 september 1942 wordt het eerste advies gegeven door een ambtenaar die geen bezwaar ziet in een vervanging voor bijvoorbeeld twee maanden. Na een aanvullend rapport van 7 oktober volgt op 27 oktober de definitieve goedkeuring ("geen bezwaar") door de Chef Marktwezen.

Administratief financieel overzicht (rekening/specificatie van marktgelden).

Dit document bevat een gedetailleerde berekening van de door M. Markens betaalde marktgelden over de jaren 1941 en 1942. Het betreft standplaatsen op drie Amsterdamse locaties: de Prinsengracht, het Waterlooplein en de Westerschans. * **Rekenkundig:** De verschillende posten (42.60, 6.30, 4.80, 21.00 en 6.45) tellen exact op tot het genoemde totaalbedrag van 81,15 gulden. * **Administratief:** De stempel "GEZIEN DE INSPECTEUR" wijst op een formele controle door de inspectie van het Marktwezen. * **Procedureel:** De handgeschreven notitie onderaan vermeldt dat er "ambtshalve een verklaring" is afgegeven. Dit betekent dat de overheid de verklaring heeft opgesteld zonder dat de betrokkene (Markens) daar op dat moment zelf om vroeg of bij aanwezig was.

Ambteijk bijblad/conceptbrief.

* **Taal en handschrift:** Het document is geschreven in het Nederlands. Het handschrift is een vlot, ambtelijk cursief uit het midden van de 20e eeuw, goed leesbaar. * **Inhoud:** Het betreft een concept of afschrift van een antwoord op een klacht van een zekere A. Agterberg. De klager had verzocht om een vergoeding voor aardappelen van slechte kwaliteit. De aanvraag wordt afgewezen met het argument dat de slechte kwaliteit te wijten is aan weersomstandigheden (overmacht) en dat de huidige oogst/voorraad alweer verbetering toont. * **Structuur:** De notities rechtsboven lijken de kernpunten te zijn die de schrijver vervolgens in de brief eronder heeft uitgewerkt. De letters 'D' en 'DD' onderaan zijn waarschijnlijk parafen van de opsteller en de controleur.

Handgeschreven ambtelijke notitie/besluit op een voorgedrukt formulier ("Bijblad").

De kern van dit document is de afwijzing van een verzoek van een vishandelaar genaamd H.J. Looijen. Looijen had gevraagd om een "dubbele toewijzing" van zoetwatervis en de vrijheid om bij "kwarthoek" (mogelijk een specifieke locatie of handelsinstantie) vrij in te mogen kopen. De commissie wijst dit verzoek af met een duidelijke reden: Looijen is pas kort voordat de officiële verdeling (distributie) van zoetwatervis werd ingevoerd, begonnen met het op grotere schaal inkopen van deze vis. In het toenmalige distributiesysteem was het gebruikelijk om toewijzingen te baseren op historische omzetcijfers van voor de schaarste. Men wilde voorkomen dat ondernemers die pas vlak voor de regulering hun activiteiten uitbreidden, zouden profiteren van grotere quota ten koste van gevestigde belangen.

Dienstbrief van de Gemeente Amsterdam.

Dit document is een ambtelijke correspondentie tussen twee gemeentelijke diensten in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is de autorisatie om een ventvergunning (straatvergunning) uit te reiken aan een burger, J. Moelee, voor de handel in oude materialen. * **De vergunning:** Het gaat om "oude materialen en afvalstoffen" (serie L no. 94). In oorlogstijd was de handel in schroot, lompen en papier strikt gereguleerd vanwege de enorme schaarste aan grondstoffen. * **De kosten:** Er wordt melding gemaakt van $f. 4,-$ ventgeld en $f. 1,-$ aan leges. Dit waren aanzienlijke bedragen voor een kleine zelfstandige in die tijd. * **De betrokkene:** De aanvrager woonde op Ten Katestraat 38 II, gelegen in de Amsterdamse Kinkerbuurt, destijds een typische volkswijk waar veel handelaren in tweedehands goederen en 'lompen en metalen' gevestigd waren. * **Administratieve structuur:** Opvallend is de titel van de wethouder, wiens portefeuille een brede waaier aan openbare nuts- en hygiënische diensten omvatte (levensmiddelen, wassen, baden). Dit typeert de gecentraliseerde regie op essentiële voorzieningen tijdens de bezettingsjaren.

Document

Dit document is een ambtelijke correspondentie uit de Tweede Wereldoorlog, gedateerd in het voorjaar van 1942. Het betreft een verificatie van de beroepsstatus van een burger, **J. Hoogendoorn**, woonachtig aan de **Sumatrastraat 231 I** te Amsterdam. **Kernpunten:** * **Aanleiding:** Een eerdere brief van 27 maart 1942 met referentie "S I 1202/III F I". De afkorting "S I" staat vermoedelijk voor de Secretarie-Inspectie van de gemeente Amsterdam. * **Onderzoek:** Er is een onderzoek ingesteld naar de activiteiten van de betrokkene. * **Resultaat:** Bevestiging dat Hoogendoorn inderdaad werkzaam is als **expediteur** (vervoerder/verlader) op de **Centrale Markt** (afgekort als "C. M."). De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat was het logistieke hart van de Amsterdamse voedselvoorziening. * **Conclusie:** De instantie die dit document opstelt, ziet geen bezwaar tegen het verlenen van een (niet nader gespecificeerde) "gevraagde toestemming". Dit had in 1942 vaak te maken met werkvergunningen, ontheffingen of toegangsbewijzen in het kader van de distributie of oorlogsbeperkingen. ---

Intern memo/correspondentie op een voorgedrukt formulier ("Bijblad").

Het document betreft een administratief onderzoek naar een mogelijke onregelmatigheid in de distributie van zoetwatervis tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de kwestie is een persoonsverwarring tussen vader (Piet Vrees Sr., Lindengracht) en zoon (Piet Vrees Jr., Van Woustraat). Een partij vis van een zekere Griffioen was geleverd, maar het was onduidelijk voor wie deze bestemd was. Piet Vrees Sr. stond officieel op de verdeellijst, maar de vis bleek feitelijk voor de winkel van zijn zoon te zijn. De rapporteur (Stam) concludeert na gesprekken dat er geen sprake is van fraude ("de zaak ... wel in orde is geweest"), aangezien de zoon over eigen personeel beschikt om de vis op te halen en de levering dus legitiem was voor diens onderneming. De krabbel linksonder is cruciaal: hierin wordt geadviseerd dat een eventuele strafmaatregel (uitsluiting van levering) tegen vader Vrees ongedaan moet worden gemaakt, omdat hij ten onrechte als schuldige was aangemerkt.

Administratief voorblad of geleideformulier betreffende personeelszaken.

Dit document is een administratief verslag van de afhandeling van een sollicitatie. De essentie van de aantekening is dat de betreffende persoon op een sollicitantenlijst (wachtlijst) is geplaatst en dat er een bericht is verzonden met de mededeling dat er op dat moment geen behoefte is aan "hulpkrachten" (extra of tijdelijk personeel). Het administratieve proces is nauwgezet gevolgd: * **14-04-1942:** Binnenkomst of eerste beoordeling. * **17-04-1942:** Het verzoek is doorgezonden en officieel genoteerd op de sollicitantenlijst ("Geinst. op soll. l."). * **21-04-1942:** Definitieve afhandeling of archivering (aangeduid met de afkorting "ls", wat waarschijnlijk staat voor 'las' of 'gelezen').

Administratief dossierstuk (minuut of afschrift van correspondentie).

* **Inhoud:** Het document betreft de toewijzing van vrachtwagens voor het transport van aardappelen. Dit was essentieel voor de voedselvoorziening. Er is sprake van een redactieproces: zinsneden als "zoveel mogelijk" en "wordt getracht" zijn doorgehaald en vervangen om de tekst zakelijker of dwingender te maken. * **Terminologie:** De term "omgebouwde vrachtauto's" is technisch relevant. Vanwege brandstofschaarste in oorlogstijd werden veel vrachtwagens omgebouwd om op houtgas (gasgeneratoren) te rijden in plaats van benzine. * **Bureaucratisch proces:** De diverse data (10 april, 17 april, 20 april en 22 april) tonen de weg van het document door de ambtelijke molen, inclusief het akkoord van de minister.

Administratieve notitie/memorandum (Bijblad) betreffende marktgelden.

Het document illustreert een administratieve gang van zaken rondom een marktkoopman, S. van Beem, die zijn marktgeld niet tijdig heeft betaald. De kern van de zaak is een misverstand of gebrek aan communicatie tussen verschillende ambtenaren. Van Beem was gewaarschuwd om voor 21 februari te betalen, maar hij bleek te zijn opgenomen in een ziekenhuis (aangeduid als "Z.I.", waarschijnlijk Ziekeninrichting). Ondanks zijn ziekenhuisopname was de ambtenaar W. Rens "onbuigzaam", wat ertoe leidde dat de staanplaats van Van Beem op 23 februari officieel werd ingetrokken wegens wanbetaling. Andere aantekeningen (van o.a. De Haas) tonen een poging om de situatie te corrigeren nadat bekend werd dat hij was vrijgesteld van betaling vanwege zijn medische situatie. De uiteindelijke conclusie op 5 maart is dat Van Beem na zijn ontslag uit het ziekenhuis opnieuw een aanvraag moet doen, aangezien er nog voldoende ruimte is in de Joubertstraat.

Ambtelijke notitie/memo met betrekking tot een standplaatsvergunning.

* **Inhoud:** Het document is een interne correspondentie tussen ambtenaren (waarschijnlijk van de gemeente of politie, gezien de afkorting 'Insp.' voor Inspecteur) over de vraag of een zekere heer Sluijter zijn 'standplaats' (bijv. een marktkraam of straathandel) mag behouden. * **Besluitvorming:** De aanvankelijke onzekerheid ("Mag deze man nog wel staan?") wordt op 11 mei 1942 definitief beantwoord: hij mag geen standplaats meer innemen. De doorgehaalde regels suggereren dat er even werd overwogen hem naar een andere plek te verplaatsen, maar dit werd geschrapt. * **Bureaucratie van uitsluiting:** De meest opvallende en historisch significante aantekening is "Afgedaan door Maatregelen tegen de Joden". Dit is een expliciete bevestiging dat de intrekking van de vergunning niet gebaseerd was op economische of ruimtelijke gronden, maar puur op de anti-Joodse verordeningen van de bezetter. * **Personen:** De notities zijn ondertekend door verschillende functionarissen, waaronder L. v. Trooijen en een zekere 'Tho. vG.'. De naam Sluijter wijst op de betrokkene die door deze maatregel zijn bron van inkomsten verloor.

Administratief formulier/bijblad (Algemene Zaken Model No. 14).

Het document is een intern administratief begeleidingsformulier (een 'bijblad') dat werd gebruikt om correspondentie of besluiten binnen een ambtelijke organisatie te routeren en te loggen. De kern van de notitie betreft de logistiek rondom voedselvoorziening: 1. **Aardappelvervoer:** Er wordt melding gemaakt van het regelen van wagens voor aardappeltransport, specifiek om problemen die in de winter zijn ontstaan (of worden verwacht) op te lossen. De definitieve beslissing ("bes") wordt genoteerd op 20 april 1942. 2. **Bietenpulp:** Een aparte aantekening rechtsboven spreekt over de "vrijgave v. bietenpulp", een bijproduct van de suikerbietenverwerking dat essentieel was als veevoer. De verschillende data (12, 13, 17 en 20 april) en de diverse handschriften en parafen wijzen op een actieve behandeling door verschillende ambtenaren in een kort tijdsbestek. De doorgehaalde nummers in de stempel duiden op hergebruik van het formulier of een correctie in de archiefregistratie.

Ambtelijk memorandum/bijblad (Model No. 14, Algemene Zaken).

* **Casus:** De heer C. Adriaanse uit Amsterdam had een schuld van 5,25 gulden voor gekookte mosselen die op 22 december 1941 waren geleverd. Vanwege deze wanbetaling werd hij op 9 februari 1942 "afgevoerd" (waarschijnlijk uit een distributie- of steunsysteem). * **Verzachtende omstandigheden:** Uit het document blijkt dat Adriaanse van 5 december 1941 tot 27 januari 1942 in een "Z.I." (Ziekeninrichting) lag. De levering vond dus plaats terwijl hij in het ziekenhuis lag, wat zijn onvermogen om te betalen verklaart. * **Besluit:** Men stelt voor hem te laten weten dat hij zich opnieuw kan inschrijven na zijn ontslag uit het ziekenhuis. Indien hij een bewijs van opname overlegt, kan zijn schuld (deels) worden kwijtgescholden. * **Administratie:** Het document toont een nauwgezette bureaucratie tijdens de oorlogsjaren, waarbij zelfs kleine bedragen voor voedsel (5,25 gulden) formeel werden opgevolgd en gedocumenteerd.

Administratieve notitie/bijblad op officieel briefpapier.

* **Administratieve procesgang:** Het document toont de afhandeling van een dossier rondom een persoon genaamd 'Wolff'. Er is sprake van verschillende stadia: het noteren van een ingeleverde vergunning, het afwachten van een bericht van de wethouder, en een concreet besluit over een standplaats. * **Kernpunten:** * **Vergunningen:** Er wordt gesproken over een "uitvergunning" en een "rijstvergunning". In 1942 was de distributie en verkoop van goederen zoals rijst streng gereguleerd door de bezetter. * **Standplaats Jordaan:** Het besluit luidt dat de standplaats in de Jordaan (mogelijk een marktkraam of handelsplek) en het "kwartier" behouden blijven. * **Handhaving:** De opmerking "man oproepen" suggereert dat Wolff persoonlijk op het bureau moest verschijnen om op de hoogte te worden gesteld of voor nader verhoor. * **Politietelegrammen:** De verwijzing naar politietelegrammen duidt op een dossier dat ook de aandacht van de politie had, wat in deze periode vaak duidde op verscherpt toezicht op specifieke burgers.

Document

* **Inhoud:** De notitie is een rapportage over de achtergrond van een individu in de visserijsector. Er wordt gesteld dat deze persoon bij de "V. M." (vermoedelijk de Visch-Markt of Visscherij Maatschappij) onbekend is binnen de professionele aalhandel (palinghandel). * **Visserij-details:** De persoon heeft blijkbaar wel ervaring met vissen "met gaal". Hoewel dit een lokale term of verschrijving kan zijn, duidt het in deze context op kleinschalige of onofficiële visserij. De vermelding dat hij "ventte op 't strand" wijst op ambulante handel buiten de officiële kanalen om. * **Economische Delicten:** De belangrijkste conclusie van de notitie is: "Zit nu dik in 'zwarten handel'". Dit betekent dat de persoon zich op grote schaal bezighield met illegale handel, wat in 1942 streng werd vervolgd vanwege de distributiewetten. * **Administratieve afhandeling:** De namen en data aan de rechterzijde ("Oproeper", "de Haan") en de paraaf "D" duiden op een procesgang waarbij de persoon waarschijnlijk is opgeroepen voor verhoor of verder onderzoek door de betreffende instantie.

Administratieve dossierkaart (Bijblad).

Dit document is een interne administratieve kaart, waarschijnlijk van een gemeentelijke dienst in Amsterdam (gezien de Sumatrastraat en de gebruikte formulieren). De kaart fungeert als een 'loopbrief' voor de behandeling van een specifiek dossier betreffende een persoon genaamd J. v.d. Linden. De chronologie van de handelingen is als volgt: 1. **24 april 1942:** Het dossier wordt geopend. J. v.d. Linden wordt genoteerd op "pl 28" (plaats 28) aan de Sumatrastraat. Th. Rens krijgt de opdracht een rapport op te stellen. Er is blijkbaar onduidelijkheid over de exacte spelling van de naam, want er volgt een expliciet verzoek dit te controleren. 2. **8 mei 1942:** Inspecteur de Haas draagt het dossier over aan Rens voor "afdoening" (definitieve afhandeling). 3. **18 mei 1942:** Een instructie volgt om de afdoening op het bijblad te vermelden. 4. **Eindconclusie:** Er wordt vastgelegd dat met ingang van 9 mei 1942 plaats nr. 48 is toegewezen aan "J. v.d Linde". Opvallend is dat de naam hier eindigt zonder 'n', wat suggereert dat het onderzoek naar de juiste naam is afgerond. 5. **20 mei 1942:** Het document krijgt de instructie "opbergen", wat betekent dat de administratieve handeling is voltooid.

Handgeschreven memo op een voorgedrukt formulier ("Bijblad").

De kern van het document is een discussie over de rechtvaardigheid van voedselverstrekking aan overheidspersoneel tijdens de bezetting. 1. **Gunstige uitzonderingen:** Het personeel van het Marktwezen (Mr.) mag aardappelen kopen buiten de distributie (zonder bonnen) via de "Rijka" (waarschijnlijk het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd). Dit wordt goedgepraat omdat de Rijka dit ook al deed voor andere categorieën personeel. 2. **Vergelijkingen met andere diensten:** Er wordt gewezen op het feit dat personeel van het abattoir (slachthuis) al jarenlang vlees en vet kan kopen ter plaatse, en dat personeel van de Centrale Keuken (C.K.) gratis en onbeperkt ("ad libitum") mag mee-eten zonder te betalen of bonnen in te leveren. 3. **Nieuwe eisen:** Nu dit bekend is, eist ook het gemeentepersoneel dat bij de "aardappelbelt" in het Bosch (mogelijk 's-Hertogenbosch) werkt, het recht op om aardappelen die daar geteeld zijn buiten de distributie om te kopen. 4. **Bestuurlijke reactie:** De rode notitie bovenin ("in dezen geest schrijven") suggereert dat er een officiële brief moet worden opgesteld (waarschijnlijk door ene v. Beeren) die deze lijn van redeneren volgt.

Administratieve kaart/bijblad (Alg. Zaken-Model No. 14).

Het document is een administratieve aantekening betreffende de inning van marktgeld. De heer G. Rens, wonende aan de Sumatrastraat 59, is op 7 mei 1942 gewaarschuwd dat hij voor 9 mei zijn openstaande marktgeld moest voldoen. Op 9 mei 1942 heeft hij aan deze verplichting voldaan, waarna de ambtenaar adviseert de zaak als "afgedaan" te beschouwen. Het dossier is op 22 mei 1942 definitief gezien en afgetekend door de inspecteur.

Administratief bijblad/notitieblad (Model No. 14).

Dit document is een administratief dossierblad waarop de voortgang van een aanvraag voor een marktplaats of toegangsbewijs wordt bijgehouden. De kern van de zaak betreft een persoon (aangeduid als 'H.') die een standplaats of toegang wenst voor de markt op het Waterlooplein in Amsterdam. Uit de opeenvolgende aantekeningen blijkt een ambtelijk proces: 1. **23 april:** Een inspecteur stelt voor de zaak als afgedaan te beschouwen als de betrokkene wordt afgekeurd door de R.W.K. (waarschijnlijk de Rijksdienst voor de Werkverruiming of een keuringsinstantie). 2. **25 april:** Een andere instructie volgt dat men zich moet inschrijven voor een "vaste plaats". 3. **28 & 29 april:** De persoon wordt opgeroepen, maar er wordt opgemerkt dat hij eerst "gekeurd" moet worden. 4. **1 mei:** De procedure is voltooid; de persoon heeft zich ingeschreven voor het Waterlooplein en de toegangskaart is uitgereikt. De blauwe aantekening "Opbergen" van 24-4-'42 lijkt voortijdig geplaatst te zijn, aangezien de administratieve handelingen doorliepen tot 1 mei.

Handgeschreven ambtelijke notitie op een voorgedrukt formulier ("Bijblad").

* **Inhoud:** Het document betreft een intern advies over de afhandeling van een economische overtreding. Er is een overtreding geconstateerd op 12 mei 1942 die te maken heeft met de handel in goudvissen. * **Juridische argumentatie:** De auteur van de notitie voert aan dat er op het moment van de overtreding nog onduidelijkheid bestond over de status van goudvissen op de 'verdeellijst' (distributielijst). Hoewel ze onder 'zoetwatervisch' vielen, verscheen de specifieke '2e Uitvoeringsbeschikking' die hier meer helderheid over gaf pas op 18 mei, zes dagen ná de overtreding. * **Conclusie:** Vanwege deze chronologische volgorde wordt geadviseerd de winkeliers niet zwaar te straffen, maar te volstaan met een waarschuwing. De rode aantekening bevestigt dat dit advies is opgevolgd na overleg met de heer Visscher van de C.C.D. Het dossier is op 3 juni 1942 gesloten ("af opbergen") door een functionaris genaamd De Haan.

Ambtelijk memorandum / intern schrijven.

* **Handschrift:** Het document bevat verschillende handschriften. De hoofdtekst is geschreven in een duidelijk, ambtelijk cursief (inkt). De kanttekeningen en doorzendgegevens zijn in potlood en rood potlood geplaatst, wat duidt op opeenvolgende administratieve handelingen. * **Inhoud:** Het betreft een positief advies of besluit met betrekking tot het inzetten van vrachtwagens voor het transport van aardappelen. Er wordt expliciet vermeld dat er "geen bezwaar" is tegen het verlenen van de gevraagde toestemming. * **Afkortingen:** * `jl.`: jongstleden. * `d.d.`: de dato (gedateerd op). * `S.I.`: Waarschijnlijk 'Stadsingenieur'. * `vG/HG`: Initialen van de opsteller/typist of behandelend ambtenaren. * `D.D.`: Dienstdoend (of initialen van de ondertekenaar).

Archiefomslag of bijblad-slip voor een administratief dossier.

Dit document is een administratief geleideblad of omslag, gebruikt om een specifiek bijblad of dossierstuk te identificeren en te archiveren. Het stempelkader linksboven bevat het dossiernummer (464/163/1) en de datum van doorzending (20 mei 1942). De handgeschreven notities aan de rechterkant lijken de inhoud of de bestemming van het stuk te beschrijven. "40 te Heverlee" verwijst waarschijnlijk naar een specifieke locatie of eenheid in de gemeente Heverlee (nabij Leuven). De tekst "Oproepen van marktplaats geplaatst op verdeellijst" suggereert dat het dossier betrekking heeft op officiële oproepen of mededelingen die op een marktplaats zijn verspreid of aangeplakt, en die vervolgens zijn opgenomen in een distributie- of verdeellijst voor administratieve opvolging. De naam "Bergers" onderaan de notitie is vermoedelijk de naam van de behandelend ambtenaar of de persoon die de aantekening heeft gemaakt.

Administratieve registratiekaart / Begeleidingsvel.

Dit document is een administratieve kaart die werd gebruikt voor het bijhouden en routeren van dossiers. De belangrijkste inhoudelijke informatie bevindt zich in de handgeschreven aantekening aan de rechterzijde. Hierin wordt de instructie gegeven om iemand (of een groep) "af te voeren van de sollicitantenlijst Westerbork". De data (13, 16 en 19 januari 1942) tonen een snelle administratieve afhandeling. De term "sollicitantenlijst" in combinatie met "Westerbork" is beladen; in de context van de bezettingstijd kon dit duiden op personen die trachtten een functie te krijgen binnen de kamporganisatie (bijvoorbeeld bij de Ordedienst of de administratie van de Joodse Raad), vaak in de hoop op uitstel van deportatie ('Sperre'). Het "afvoeren" van zo'n lijst betekende in de regel dat de betreffende persoon de beschermde status van die lijst verloor.

Administratief bijblad/notitie op een voorgedrukt formulier van de gemeente Amsterdam.

Dit document betreft een ambtelijke afhandeling rondom de marktvergunning van een zekere H. Theeboom. 1. **De initiële status (31 maart 1942):** Ambtenaar De Haan stelt vast dat Theeboom weliswaar een 'voorkeursplaats' (no. 334) heeft, maar momenteel voor geen enkele markt staat ingeschreven. Hij stelt voor om de persoon op te roepen voor nadere inlichtingen. 2. **De besluitvorming (10 april 1942):** Tien dagen later rapporteert De Haan dat er geen bezwaar is om Theeboom nog vier weken lang een plaats te laten innemen op de markt in de Gaaspstraat. 3. **De uiteindelijke goedkeuring (15 april 1942):** Onder de initialen 'HD' wordt akkoord gegaan met een maand uitstel voor een zogenaamd "modelhuisje" (waarschijnlijk een specifiek type marktkraam of demonstratiehuisje). De naam "Theeboom" is een veelvoorkomende Joodse achternaam in Amsterdam. De datum (1942) en de locatie (Gaaspstraat) zijn cruciaal voor de duiding.

Administratief bijblad / dossieromslag.

* **Administratieve verwerking:** Het document dient als registratieblad voor een dossier (M. No. 103/2/1). De aantekeningen tonen de voortgang van de afhandeling: het is op 3 januari 1942 doorgezonden en op 6 januari 1942 gemarkeerd om opgeborgen te worden. * **Inhoudelijke aanwijzing:** De tekst "Van soll. lijst afgevoerd" suggereert dat dit document betrekking heeft op een sollicitatieprocedure. De betreffende persoon of zaak is van de actieve sollicitatielijst gehaald. * **Autoriteit:** De inspecteur, met de achternaam De Haas, heeft het document geparafeerd/ondertekend ("GEZIEN"). * **Drukwerk:** Het formulier stamt uit een oplage van oktober 1937 (gezien de code 10-1937), wat gebruikelijk was voor voorraden kantoormateriaal bij de overheid.

Administratief archiefstuk (mogelijk een dossieromslag of geleidekaart).

* **Kernboodschap:** De centrale instructie op dit document is dat een persoon (of dossier) van de "sollicitantenlijst" is afgevoerd en dat het stuk gearchiveerd ("opbergen") mag worden. * **Administratieve proces:** Het document toont een snelle administratieve afhandeling. Op 6 januari 1942 is het stuk doorgezonden, en op 7 januari is het gezien door de inspecteur en voorzien van de definitieve opberginstructie. * **Formulierdetails:** Het betreft een standaardformulier van de afdeling "Algemeene Zaken" (Model No. 14). De drukcode onderaan verraadt dat er in oktober 1937 een oplage van 10.000 stuks van dit model is gedrukt. * **Identificatie:** Het referentienummer "103 / 3 / 1, 1942" duidt op een specifieke ordening binnen het archiefsysteem van de betreffende instantie.

Administratief memo/correspondentie (Algemene Zaken Model No. 14)

Dit document is een intern ambtelijk schrijven betreffende de betaling van achterstallig marktgeld door een zekere heer E. Kroon, die standplaats 134 op de Dapperstraat in Amsterdam bezette. De administratieve gang van zaken is als volgt: 1. **5 februari 1942:** Kroon krijgt een waarschuwing om voor 7 februari te betalen. 2. **11 februari 1942:** Een administratieve aantekening (Th. Menz en De Kan) over de status. 3. **16 februari 1942:** Er wordt een officieel voorstel gedaan aan de Inspecteur om het verzoek van Kroon tot een afbetalingsregeling ("aflossing") te accepteren. 4. **17 en 20 april 1942:** De zaak wordt gemarkeerd als "afgedaan" en mag worden opgeborgen in het archief. De tekst toont de formele, hiërarchische communicatie binnen de gemeentelijke diensten (waarschijnlijk de Marktdienst van Amsterdam).

Ambtelijk bijblad/geleideformulier (Model No. 14, Algemene Zaken).

Dit document is een ambtelijk routeringsformulier ("Bijblad") dat werd gebruikt om een dossier binnen een gemeentelijke organisatie (waarschijnlijk Amsterdam) te verplaatsen voor behandeling. * **Betrokken persoon:** Het betreft J. Hartog, woonachtig op Gaaspstraat 110. De Gaaspstraat ligt in de Amsterdamse Rivierenbuurt. * **Ambtenaren:** Er is sprake van een "Marktambtenaar", de heer Th. van Muikerken. De vermelding van een marktambtenaar in januari 1942 is saillant; in deze periode waren er specifieke "Joodse markten" ingesteld (onder andere in de Gaaspstraat) als onderdeel van de segregatiepolitiek van de Duitse bezetter. * **Data:** De administratieve verwerking vindt plaats tussen 4 januari en 14 januari 1942. De notitie "12-1-'41" lijkt een verschrijving van de ambtenaar te zijn (een veelvoorkomende fout aan het begin van een nieuw jaar), gezien de overige data in 1942 staan. * **Functie:** Het document diende om het dossier "ter kennisneming" of voor advies door te sturen aan de controleur of de marktambtenaar.

Administratieve notitie / Ambtelijke beschikking

Het document betreft een ambtelijke besluitvorming over de marktplaats van J.J. Vermeulen, die standplaats nummer 146 bezette op de Dappermarkt in Amsterdam. Vermeulen staat op het punt naar Duitsland te vertrekken om daar te werken (in het kader van de tewerkstelling tijdens de bezetting). De kern van de besluitvorming is dat Vermeulen zijn recht op de standplaats mag behouden zonder deze fysiek te bezetten ("uitstel van plaats bezetten"). De voorwaarde die de inspecteur en de administratie hieraan verbinden, is dat hij gedurende zijn afwezigheid wel het verschuldigde marktgeld (de staanplaatsrechten) moet blijven doorbetalen aan de gemeente. De notitie eindigt met de goedkeuring voor het verzenden van een gestandaardiseerde brief ("acc. modelbr.", geaccordeerd modelbrief) om Vermeulen hiervan op de hoogte te stellen.

Administratief bijblad / dossierstuk met handgeschreven aantekeningen.

Dit document is een ambtelijke "mededeeling" waarin toestemming wordt verleend voor het gebruik van een motorvoertuig. De kern van de zaak is dat de auto van de firma H. Gelderman noodzakelijk is voor het transport van aardappelen. Gezien de schaarste tijdens de oorlogsjaren was voor elk gebruik van voertuigen en brandstof uitdrukkelijke toestemming nodig van de autoriteiten. Opvallend is de ondertekening met de initialen "S.D." onderaan de hoofdtekst en de paraaf "Stemerdink" bij de potloodnotitie. De rode nummering duidt op een systematische registratie in een groter archiefsysteem van de bezettingsmacht of de collaborerende overheid.

Administratief bijblad / dossierstuk (Alg. Zaken Model No. 14).

Dit document is een intern administratief formulier van de gemeente Amsterdam (gezien de genoemde straatnamen), daterend uit het voorjaar van 1942. Het betreft een onderzoek naar een kleine openstaande schuld (60 cent) van een marktkoopman wiens vergunning of standplaats ("marktplaats") was ingetrokken. Uit de correspondentie op het blad blijkt een discussie tussen ambtenaren: 1. Er wordt geconstateerd dat er geen schuld is voor de Dappermarkt, maar wel voor de Lindengracht en de Gaaspstraat. 2. De suggestie wordt gedaan om het dossier op te bergen (11 maart). 3. In rode inkt wordt een vraag gesteld over een eerdere mededeling van het "hoofdkantoor" (24 februari). 4. Uiteindelijk wordt gespecificeerd dat het gaat om 60 cent schuld voor een ingetrokken plaats in de Gaaspstraat over de periode december 1941. Het grote rode kruis en de aantekening "Afgedaan" duiden op de definitieve afsluiting van deze administratieve kwestie op 12 of 17 maart 1942.

Administratief bijblad (Model No. 14, Algemene Zaken).

* **Administratieve context:** Het betreft een officieel bijblad behorende bij een dossier (kenmerk 103/7/1). Het document is opgesteld volgens een standaardmodel uit 1937 (Model No. 14). * **Inhoud:** De aantekening betreft een persoon genaamd J. Vreeland, wonend of werkzaam aan de Albert Cuypstraat (waarschijnlijk nummer 339, aangeduid met "pol." wat kan staan voor politiebureau of een specifieke administratieve sectie). * **Status:** De tekst "Per heden afgevoerd" gedateerd op 19 januari 1942 geeft aan dat deze persoon uit een bepaald register is verwijderd of dat het dossier is gesloten. De term "afgevoerd" is in de oorlogsjaren een beladen administratieve term. * **Autoriteit:** Het document is doorgezonden op 16 januari en definitief afgetekend door een inspecteur (handtekening lijkt "de Haer") op 19 januari 1942.

Administratief archiefstuk, waarschijnlijk een dossieromslag, geleidevel of registratiekaart.

Het document is een administratieve registratie van werkzaamheden in februari 1942. Centraal staat de aantekening "Joubertstraat afgedaan", gedateerd op 23-2-'42 en ondertekend door "dekker" (vermoedelijk de achternaam van de behandelend ambtenaar). De Joubertstraat bevindt zich in de Transvaalbuurt in Amsterdam. De verschillende data (12, 18, 20 en 23 februari) laten de voortgang van een dossier of actie zien. De term "Oproepen" bovenin suggereert dat er personen zijn opgeroepen voor een bepaalde actie. In de rechterbenedenhoek staat een rode krabbel die vaak in archieven wordt gebruikt om aan te geven dat een stuk "opgeborgen" (opb) kan worden.

Ambtelijke notitie op een voorgedrukt bijblad (Model No. 14, Algemene Zaken).

* **Inhoud:** Het document betreft een administratieve handeling rondom een persoon genaamd E. de Heun, woonachtig in de Gaaspstraat. Deze persoon moest een kaart (mogelijk een 'voorkeuriskaart' of werk-gerelateerd document) ophalen. Er is een verlenging van de termijn toegestaan tot 22 januari 1942. * **Administratieve sporen:** De verschillende data (19, 20, 21 en 22 januari) laten de snelle afhandeling van de correspondentie zien. De naam 'de Haan' lijkt de ambtenaar te zijn die het stuk heeft behandeld. * **Handschrift:** Het handschrift is een typisch midden-20e-eeuws ambtelijk cursief, geschreven met een vulpen.

Administratieve indexkaart / dossier-bijblad (Alg. Zaken Model No. 14).

* **Werkverruiming:** De term "Afgekeurd voor werkverruiming" duidt aan dat de betreffende persoon niet in aanmerking kwam voor de door de overheid ingestelde werkgelegenheidsprojecten. Dit kon te maken hebben met fysieke ongeschiktheid of andere administratieve redenen. * **W.P. plein:** Dit is een zeer waarschijnlijke afkorting voor het **Waterlooplein** in Amsterdam. De aantekening "Ingeschreven voor markt W.P. plein" suggereert dat de persoon toestemming kreeg of geregistreerd werd voor een standplaats of werkzaamheden op deze markt. * **Tijdsverloop:** Het document toont een snelle afhandeling: een oproep op 11 maart 1942 en de definitieve afhandeling ("Afgedaan") op 13 maart 1942 om 9:30 uur. * **Administratieve codes:** De code "10.000-10-1937-1016" linksonder is een drukkerij-code die aangeeft dat er in oktober 1937 een oplage van 10.000 van dit type formulier is gedrukt.

Administratief bijblad/notitiekaart (Model No. 14 van Algemene Zaken).

Het betreft een administratieve afhandeling van een dossier of zaak. Uit de notities kan het volgende proces worden afgeleid: 1. **Dossierkenmerk:** Het document hoort bij dossier 104/5/1 uit 1942. 2. **Oproep:** Er wordt verwezen naar een "Oproep 179" gedateerd 18 februari 1942, getekend door De Haan. 3. **Inhoud:** Een persoon genaamd Bueren (of mogelijk Beuren) heeft laten weten dat de betreffende zaak al "in orde is". 4. **Besluitvorming:** Er wordt de vraag gesteld of de zaak hiermee als afgedaan kan worden beschouwd. Gezien de latere datering (20-2-'42) en de rode aantekening "Ingeschreven" en "opberg", is de zaak waarschijnlijk gesloten en gearchiveerd. 5. **Functionaris:** De naam 'de Haan' komt tweemaal voor, waarschijnlijk de behandelend ambtenaar.

Administratief formulier/notitie van de Gemeente Amsterdam, Afdeling Marktwezen.

Dit document is een ambtelijke afhandeling van een verzoekschrift. De **Weduwe N. Susan-Batavier**, die een standplaatsvergunning heeft op de markt in de **Gaaspstraat**, vraagt toestemming om zich te laten bijstaan door haar zoon, **Benjamin de Leeuw**. De belangrijkste punten uit de analyse: * **Medische noodzaak:** Het verzoek wordt ingewilligd op basis van een "doktersadvies", wat impliceert dat de weduwe fysiek niet meer in staat was de kraam alleen te drijven. * **Strikte voorwaarde:** De ambtenaar benadrukt dat het gaat om "assisteren - niet vervangen". Dit wijst op de strikte regelgeving rondom persoonlijke marktvergunningen; de vergunninghouder moest in principe zelf aanwezig zijn. * **Identificatie:** Er wordt expliciet opdracht gegeven de personalia van de assistent (naam, geboortedatum en adres) vast te leggen ter controle. * **Bureaucratisch proces:** Het document toont een keten van ambtenaren (Marktambtenaar, Controleur, Inspecteur) die elk hun paraaf en datum zetten, wat getuigt van een zeer geformaliseerd proces voor een relatief kleine gunst.

Ambbtelijk memo / bijblad van de gemeente Amsterdam (Afdeling Algemene Zaken).

Het document is een interne administratieve afhandeling van een verzoek van de heer A.H. Sloof, wonende aan de Nieuwe Achtergracht 118 te Amsterdam. Hij vraagt om een officieel bewijs dat hij in het verleden marktplaatsen heeft gehad. Uit de administratieve controle blijkt dat hij inderdaad sinds 1928 twee standplaatsen bezat: 1. Westerstraat nr. 114 (sinds 26 november 1928). 2. Dapperstraat nr. 73 (sinds 19 mei 1928). Opvallend is de vermelding dat deze plaatsen per 3 november 1942 "zijn ingetrokken". Hoewel de hoofdtekst spreekt over een periode "tot en met november 1942", is het memo zelf gedateerd op 15 juli 1942. Dit suggereert dat de einddatum van de vergunning op dat moment al vaststond of later is toegevoegd aan het dossier. De ambtenaar De Haan ziet geen bezwaar tegen het afgeven van het gevraagde bewijs.

Administratief bijblad of dossieromslag (Model No. 14).

* **Functie:** Het document diende als officieel schutblad of registratievel voor een dossier. De term "Bijblad" suggereert dat dit vel gekoppeld was aan een hoofdmap of een specifieke toevoeging was aan een bestaande administratieve reeks. * **Handgeschreven annotaties:** * **2^e/33/3:** Dit betreft waarschijnlijk een archief- of classificatienummer (bijvoorbeeld: 2e afdeling, doos 33, dossier 3). * **194 2:** Het jaartal waarin het document is aangemaakt of gearchiveerd. De '2' is handmatig toegevoegd achter de voorgedrukte '194'. * **6/7:** Kan verwijzen naar de datum van doorzending (6 juli) of een volgnummer binnen een serie. * **Drukkerijgegevens:** De code linksonder ("14333-1000-7-'41-1727") is typisch voor overheidsdrukwerk. Het geeft aan dat dit formulier (Model 14) in juli 1941 ('41) is gedrukt in een oplage van 1000 stuks.

Administratief bijblad/geleideformulier (Model No. 14, Algemene Zaken).

Dit document dient als een intern administratief instructieblad voor de verwerking van correspondentie. 1. **Instructie:** Er wordt gevraagd om een kopie ("afschrift") te maken van een bijbehorende brief (die zelf niet is afgebeeld) om deze door te sturen naar de Stadsdrukkerij. 2. **Verwerking:** De datum 3 september 1941 in het stempelvak geeft waarschijnlijk de datum van binnenkomst of doorzending van het hoofddossier aan. Op 4 september wordt de specifieke instructie geschreven en geparafeerd. 3. **Bevestiging:** Rechtsonder staat een bevestiging in een ander handschrift dat de brief daadwerkelijk op 4 september naar de Stadsdrukkerij is verzonden. 4. **Formulier:** Het betreft een standaardformulier van de afdeling "Algemeene Zaken" (Model 14), gedrukt in een oplage van 10.000 stuks in oktober 1937.

Administratief bijblad/memo.

Het document is een interne ambtelijke of bedrijfsnotitie uit de bezettingstijd. De kern van de tekst betreft de aanstelling van een 'dist-agent' (districtsagent). * **Personen/Functies:** Er is sprake van een Hr. Brunning, een Bedrijfschef (Bedr. Chef), een zekere Trapp en initialen zoals M.B. en Mth. Wm. (mogelijk functietitels of afdelingsafkortingen). * **Financieel:** Er worden specifieke bedragen genoemd voor een vergoeding: 25 gulden voor arbeid en 20 gulden voor materiaalkosten. Er is sprake van een betaling per stuk ('p/stuk'). * **Terminologie:** De afkorting "vl. Bth. & Insp." zou kunnen verwijzen naar 'volgens Belastingtheorie & Inspectie' of vergelijkbare controlerende organen.

Administratief bijblad of dossierblad (Algemene Zaken Model No. 14).

Dit document is een ambtelijk geleidebiljet dat dient om een binnengekomen brief (een sollicitatie) door de organisatie te geleiden voor advies en goedkeuring. Uit de aantekeningen valt de chronologie van de afhandeling af te leiden: 1. **13 januari 1942:** Ambtenaar De Haas legt de sollicitatie van P. Hofman voor aan de heer Mouberken (Marktambtenaar/Controleur) voor advies. Er wordt vermeld dat Hofman een "1e Jaars" is en reeds bekend is uit een eerdere procedure. 2. **22 januari 1942:** Het stuk wordt officieel geregistreerd onder nummer 103/14/1. 3. **28 januari 1942:** Hr. Mouberken geeft formeel zijn akkoord op het voorstel of de aanstelling. De functies "Marktambtenaar" en "Controleur" duiden op een gemeentelijke dienst die belast is met het toezicht op markten en handel.

Ambbtelijk schrijven / rapportage betreffende een marktkoopman.

* **Kern van het document:** De marktkoopman N. Lijmer verzoekt om een tijdelijke ontheffing (twee maanden) van zijn verplichting om zijn marktplaats in de Joubertstraat in te nemen. * **Problematiek:** Door de oorlogsomstandigheden en het distributiesysteem komt de handelaar niet in aanmerking voor een toewijzing van aardappelen. Omdat aardappelen een essentieel onderdeel van zijn handel vormen, heeft hij onvoldoende overige voorraad (groenten) om zijn standplaats drie keer per week rendabel of zinvol te bezetten. * **Voorgestelde oplossing:** De rapporteur (waarschijnlijk een marktmeester of inspecteur) adviseert positief over het verzoek. Lijmer mag wegblijven tot het 'zacht fruit' seizoen begint (rond 20 april), mits hij wel zijn wekelijkse staangeld (marktgeld) blijft doorbetalen om zijn rechten op de plek te behouden. * **Formele afhandeling:** Het document toont een ambtelijk proces met verschillende stadia: het initiële advies (1 april), een oproep (15 april) en een laatste handeling eind april.

Document

Het betreft een administratieve notitie waarin wordt gepleit voor een positieve beschikking of gunstig advies voor de firma Deelstra. Deze firma voert transporttaken uit voor het "Provinciaal Bureau van de N.B.M.A." (vermoedelijk de Nederlandsche Bond van Melkveehouders en Akkerbouwers). De kern van de zaak is de logistiek van aardappelen vanuit de regio rond Amsterdam naar de Centrale Markt. De rode markering "Spoed" en de formele toon ("Het is dan ook gewenscht") duiden op een ambtelijke urgentie om de transportvergunningen of gerelateerde zaken voor deze firma snel rond te krijgen.

Ambtelijke notitie / Dossier-bijblad.

Dit document legt de administratieve afhandeling vast van een verzoek door **J. Rimini** in januari 1942. Uit de opeenvolgende data blijkt een snelle procedure: 1. **22-23 januari:** Het verzoek om een "voorkeurskaart" wordt binnengekomen en de ambtenaar (de Boer) adviseert om de aanvrager op te roepen. 2. **26 januari:** Rimini wordt opgeroepen voor een gesprek of controle. 3. **27 januari:** De zaak wordt afgesloten. Er wordt geconstateerd dat Rimini een "uit-vergunning" heeft (mogelijk een reisvergunning of een bewijs van uitstel van tewerkstelling). Er wordt een vervolgpad geschetst: hij moet langs het Gewestelijk Arbeidsbureau. Mocht hij daar medisch ongeschikt worden bevonden voor arbeid, dan kan hij aanspraak maken op een plek op de sollicitantenlijst voor een "Gagemkaart". 4. **2 februari:** Het dossier wordt gearchiveerd ("opgeb." staat voor opgeborgen).

Administratieve kaart of bijblad (Model No. 14).

Dit document is een officieel administratief bijblad dat dient als bewijs van een sanctie of wijziging in een persoonsdossier. Het betreft twee individuen, L. van Beer en B. van Beer, woonachtig op de Ganzenstraat 357 (mogelijk Utrecht). Zij zijn per 19 januari 1942 van de "sollicitantenlijst afgevoerd". De reden voor deze verwijdering is "niet accepteeren van een werkenskans". Dit betekent dat zij een aangeboden baan hebben geweigerd, wat in de bureaucratische taal van die tijd leidde tot uitsluiting van verdere bemiddeling en waarschijnlijk ook van financiële steun (steunverlening). Het document is geparafeerd door een ambtenaar (Smit) en officieel "gezien" door een inspecteur. De datum 1942 is over een voorgedrukt of eerder geschreven '1932' heen gezet, wat duidt op hergebruik van formulieren of een correctie in het dossierbeheer.

Administratieve indexkaart/bijblad van de gemeente Amsterdam.

Dit document is een administratieve verwerking van een verzoek tot vrijstelling van marktgeld voor Samuel Palak (geboren 20 september 1913). Hij had een staanplaats op de markt in de Joubertstraat in Amsterdam. De ambtenaar noteert op 22 april dat er geen bezwaren zijn tegen het inwilligen van het verzoek. De reden voor de vrijstelling wordt pijnlijk duidelijk uit de korte aantekening in het midden: *"10-4-'42 uitgezonden naar Werkkamp"*. Omdat de heer Palak op 10 april naar een werkkamp was gestuurd, kon hij zijn marktplaats niet meer bezetten. De administratie verwerkt dit door hem vanaf 5 april vrij te stellen van betaling, waarbij er een tegoed van 0,60 gulden wordt genoteerd.

Handgeschreven ambtelijke mededeling op een voorbedrukt formulier ("BIJBLAD VAN").

* **Inhoud:** Het document dient om een administratieve onduidelijkheid op te helderen. Een zekere A. Prins staat ingeschreven bij de Gemeentelijke Vischmarkt (waarschijnlijk van een andere gemeente, gezien de context van dit type documenten vaak Amsterdam), terwijl hij feitelijk in Zaandam woont en daar ook zijn vis handel drijft vanaf een vaste standplaats. * **Administratief proces:** De verschillende data laten de route van het document zien: verzonden op de 21e, behandeld/beantwoord op de 23e, ondertekend op de 27e en uiteindelijk verwerkt of doorgegeven aan de "n.v.C" op de 29e mei 1942. * **Schrifttype:** Een vlot, zakelijk handgeschreven cursief (Latijns schrift) in blauwe en zwarte inkt.

Administratief bijblad / geleideformulier (archiefstuk).

Het document is een "Bijblad", een administratief hulpmiddel dat werd gebruikt om de voortgang, verzending of splitsing van dossiers bij te houden. * **Referentienummers:** Het hoofddossiernummer is 77/2/52 uit het jaar 1942. De roodgekleurde nummers (77/2/53 en 77/2/54) lijken vervolgdossiers of gerelateerde zaken te zijn die betrekking hebben op specifieke personen ("Zorge" en "B.v. Klaveren"). * **Handgeschreven instructies:** De aantekening "4 ex gezonden" (vier exemplaren verzonden) duidt op de distributie van stukken. De afkorting "afgez." staat gebruikelijk voor "afgezonden". * **Datering:** De datum 2/4-42 (2 april 1942) plaatst dit document midden in de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De administratieve structuur van de Nederlandse overheid bleef gedurende deze tijd grotendeels intact, hoewel onder toezicht van de bezetter.

Document

Dit document is een ambtelijke notitie en een concept-antwoord betreffende een verzoek van de heer A. Caransa (waarschijnlijk Abraham Caransa). Uit de tekst blijkt dat Caransa op 15 december 1941 is verwijderd van de markt in de Gaaspstraat vanwege een schuld van slechts 2 gulden en 70 cent aan marktgelden. In februari 1942 heeft hij blijkbaar een verzoek ingediend om kwijtschelding van deze schuld of om weer een marktplaats te mogen innemen. De ambtenaar adviseert negatief: zolang de schuld niet tot op de laatste cent is betaald, krijgt hij geen nieuwe marktvergunning. Het bureaucratische proces is zichtbaar door de verschillende data en parafen van goedkeuring door leidinggevenden in maart 1942.

Administratieve notitie op een voorgedrukt systeemkaart-model ("Alg. Zaken-Model No. 14").

* **Persoon:** De notitie betreft D. Kool (geboren 20-02-1904), wonende aan de Laingsnekstraat 21-II in Amsterdam. Dit adres bevond zich in de Transvaalbuurt, een wijk die tijdens de bezetting grotendeels door Joodse Amsterdammers werd bewoond. * **Situatie:** De afkorting **R.W.K.** staat voor **Rijkswerkkamp**. De notitie legt vast dat de heer Kool vanaf 11 mei 1942 in een werkkamp verblijft. Dit was een telefonische mededeling ("telef. med.") van de afdeling Sociale Hulp / Werkverruiming (S.H. - W.V.), gevestigd aan de Galerij (nabij het Paleis voor Volksvlijt). * **Financiële afhandeling:** Omdat de betrokkene in het kamp zit, wordt besloten hem vrij te stellen van de betaling van een openstaande schuld van 1,20 gulden. De verwijzing naar "Joubertstraat" duidt waarschijnlijk op het lokale bijkantoor van de sociale dienst dat de administratie voor deze buurt voerde.

Administratieve kaart/formulier (Model No. 14 van de afdeling Algemene Zaken).

Het document is een ambtelijke afhandeling van een verzoekschrift. De weduwe S. Vierra-Polak, een marktkoopvrouw met een standplaats (plaats 172) op de markt in de Gaaspstraat, heeft gevraagd om haar plek gedurende twee maanden onbezet te mogen laten zonder deze te verliezen. Het procesverloop is als volgt: 1. **9 maart 1942:** Het dossier wordt aangemaakt of doorgezonden. 2. **10 maart 1942:** Het stuk wordt voor advies naar een zekere heer Van Moukerken gestuurd. 3. **12 maart 1942:** Een inspecteur (waarschijnlijk De Haas) geeft het advies "Mijns inziens (m.i.) geen bezwaar". 4. **16-17 maart 1942:** De beslissing wordt officieel bekrachtigd ("Accoord"). Er wordt opdracht gegeven een standaard antwoordbrief ("modelbriefje") te sturen naar de verzoekster. De rode aantekening "103/25/2 M" wijst waarschijnlijk op het vervolgstuk of de minuut van de verzonden brief.

Document

Dit document betreft een ambtelijke afhandeling van een verzoek van de weduwe M. Twaalf-Morpurgo. Zij vraagt toestemming om zich op haar marktplaats aan de Gaaspstraat te laten assisteren door R. Jas (geboren op 2 november 1907). Er wordt expliciet vermeld dat het om "assisteeren" gaat en niet om "vervangen". Verschillende functionarissen, waaronder de marktambtenaar/controleur en een inspecteur (De Haas), hebben getekend voor "geen bezwaar". Het proces loopt van midden maart tot midden april 1942.

Administratief omslagvel of dossierstuk (archiefstuk).

Dit document is een administratieve vastlegging van een verzoek dat in mei 1942 werd ingediend door een zekere J.J. Brandenburgh. Het onderwerp van het verzoek is een "dubbele toewijzing aal". In de context van de bezettingstijd wijst dit op een aanvraag binnen het stringente distributiesysteem voor levensmiddelen. De rode markeringen (de letter "B" en de notitie "1 x gr aal") zijn administratieve besluiten of classificaties van de behandelende ambtenaar. De afkorting "gr" zou kunnen staan voor "groothandel" of een specifieke gewichtseenheid/kwaliteitsaanduiding die destijds gebruikelijk was in de visserijsector. Het dossiernummer "46P/179/1" suggereert dat dit stuk onderdeel uitmaakte van een groter dossier bij een overheidsinstantie, zoals een provinciaal voedselcommissariaat of een visserijautoriteit.

Handgeschreven ambtelijke notitie op een voorgedrukt formulier ("Bijblad").

* **Inhoud:** De brief dient als geleidebrief voor een rapport van een zekere heer Stam, die de functie van "hulprichter-opslager" bekleedt. De afzender verzoekt de geadresseerde (aangeduid als "UE", Uw Edelheid) om maatregelen te nemen tegen bepaalde "uitzenders". * **Kernboodschap:** Er is sprake van onregelmatigheden of het niet naleven van voorwaarden door "uitzenders". De afzender wil dat er strikter wordt toegezien op de naleving van de gestelde regels. * **Terminologie:** * *Hulprichter-opslager:* Dit is een specifieke functiebenaming, waarschijnlijk uit de sfeer van de logistiek of distributie, waarbij toezicht wordt gehouden op de weging en opslag van goederen. * *Uitzenders:* Hoewel dit tegenwoordig aan radio doet denken, kan het in deze ambtelijke context van 1942 ook verwijzen naar instanties of personen die goederen "uitzenden" (distribueren/verzenden). * **Vorm:** Het document is zeer formeel opgesteld ("heb ik de eer UE"), wat gebruikelijk was voor ambtelijke correspondentie tussen departementen in die tijd.

Administratieve brief / Intern memorandum.

* **Onderwerp 1: Stadsvuil.** Er wordt gerefereerd aan een publicatie over de "humiditeit" (vochtigheid) van stadsvuil. In deze periode werd stedelijk afval vaak verwerkt tot compost voor de landbouw. * **Onderwerp 2: Aardappelen.** Er wordt gerapporteerd over een "groeistofproef" bij Eigenheimers (een destijds zeer gangbaar aardappelras). De kiemvorming van 20 mm duidt op een evaluatie van de kiemremmende werking van bepaalde stoffen tijdens de bewaring. * **Onderwerp 3: Uien en Logistiek.** De brief meldt dat het storten van uien is gestaakt. De reden hiervoor is expliciet "vervoersmoeilijkheden". * **Toon:** Zakelijk, ambtelijk-wetenschappelijk.

Administratieve kaart / Bijblad (Algemene Zaken Model No. 14).

Dit document is een administratief bijblad betreffende een persoon genaamd **M. Vink**, woonachtig aan de **Gaaspstraat** in Amsterdam (Rivierenbuurt). De kaart legt een mutatie in de arbeids- of bevolkingsadministratie vast tijdens de Duitse bezetting. * **"afgevoerd":** Deze term duidt erop dat de persoon uit een specifiek register of van een bepaalde lijst is verwijderd. * **"n.v.":** Deze afkorting staat in deze context hoogstwaarschijnlijk voor **"niet-vrijstelling"** (betreffende de arbeidsinzet) of eventueel "nachtvergunning", hoewel de koppeling met de "sollicitantenlijst" sterk wijst op een arbeidsgerelateerde status. Het ontbreken van een geldige status over '41-'42 leidde tot actie. * **"Opgeroepen per 1 April '42":** Dit wijst op de verplichting voor de betrokkene om zich te melden, waarschijnlijk voor de *Arbeidseinsatz* (tewerkstelling). * **Handtekening:** De notitie is geparafeerd of ondertekend door een ambtenaar genaamd **de Haan**.

Administratief dossierblad/notitiekaart (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document is een interne ambtelijke instructiekaart die diende als basis voor een officiële correspondentie. De kern van het document is een besluit tot afwijzing van een verzoek dat op 25 juli 1942 was binnengekomen. * **Betrokkenen:** De aantekening bovenaan noemt "J. Vonk" met de toevoeging "pl. 58 Waterlooplein". "Pl." staat waarschijnlijk voor "plaats" of "standplaats", wat duidt op een marktkoopman op het Waterlooplein. * **Besluitvorming:** Op 27 juli 1942 is door een functionaris (geparafeerd als "dH", voluit geschreven als "de Haan") de instructie "afwijzen" gegeven. * **Formulering:** De tekst onderaan is de standaardformulering die op de uiteindelijke brief aan de verzoeker is geplaatst. Het woord "niet" is onderstreept om de negatieve beschikking te benadrukken. De notitie "2 doorsl." geeft aan dat er twee doorslagen (kopieën) van de verzonden brief moesten worden gemaakt voor het archief.

Document

De notitie handelt over een verzoek tot overplaatsing van een marktkoopman genaamd J. Smak. Smak wil verhuizen van de markt op het Waterlooplein naar die in de Joubertstraat. De ambtenaar ("Inspecteur") stelt vast dat een officiële overplaatsing niet mogelijk is omdat het maximum aantal plaatsen (quota) al is bereikt. Er wordt echter een bureaucratische 'gedoogconstructie' voorgesteld: de man mag fysiek op de Joubertstraat gaan staan, maar blijft administratief gekoppeld aan het Waterlooplein. De kanttekening aan de linkerzijde geeft de doorslag: zolang de persoon in kwestie zich maar binnen de muren van een aangewezen 'Jodenmarkt' bevindt, ziet de administratie geen bezwaar. Het handschrift is een typisch Nederlands ambtelijk cursief uit de vroege 20e eeuw.

Administratief bijblad / routeringsformulier.

Dit document betreft een intern administratief formulier ("bijblad") dat werd gebruikt voor de doorstroming en correcte adressering van dossiers binnen de Nederlandse overheid. Uit de handgeschreven notitie blijkt een correctie in de routering: het dossier wordt geretourneerd naar Afdeling L.M. (vermoedelijk Afdeling Landbouwcrisis-Maatregelen of een vergelijkbaar departement). Er wordt expliciet vermeld dat de stukken niet thuishoren bij het "M.v.W." (waarschijnlijk het Ministerie van Waterstaat), maar bij de "Distributiedienst". De datum 2 november 1942 plaatst het document midden in de Tweede Wereldoorlog.

Handgeschreven ambtelijk klad/memo op een voorgedrukt formulier ("Bijblad").

De tekst vormt de voorbereiding van een officiële brief aan een persoon genaamd Dunbruck. Deze had verzocht om een overzicht van zijn totale aankopen bij de visafslag over het jaar 1941. In de interne toelichting (rechterkolom) wordt de reden voor afwijzing gegeven: het systeem van de vismarkt is niet ingericht op het aggregeren van gegevens per koper. Om de gevraagde informatie te verkrijgen, zou een ambtenaar alle doorslagen van de kwitanties handmatig moeten optellen ("recapituleren"), wat als te tijdrovend wordt beschouwd. De linkerkolom bevat de tekst die naar de verzoeker gestuurd zal worden. Hierin wordt de afwijzing beleefd geformuleerd en wordt de verzoeker gewezen op zijn eigen administratie: aangezien bij iedere transactie een kassabon is verstrekt, kan hij het totaal zelf berekenen.

Administratieve notitie of bijblad bij een dossier, uitgevoerd op een standaardformulier ("Alg. Zaken-Model No. 14").

De kern van dit document is de administratieve afhandeling van een dossieronderdeel. De zinsnede **"Kan als afgedaan worden beschouwd"** geeft aan dat de betreffende zaak niet langer actieve opvolging behoeft. De reden hiervoor is dat de relevante informatie of de persoon in kwestie reeds is opgenomen op een andere lijst, hier aangeduid als een **"(aanvullings) lijst"**. Er wordt specifiek verwezen naar een persoon, **Th. Garbrandt**, wonende in de **Joubertstraat**. De referentienummers (zoals "104/22/1") zijn kenmerkend voor de archiefordening van de Nederlandse politie uit die periode. De drukkerscode onderaan verraadt dat dit specifieke formulier in juli 1941 is gedrukt.

Ambtsbrief van de Gemeente Amsterdam.

Dit document is een formele administratieve beslissing binnen het bestuur van de gemeente Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is de goedkeuring door de wethouder voor de toewijzing van mosselen aan een specifieke partij ("Th-Stubbe"). Opvallend is de strikte bureaucratische procedure: de wethouder reageert op een schrijven van de Directeur van de Dienst van het Marktwezen van enkele dagen daarvoor. De afkorting "Afd. L.M." staat voor de Afdeeling Levensmiddelen. In een tijd van schaarste en distributie was de toewijzing van voedselwaren, zelfs van zoiets als mosselen, een zaak die op hoog ambtelijk niveau beslist of bekrachtigd moest worden.

Administratief bijblad / dossierkaart.

Het document is een interne ambtelijke notitie op een standaardformulier ("Model No. 14") van het Departement van Algemeene Zaken. De tekst legt de voortgang van een dossier vast betreffende een zeker persoon "H. Burger" en een "Hr. Berkenhof". De kern van de zaak lijkt te gaan over de toewijzing van of bemiddeling bij "grossiers" (groothandelaren) voor H. Burger. In de context van 1942 kan dit duiden op vergunningen voor goederendistributie of handelscontacten die onder toezicht van de overheid stonden. Er is een duidelijke chronologie zichtbaar: 1. **8 juli:** Start van de actie op dit bijblad. 2. **10 juli:** Hr. Berkenhof wordt verzocht een brief op te vragen en geeft telefonisch bericht over het opvragen van H. Burger. 3. **16 juli:** De zaak wordt als "afgedaan" gemarkeerd. H. Burger is geholpen en Hr. Berkenhof is telefonisch geïnformeerd. Er wordt besloten dat een schriftelijk antwoord niet meer nodig is.

Ambtelijk bericht/intern memorandum op een voorgedrukt formulier (Model No. 14).

* **Inhoud:** Het document betreft een intern advies van een ambtenaar (De Haan) over een verzoek van of betreffende de heer C. Jongkind. Het advies luidt dat Jongkind niet in aanmerking komt voor de toewijzing van "verdeelvisch" (vis bedoeld voor distributie/rantsoenering). De reden hiervoor is een territoriale beperking: de onderneming van Jongkind bevindt zich buiten de gemeentegrenzen van Amsterdam. * **Terminologie:** "Verdeelvisch" is een term die specifiek wijst op de distributie-economie tijdens de bezettingsjaren. Vis werd, net als veel andere levensmiddelen, via een centraal systeem verdeeld om tekorten te beheersen. * **Administratieve proces:** Er wordt verwezen naar een eerder precedent ("zelfde antwoord als bij brief 46 A/4/16 M"), wat duidt op een consistente uitvoering van het beleid door de betreffende afdeling van de gemeente (waarschijnlijk Algemene Zaken van de gemeente Amsterdam).

Handgeschreven ambtelijke notitie op een voorgedrukte bijlage.

De kern van de notitie betreft een logistieke afspraak. Een niet nader genoemde persoon parkeert zijn voertuig bij een benzinestation, waar grossiers de goederen die hij heeft vervoerd zelf komen ophalen. Dit wijst op een gecentraliseerd distributiepunt, mogelijk om brandstof te besparen of om controle op transportstromen te vergemakkelijken. In de rode aantekening wordt gesproken over een "Rode man" (mogelijk een achternaam of een specifieke functionaris) die ontboden moet worden voor een gesprek ("onderhoudt") over zijn "toevoeging". In de context van 1942 verwijst de term "toevoeging" vaak naar toewijzingen van goederen, grondstoffen of vergunningen binnen het systeem van de distributie en schaarste-economie tijdens de bezetting. De instructie "oproepen" aan de rechterkant bevestigt dat er een officieel gesprek moet plaatsvinden.

Dienstmededeling / betalingsverzoek.

Deze korte brief is een officiële sommatie aan een marktkraamhouder. De ontvanger heeft verlichtingsmateriaal dat door de gemeente in bruikleen was gegeven voor de markt in de Ten Katestraat (Amsterdam-West), na herhaalde waarschuwingen niet teruggebracht. Als gevolg hiervan moet er een bedrag van 15 gulden worden betaald. Dit bedrag fungeert waarschijnlijk als schadevergoeding of boete. De brief is zakelijk en dwingend van toon, wat wordt benadrukt door de onderstreping van "ten spoedigste". De betaling moet plaatsvinden bij de kassier op het terrein van de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat.

Administratief bijblad/dossieromslag.

* **Administratieve proces:** Dit document diende om de circulatie van een dossier binnen een overheidsapparaat bij te houden. Het dossiernummer verandert van 37/111/1 naar 37/111/2, wat duidt op een vervolgstuk of een nieuwe fase in de behandeling. * **Inhoud:** Het document betreft het "plaatsen op sollicitanten", wat wijst op een personeelskwestie of een wachtlijst voor functies. Twee personen met de titel "Mr." (Meester in de rechten) zijn betrokken: Mr. Spruyt en Mr. Hey. Dit suggereert een juridische of hogere administratieve context. * **Terminologie:** "Geboekt" geeft aan dat de informatie formeel in de registers is opgenomen. "Opgebracht" betekent dat het dossier is voorgelegd aan een hogere functionaris of een specifieke afdeling voor verdere afhandeling.

Document

* **Inhoud:** Het document bevat een administratieve afhandelingsinstructie. De kernboodschap is "Opbergen", wat betekent dat de betreffende stukken gearchiveerd mogen worden. De reden hiervoor is dat de "zaken" op een "verdeellijst" zijn geplaatst, wat duidt op een verdere formele distributie of registratie. * **Procesgang:** De chronologie is zichtbaar via de data: 1. 9 april 1942: Doorgezonden naar een volgende afdeling of ambtenaar. 2. 13 april 1942: Gezien of behandeld door M. de Haan (in rood genoteerd). 3. 22 mei 1942: Definitieve opdracht tot opbergen door De Haan. * **Vormgeving:** Het betreft een standaardformulier (Model No. 14), gedrukt in 1937 (gezien de code 10-1937). De tekst is geschreven in een gangbaar 20e-eeuws cursiief handschrift.

Ambtelijke notitie op een voorgedrukt formulier (Bijblad).

Dit document betreft de administratieve correctie van een dubbele voedselverstrekking tijdens de bezettingsjaren. Het personeel van de Nederlandse Spoorwegen dat gedetacheerd was op de Centrale Markt (C.M.) in Amsterdam, had recht op een extra rantsoen van 2 kilogram aardappelen per week via de V.B.N.A. (mogelijk de *Vereniging tot Behartiging van de belangen van Nederlandsche Ambtenaren* of een gerelateerd distributieorgaan). Door een fout ("per vergissing") kregen sommige personeelsleden dit rantsoen ook via de bemiddeling van de brandweer (vermoedelijk de bedrijfsbrandweer van de Centrale Markt). De notitie dient om vast te leggen dat deze dubbele toewijzing is beëindigd. De instructie rechtsboven belegt een overleg tussen Th. Braaksma en de Chef Brandweer van de markt bij Th. Sieburgh om deze zaak of de algemene voedselvoorziening ter plaatse te bespreken.

Ambtelijk bijblad/notitieblokvel (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document is een ambtelijke berichtgeving betreffende de toewijzing van visserijproducten aan een specifiek persoon of dossier (A. Vet). De kern van de tekst bevestigt dat er op de zogenaamde "verdeellijsten" (distributielijsten) toewijzingen staan voor: * **2 dubbele tonnen ZW-vis** (waarschijnlijk 'Zoute Vis' of 'Zeevis'). * **1 enkele ton aal.** * **2 dubbele tonnen gepelde garnalen.** Opvallend is de doorhaling van de namen "J. v. d. Veen & A. Vet", wat suggereert dat de zaak oorspronkelijk twee partijen betrof, maar is gereduceerd tot enkel A. Vet, of dat de administratieve koppeling is gewijzigd. De term "koker" verwijst mogelijk naar een fysieke opslagmethode in het archief of een specifiek buizenpostsysteem voor dossierverwerking.

Administratief doorzendblad of geleidebiljet (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document dient als een intern administratief spoor ("paper trail") voor de behandeling van een dossier of brief. Het toont de routing van een zaak betreffende "H.F. de Vries" aan de "Vischmarkt" in de periode juli-augustus 1942. De verschillende handschriften en kleuren (blauw en rood potlood/inkt) duiden op behandeling door verschillende ambtenaren of afdelingen: 1. **27 juli:** Start van de registratie. 2. **7 augustus:** Notitie over het "noteren van de controle" en doorzending naar de heer Vrij ter kennisneming. 3. **14 augustus:** De zaak wordt als "genoteerd" beschouwd en mag worden opgeborgen (gearchiveerd). De term "Vischmarkt" suggereert een locatie in een stad als Groningen, Utrecht of Leiden. De term "contrôle" in 1942 duidt vaak op inspecties in het kader van distributie, prijsbeheersing of andere oorlogsmaatregelen.

Administratief bijblad/notitie (Alg. Zaken-Model No. 14).

* **Handschrift en Terminologie:** Het handschrift is een zakelijk cursief uit het midden van de 20e eeuw. De term **"bewindvoerder"** is cruciaal; dit duidde in de context van 1942 vaak op een door de bezetter aangestelde beheerder van een (meestal Joods) bedrijf dat onder curatele was gesteld ("Verwalter"). * **Afkortingen:** * *W.B.*: Waarschijnlijk *Wirtschaftsbeauftragte* (Economisch Gevolmachtigde). * *afd. h. zaken*: Afdeling handelszaken. * *v.d. regeling*: Verwijst naar de verordeningen met betrekking tot het beheer of de liquidatie van bedrijven. * **Inhoud:** De notitie lijkt te gaan over een toevallige samenloop van omstandigheden waarbij een specifiek persoon bewindvoerder is geworden bij een afdeling die over handelszaken gaat. De opmerking over "Detail zaken" suggereert dat er geen onderscheidend kenmerk was voor deze specifieke winkels ten opzichte van de algemene regelgeving.

Administratieve notitie op een voorgedrukt "Bijblad".

Het document is een interne ambtelijke mededeling. De kern van de boodschap is een afwijzing: er wordt besloten om aan een (niet nader gespecificeerd) verzoek van Mevrouw I. v. d. Morpurgo-Sealtiël niet te voldoen. De extra aantekening (N.B.) is van groot belang voor de reconstructie van de gebeurtenissen. Hieruit blijkt dat de betreffende persoon op 7 september 1942 al "afgevoerd" was uit de administratie. De opgegeven reden hiervoor is "wanbetaling". In ambtelijke termen uit die tijd betekende "afgevoerd" vaak het stopzetten van een uitkering, voorziening of registratie. De datum van de definitieve administratieve verwerking hiervan is 17 september 1942.

Ambtelijk bijblad/interne notitie betreffende de visdistributie.

* **Bureaucratische regulering:** Het document illustreert de fijnmazige distributiepolitiek tijdens de Tweede Wereldoorlog. Elke vishandelaar kreeg specifieke quota toegewezen (hier uitgedrukt in tonnen voor zeevis en balen voor mosselen). * **Onderscheid in handelstypen:** Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen de algemene viswinkelier (die recht heeft op 3 balen mosselen) en de gespecialiseerde mosselventer (die er 4 krijgt omdat hij geen andere inkomstenbronnen heeft). * **Argumentatie:** De toewijzing is niet willekeurig; er wordt gekeken naar historische verkoopcijfers ("vroeger heeft verkocht") en bedrijfseconomische factoren ("hoogere bedrijfskosten"). * **Procesgang:** De brief is een reactie op een "kantbrief" (een verzoek om advies op een eerder stuk). De uiteindelijke beslissing werd blijkbaar telefonisch met een inspecteur kortgesloten, zoals de bovenste krabbel laat zien.

Handgeschreven memo op een gedrukt formulier ("Bijblad").

Het document is een rapportage over een incident dat plaatsvond op 5 juli 1942 bij de distributie van vis. Een zekere P. Vrees wordt ervan beschuldigd opzettelijk zijn beurt te hebben overgeslagen bij de uitdeling van gerookte paling ("aal"), omdat de kwaliteit van de op dat moment aangeboden partij hem niet aanstond. Zodra er een "beter soort" paling werd uitgedeeld door de ambtenaar Huisman, meldde Vrees zich alsnog. De schrijver van het rapport (waarschijnlijk Th. Stam) stelt dat Vrees de toegang tot de paling is geweigerd omdat zijn beurt officieel voorbij was. Vrees heeft blijkbaar een klacht ingediend dat hij werd achtergesteld bij anderen, wat door de schrijver krachtig wordt ontkend en afgedaan als een "vuile leugen". De nadruk ligt op de rechtvaardigheid van het systeem: "in de vischhal is ieder één gelijk". In de kantlijn vraagt Th. Stam (gedateerd 3 augustus) om een bevestiging van het beleid: dat er inderdaad nooit vis wordt nageleverd aan mensen die hun beurt hebben gemist.

Ambtelijke correspondentie/notitie op een voorgedrukt formulier (Model No. 14).

Dit document is een intern advies van de afdeling Marktwezen (vermoedelijk Amsterdam) betreffende de anciënniteit van een marktkoopman. * **De kern van de zaak:** Er wordt onderzoek gedaan naar de staat van dienst van de heer P.J. de Vos op de Dappermarkt (plaatsnummer 306). * **Bevinding:** Hoewel hij officieel pas sinds 5 februari 1940 staat ingeschreven bij het Marktwezen, verklaart J. Penz dat De Vos al veel langer voor die datum "geregeld" op die plek stond met "versche visch" (verse vis). * **Administratieve route:** Het document werd op 13 april 1942 doorgezonden, op 14 april aan Penz gevraagd om advies, en op 20 april werd de verklaring genoteerd. De afkorting "begr." onderaan staat waarschijnlijk voor "begrepen" of "begroot", een ambtelijke aftekening dat de informatie is verwerkt.

Administratief bijblad of intern memorandum.

Dit document betreft de administratieve afhandeling van de verhuur van standplaatsen ("plaatsen in de hal") voor het jaar 1942. * **Financiële gegevens:** Voor de twee plaatsen wordt een jaarlijkse huur van 1000 gulden gerekend. Er is vastgesteld dat de betaling is voldaan tot en met juli 1942. * **Administratieve onregelmatigheid:** De kern van het memo is een interne controle-opmerking. De afdeling Boekhouding was niet officieel op de hoogte dat een specifieke partij (mogelijk de naam "Ben-Yul" of "Ben-Yil") gebruikmaakte van de ruimtes. De schrijver wijst erop dat dit vooraf middels een formeel rapport gemeld had moeten worden. * **Behandeling:** De rode inkt duidt op aantekeningen van een leidinggevende of de "Bedrijfschef". Er wordt verwezen naar een "voorlopige regeling" met een zekere "Mr. Muller" met betrekking tot de huur van een koffiehuis, wat de functie van de plaatsen in de hal nader verklaart (waarschijnlijk horeca-gerelateerd).

Administratieve kaart/notitie (Bijblad van de gemeente Amsterdam, afdeling Markten).

Dit document is een intern administratief stuk betreffende de vrijstelling van marktgeld. De kern van de zaak is een verzoek van mevrouw Piloo om geen marktgeld meer te hoeven betalen voor de standplaats van haar echtgenoot, G.J. Piloo, aan de Albert Cuypstraat. * **De kern van het verzoek:** De administratie neemt aan dat de verklaring van de echtgenote juist is en stelt voor haar vrij te stellen van betaling vanaf 17 mei 1942. Er is zelfs sprake van een tegoed van f 1,35. * **Voorwaarde:** Uit de onderste notitie (gedateerd 2 juli 1942) blijkt dat er een voorwaarde aan de vrijstelling verbonden is: er moet een "bewijs van uitzetting" worden ingeleverd. * **Doorhalingen:** De grote blauwe kruisen duiden erop dat deze specifieke actiepunten zijn afgehandeld, verwerkt in een ander dossier, of dat de beslissing is herzien.

Administratief bijblad met handgeschreven conceptbrief en aantekeningen.

Het document is een typisch voorbeeld van ambtelijke correspondentie tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de tekst is een zakelijke afwijzing: een verzoek (waarschijnlijk om extra rantsoenbonnen, een hogere uitkering of extra brandstof) kan niet worden ingewilligd omdat de aanvrager reeds het maximaal toegestane ("de hoogste toewijzing") ontvangt. De structuur van het blad toont het proces: rechts staan de ruwe kernpunten in potlood, links is het definitieve concept voor de te verzenden brief uitgeschreven. De stempel en de diverse archiefnummers wijzen op een strikt bureaucratische afhandeling binnen een overheidsinstelling (mogelijk de distributiedienst of sociale zaken).

Administratief bijblad/memo op een voorgedrukt formulier.

Het document betreft een correctie op de administratie van vis-toewijzingen tijdens de bezettingsjaren. Een zekere Baeske (of 'B.') had verklaard 80 pond aal per week te ontvangen, maar de controleur stelt vast dat dit beduidend hoger ligt: hij ontvangt die hoeveelheid minimaal drie keer per week. Daarnaast worden de specifieke rechten op toewijzingen voor zoetwatervis en garnalen (zowel gepeld als ongepeld) vastgelegd. Interessant is de expliciete vermelding van een distributieregel: wie een "dubbele toewijzing" heeft voor levende aal, komt niet in aanmerking voor gerookte aal. De zoon van Baeske, die een "enkele toewijzing" heeft, mag wel gerookte aal ontvangen. Dit duidt op een streng gereguleerd systeem om te voorkomen dat bepaalde handelaren een te groot monopolie of te grote voorraad kregen.

Administratief bijblad of dossieromslag.

Dit document is een typisch voorbeeld van ambtelijke correspondentie of dossierregistratie uit de periode van de Duitse bezetting in Nederland. Het betreft een "Bijblad", vaak gebruikt om korte aantekeningen of de status van een lopende zaak bij te houden zonder het hoofddossier te vervuilen. De tekst "Heeft 1 x zoetw. visch" (zoetwatervis) duidt op een registratie in het kader van de voedselvoorziening of distributie. De instructie "oproepen de Boer" wijst erop dat een persoon genaamd De Boer moest verschijnen voor een gesprek of verantwoording. De latere aantekening "afgedaan" met de datum "24-6-42" bevestigt dat de kwestie op die dag is afgehandeld en dat de betreffende persoon op een lijst voor zoetwatervis is geplaatst. De numerieke code linksonder ("7-'41") geeft aan dat dit specifieke formulier-model in juli 1941 is gedrukt, wat past bij de gebruiksdatum in 1942.

Administratief voorblad/bijblad (Model No. 14, Algemene Zaken).

Dit document is een administratief dossierstuk (een 'bijblad') dat werd gebruikt om de voortgang van een specifiek onderzoek of dossier te registeren. De kern van de zaak lijkt de controle van een persoon of firma genaamd **P. Verschuure** te zijn. Uit de aantekeningen kunnen we het volgende procesverloop afleiden: 1. **21 juni:** Het dossier wordt doorgezonden. 2. **24 juni:** Ambtenaar De Haan noteert in blauw potlood dat de zaak "als afgedaan" kan worden beschouwd na overleg met de **C.C.C.D.** 3. **7 juli:** De Haan bevestigt in grafiet dat Verschuure na "nader onderzoek" in orde is bevonden en dat een zekere heer Visser hiervan op de hoogte is gesteld. 4. De rode aantekening ("Woon insp") duidt mogelijk op een betrokkenheid van de Woninginspectie of een gerelateerd rapport. De gebruikte afkorting **C.C.C.D.** staat zeer waarschijnlijk voor de **Crisis Controle Dienst**, een Nederlandse overheidsinstantie die tijdens de bezettingsjaren toezag op de naleving van economische voorschriften en distributieregels.

Intern memo of geleidebiljet van een Nederlandse overheidsinstantie.

Dit document is een ambtelijk instructieblad dat fungeerde als geleidebiljet voor een dossier. De tekst weerspiegelt de administratieve procedures van die tijd: * **Personeelszaken:** Er is sprake van een selectieproces waarbij personen op een sollicitantenlijst worden geplaatst voor een specifieke "Vakgroep". * **Sectorregulering:** Dossieronderdelen worden verwezen naar het "Bedrijfschap Groente & Fruit", een organisatie die tijdens de bezetting toezicht hield op deze specifieke economische sector. * **Ideologische controle:** De instructie om na te gaan of er betrokkenheid is bij "joodsche zaken" is een directe verwijzing naar de anti-Joodse maatregelen van de bezetter. Het duidt op het proces van 'ariërisering' of het controleren of personen/zaken niet 'besmet' waren door Joodse connecties. * **Ambtelijke workflow:** De blauwe aantekening geeft de vervolgstap aan: correspondentie met een persoon genaamd Werther, gevolgd door een evaluatiegesprek met Dijkstra (waarschijnlijk de auteur van de blauwe tekst, gezien de paraaf 'D').

Officiële mededeling / Prijslijst.

Dit document is een officiële prijslijst uitgevaardigd door de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het hoofddoel is het vaststellen van vaste exportprijzen voor diverse groenten naar Duitsland, die tevens fungeren als maximumprijzen voor de Nederlandse binnenlandse markt. De lijst is zeer gedetailleerd en hanteert strikte kwaliteitseisen op basis van gewicht, sortering en diameter (bijv. uien boven de 25 mm, kropsla ingedeeld naar gewicht per 100 stuks). Dit duidt op een strak gereguleerde economie waarin de bezetter volledige controle over de voedselstromen en prijzen probeerde te houden. De prijzen zijn uitgedrukt in guldens (f.). Opvallend is de bepaling dat producten van mindere kwaliteit slechts 80% van de vastgestelde prijs mogen opbrengen, een maatregel om prijsopdrijving door kwaliteitsfraude te voorkomen. Het document was gericht aan de veilingen, de centrale punten waar de distributie van landbouwproducten plaatsvond.

Administratief voorblad of dossieromslag (fragment).

* **Administratieve structuur:** Het document is een officieel formulier van de afdeling "Algemeene Zaken" (Model No. 14). De code '41 in het drukkerij-kenmerk duidt op een drukbeurt in 1941. * **Nummering:** Het dossiernummer "77/2/85" komt op twee plaatsen terug, wat wijst op een consistente registratie. De toevoegingen van kleine letters (b en c) suggereren verschillende sub-dossiers of bladen binnen een groter geheel. * **Tijdslijn:** Het stuk is "doorgezonden" op 9 januari 1942. De handgeschreven notitie rechtsboven maakt melding van een afspraak of actie op "Vrijdag 15 Jan. 3 uur". In 1942 viel 15 januari inderdaad op een donderdag, maar de 15e van een maand kan in de haast verkeerd genoteerd zijn bij een weekdag, of het betreft een specifieke administratieve cyclus. Echter, 15 januari 1943 was een vrijdag; het is mogelijk dat de datering 1942 op de stempel de start van het dossier markeert en de notitie later is toegevoegd. * **Terminologie:** De term "oproepen" duidt op een actieve handeling van de instantie, waarbij personen ontboden werden voor een gesprek, keuring of verhoor.

Administratieve notitie/memo op een officieel formulier ("Alg. Zaken-Model No. 14").

Dit document betreft de administratieve afhandeling van voedseldistributie en toewijzing (*Zuteilung*) van vlees en vis in juni 1942. * **Vleesvoorziening:** Er wordt specifiek gesproken over "rundervleesch". Het onderzoek van "Hr. De Haer" wijst uit dat niet-Joodse ziekenhuizen geen rundvlees ontvangen, maar in plaats daarvan aangewezen zijn op zeevis die buiten de officiële rantsoenering ("niet in verdeeling") door winkeliers of de Centrale Dienst wordt geleverd. * **Segregatie:** De notitie maakt een expliciet onderscheid tussen Joodse instellingen en niet-Joodse ziekenhuizen. Er wordt vermeld dat de naam "Joodsche instellingen" niet langer op bepaalde toewijzingsstukken zal verschijnen, hoewel de gemeente blijkbaar nog wel vlees toegewezen krijgt voor deze groep. * **Bureaucratie:** Het gebruik van termen als "Zuteilung", "v. i. c." (mogelijk voor consumptie) en "mitt. tel." (medegedeeld telefonisch) duidt op een formele, ambtelijke correspondentie.

Administratief bijblad / intern memo.

* **Inhoud:** Het betreft een ambtelijke mededeling naar aanleiding van een brief van 3 januari 1942. De kern van de boodschap is dat er op dat moment nog geen duidelijkheid is over wanneer er nieuwe zaken (vermoedelijk vergunningen of distributiebescheiden) uitgegeven zullen worden aan groothandelaren en standplaatshouders op de markten. * **Terminologie:** De afkorting "Am. markten" verwijst vrijwel zeker naar de Amsterdamse markten. "Grossiers" en "standplaatsers" zijn de standaardtermen voor marktpartijen. * **Schrift:** Het document is geschreven in een vlot administratief cursief handschrift met pen en inkt op een voorbedrukt formulier. De tekst vertoont de typische spelling van voor de hervorming van 1947 ("oogenblik", "deele").

Getypte nieuwsbrief/mededelingenblad.

Dit document is een intern informatiebulletin van een brancheorganisatie tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De toon is zakelijk en administratief, maar de inhoud weerspiegelt de harde realiteit van de oorlogseconomie: 1. **Exploitatie:** De "Sonderaktion" voor de *Reichsstelle für Tiere und tierische Erzeugnisse* toont aan hoe de Nederlandse koelcapaciteit werd ingezet voor de Duitse voedselvoorziening (of de Wehrmacht). 2. **Bureaucratie en Controle:** Het document noemt diverse bezettingsorganen zoals de 'Bedrijfschappen' en het 'Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd' (RBVVO). Dit illustreert de corporatieve herstructurering van de Nederlandse economie onder toezicht van de bezetter. 3. **Schaarste:** De gedetailleerde instructies over het aanvragen van ijzer en staal ("contingenten") en de vermelding van "geblokkeerde voorraden" wijzen op de extreme schaarste aan grondstoffen voor civiel gebruik. Alles was onderworpen aan een streng vergunningenstelsel. 4. **Logistiek:** De verhuizing van overheidsdiensten binnen Den Haag (van Benoordenhout naar Bezuidenhout) kan te maken hebben met de vordering van panden door de bezetter voor de Atlantikwall-versterkingen of administratieve centralisatie.

Officieel uittreksel (extract) uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

* **Persoon:** Het document betreft Reinier Willems (geboren 1898), een arbeider die vanuit de G.A.R. (Gemeentelijke Arbeidsreserve) promoveert naar een vaste aanstelling. * **Functie:** De functie "machinist-stoker" duidt op technisch handwerk, waarschijnlijk gerelateerd aan de verwarmings- of energie-installaties van de Amsterdamse markthallen. * **Financieel:** Zijn weekloon is vastgesteld op ƒ 31,44. Ter vergelijking: dit was een bescheiden maar stabiel inkomen voor een geschoolde arbeider in de oorlogstijd. * **Administratieve proces:** Het document toont de bureaucratische nauwkeurigheid van het Amsterdamse stadsbestuur. Er wordt verwezen naar specifieke reglementen en rapporten, en de distributie van kopieën ("afschrift") is strikt vastgelegd. * **Handgeschreven notities:** De krabbels en parafen aan de rechterkant en bovenkant wijzen op de circulatie van het document langs verschillende ambtenaren voor goedkeuring en verwerking in de administratie ("Gezonden per boek").

Dienstbrief / Officiële correspondentie.

In dit schrijven verzoekt de administrateur van het Gemeentelijk Assurantiefonds aan de directeur van het Marktwezen om een gespecificeerde lijst van de aanwezige inventaris. De reden hiervoor is puur administratief en risicotechnisch: de huidige verzekering is "ongespecificeerd" (een verzamelbedrag), wat bij brandschade tot problemen leidt bij de afwikkeling met verzekeraars. De administrateur vraagt niet om een gedetailleerde inventarislijst per item, maar om een categorisering (bureaus, stoelen, machines). Opvallend is de specifieke vraag naar de "kosten van reconstructie" bij kaartsystemen; dit onderstreept het belang van de administratieve gegevens in die tijd (voor het computertijdperk), waarbij het herstellen van verloren gegane kaartenbakken een kostbare en tijdrovende zaak was. De toon van de brief is formeel-zakelijk en kenmerkend voor de Nederlandse ambtelijke schrijftaal van de eerste helft van de 20e eeuw (gebruik van de naamvals-n bij "den laatsten tijd" en "dezen brief").

Ambtelijke correspondentie (brief)

Dit document is een ambtelijke goedkeuring vanuit het Amsterdamse stadsbestuur betreffende de voedselvoorziening. De Wethouder voor Levensmiddelen gaat akkoord met een voorstel dat is gedaan door de Directeur van het Marktwezen en de Gemeentelijk Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden. De handgeschreven notitie "afsluiting verdeellijsten" onderaan geeft aan dat de correspondentie zeer waarschijnlijk betrekking heeft op het beheer van de distributielijsten voor gerantsoeneerde goederen. Het document illustreert de strikte bureaucratische controle op de voedselketen tijdens de oorlogsjaren.

Officiële brief van de Gemeente Amsterdam.

* **Kernboodschap:** De wethouder wijst een verzoek af (waarschijnlijk van de Nederlandsche Visscherijcentrale) om visrokers in Amsterdam actiever te betrekken bij de lokale vismarkt. * **Argumentatie:** De afwijzing is gebaseerd op de "geringen vischaanvoer". Er is simpelweg te weinig vis beschikbaar om de rokerijen rendabel of zinvol in te zetten in de distributieketen op dat moment. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke formele ambtelijke spelling (bijv. "visch", "visscherij", "dezen brief") en een zeer hiërarchische toon ("machtig ik U daarop te antwoorden"). * **Administratieve context:** De afdeling 'L.M.' staat voor Levensmiddelen. De brief toont de nauwe controle van het stadsbestuur op de voedselvoorziening en marktpartijen.

Ambbtelijk schrijven/notitie op een voorgedrukt formulier (Bijblad).

* **Kernboodschap:** Een verzoek om exclusieve visvergunningen (venters) in randdorpen wordt afgewezen om illegale handel te voorkomen. * **Argumentatie:** De schrijver stelt dat het aanwijzen van specifieke handelaren de "clandestiene handel" in de kaart zou spelen. Dit duidt op de schaarste en de strikte controle op goederenstromen tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Betrokken instanties:** * **Politie:** Er is overleg geweest met een Inspecteur Gooikema. De lokale politie in Durgerdam krijgt de opdracht om streng te handhaven. * **C.C.C.D.:** De Crisis Controle Dienst. Dit was de instantie die tijdens de oorlog toezag op de naleving van distributievoorschriften en de zwarte handel bestreed. * **Rijks Visscherijcontrole:** De nationale instantie die toezicht hield op de visserijsector. * **Locatie:** Het document noemt expliciet Durgerdam, een dorp ten noorden van Amsterdam, wat suggereert dat dit stuk afkomstig is uit een regionaal archief (mogelijk Amsterdam of Noord-Holland).

Dienstbrief / Factuuroverdracht.

Deze ambtelijke correspondentie betreft de afhandeling van schade aan gemeentelijke eigendommen. Op 16 september 1943 is een brandkraan beschadigd op het terrein van de Centrale Markt (Grasveld Oostzijde). De afdeling Assurantie Zaken van de gemeente Amsterdam stuurt hiervoor op 29 december 1943 een rekening van 28 gulden naar de Directeur van het Marktwezen. De handgeschreven aantekeningen in rode inkt, gedateerd op 3 januari 1944, geven aan dat de administratieve afhandeling is gewijzigd na telefonisch overleg met de afdeling Assurantiezaken. De oorspronkelijke nota hoefde niet meer betaald te worden ("kan vervallen") omdat de kosten reeds waren verrekend met een persoon genaamd G. Keijzer. Dit suggereert dat G. Keijzer de veroorzaker van de schade was of de partij die verantwoordelijk was voor de reparatiekosten.

Dienstbrief / kennisgeving.

Deze brief is een formele administratieve mededeling van het Gemeentelijk Assurantiefonds aan de directeur van de Dienst van het Marktwezen. Het onderwerp is de brandverzekering van de betreffende dienst. De administrateur stuurt bijlagen mee (niet zichtbaar op deze zijde) die de verzekerde bedragen specificeren. De ontvanger krijgt acht dagen de tijd om bezwaar te maken of wijzigingen door te geven, waarna een rekening (debetnota) van 24,20 gulden zal worden verzonden voor de premie. De handgeschreven aantekeningen en het datumstempel van 23 november 1943 onderaan tonen de interne afhandeling bij de Dienst van het Marktwezen aan: de nota is ontvangen en doorgeleid naar de boekhouding.

Administratieve notitie op een officieel formulier ("Bijblad").

Dit document betreft de regulering van de visdistributie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het beschrijft specifieke besluitvorming rondom de quota en leveringsplichten van individuele vissers of vishandelaren (Busman en Rienstra) in IJmuiden. Kernpunten uit de tekst: * **Wijziging standpunt:** Er is sprake van een herziening van de regels voor "Busman" na correspondentie met de N.V.C. (Nederlandsche Visch Centrale). De verdeling wordt vastgesteld op 50/50, waarbij eigen voorraad beperkingen oplegt voor deelname aan de vrije verdeling. * **Afwijzing:** Een verzoek van een zekere P. Hogerbirck wordt negatief beoordeeld. * **Quota Busman:** Hij moet nu 60% van zijn aanvoer uit IJmuiden aan de centrale afslag leveren en mag 40% aan zijn "oude klanten" leveren. * **Quota Rienstra:** Voor Rienstra gelden strengere regels; hij moet zijn gehele aanvoer aan de afslag leveren en krijgt vervolgens via de officiële verdeling weer vis toegewezen voor zijn eigen zaak.

Brief (ambtelijke correspondentie)

Deze brief betreft de afwikkeling van een financieel geschil tussen de gemeente Amsterdam en de firma v.d. Burg & Zonen. Het bedrijf had een rekening ingediend voor geleverde goederen (f 190,-) en voor het fust (de verpakking/vaten, f 325,-). Hoewel de vaten direct geretourneerd konden worden (waardoor die kostenpost verviel), ontstond er discussie over de geleverde hoeveelheid inhoud. De gemeente meende te weinig te hebben ontvangen, maar uit intern onderzoek bleek dat de eigen controleprocedure van de gemeente (het wegen/meten van de inhoud) juridisch niet sluitend genoeg was om dit te bewijzen. Om een langdurig conflict te voorkomen, is er een schikking getroffen: de gemeente betaalt f 60,- tegen 'finale kwijting', wat betekent dat hiermee de zaak definitief is afgedaan. De kosten hiervan worden doorbelast aan de Dienst van het Marktwezen.

Officiële brief van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief behandelt de communicatie over de zondagse visverkoop. De wethouder wijst een voorstel af om via de pers breed bekend te maken op welke specifieke markt er vis beschikbaar zal zijn. In plaats daarvan stelt hij voor om bij de markten waar géén verkoop is, enkel te vermelden dat er daar niets is, zonder te verwijzen naar de locatie waar wél vis wordt aangevoerd. * **Doel:** Het beperken van de toeloop van kopers. Door de informatievoorziening lokaal en beperkt te houden, wil men voorkomen dat grote massa's mensen naar één specifieke markt trekken ("overstelpend"). Men streeft naar het behoud van het "buurtkarakter". * **Taal en Spelling:** Gebruik van de verouderde spelling (bijv. "visch", "onderteekend", "dezen"). * **Kenmerken:** Bevat diverse administratieve stempels en handgeschreven aantekeningen (zoals "n.i. dhr..." en "K.M. 163").

Dienstbrief (getypt met handgeschreven aantekeningen)

* **Inhoud:** De brief betreft een besluit van de wethouder om de schorsing van twee personen (Mortel en v.d. Vegt) op te heffen. Zij waren voor 14 dagen verbannen van de Centrale Markt vanwege de diefstal van een "zakje aardappelen". De wethouder oordeelt dat de straf na deze periode voldoende is geweest. * **Administratieve sporen:** De aantekening "reeds tel medegedeeld" geeft aan dat het besluit al telefonisch was doorgegeven voordat de brief arriveerde of werd verwerkt. De rode markeringen bij de datum en over de tekst zijn typische parafen van ambtenaren die het document hebben gezien of afgehandeld. * **Taalgebruik:** Formeel Nederlands ("wien U het recht... hebt ontnomen", "j.l." voor jongstleden). * **Fysieke staat:** Het document is een officieel formulier (Model G.A. 5) van de Stadsdrukkerij Amsterdam, gedrukt in oktober 1942 (af te leiden uit de code 10-42 onderaan).

Document

* **Inhoud:** Het document is een officiële aanzegging van een strafmaatregel aan een niet bij naam genoemde markthandelaar. De handelaar krijgt een marktverbod van één jaar voor alle Amsterdamse markten. * **Overtreding:** De reden voor de straf is de verkoop van "bonlooze" waren (broodjes, koek of gebak) op de Nieuwmarkt. Dit betekent dat de goederen werden verkocht zonder dat de koper de vereiste distributiebonnen inleverde. * **Handtekeningen:** De brief is ondertekend door Edward Voûte, de door de bezetter benoemde burgemeester van Amsterdam, en P.F. Taminiau, de toenmalige gemeentesecretaris. * **Administratieve details:** Linksonder staat het stempel van de Stadsdrukkerij met een oplagecode die aangeeft dat dit een standaardformulier was dat in juli 1943 in een oplage van 500 stuks is gedrukt, wat suggereert dat dit type overtreding en straf veelvuldig voorkwam.

Administratief bijblad (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document is een intern administratief briefje of bijblad, waarschijnlijk afkomstig van een gemeentelijke of provinciale afdeling Algemene Zaken tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft een notitie over een persoon genaamd Barens (of mogelijk Barents), die 64 jaar oud is. De kern van de tekst lijkt te gaan over een verzoek om een "toeslag" of een uitzondering op de regels. Er wordt aangevoerd dat Barens bereid is een andere man te helpen met werkzaamheden die hij zelf al 20 jaar ononderbroken uitvoert. Er wordt specifiek melding gemaakt van een "geleidebiljet voor de groenten", wat wijst op de strikte distributie- en transportregels van levensmiddelen tijdens de bezetting. De schrijver merkt op dat er "formeel natuurlijk bezwaar" is omdat het doel niet helemaal duidelijk is ("doel niet"), maar dat men toch geneigd is "af te wijken" van de standaardprocedure, mogelijk vanwege de leeftijd van de betrokkene of de lange staat van dienst in dit specifieke werk.

Dienstbrief van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief betreft de afwikkeling van een schadeclaim. Een niet nader genoemde "stallinghouder" (iemand die ruimte verhuurt voor opslag of voertuigen) is door de afdeling Assurantiezaken aansprakelijk gesteld voor schade ter waarde van f 26,28. De gemeente laat weten dat de vordering op dit moment niet geïnd kan worden omdat de persoon in kwestie geen bekende woon- of verblijfplaats meer heeft in Amsterdam (V.O.W. - vertrokken onbekend waar). * **Terminologie:** "Ass.Z. en W.A." staat zeer waarschijnlijk voor de afdeling Assurantiezaken en Wettelijke Aansprakelijkheid. Dit was de afdeling die binnen de gemeente belast was met schadegevallen en verzekeringskwesties. * **Administratieve sporen:** Het stempel bovenaan met de datum "8/9" (8 september) is vermoedelijk het stempel van binnenkomst bij de afdeling Marktwezen, één dag na verzending. De handgeschreven rode en blauwe tekens zijn typische parafen van ambtenaren die de brief hebben gezien of verwerkt.

Administratief voorblad of "bijblad" (Model No. 14, Algemeene Zaken) met handgeschreven aantekeningen en berekeningen.

Dit document dient als een administratieve omslag of registratieblad voor een specifiek dossier (nummer 46A/15/1-141). De gedrukte tekst onderaan geeft aan dat het een standaardmodel (No. 14) is van de afdeling "Algemeene Zaken", gedrukt in oktober 1937 in een oplage van 10.000 stuks. De handgeschreven toevoegingen dateren uit de periode van de Duitse bezetting (april-mei 1941). Er is sprake van een actieve dossierbehandeling: 1. **Routing:** De datum "15/4 '41" is doorgehaald en vervangen door "15/5-'41", wat wijst op een verschuiving in de planning of afhandeling. De afkorting "Repr." staat waarschijnlijk voor "Reproductie" of "Representatie". 2. **Berekeningen:** Het blad is intensief gebruikt voor rekenwerk in rode inkt. Er wordt geëxperimenteerd met factoren als 6,40 en 6,24 die vermenigvuldigd worden met de constante 2,565. De uitkomst hiervan (16,416) wordt vervolgens gedeeld door 97,435. Dit suggereert een boekhoudkundige of technische exercitie, mogelijk gerelateerd aan oppervlaktematen, valuta-omrekening of materiaalhoeveelheden.

Officiële brief van de Gemeente Amsterdam.

Deze brief is een voorbeeld van de strikte bureaucratie binnen het Amsterdamse gemeenteapparaat tijdens de oorlogsjaren. Het betreft een specifiek administratief besluit over de distributie van levensmiddelen. Mevrouw Hendriks, wonende aan de Lijnbaansgracht, had verzocht om het vis-rantsoen van haar man te mogen ophalen. Dit verzoek wordt formeel afgewezen door de wethouder. Hoewel de reden niet expliciet wordt genoemd, wijst dit op de onverbiddelijke handhaving van distributieregels: toewijzingen waren strikt persoonsgebonden en afwijkingen van de procedure werden in deze fase van de oorlog (hongerwinter in aantocht) zelden toegestaan om fraude of dubbele toewijzingen te voorkomen. De handtekening onderaan de brief is van J.F. Posthuma, die als wethouder in het door de bezetter gecontroleerde gemeentebestuur verantwoordelijk was voor de voedselvoorziening.

Ambtelijke correspondentie (brief)

Deze brief vormt de formele afsluiting van een dossier. De afdeling Assurantie Zaken van de Gemeente Amsterdam laat aan de directeur van het Marktwezen weten dat een bepaalde kwestie met de "firma v.d. Heul en v.d. Valk" als afgehandeld wordt beschouwd. De reden hiervoor is passiviteit vanuit de firma; na correspondentie in april 1943 is er geen verdere reactie meer vernomen. Het document illustreert de nauwkeurige dossieropvolging binnen de gemeentelijke bureaucratie, waarbij zaken die na een bepaalde termijn geen vervolg krijgen, formeel worden gearchiveerd.

Administratief bijblad/begeleidingsformulier (Alg. Zaken-Model No. 14).

Het document fungeert als een officieel begeleidingsvel of "bijblad" voor een dossier of correspondentie binnen de Nederlandse bureaucreatie tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Administratieve codes:** Het kenmerk "$2^c/77/1$" verwijst naar een specifiek dossier of een classificatie binnen het archiefsysteem van het betreffende departement. De datum 27 oktober 1943 plaatst het document midden in de bezettingstijd. * **Instructies:** De handgeschreven tekst in de rechterbovenhoek bevat een werkinstructie. Er staat "behandelen met verdeelkaarten" (of een variatie daarop). Verdeelkaarten waren essentieel voor het distributiesysteem van voedsel en goederen tijdens de oorlog. Dit suggereert dat het bijbehorende dossier betrekking had op de distributie of rantsoenering. * **Handtekeningen:** De parafen of handtekeningen onder de instructie zijn van de behandelend ambtenaren of archivarissen die de doorzending hebben geaccordeerd. * **Formulierbeheer:** De code linksonder ("Model No. 14") duidt op een gestandaardiseerd formulier van de rijksoverheid. De cijferreeks "7-'41" in de drukcode suggereert dat deze specifieke reeks formulieren in juli 1941 is gedrukt.

Ambtelijk schrijven / Handgeschreven briefkaart.

Het betreft een ambtelijke correspondentie gericht aan de Wethouder van Sociale Zaken van Amsterdam. De schrijver rapporteert over de visaanvoer in de stad. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen 'aal' (paling) en 'zeevisch'. De kernpunten zijn: 1. **Aal:** De vergelijking met vorig jaar is nog niet mogelijk omdat het vangstseizoen nog moet beginnen. 2. **Zeevis:** Sinds augustus 1942 is zeevis opgenomen in een officiële regeling (distributie). De aanvoer hiervan is sindsdien gestegen en was in de weken voorafgaand aan deze brief "zeer bevredigend". 3. **Uitnodiging:** De schrijver nodigt de wethouder uit voor een persoonlijk werkbezoek om de situatie rond de visverdeling ter plaatse te inspecteren.

Administratief voorblad of dossieromslag (Bijblad).

Dit document is een standaard "Model No. 14" van het Ministerie van Algemene Zaken, bedoeld om als bijlage of supplement (bijblad) bij een hoofddossier te dienen. * **Referentienummer:** Het dossiernummer is handmatig ingevuld als "466/I/I". De letter "M" voor het nummer zou kunnen verwijzen naar 'Ministerie' of 'Marine'. * **Datum:** De vermelding "1947" geeft het jaar van gebruik aan. "4/1" bij "DOORGEZONDEN" duidt waarschijnlijk op de datum van doorzending: 4 januari. * **Drukgegevens:** De code linksonder (7-'41) laat zien dat dit specifieke formulier is gedrukt in juli 1941, tijdens de bezettingstijd. Het feit dat het in 1947 nog steeds werd gebruikt, getuigt van het hergebruik van oude voorraden kantoormateriaal in de naoorlogse periode.

Vervoerbewijs Aardappelen (geleidebiljet).

Dit document is een officieel transportbewijs voor een omvangrijke partij aardappelen (30 ton) tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele opvallende details: 1. **Datering:** Het transport vindt plaats eind november 1944. Dit is het begin van de Hongerwinter in West-Nederland. De schaarste was op dat moment extreem groot. 2. **Herkomst en Transport:** De aardappelen komen uit Opperdoes (Noord-Holland), een regio die bekend staat om zijn aardappelteelt (Opperdoezer Ronde). Het vervoer gebeurt per schip ('Willem'), wat destijds een veiliger alternatief was dan wegtransport wegens brandstofgebrek en vorderingen door de bezetter. 3. **Lading:** Opmerkelijk is dat het gaat om de "Oogst 1942". Dit suggereert dat het gaat om aardappelen die langdurig in bewaring zijn gehouden of dat er administratieve redenen waren om deze oude oogstjaren op te voeren. 4. **Distributie:** De lijst onderaan toont dat de aardappelen niet naar de gewone burgerdistributie gaan, maar naar specifieke bedrijven (zoals British American Tobacco en Hagemeyer). Tijdens de Hongerwinter probeerden grote bedrijven eigen voedselvoorzieningen ("eigen gaarkeukens") voor hun personeel te regelen om hen aan het werk te houden en te behoeden voor de honger.

Document

Het document betreft een intern ambtelijk advies over de aanpak van illegale visverkoop in de Amsterdamse Jordaan. De auteur (waarschijnlijk een ambtenaar van de gemeente of marktpolitie) stelt vast dat de vis die op straat wordt aangeboden niet via de officiële groothandelskanalen (de Amsterdamsche Vismarkt) gaat. In plaats daarvan is er sprake van clandestiene aanvoer vanuit IJmuiden, waarbij de vis mogelijk gestolen is of buiten de officiële veilingen om is gekocht van vissersvaartuigen. De schrijver merkt op dat nieuwe regelgeving overbodig is omdat straatverkoop al verboden is; de oplossing ligt in strengere handhaving door de Economische Politie en controleurs van het Marktwezen (M.W.). De notitie eindigt met de constatering dat deze instanties reeds samenwerken om de smokkelroute vanuit IJmuiden te blokkeren.

Huurovereenkomst (formulier) voor bedrijfsruimte op de Centrale Markt te Amsterdam.

* **Taalgebruik:** Formeel, juridisch Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling ("den", "zooals", "mitsdien"). * **Structuur:** Een standaardcontract met preambule (partijen, object, duur en prijs) gevolgd door genummerde artikelen met algemene voorwaarden. * **Inhoud:** Het document regelt de verhuur van ruimtes op de Centrale Markt. Opvallend is de sterke controle door de gemeente: wijzigingen aan het pand mogen alleen met toestemming van de Directeur van het Marktwezen, en de Burgemeester behoudt zich het recht voor om zelf wijzigingen aan te brengen. * **Betaling:** Betalingen moesten geschieden aan de Dienst van het Marktwezen of via het Gemeentelijk Girokantoor (rekening 74), wat de centrale financiële administratie van de gemeente Amsterdam illustreert.

Administratief bijblad / ambtelijke correspondentie.

Het document is een formeel ambtelijk advies betreffende een verzoek in de sector visdistributie tijdens de Tweede Wereldoorlog. De afzender (geparafeerd met W.C.M.) adviseert negatief over een aanvraag van de weduwe Helsloot-Kortlever. De kern van de afwijzing ligt in het feit dat de aanvraag niet voldoet aan de specifieke eisen uit een reglement van 28 februari 1944 betreffende "overbrenging en marktaanwijzing". Opvallend is de discrepantie tussen het jaartal 1947 in de stempel en de handgeschreven datum 1944 in de tekst. Dit kan duiden op een latere archivering of het naoorlogs opruimen van dossiers waarbij oude formulieren werden bestempeld. De aantekening "spoed s.v.p. stukken Weth." suggereert dat de zaak op het bureau van een wethouder lag of daar op korte termijn behandeld moest worden.

Zakelijke brief / Begeleidend schrijven bij een huurcontract.

* **Inhoud:** De Nederlandsche Middenstandsbank stuurt een ondertekend huurcontract terug naar het Amsterdamse Marktwezen. Het betreft kantoorruimte in "Hal no. 97" op het terrein van de Centrale Markt. De bank verzoekt de ontvanger om de datum op het contract in te vullen en geeft aan dat de huur per kwartaal (3-maand-termijnen) voldaan zal worden. * **Administratieve sporen:** * Het grote paarse stempel (**M.1944**) is een registratiestempel van de ontvangende instantie (Marktwezen). De datum in het stempel (**23/5**) laat zien dat de brief de volgende dag na verzending is ontvangen. * Het rode stempel linksonder is waarschijnlijk een intern volgnummer van de bank zelf. * **Taalgebruik:** Formeel en zakelijk, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw (gebruik van "Mijne Heeren", "geteekende", "u" met hoofdletter).

Officiële brief van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief betreft een herziening van de verzekerde waarden van de inventarissen van diverse Amsterdamse markten en de Centrale Markt. De afdeling Assurantiezaken stelt voor om de verzekerde bedragen aanzienlijk te verhogen. * **Opvallende details:** Er is een opvallende stijging in de voorgestelde waarden. Bijvoorbeeld voor de Albert Cuypstraat stijgt de waarde van 150 naar 550 gulden. Dit duidt op een forse herwaardering van de aanwezige goederen of inventaris. * **Administratie:** Het document is doorspekt met administratieve kenmerken: diverse referentienummers, doorkiesnummers (toestel 561) en specifieke kamerverwijzingen in het Raadhuis. De brief breekt onderaan af, wat suggereert dat er een vervolgpagina was.

Officiële brief/dienstnota van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief regelt de distributie van 49 specifieke bewijzen (nrs. 441 t/m 489) waarmee personeelsleden van het Marktwezen schoenen kunnen kopen. De procedure is strikt: het persoonsbewijsnummer moet worden ingevuld, en het bewijs moet vervolgens officieel worden afgestempeld door de Distributiedienst aan de Singel 453 na vertoon van een stamkaart en een eerder aanvraagformulier. * **Vorm:** Het betreft een standaardformulier (Model G.A. 5) van de Stadsdrukkerij Amsterdam, wat wijst op een hoge frequentie van dit soort interne correspondentie.

Dienstbrief met bijlage (begeleidend schrijven).

* **Administratieve route:** De brief is gedateerd op 1 december 1944 en arriveerde bij de Centrale Markthallen op 8 december 1944, zoals blijkt uit het 'INGEKOMEN' stempel. Dit wijst op een vertraging van een week in het postverkeer binnen de stad, wat niet ongebruikelijk was in de laatste oorlogsmaanden. * **Functie:** Het betreft een formele doorgeleiding van een verzoek of brief van een burger (J.P. van Blijenburgh) aan de Centrale Markthallen. De G.G.D.-afdeling 'Geneeskundige Distributie' hield zich bezig met de toewijzing van medische middelen, maar ook vaak met extra rantsoenen of speciale diëten op medische indicatie. * **Aantekeningen:** De handgeschreven notities in de linkerbenedenhoek suggereren dat de zaak intern is behandeld door een zekere Th. Libregts en besproken is met het 'Centraal Belang van onderzoek' op 15 december 1944. Dit kan duiden op een keuring of verificatie van de ingediende aanvraag.

Ambtelijke notitie / memo op een gedrukt formulier ("BIJBLAD VAN:").

Dit document is een intern ambtelijk bericht betreffende de regulering van een marktkoopman genaamd A. Mulder. Het bericht is gericht aan een wethouder (of bedoeld als informatie voor de wethouder). De kern van de rapportage is tweeledig: 1. **Locatie:** Vanwege eerdere overlast ("hinder") voor omwonenden is Mulder verplaatst naar een specifieke locatie op de Ten Katemarkt (nabij de kruising Ten Katestraat / Bellamystraat) waar hij geen overlast meer veroorzaakt. 2. **Voorschriften:** Er wordt expliciet vermeld dat het ter plekke koken van mosselen op de markt verboden is. Mulder heeft zijn werkwijze hierop aangepast door de mosselen elders te koken en ze op de markt enkel warm te houden met behulp van een "vuurpot". De doorhalingen in de tekst suggereren een directe correctie tijdens het schrijven om de formulering zakelijker of accurater te maken. Het woord "gekookte" is boven de regel tussengevoegd om de nieuwe situatie te verduidelijken.

Brief op officieel briefpapier van de Gemeente Amsterdam.

Dit document is een ambtelijk schrijven van de Wethouder voor Levensmiddelen van de Gemeente Amsterdam, gedateerd op 15 augustus 1944. Het onderwerp is de toewijzing van vis aan een individuele burger, de weduwe J.W. Helsloot-Kortlever. In de tekst geeft de wethouder (geparafeerd met 'JH') aan dat hij na heroverweging heeft besloten om af te wijken van de geldende "strakke lijn" (strikte regelgeving) uit "overwegingen van menschelijkheid". Dit impliceert dat de weduwe aanvankelijk buiten de reguliere regelingen voor visbedeling viel, maar dat er nu een uitzondering wordt gemaakt. Onderaan het document zijn administratieve verwerkingsnotities te zien. Er staat met potlood "reeds genoteerd", wat aangeeft dat de beslissing is verwerkt. Ook staat er meermalen "aanvullijst" (aanvullingslijst), wat duidt op de lijst van personen die extra of buiten de reguliere distributie om recht hadden op voedseltoewijzingen. De paarse stempel met het nummer 46/B/43/12 suggereert een dossier- of volgnummer in de gemeentelijke administratie.

Officiële brief/besluit van de Gemeente Amsterdam.

Dit document is een administratieve instructie over de prijsvorming van groenten in Amsterdam tijdens de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog. De kern van het besluit is een tijdelijke prijsverhoging (bij wijze van proef) voor lokale tuinders die direct aan de Amsterdamse veiling leveren. **Opvallende punten:** 1. **Bureaucratie in oorlogstijd:** Ondanks de chaos van de oorlog gaat de gedetailleerde prijsregulering en correspondentie tussen gemeentelijke diensten gewoon door. 2. **Prijsprikkel:** Door de prijzen te verhogen voor lokale tuinders, probeerde de gemeente waarschijnlijk de voedseltoevoer naar de stad te stimuleren en te voorkomen dat producten op de zwarte markt verdwenen. 3. **Bureau Velders:** De vermelding van het "Aan- en Verkoopbureau voor Tuinders- en Sierteeltproducten (Bureau Velders)" is saillant. Dit bureau speelde een centrale rol in de distributie van tuinbouwproducten tijdens de bezetting.

Officiële brief van de Gemeente Amsterdam.

Het document is een administratief schrijven uit de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De kern van de brief is de goedkeuring van de wethouder om twintig visrokers op te nemen in het officiële distributiesysteem ("vischverdeeling"). Opvallende elementen: * **Voorwaardelijkheid:** De goedkeuring is niet onvoorwaardelijk; zodra de aanvoer van verse vis uit Scheveningen terugvalt naar de dieptepunten van de voorgaande oorlogsjaren, worden deze rokers weer uitgesloten. Dit duidt op een zeer precaire balans in de voedselvoorziening. * **Afkorting L.M.:** De afdeling "L.M." staat voor Levensmiddelen, een cruciaal onderdeel van het oorlogsbestuur in Amsterdam. * **Administratieve sporen:** De verschillende stempels en handgeschreven cijfers ("56", "11/5") tonen de weg die het document door de gemeentelijke bureaucratie heeft afgelegd. De paarse markering bij de functieomschrijving lijkt een paraaf voor gezien.

Getypte brief met handgeschreven handtekening, stempels en aantekeningen.

In deze brief verzoekt M.H. van Dijk de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam om opnieuw een standplaats te mogen innemen op de markt van het Waterlooplein. De aanleiding is een eerder besluit (van 19 januari 1944) waarbij een opgelegde schorsing is ingekort. Van Dijk geeft aan dat hij vanaf 8 januari 1944 officieel weer is toegelaten tot de markten en vraagt nu specifiek om zijn plek op het Waterlooplein terug te krijgen. De brief is zakelijk en beleefd opgesteld, passend bij de formele correspondentie met overheidsinstanties in die tijd. De diverse stempels en nummers duiden op de administratieve verwerking door de gemeente Amsterdam.

Administratieve archiefkaart/notitie betreffende marktvergunningen.

Dit document is een ambtelijke notitie over de status van een individu als marktkoopman in Amsterdam. De kern van de zaak lijkt te gaan over een persoon (mogelijk een van de genoemde namen zoals Wolff of Zwager) die claimt voor de oorlog op de markt aan de Lindengracht te hebben gestaan. Belangrijke bevindingen in het document: * De betrokkene wordt primair aangemerkt als "grondwerker". * Er wordt bevestigd dat hij voor de oorlog groente en bloemen verkocht op de Lindengracht, maar alleen op "losse plaatsen" (dus zonder vaste standplaatsvergunning). * Er is sprake van verwarring of een verificatieonderzoek naar ene "J.F. Zwager", die door meerdere ambtenaren in april 1944 als "onbekend" wordt bestempeld. * Er is een zijnotitie die wijst op een andere nevenactiviteit: een winkel/schoenmakerij in de Bloemstraat 37.

Officieel ambtelijk bijblad/notitie van de gemeente Amsterdam.

Dit document betreft de ambtelijke afhandeling van een aanvraag voor een marktplaatsvergunning in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het advies van de behandelend ambtenaar is negatief: "mijns inziens (m.i.) afwijzen". De argumentatie voor deze afwijzing is tweeledig: 1. **Gebrek aan anciënniteit:** De aanvrager heeft in de afgelopen zes jaar geen vaste standplaats op de Amsterdamse markten bezet. 2. **Integriteitskwestie:** Er wordt expliciet vermeld dat de aanvrager werkzaam is bij een "bewakingsdienst". De ambtenaar vermoedt dat de marktplaats enkel wordt aangevraagd om te kunnen handelen op de zwarte markt ("zwartehandel in konijnen") als bijverdienste. De rode aantekeningen onderaan duiden op een finale beslissing in oktober 1944. De zaak wordt als "afgedaan" beschouwd, waarbij verwezen wordt naar de achtergrondgegevens van de "belanghebbende". Dit suggereert dat informatie uit het politierapport of over het verleden van de man doorslaggevend is geweest voor de definitieve afwijzing.

# TRANSCRIPTIE **FRONT VAN NERING EN AMBACHT** DISTRICT 12 TELEFOON ~~96288~~ 34743 AMSTERDAM 24 Nov. 1941 ~~KONINGINNEWEG 155 c~~ Heerengracht 538 AFD. : REF. : Nº 20/44/1 M.1941 [handgeschreven] 27/11 [Handgeschreven aantekening rechtsboven: onleesbaar, mogelijk "zie m. Insp"] Den Weledelen Heer Directeur van het Marktwezen. <u>A m s t e r d a m.</u> Volksgenoot, Nu het ook in Amsterdam ...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] *202.* Weled. Heer. Daar ik door ziekte verhindert was om mij op te geven aan de marktmeester voor een standplaats op de markten Amsteldveld en Noordermarkt wou ik U beleefd verzoeken, daar ik me nu schrif- telijk aan U moet wenden, om inlichtingen waar en hoe ik alsnog een bewijs kan ontvangen. Ik ben op deze markten huidenkoopman en heb bewijzen va...

# TRANSCRIPTIE Amsterdam. 19. Nov. '43, WelEd. Heer. Dir: Marktwezen te Amsterdam. **No. 20/66/1 M. 1943 20/11** Ondergetekende. A.G. Arbons. verzoekt beleefd vergunning te mogen hebben om op de markten te Amsterdam te mogen werken. (Amstelveld - Albert Cuypstr. Dapperstr. - Ten Katestr.) voor de verkoop van distributie vrijen artikelen (demonstratie artikelen) lossen standplaats. Daar ik de ...

# TRANSCRIPTIE Amsterdam 21 - 2 - 41 Den Weled. Heer Directeur van Marktwezen Amsterdam. Door ongure elementen is ond. zwaar gewond September j.l. op de Maandag-markt op het Amstelveld. De gevolgen van deze verwonding zijn van dien aard, dat ond. zich niet in staat gevoelt voorloopig het standwerkersberoep uit te oefenen, reden waarom ond. U beleefd verzoekt hem voorloopig uitstel te willen ver...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte ambtelijke brief (doorslag of origineel op dun papier). * **Datum:** 26 mei 1942. * **Referentienummer:** 85/15/2 M. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). * **Geadresseerde:** Den heer H. Leyden van Amstel, Magersfonteinstraat 3 I, Amsterdam-O. * **Kenmerken:** Bevat handgeschreven aanteken...