V.V. Nederlandsche

Zakelijke correspondentie / Financieel overzicht.

Dit document betreft een officiële financiële rapportage van de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land en Tuinbouwproducten" aan de directeur van het Amsterdamsche Marktwezen. Het overzicht specificeert de dagelijkse veilingopbrengsten over de maand maart 1940, onderverdeeld in twee hoofdcategorieën: groenten/fruit/aardappelen en bloemen/planten. **Kerngegevens:** * **Totaal groenten en fruit:** f 39.489,69 * **Totaal bloemen en planten:** f 56.033,85 * **Opvallende details:** De zondagen zijn overgeslagen (bijv. 3, 10, 17, 24 en 31 maart), wat duidt op de wekelijkse rustdag van de veiling. Op 25 maart was er geen omzet voor groenten/fruit, mogelijk vanwege een specifieke feestdag of logistieke reden. De administratieve stempels en potloodnotities suggereren dat dit document intern is gecontroleerd en verwerkt door de gemeentelijke instantie van de Centrale Markthallen.

Zakelijke brief (geleidebrief bij rekening-courant).

Deze brief dient als formele begeleiding bij het toesturen van een rekening-courant en bijbehorende kasbescheiden. De kern van de boodschap is de financiële afwikkeling van de 'Exploitatie-Koelhuis'. Er is sprake van een debetsaldo van f 700,30 (zevenhonderd gulden en dertig cent), dat door de afzender is overgebracht naar een nieuwe rekening. De brief is typerend voor de zakelijke correspondentie uit het interbellum: formeel taalgebruik ("Wij hebben de eer U...", "teekenen wij"), gedrukt briefhoofd met uitgebreide informatie (telefoonlijnen, telegramadres, bankrelatie) en het gebruik van stempels voor archivering en ondertekening. De adressering aan de Directeur van het Marktwezen wijst op een directe administratieve koppeling tussen de private veiling en de gemeentelijke instantie die de Markthallen beheerde.

Zakelijke brief / Financieel overzicht (vervolgblad).

Dit document is een vervolgblad ("Vervolg I") van een financiële rapportage of afrekening. Het specificeert de omzet of verschuldigde bedragen voor twee hoofdcategorieën van producten: 1. **Groenten, fruit en aardappelen:** f 39.489,69 2. **Bloemen en planten:** f 56.033,85 Het totaalbedrag bedraagt 95.523,54 gulden. De handgeschreven omcirkelde cijfers (2 en 3) en de paraaf bij het totaal duiden op een boekhoudkundige controle of verwijzing naar bijlagen/grootboekposten. Het document is officieel ondertekend namens de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten, een organisatie die een centrale rol speelde in de handel van agrarische producten in die tijd.

Twee pagina’s (pagina 4 en 5) uit een jaarverslag of begrotingsdocument.

* **Economische verschuiving:** In 1938 steeg de totale opbrengst voor aardappelen, groenten en fruit licht ten opzichte van 1937, terwijl de opbrengst voor bloemen daalde. * **Geopolitieke invloed:** Bij de herkomst van het fruit valt de dramatische daling van de aanvoer uit Spanje op (van 34,7% naar slechts 0,7%). Dit is direct te verklaren door de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) die de export ernstig ontregelde. De aanvoer uit Palestina, Brazilië en Noord-Amerika nam als gevolg hiervan fors toe. * **Infrastructuur:** De ingebruikname van nieuwe pakhuizen op pier D en pier P duidt op een uitbreiding en modernisering van de Amsterdamse Centrale Markt in de vooroorlogse periode. * **Globalisering:** De lijst van herkomstgebieden voor fruit is indrukwekkend voor die tijd: producten kwamen van alle continenten, waaronder Japan, Australië, Argentinië en Ceylon. ---

Brief/Overzicht van veilingopbrengsten.

Het document is een financieel overzicht van de dagelijkse veilingopbrengsten voor de maand april 1940, opgesteld door de N.V. Nederlandsche Veiling te Amsterdam. De opbrengsten zijn onderverdeeld in twee hoofdcategorieën: 'Groenten, fruit en aardappelen' en 'Bloemen en planten'. De totale omzet voor die maand bedroeg respectievelijk ƒ 38.665,87 en ƒ 49.228,30. De handgeschreven kanttekeningen ('geboekt', 'gep.') en de namen van ambtenaren (Dijkstra, Muller, Dirks) duiden op de administratieve verwerking door de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam.

Getypte brief (officiële correspondentie).

Deze brief betreft een formele klacht over de postbezorging door het Gemeentelijk Girokantoor. De kern van de klacht is dat poststukken bestemd voor "rekening 74 Centrale Markt" herhaaldelijk op het verkeerde adres worden afgeleverd, namelijk bij de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten 'Amsterdam'". Hoewel beide organisaties zich op hetzelfde terrein bevinden (het terrein van de Centrale Markt), leidt de verkeerde bezorging tot administratieve hinder. De schrijver voert een specifiek incident aan van 21 december 1939 als bewijs en heeft de betreffende enveloppe als bijlage toegevoegd. De toon is zakelijk en formeel, passend bij de ambtelijke correspondentie van die tijd.

Vervolgvel van een zakelijke brief/financieel overzicht.

* **Inhoud:** Het document betreft een financieel overzicht van omzet- of veilingcijfers over een bepaalde periode (waarschijnlijk de voorafgaande week of maand). Er wordt onderscheid gemaakt tussen de sectoren consumptie-aardappelen/groenten/fruit en de sierteelt (bloemen en planten). * **Formaat:** Het betreft "Vervolg I", wat aangeeft dat dit de tweede pagina is van een schrijven. De eerste pagina bevatte waarschijnlijk de inleidende tekst of een specificatie van de data. * **Controle:** De handgeschreven vinkjes achter de bedragen en het totaalbedrag duiden op een administratieve controle, gebruikelijk in de boekhouding van die tijd. * **Ondertekening:** De brief is formeel ondertekend namens de directie van de veilingvereniging in Amsterdam. De handtekening is over het paarse stempel gezet, wat de officiële status van het document bevestigt.

Doorslag van een getypte brief (officiële correspondentie).

* **Inhoud:** De brief betreft een formele klacht over de foutieve bezorging van poststukken van het Gemeentelijk Girokantoor. * **Kern van de klacht:** Post die bestemd is voor rekening "74 Centrale Markt" wordt herhaaldelijk afgeleverd bij een ander bedrijf op hetzelfde terrein, namelijk de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten 'Amsterdam'". * **Toon:** De toon is uiterst formeel en zakelijk, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd ("heb ik de eer U te berichten", "beleefd verzoek"). * **Bewijsvoering:** De afzender verwijst naar een specifieke enveloppe van 21 december 1939 als bewijsstuk voor de foutieve bezorging. * **Fysieke staat:** Het document lijkt een doorslag (carbonkopie) te zijn, wat verklaart waarom er geen officieel briefhoofd op staat, maar wel referentienummers en de getypte functietitel van de ondertekenaar.

Brief / Financieel overzicht van veilingopbrengsten.

Het document is een zakelijke opgave van de dagelijkse veilingomzetten in de maand mei 1940, onderverdeeld in de categorieën 'Groenten, fruit en aardappelen' en 'Bloemen en planten'. * **Ontbrekende data:** Opvallend is dat de data 5, 12, 13, 19 en 26 mei ontbreken. Dit betreft de zondagen en Tweede Pinksterdag (13 mei). * **Invasie-periode:** Ondanks het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland op 10 mei 1940, laten de cijfers zien dat de veilingactiviteiten grotendeels doorgingen, al is er op 12 en 13 mei (het hoogtepunt van de strijd en Pinksteren) geen activiteit genoteerd. De omzet voor groenten op 11 mei is opvallend hoog (f 4844.44), wat mogelijk wijst op hamstergedrag of extra aanvoer vlak na de inval. * **Handgeschreven annotaties:** Bovenaan staan diverse parafen en een datumstempel "24/6" (24 juni), wat waarschijnlijk de datum van ontvangst of verwerking door de gemeente is.

Vervolgvel van een zakelijke brief/financieel overzicht.

Dit document is het eerste vervolgvel (Vervolg I) van een schrijven gericht aan de Directie Marktwezen in Amsterdam. Het bevat een beknopt financieel overzicht van omzet- of verkoopcijfers verdeeld over twee hoofdcategorieën: 1. **Groenten, fruit en aardappelen:** f 44.129,95 2. **Bloemen en plantem [sic]:** f 28.414,28 (waarschijnlijk een typefout voor 'planten') Het totaalbedrag bedraagt f 72.544,23. Het document is officieel ondertekend namens de directie van de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land-, & Tuinbouwproducten" te Amsterdam. De aanwezigheid van een handmatige paraaf bij het totaalbedrag duidt op een administratieve controle of goedkeuring.

Zakelijke brief / kennisgeving van belasting in rekening-courant.

* **Inhoud:** De brief dient als een officiële kennisgeving dat een bedrag van 1,50 gulden in rekening is gebracht op de rekening-courant "Koelhuis-exploitatie" van de ontvanger. * **Aanleiding:** De kosten zijn gemaakt voor douanetoezicht tijdens het verplaatsen ("verbruggen") van een partij van 15 vaten sinaasappelsap. Deze vaten werden op 24 januari 1939 verplaatst van de begane grond (parterre-ruimte) naar een specifieke opslagcel onder douaneverband (entrepôtcel 73). * **Terminologie:** Het woord "verbruggen" verwijst hier vermoedelijk naar het fysieke transport van goederen tussen verschillende zones of gebouwen binnen het veilingcomplex, mogelijk via laadperrons of bruggen. "Entrepôtcel" duidt op een opslagruimte waar goederen liggen waarover nog geen invoerrechten zijn betaald, vandaar de noodzaak voor douanetoezicht. * **Administratieve kenmerken:** De brief bevat uitgebreide bedrijfsgegevens zoals telefoonnummers, telegramadres, girodienst-informatie en de bankrelatie (Twentsche Bank N.V.), wat typerend is voor het zakelijke briefpapier uit die periode.

Brief (slotpagina en postscriptum).

* **Inhoud:** Dit is het slot van een formele brief waarin de afzender, Th. Neerings, hoopt op een positief antwoord. In het postscriptum wordt een referentie opgegeven: de heer H. Brouwer, werkzaam bij de Nederlandsche Linoleumfabriek in Krommenie. * **Toon en Stijl:** De taal is zeer formeel en hoffelijk, kenmerkend voor zakelijke of officiële correspondentie uit de eerste helft van de 20e eeuw. De afsluiting "Uwedele dw. dnr," staat voor "Uwedele's dienstwillige dienaar". De aanspreektitel "Well edele Heer" duidt eveneens op een formeel respectniveau. * **Geografische details:** Het adres van de afzender bevindt zich in Amsterdam-Zuid (Frans Halsstraat 81). De referentie is gevestigd in Krommenie, Noord-Holland.

Zakelijke brief (geleidebrief bij facturen/staten).

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven voor de financiële verantwoording van de maand januari 1939 betreffende de exploitatie van de koelhuizen. De bijlagen bevatten de rekening-courant, een debiteurenstaat en diverse kasbewijzen. * **Financieel:** Er wordt een negatief saldo (debet-saldo) van 381,89 gulden vermeld, dat naar een volgende boekhoudperiode is overgeboekt. * **Vormgeving:** De brief is opgesteld op officieel briefpapier van de Veiling. Opvallend is het grote paarse stempelnummer, wat duidt op een centrale registratie bij de gemeente (het Marktwezen). De handgeschreven namen rechtsboven (Sixma en Helfer) wijzen waarschijnlijk op de ambtenaren die de stukken ter afhandeling ontvingen.

Zakelijke brief met financieel overzicht (opgave veilingopbrengsten).

Dit document is een dagoverzicht van de omzetcijfers van de veiling in de maand februari 1939. Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen twee categorieën: "Groenten, fruit en aardappelen" enerzijds en "Bloemen en planten" anderzijds. Opvallend is dat de omzet in bloemen en planten (f 48.672,59) aanzienlijk hoger ligt dan die van de voedselproducten (f 28.308,91). De datums in de tabel verspringen (bijvoorbeeld van 4 naar 6 februari), wat duidt op de zondagen waarop er geen veiling plaatsvond. De administratieve verwerking blijkt uit de handgeschreven notitie "geboekt" en de diverse parafen, wat aangeeft dat deze cijfers zijn opgenomen in de centrale boekhouding van het Marktwezen.

Getypte brief/bijlage (Vervolgblad I).

* **Inhoud:** Het document is een gespecificeerde opgave van omzetcijfers of afdrachten over een bepaalde periode (waarschijnlijk de voorgaande week of maand). Er wordt onderscheid gemaakt tussen de sectoren 'Groenten, fruit en aardappelen' en 'Bloemen en planten'. * **Financieel:** De bedragen zijn vermeld in Nederlandse guldens (f). Het totaalbedrag van f 76.981,50 was in 1939 een aanzienlijk kapitaal. * **Administratieve kenmerken:** * **Vervolg I:** Geeft aan dat dit de tweede pagina is van een langer schrijven. * **Vinkjes:** Duiden op een controle van de cijfers door een ambtenaar of boekhouder. * **Paraaf 'B.':** Waarschijnlijk van de persoon die de eindcontrole heeft uitgevoerd bij de Directie Marktwezen. * **Stempel en handtekening:** Bevestigen de authenticiteit van de afzender, de N.V. Nederlandsche Veiling. De handtekening lijkt "van Os" te spellen.

Zakelijke brief / Betalingsverzoek.

* **Inhoud:** Het betreft een formeel verzoek tot betaling van de telefoonkosten over het volledige jaar 1938. * **Bedrag:** Het handgeschreven bedrag van ƒ 1.024,77 was in 1939 een zeer aanzienlijke som (vergelijkbaar met de koopkracht van circa € 10.000,- in het huidige tijdperk). Dit duidt op een zeer intensief gebruik van de telefoonlijnen voor de veilingactiviteiten. * **Administratieve sporen:** De brief bevat diverse aantekeningen die het proces van archivering en verwerking laten zien. Rechtsboven staat waarschijnlijk een paraaf of naam van een behandelaar. Linksonder staat de instructie "Opbergen factuur behouden", wat aangeeft dat de bijgevoegde nota apart bewaard moest blijven voor de administratie. * **Topografie:** Zowel de afzender als de ontvanger bevinden zich in de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat. Dit wijst op korte lijnen in de communicatie tussen de private veiling-N.V. en het gemeentelijke Marktwezen.

Getypte zakelijke brief (doorslag of origineel op dun papier).

* **Inhoud:** De brief is een formeel informatieverzoek. De afzender vraagt de directeur van de Amsterdamse veiling of een specifieke tuinder, B.A.M. Wolkers, al zijn producten via de officiële veiling verhandelt en sinds wanneer hij dat doet. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke formele spelling en zinsbouw ("Hiermede verzoek ik U beleefd", "zoo mogelyk", "myn", "zyn"). * **Adresgegevens:** De genoemde locatie "Sloterpolder E 379 p/a Wed. Wolkers" duidt op een perceel in de toenmalige Sloterpolder (nu grotendeels Amsterdam Nieuw-West), waarbij de tuinder mogelijk inwoonde bij of het bedrijf voerde onder de naam van de Weduwe Wolkers. * **Doel:** Dergelijke verzoeken werden in de jaren '30 vaak gedaan door instanties zoals de belastingdienst of de armenzorg/sociale dienst om de inkomsten van zelfstandigen te verifiëren.

Zakelijke brief.

* **Inhoud:** De brief dient als officiële bevestiging dat de tuinder B.A.M. Wolkers in 1938 en 1939 producten heeft verhandeld via de Amsterdamse veiling. * **Administratieve correctie:** Een belangrijk aspect van de brief is de opmerking over de naamstelling in de administratie. In het begin van 1938 werd er nog geveild onder de naam "Wed. [Weduwe] Wolkers", omdat de teeltvergunning formeel nog niet was overgedragen aan B.A.M. Wolkers. Dit duidt op een bedrijfsovername, waarschijnlijk na een overlijden binnen de familie. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en hoffelijk, kenmerkend voor de vooroorlogse zakelijke correspondentie ("Wij hebben de eer U hierbij te berichten", "teekenen"). Let ook op de spelling met dubbel 'o' in "zooals".

Zakelijke correspondentie (brief).

* **Doel van het schrijven:** De brief dient als begeleidend schrijven bij financiële documentatie. De veilingvereniging legt hiermee verantwoording af over de exploitatie van een koelhuis op de Centrale Markt en bevestigt de betaling van een openstaand saldo aan de gemeente. * **Financiële details:** Er wordt een specifiek bedrag genoemd van ƒ 1270,51 (gulden), wat in 1939 een aanzienlijk bedrag was. De betaling is verricht via de "gemeente giro", wat de nauwe band tussen de marktexploitatie en het gemeentebestuur benadrukt. * **Administratieve sporen:** Het paarse stempel bovenaan met het nummer "48/10/M. 1939" en de datum "12/4" (waarschijnlijk de datum van ontvangst of registratie, hoewel de brief zelf op de 15e gedateerd is) wijst op een gestructureerd archiefbeheer bij de ontvangende instantie (het Marktwezen). De handgeschreven parafen in de marge suggereren dat de brief door verschillende functionarissen is gezien of verwerkt.

Doorslag (carbon-kopie) van een brief met handgeschreven berekeningen.

Dit document is een administratief bewijsstuk van de financiële afwikkeling rondom een "kooltuin" die werd geëxploiteerd door of ten behoeve van een Amsterdams weeshuis. De veiling fungeerde hierbij als intermediair voor de verkoop en de loonadministratie (salaris-staten). De rode berekeningen tonen het proces van de accountant of administrateur om tot het definitieve uit te keren bedrag te komen: 1. **Omzet en Kosten:** Er is een bruto bedrag van 3435,49 berekend, waar 1428,75 aan kosten (mogelijk materialen en pacht) van is afgetrokken, resulterend in 2006,74. 2. **Specificatie Kosten:** De 1428,75 wordt apart onderbouwd door drie deelposten. 3. **Eindafrekening:** Het bedrag van 2006,74 wordt samengevoegd met andere posten (318,41) en weer verminderd met een overgedragen saldo (1054,64) om uit te komen op het in de brief genoemde bedrag van f 1270,51.

Zakelijke brief (correspondentie).

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij een rekening-courant over de maand februari 1939. Het betreft de exploitatiekosten van het "Koelhuis" op de Centrale Markt in Amsterdam. Er wordt melding gemaakt van een debetsaldo (een tekort) van 736,21 gulden, dat wordt overgedragen naar de volgende periode. Ook worden de relevante kasbewijzen als bijlagen genoemd. * **Vorm en Stijl:** Het taalgebruik is uiterst formeel en hoffelijk, kenmerkend voor zakelijke correspondentie uit de vooroorlogse periode (bijv. "Wij hebben de eer U", "Inmiddels teekenen wij"). De spelling volgt de destijds geldende regels (bijv. "Maart", "Februari", "teekenen"). * **Administratieve sporen:** Het document bevat diverse administratieve aantekeningen. Rechtsboven staan handgeschreven initialen of namen (mogelijk "mi. Dir.", "Hs. Slijper", "Hs. Müller"), wat duidt op circulatie binnen het ontvangende kantoor. Het paarse stempel geeft een dossiernummer en een datum (20/3) aan, vermoedelijk de datum van ontvangst of registratie.

Rekening-courant (overzicht van inkomsten en uitgaven).

* **Inhoud:** Dit document is een financiële verantwoording van de N.V. Nederlandsche Veiling aan de Gemeente Amsterdam voor het beheer van het koelhuis op de Centrale Markt. Het toont aan de ene kant de opbrengsten (koelloon) en aan de andere kant de kosten (salarissen, verzekeringen, ziektewetuitkeringen en een provisie van 15%). * **Financieel resultaat:** Na verrekening van de debiteurenstand en de gemaakte kosten blijft er een nadelig saldo over van f 736,23, dat door de Gemeente Amsterdam aan de N.V. voldaan dient te worden. * **Administratieve sporen:** Het document is intensief gecontroleerd, wat blijkt uit de talrijke rode vinkjes achter de bedragen. Linksonder zijn enkele handgeschreven kladberekeningen zichtbaar (31,63; 15,01; 4,2). * **Personeel:** Onder de post 'ziektewet' worden drie namen genoemd: Hogers, Kelderman en Bosma. Dit geeft een inkijkje in de personele bezetting en sociale lasten van die tijd.

Brief / Financiële opgave (vervolgblad)

* **Vorm:** Het betreft een officieel administratief document, specifiek aangeduid als "Vervolg I", wat impliceert dat er een voorafgaande pagina was met meer details. De tekst is opgesteld met een typemachine. * **Inhoud:** Het document is een beknopt financieel overzicht van de omzet of afdrachten verdeeld over twee categorieën: eetbare gewassen (groenten, fruit, aardappelen) en sierteelt (bloemen, planten). * **Authenticiteit:** De aanwezigheid van handgeschreven vinkjes bij de bedragen en een paraaf bij het totaal duidt op een administratieve controle of audit. Het officiële blauwe stempel en de handtekening bekrachtigen de rechtsgeldigheid van de opgave. * **Bedragen:** De genoemde bedragen zijn fors voor 1939, wat de economische relevantie van de veiling voor de stad Amsterdam onderstreept.

Brief met bijbehorende financiële opgave.

Dit document is een officiële rapportage van de dagelijkse veilingomzetten van de Centrale Markthallen in Amsterdam over de maand april 1939. De cijfers zijn onderverdeeld in twee hoofdcategorieën: consumptieartikelen (groenten, fruit, aardappelen) en sierteelt (bloemen en planten). Opvallend is dat de totale omzet van de bloemen en planten (f 46.274,10) in deze specifieke maand aanzienlijk hoger lag dan die van de eetbare producten (f 32.686,18). Dit kan verklaard worden door het voorjaar (april), het hoogseizoen voor de bloemenhandel. De zondagen zijn overgeslagen in de lijst (bijv. 2, 9, 16, 23 april), wat duidt op de sluiting van de veiling op die dagen.

Document

Dit document dient als een officieel addendum of vervolgblad ("Vervolg I") bij een brief of rapportage. Het bevat een beknopte financiële verantwoording van de verhandelde goederen, onderverdeeld in levensmiddelen (groenten, fruit, aardappelen) en sierteelt (bloemen en planten). De bedragen zijn uitgedrukt in guldens (f). De administratieve verwerking is zichtbaar door de handgeschreven vinkjes achter de bedragen, wat duidt op een verificatieproces. Het document is ondertekend namens de N.V. Nederlandsche Veiling, een organisatie die destijds een cruciale rol speelde in de handel en distributie van agrarische producten in Amsterdam.

Zakelijke correspondentie (brief).

Deze brief is een administratieve kennisgeving van de Nederlandse Spoorwegen aan het Amsterdamse Marktwezen. De kern van de boodschap is de financiële en logistieke afwikkeling van het goederenvervoer van en naar de Centrale Markthallen voor de maand juli 1938. Er wordt melding gemaakt van een aanzienlijk gewicht (275 ton), waarvoor een 'overbrengloon' van 41,25 gulden in rekening wordt gebracht. Opvallend is het tijdsverloop: de opgave over juli 1938 wordt pas in januari 1939 verstuurd, wat duidt op een vertraagde administratieve verwerking of een periodieke verzamelfacturatie. De brief is voorzien van diverse archiefkenmerken, zoals het paarse stempel en handgeschreven nummers, wat aantoont dat dit document onderdeel was van een gestructureerd bureaucratisch proces.

Document

Dit document is een formele administratieve mededeling van de Nederlandse Spoorwegen aan het Amsterdamse Marktwezen. Het doel van de brief is de rapportage van vervoerscijfers over de maand september 1938. De brief vermeldt twee kerncijfers: 1. **Vervoerd gewicht:** 139.000 kg (139 ton) aan goederen van en naar de Centrale Markthallen. 2. **Financiële afwikkeling:** Een 'overbrengloon' van 20,85 gulden. Er is een opmerkelijke administratieve vertraging zichtbaar: de gegevens over september 1938 worden pas eind februari 1939 (bijna vijf maanden later) officieel gecommuniceerd. Het document bevat diverse kantoorstempels en handgeschreven aantekeningen ("Opbergen", namen van ambtenaren) die wijzen op een zorgvuldige archivering en verwerking binnen de bureaucratische structuur van die tijd.

Zakelijke brief (waarschijnlijk een doorslag of minuut voor het archief).

* **Doel van de brief:** De afzender verzoekt om informatie over de handelsactiviteiten van een specifieke tuinder (M.J. Smit) over een periode in het verleden (augustus t/m december 1937). * **Taalgebruik:** Typisch voor de vroege 20e eeuw, met spellingvormen zoals "my", "zyn", "prys" en "tusschenkomst". * **Locatie:** De correspondentie vindt plaats binnen Amsterdam ("Alhier"), specifiek gericht aan de veiling gevestigd op de Centrale Markt. De tuinder in kwestie woonde aan de Amsteldijk Zuid 202 in Amstelveen. * **Administratieve sporen:** De aantekening "Verzonden 24/5" geeft aan dat de brief één dag na de datering daadwerkelijk is verstuurd. "vP/G" zijn waarschijnlijk de initialen van de typist(e).

Zakelijke correspondentie (brief).

Het document is een officiële rapportage van de Nederlandse Spoorwegen (NS) aan de directie van het Amsterdamse Marktwezen. De kern van de brief is de kwantificering van het goederenvervoer van en naar de Centrale Markthallen over de maand augustus 1938. * **Vervoersvolume:** Er wordt melding gemaakt van een aanzienlijk gewicht van 2.168.000 kg (ruim 2100 ton). * **Financiën:** Voor dit vervoer is een 'overbrengloon' berekend van 325,20 gulden. * **Administratie:** De brief bevat diverse archiefkenmerken, zoals het stempel "Nº 68/4/M. 1939", wat duidt op de ordening in het inkomend postregister van de gemeente Amsterdam. De vertraging tussen de gerapporteerde maand (augustus 1938) en de verzenddatum (februari 1939) suggereert een periodieke administratieve afhandeling van transportgegevens.

Getypte brief (doorslag of officieel schrijven).

* **Inhoud:** De brief is een formeel informatieverzoek. De afzender wil weten of een specifieke tuinder, M.J. Smit uit Amstelveen, in de tweede helft van 1937 al zijn producten via de officiële veiling in Amsterdam heeft verkocht. * **Stijl:** Het taalgebruik is uiterst hoffelijk en zakelijk, kenmerkend voor de vooroorlogse ambtelijke correspondentie ("beleefd verzoek", "op prys worden gesteld"). * **Spelling:** Er wordt gebruikgemaakt van de spelling-Marchant (bijv. "tusschenkomst", "Amsteldyk", "zyn", "prys"). * **Administratieve context:** De referentienummers suggereren dat dit onderdeel is van een lopend onderzoek of een dossiercontrole. De handgeschreven toevoeging "Extra" kan duiden op een prioriteitsbehandeling. ---

Document

* **Doel van de brief:** Het informeren van de directeur van het Marktwezen over de vervoerscijfers van en naar de Centrale Markthallen in Amsterdam over de maand oktober 1938. * **Financiële gegevens:** De brief vermeldt een totaal berekend gewicht van 348.000 kg aan goederen. Het hiervoor in rekening gebrachte 'overbrengloon' bedraagt 52,20 gulden. * **Administratieve verwerking:** De brief is voorzien van een paars archiefstempel met een volgnummer, wat duidt op een gestructureerde inkomende postverwerking bij de gemeente Amsterdam (Marktwezen). De blauwe potloodnotitie "n.v. Hr. Muller" (naar de heer Muller) wijst op de interne doorsturing naar de betreffende ambtenaar. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en hoffelijk ("hebben wij de eer U opgave te doen"), conform de zakelijke etiquette van voor de Tweede Wereldoorlog.

Zakelijke correspondentie (brief).

Deze brief is een formele administratieve mededeling van de N.V. Nederlandsche Veiling aan het Amsterdamse Marktwezen. De kern van de brief is het overhandigen van de rekening-courant over de maand april 1939 met betrekking tot het beheer van een koelhuis. Er wordt vermeld dat een openstaand bedrag van 14,52 gulden naar een volgende rekening is overgeboekt. Opvallende details zijn: * **Archivering:** Het handgeschreven nummer "22/5" bij het kenmerk en de namen in de rechterbovenhoek wijzen op een actieve verwerking door verschillende functionarissen (waarschijnlijk de genoemde heren Müller en anderen). * **Handgeschreven bijlagen:** Onderaan zijn handmatig extra bijlagen toegevoegd (kasbewijzen en een debiteurenstaat), wat duidt op een volledige financiële verantwoording van de bewuste periode. * **Taalgebruik:** Het gebruik van "WelEdelGeboren" en "Wij hebben de eer U... te doen toekomen" is kenmerkend voor de hoffelijke, zakelijke correspondentie van voor de Tweede Wereldoorlog.

Getypte brief (vermoedelijk een doorslag of kopie van een uitgaand schrijven).

* **Vorm:** Het betreft een zakelijke correspondentie op formeel briefpapier. De tekst is met een typemachine opgesteld. Opvallend is dat de handtekening van de afzender rechtsboven is geplaatst in plaats van onderaan, wat vaker voorkwam bij archiefkopieën om de identiteit van de opsteller direct zichtbaar te maken in een dossier. * **Inhoud:** De afzender vraagt om verificatie van verkoopgegevens van een specifieke tuinder (M.J. Smit) over een periode van vijf maanden in het jaar 1937. Er wordt specifiek gevraagd of *alle* producten via de veiling zijn verkocht. * **Stijl:** De toon is uiterst formeel ("verzoek ik U beleefd", "op prys worden gesteld"). De spelling hanteert de 'y' in woorden waar tegenwoordig 'ij' wordt gebruikt (my, Amsteldyk, zyn, prys), hetgeen gebruikelijk was in ambtelijke correspondentie van die tijd. ---

Zakelijke brief (getypt)

Deze brief dient als een officiële verklaring van de veilinginstelling aan de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen. Het doel van de brief is het bevestigen van het verkoopgedrag van een specifieke tuinder, M.J. Smit uit Amstelveen, gedurende de laatste maanden van 1937. De veiling bevestigt dat de genoemde tuinder zijn producten uitsluitend via de officiële veilingweg in Amsterdam heeft verkocht. De zakelijke en formele toon ("Wij hebben de eer U hierbij te berichten") is typerend voor de correspondentie tussen semioverheidsinstellingen en gemeentelijke diensten in die tijd.

Zakelijke correspondentie (brief)

* **Administratieve efficiëntie:** De brief toont de formele structuur van de vooroorlogse bureaucratie bij de Nederlandse Spoorwegen. Het gebruik van specifieke kenmerken ("H Nr. 5805") en het verzoek om geen persoonsnamen in de adressering van antwoorden te gebruiken, wijst op een strak gereguleerd archiefsysteem. * **Logistieke samenwerking:** De kern van de brief is de informatie-uitwisseling tussen de NS en de gemeente Amsterdam (Marktwezen). Het betreft kwantitatieve gegevens over het goederenvervoer per spoor (wagens met aardappelen, groenten en fruit). * **Terminologie:** De term "Inspecteur Handelsagent" duidt op een functionaris die de commerciële relaties tussen de spoorwegen en grote klanten of instanties onderhield. * **Fysieke staat:** Het document bevat een paars stempel van de centrale registratie, wat gebruikelijk was voor inkomende of verwerkte poststukken bij grote organisaties.

Financieel afschrift (rekening-courant).

Dit document is een formele financiële verantwoording tussen een semi-publieke instantie (de Veiling) en de lokale overheid (Gemeente Amsterdam). De structuur volgt de klassieke boekhoudkundige methode van debet en credit. * **Credit-zijde:** Bevat de gegenereerde inkomsten uit het koelhuis (koelloon). Opvallend is de aftrek van openstaande debiteuren en verzekeringspremies (assurantie) om tot een netto bedrag te komen. Er is ook een kleine post voor een ziektewetuitkering aan een individu genaamd Helsloot. * **Debet-zijde:** Toont de exploitatiekosten, voornamelijk bestaande uit loonkosten (vaste salarissen en los personeel) en een provisie van 15% voor de exploitant. * **Controle:** De rode vinkjes en handgeschreven cijfers wijzen op een handmatige audit of controle door een boekhouder. De grote rode 'S' onderaan duidt waarschijnlijk op 'Saldo' of 'Storno'. * **Legalisering:** De aanwezigheid van een plakzegel (fiscale zegel) van 10 cent was in die tijd wettelijk verplicht voor kwijtingen en officiële financiële documenten om ze rechtsgeldig te maken.

Zakelijke brief

* **Inhoud:** De brief betreft de financiële verslaglegging van de exploitatie van het koelhuis op de Centrale Markt te Amsterdam over de maand juni 1939. De veilingvereniging keert een batig saldo van 923,06 gulden uit aan de gemeente (het Marktwezen). * **Bijlagen:** Er wordt verwezen naar een rekening-courant, een debiteurenlijst en zes specifieke kasbewijzen (nrs. 26-31). * **Administratieve kenmerken:** Het document bevat diverse administratieve sporen, zoals een dossiernummerstempel bovenaan, handgeschreven parafen (waarschijnlijk van ambtenaren die de brief hebben ingezien of verwerkt) en een paginanummering rechtsonder ("48"), wat duidt op opname in een groter archiefdossier.

Zakelijke brief / Financieel overzicht.

* **Inhoud:** Het betreft een maandoverzicht van de veilingopbrengsten over de maand mei 1939. De bedragen zijn onderverdeeld in twee categorieën: "Groenten, fruit en aardappelen" en "Bloemen en planten". * **Stijl en Spelling:** Het document hanteert de toenmalige officiële spelling (bijv. "Nederlandsche", "producten" met een 'c' maar "aardappelen" met dubbel 'p'). De toon is formeel-zakelijk ("WelEd.Geb.Heer"). * **Administratieve sporen:** De aantekening "geboekt" en de diverse vinkjes en stempels tonen aan dat dit document intern is verwerkt door de administratie van het Marktwezen in Amsterdam. De ontbrekende data in de lijst (7, 14, 21 en 28 mei) corresponderen met de zondagen, waarop geen veilingen plaatsvonden. * **Valuta:** Bedragen zijn genoteerd in Nederlandse guldens (f).

Brief/Vervolgblad (waarschijnlijk onderdeel van een factuur of financieel overzicht).

Dit document is de tweede pagina ("Vervolg 1") van een zakelijke brief of afrekening. Het bevat een beknopt financieel overzicht van omzetten in verschillende categorieën versproducten: enerzijds groenten, fruit en aardappelen, en anderzijds bloemen en planten. Het totale bedrag van f 86.228,79 was voor die tijd (1939) een aanzienlijke som geld. Het document is officieel ondertekend namens de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten" en gericht aan de Directie Marktwezen in Amsterdam. De stippellijn bovenaan suggereert dat dit blad werd toegevoegd aan een hoofdbrief met meer details.

Boekhoudkundig overzicht (debiteurenlijst).

* **Inhoud:** Het document bevat een lijst van debiteuren die geld verschuldigd zijn voor het gebruik van de koelfaciliteiten van de Amsterdamse veiling. Het totaalbedrag aan openstaande vorderingen bedraagt f 9183,72. * **Annotaties:** Er zijn diverse administratieve tekens aanwezig. De rode letter 'C' bij J.v.Dijk en Velleman&Tas duidt op een credit-saldo (zij hebben nog geld tegoed of er is een verrekening). De rode vinkjes [v] en de dubbele onderstreping van het totaal wijzen op een uitgevoerde controle of audit. * **Opvallende posten:** De grootste debiteuren zijn N.V. P.v. Hoeckel (f 3332,61) en N.V. Koopman (f 2626,=), die samen meer dan de helft van het totale debiteurensaldo vertegenwoordigen. * **Taal en Spelling:** Het document is in het Nederlands opgesteld met typische vaktermen uit die tijd, zoals 'transporteeren' voor het overdragen van het saldo naar de volgende kolom.

Rekening-Courant (rekeningoverzicht).

Dit document is een financiële verantwoording van de exploitatie van het koelhuis door de Veiling Amsterdam ten behoeve van de Gemeente Amsterdam. * **Credit-zijde:** Hier staan de inkomsten of vorderingen. Het begint met het saldo van juni, gevolgd door het 'koelloon' (vergoeding voor koeling) over juli en een kleine correctie over juni. Na aftrek van de openstaande debiteuren op 31 juli en toevoeging van de assurantie (verzekering), blijft een totaalbedrag over van f 4.652,19. * **Debet-zijde:** Hier staan de gemaakte kosten die in mindering worden gebracht op het credit-totaal. Dit omvat de wekelijkse salarissen van het personeel (gespecificeerd per kasbewijsnummer), kosten voor los personeel en de provisie voor de veiling. * **Eindresultaat:** Het netto bedrag dat aan de Gemeente Amsterdam toekomt, bedraagt f 2.933,84. Dit bedrag is ook volledig in letters uitgeschreven om fraude te voorkomen. * **Audit-sporen:** De talrijke vinkjes en handgeschreven optellingen in de rechterkantlijn (4375.44 + 276.75 = 4652.19) tonen aan dat dit document grondig is gecontroleerd door een accountant of administratief medewerker van de gemeente.

Getypte brief op officieel briefpapier.

In deze brief verzoekt de Hoofdinspecteur van het Vervoer van de Nederlandse Spoorwegen aan het college van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam om een noodmaatregel. Door een sterke toename van het goederenvervoer per spoor en vertragingen bij de douaneafhandeling, kampt de NS met een tekort aan opstel- en losruimte. De kern van het verzoek is de vrees dat de aanvoer van essentiële brandstoffen, zoals steenkool, in het gedrang komt. Dit wordt aangemerkt als een zaak van "stadsbelang", omdat onder andere ziekenhuizen hiervan afhankelijk zijn. De NS vraagt toestemming om in noodgevallen tijdelijk en kosteloos gebruik te mogen maken van de lossporen bij de Centrale Markthallen in Amsterdam om de continuïteit van de brandstofvoorziening te waarborgen. Opmerkelijk is de typefout in de naam van de ondertekenaar ("Van Bereckom"), die handmatig is gecorrigeerd naar "Van Berlekom".

Document

De brief betreft een administratieve afwikkeling van de Amsterdamse veiling aan de gemeentelijke dienst Marktwezen. Er worden twee openstaande bedragen overgemaakt naar de gemeentegiro: een recent bedrag van f. 1,73 en een opvallend oud bedrag van f. 1,00 uit 1936. De handgeschreven opmerking bovenin ("Hoe is dit mogelijk?") is waarschijnlijk geplaatst door een ambtenaar bij de ontvangende partij (het Marktwezen). Het duidt op verbazing over het feit dat een bedrag van drie jaar oud (1936) nu pas wordt verrekend, of wellicht over de kleinschaligheid van de bedragen in relatie tot de administratieve inspanning. Het document illustreert de nauwgezetheid van de boekhouding in die tijd, waarbij zelfs een bedrag van één gulden na jaren nog werd gecorrigeerd.

Zakelijke brief (vervolgblad).

* **Inhoud:** Het document betreft een financieel overzicht van de verkopen of afdrachten over een specifieke periode (waarschijnlijk de voorgaande week of maand). Er wordt een onderscheid gemaakt tussen eetbare producten (groenten, fruit, aardappelen) en sierteelt (bloemen en planten). * **Financiële gegevens:** Het totaalbedrag bedraagt f 116.071,39 (gulden). Gezien de datum (1939) vertegenwoordigt dit een zeer aanzienlijke economische waarde. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven vinkjes en de paraaf naast het totaalbedrag duiden erop dat de cijfers zijn gecontroleerd en geaccordeerd door een beambte, waarschijnlijk bij de Directie Marktwezen.

Document

* **Inhoud:** Het betreft een formele prijsopgave van de firma SKF aan de Amsterdamse gemeentelijke marktdienst. De offerte volgt op een telefonisch verzoek van dezelfde dag ("dd. 1 dezer"). * **Producten:** Er worden acht transportwielen (met "cushionbanden" – massief rubberen banden met luchtkamers voor demping) en acht losse kogellagers aangeboden. * **Financieel:** De totale som bedraagt 116,20 gulden, exclusief O.B. (Omzetbelasting). De prijzen worden per stuk genoteerd. * **Logistiek:** De goederen zijn direct leverbaar uit het Amsterdamse magazijn.

Algemene voorwaarden (Leveringsvoorwaarden).

Het document bevat de standaard leverings- en betalingsvoorwaarden die waarschijnlijk op de achterzijde van een offerte of factuur gedrukt stonden. De tekst is verdeeld in vijf cruciale categorieën voor commerciële transacties: 1. **Offertes:** Stelt vast dat aanbiedingen niet bindend zijn en dat voorraadverkoop onder voorbehoud is. 2. **Levering:** Definieert de plaats van levering ("loco magazijn Amsterdam") en bevat een overmachtclausule (*force majeure*), die specifiek melding maakt van internationale politieke restricties ("vreemde mogendheden"). 3. **Emballage:** Verduidelijkt dat verpakkingsmateriaal in rekening wordt gebracht en niet geretourneerd kan worden. 4. **Vervoer:** Legt het risico en de kosten van transport volledig bij de koper. 5. **Betaling:** Hanteert een betalingstermijn van 30 dagen via de Postrekening (giro). Het vermeldt ook sancties bij late betaling (incassokosten) en de procedure voor nieuwe, onbekende klanten (rembours).

Rekening-courant (financieel overzicht).

* **Administratieve nauwkeurigheid:** Het document bevat diverse typfouten (zoals "Los"persoheel" en "Salaxissen") die kenmerkend zijn voor handmatig typewerk uit die periode. * **Financiële structuur:** De rekening-courant verrekent de inkomsten (o.a. koelloon) tegen de uitgaven (salarissen, verzekeringen, provisie). Het eindbedrag van f. 3290,52 is het netto bedrag dat de veiling verschuldigd is aan de gemeente Amsterdam over de maand augustus. * **Controle:** De talloze rode en blauwe vinkjes en de handgeschreven rekensommen in de kantlijn duiden op een grondige interne of externe accountantscontrole. * **Ziektegeld:** De specifieke vermelding van "Ziektegeld Kelderman" suggereert een individuele verrekening voor een werknemer, wat inzicht geeft in de toenmalige sociale voorzieningen binnen het bedrijf.

Getypte brief (doorslag of kopie), pagina 2.

* **Vorm:** Het betreft de tweede pagina van een ambtelijke brief. De tekst is zakelijk en formeel opgesteld in de toenmalige officiële spelling (bijv. 'Nederlandsche', 'rapporteeren'). * **Inhoud:** De directeur verzoekt de verantwoordelijke wethouder om toestemming (machtiging) om in overleg te treden met de directie van de N.V. Nederlandsche Veem. Het doel van dit overleg is het bespreken van "vorenstaande belangrijke punten", die waarschijnlijk op de eerste (ontbrekende) pagina stonden. * **Organisatie:** De N.V. Nederlandsche Veem was een groot overslag- en pakhuisbedrijf. De betrokkenheid van de Wethouder voor de Levensmiddelen wijst erop dat de besprekingen betrekking hadden op de opslag of distributie van voedselvoorraden in Amsterdam.

Zakelijke brief met financieel overzicht (maandopgave).

Dit document betreft een gedetailleerd financieel overzicht van de dagelijkse veilingopbrengsten van de N.V. Nederlandsche Veiling in de Centrale Markthallen te Amsterdam over de maand september 1939. De omzet is gesplitst in twee hoofdcategorieën: consumptiegoederen (groenten, fruit, aardappelen) en sierteelt (bloemen, planten). Opvallend is dat de veiling niet op zondagen plaatsvond (3, 10, 17 en 24 september ontbreken in de lijst). De totale maandomzet bedroeg ruim 110.000 gulden, waarvan het overgrote deel (ca. 88%) afkomstig was uit de verkoop van levensmiddelen. De aantekening "geboekt" en de diverse parafen duiden op een administratieve controle door de gemeentelijke instantie (Marktwezen), die toezicht hield op de handel in de stad.

Zakelijke correspondentie / financieel overzicht (vervolgblad).

* **Inhoud:** Het document is een vervolgblad ("Vervolg I") van een brief of rapportage aan de Directie Marktwezen in Amsterdam. Het bevat een financieel overzicht van de omzet of kosten gerelateerd aan verschillende categorieën land- en tuinbouwproducten. * **Bedragen:** Er wordt een onderscheid gemaakt tussen 'Groenten, fruit en aardappelen' (f 97.556,62) en 'Bloemen en planten' (f 13.018,06), wat leidt tot een totaalbedrag van f 110.574,68 (Nederlandse guldens). * **Authenticiteit:** Het document is gelegaliseerd door een officieel stempel van de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten en een handtekening, wat wijst op een formele administratieve afhandeling. * **Staat:** De getypte letters vertonen de typische kenmerken van een mechanische schrijfmachine uit die periode.

Zakelijke correspondentie (brief).

In deze brief protesteert de directie van de N.V. Nederlandsche Veiling tegen de plannen van een particuliere aardappelmakelaar, de heer Jac. Knoop. Knoop had in een krant (de Nieuwe Langendijker Courant) aangekondigd wekelijks fruitveilingen te willen organiseren. De N.V. beroept zich op een overeenkomst met de Gemeente Amsterdam (waarschijnlijk een concessie of monopoliepositie voor het veilen van agrarische producten binnen de gemeentegrenzen) en verzoekt de directeur van het Marktwezen om in te grijpen ter bescherming van hun rechten. De handgeschreven aantekening onderaan de brief, gedateerd op 27 december 1939, laat de ambtelijke afhandeling zien. Er is contact geweest met de heer Knoop, die de situatie sust door te stellen dat het nog slechts om "plannen" gaat. De conclusie van de ambtenaar is dan ook om de zaak voorlopig af te wachten.

Zakelijke correspondentie / Financieel overzicht.

Het document betreft een gedetailleerde rapportage van de dagelijkse veilingopbrengsten van de Amsterdamse veiling in november 1939. De data tonen aan dat de veiling niet operationeel was op zondagen (5, 12, 19 en 26 november ontbreken). De bedragen zijn onderverdeeld in twee hoofdcategorieën: consumptiegoederen (groenten, fruit, aardappelen) en sierproducten (bloemen en planten). Opvallend is de administratieve verwerking: de stempel van ontvangst (13 december, de dag na verzending), de aantekening "geboekt" en de grote rode paraaf duiden op een strikte boekhoudkundige controle door de gemeentelijke instantie (het Marktwezen). De handgeschreven verwijzing naar een "brief Kullemueller" suggereert dat er een gerelateerde kwestie of correspondentie was met een specifieke handelaar of functionaris.

Boekhoudkundig overzicht / Financieel vervolgblad.

Het document is een financieel overzicht, aangeduid als "Vervolg I", wat impliceert dat het een bijlage of vervolg is op een eerdere afrekening of rapportage. Het overzicht specificeert de omzet of transportkosten over de periode van 27 tot en met 30 november 1939, opgeteld bij een aanzienlijk saldo dat is overgedragen ("Transp."). De bedragen zijn gesplitst in twee categorieën die kenmerkend zijn voor de Nederlandse agrarische sector: 1. **Groenten, fruit en aardappelen:** Totaal f 58.917,54. 2. **Bloemen en planten:** Totaal f 15.329,00. Het gecombineerde totaal bedraagt f 74.246,54. De handgeschreven toevoeging "H." bij het totaalbedrag is waarschijnlijk een paraaf voor controle of een verwijzing naar een specifieke post in de administratie. De aanwezigheid van de officiële bedrijfsstempel en een handtekening geeft het document een formeel, bindend karakter.

Typschrift (waarschijnlijk een doorslag/kopie van een ambtelijke brief of memorandum).

* **Kernboodschap:** De schrijver (waarschijnlijk een collega-wethouder of hoge ambtenaar) uit kritiek op een rapport over de bouw van een nieuw koelhuis in de haven door de N.V. Nederlandsche Veem. Hij vreest dat dit koelhuis een directe concurrent zal worden van het koelhuis van de Amsterdamse Centrale Markt, aangezien beide zich richten op dezelfde doelgroep: fruitimporteurs. * **Argumentatie:** 1. De gebruikers van de Centrale Markt zijn grotendeels havengebruikers; er is dus geen sprake van "geheel andere exploitatie-mogelijkheden" zoals de "Ambtgenoot" beweerde. 2. Informatie van het Bureau voor Werkloosheidsbestrijding bevestigt dat het Nederlandsche Veem wel degelijk groente en fruit wil gaan koelen. 3. De schrijver stelt een compromis voor: ofwel het Veem huurt ruimte bij de Centrale Markt, ofwel zij verbinden zich ertoe geen groente/fruit op te slaan in hun nieuwe gebouw. 4. Een uitzondering wordt gemaakt als de komst van het nieuwe koelhuis leidt tot significante extra aanvoer van fruit naar de Amsterdamse haven; in dat geval weegt het algemene "Gemeentebelang" zwaarder dan het rendement van de Centrale Markt. * **Opmerkelijk detail:** De belangen van een private concurrent, de N.V. Blaauwhoedenveem-Vriesse-veem, worden expliciet door de schrijver terzijde geschoven; de gemeente hoeft hier geen rekening mee te houden.

Getypte brief of rapport (doorslag/kopie, pagina 2).

* **Taal en spelling:** Het document is opgesteld in formeel, ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "rapporteeren", "Nederlandsche"). * **Inhoud:** Dit is de tweede pagina van een correspondentie. De schrijver (een directeur van een gemeentelijke dienst) verzoekt de bevoegde wethouder om toestemming (machtiging) om in overleg te treden met de directie van de "N.V. Nederlandsche Veem". Het doel is om niet nader genoemde "belangrijke punten" te bespreken die op de voorgaande pagina aan bod zijn gekomen. * **Layout:** Typisch voor een ambtelijke doorslag uit de jaren '30 of '40. De paginanummering staat gecentreerd bovenaan ("2"), met een extra referentienummer ("9.") aan de rechterzijde.

Zakelijke brief / Financiële correspondentie.

* **Inhoud:** De brief dient als geleidebrief voor de financiële afwikkeling van de exploitatie van het Koelhuis op de Centrale Markt over de maand september 1939. Er is een batig saldo van 2610,09 gulden overgeboekt naar de gemeente Amsterdam. * **Vorm:** Het document is representatief voor de formele zakelijke correspondentie uit de vooroorlogse periode. Het taalgebruik is uiterst beleefd ("hebben de eer U", "te Uwen gunste"). * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notitie "niet die we hr. Muller" suggereert een interne verwerking bij de ontvangende partij (de gemeente/het Marktwezen), waarbij het document werd gerouteerd naar of beoordeeld door een specifieke ambtenaar. * **Status:** Het betreft een officieel bewijsstuk van een girale betaling tussen een geprivatiseerde instelling (de N.V. Veiling) en een gemeentelijke instantie.

Zakelijke brief (begeleidend schrijven).

* **Doel:** De brief dient als bewijsstuk en begeleiding bij de overdracht van financiële documenten en gelden. * **Financiële transactie:** Er is een bedrag van f. 5263,76 (Nederlandse guldens) overgemaakt naar de gemeentegirorekening van het Marktwezen. Dit bedrag betreft de opbrengst van de exploitatie van het Koelhuis over de maand oktober 1939. * **Administratieve details:** De brief vermeldt bijlagen zoals een rekening-courant, een debiteurenlijst en specifieke kasbewijzen (nummers 51-56), wat duidt op een zorgvuldige boekhouding. * **Formele stijl:** De toon is uiterst beleefd en formeel ("Wij hebben de eer U... te doen toekomen", "te Uwen gunste").

Rekening-courant (overzicht van debet- en creditposten).

Dit document is een financiële afrekening tussen het Amsterdamse veilingbedrijf en de gemeente Amsterdam. Het document geeft inzicht in de exploitatiekosten van de koelhuizen aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. * **Credit:** Hier staan de inkomsten, zoals het 'koelloon' (vergoeding voor opslag in koelcellen) en een uitkering van de ziektewet. De post 'saldo debiteuren' wordt van het totaal afgetrokken om tot het liquide resultaat te komen. * **Debet:** Hier staan de uitgaven, voornamelijk salarissen van het vaste personeel (totaal f. 675,-) en los personeel. * **Handgeschreven toevoegingen:** De berekening linksonder is interessant; het toont hoe het bedrag van f. 444,97 voor 'Los personeel' is opgebouwd uit drie deelbedragen (f. 234.69, f. 181.21 en f. 29.07). Ook de provisie is gespecificeerd in twee bedragen. * **Legalisatie:** Het document is officieel gemaakt met een plakzegel ('Tien Cent') en een bedrijfsstempel, wat destijds vereist was voor rechtsgeldige financiële kwijtingen.

Zakelijke brief (begeleidend schrijven bij financiële stukken).

* **Inhoud:** De brief betreft de financiële verslaglegging van de exploitatie van het Koelhuis op de Centrale Markt over de maand november 1939. Er is sprake van een batig saldo dat is overgemaakt naar de gemeente. * **Interne correspondentie:** De handgeschreven kanttekening aan de rechterzijde is cruciaal. Een ambtenaar (geïnitieerd 'amp') uit zijn zorgen over het hoge saldo aan openstaande vorderingen (debiteuren), dat meer dan 13.000 gulden bedraagt. De opmerking "dit kan niet juist zijn" duidt op een mogelijk administratief probleem of een verslechterende betalingsdiscipline bij de afnemers. * **Vorm:** Het document is getypt op officieel briefpapier van de N.V. Nederlandsche Veiling. De diverse stempels en handgeschreven parafen tonen de route van het document door de bureaucratie van het Marktwezen. * **Tijdperk:** De datering van december 1939 is historisch interessant; het is de periode van de mobilisatie in Nederland, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in mei 1940. De handel en administratie lijken op dit moment echter nog hun normale gang te gaan.

Zakelijke correspondentie / Financiële afrekening.

* **Inhoud:** De brief dient als een officiële kennisgeving van belastingen en crediteringen op de rekening-courant "Koelhuis". De posten betreffen verzekeringspremies, zakelijke belastingen en sociale lasten (rentezegels) voor zowel vast als los personeel over het jaar 1939. * **Vormgeving:** Het betreft een getypt document op voorbedrukt briefpapier. De bedragen zijn in guldens (f.), waarbij zelfs halve centen (f. 30.22½) worden geadministreerd, wat getuigt van de nauwkeurige boekhouding uit die tijd. * **Administratieve sporen:** De vinkjes bij de bedragen en de handgeschreven toevoeging "met hr. de Ridder" wijzen op een actieve controle en verwerking door de ontvangende administratie. Er is linksonder een vaag roze stempel zichtbaar, vermoedelijk "BAAR" (betaalbaar). * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is uiterst formeel ("Wij hebben de eer U...", "WelEd.Geb.Heer") en hanteert de destijds geldende spelling (bijv. "deelen"). In de laatste regel staat een opvallende typefout: "noat's" in plaats van "nota's".

Zakelijke nota / factuur

Dit document is een specificatie van gemaakte kosten door de N.V. Nederlandsche Veiling voor rekening van de gemeente Amsterdam. Het betreft de vergoeding voor "rentezegels". In die tijd werden deze zegels gebruikt voor de opbouw van ouderdoms- en invaliditeitspensioenen (volgens de Invaliditeitswet van 1913). Voor los personeel, dat vaak kortstondig werkte, werden deze zegels wekelijks op een rentekaart geplakt. De nota bevat een lijst van negen posten (voor acht personen, J.H. Leurink staat er tweemaal op) met hun unieke rentekaartnummers en de betaalde bedragen. De handgeschreven vinkjes en de kleine rekensom naast de naam Vredenburg wijzen op een administratieve controle door de ontvanger.

Creditnota

Deze creditnota, opgesteld door de N.V. Nederlandsche Veiling van Land en Tuinbouwproducten "Amsterdam", is gericht aan de Gemeente Amsterdam. Het document dient als een eindafrekening voor verzekeringspremies (ziektewet en ongevallenwet) over de periode 1937-1938. Uit de specificatie blijkt dat de veiling voor de ziekteverzekering te veel voorschot heeft betaald (een restitutie van f. 14,93), terwijl er voor de ongevallenverzekering nog een bedrag bijbetaald moest worden (f. 5,24). Het netto resultaat is een creditbedrag van f. 9,69 ten gunste van de veiling (of ter verrekening met de gemeente). De handgeschreven berekeningen aan de zijlijn en onderkant zijn waarschijnlijk controlenotities van een boekhouder. Het grote "BETAALD"-stempel geeft aan dat de financiële afhandeling van dit verschilbedrag is voltooid.

Financieel verslag / uittreksel uit een balans of jaarrekening.

* **Financiële structuur:** Het document weerspiegelt een boekhoudkundig overzicht van zowel vlottende activa (debiteuren, voorraden) als kortlopende schulden (crediteuren). * **Belangrijke posten:** Een aanzienlijk deel van de 'andere debiteuren' komt voort uit de N.V. "Marcanti". Opvallend is ook de grote schuld aan de Gemeente (ruim 3,8 ton aan rente en aflossing), wat wijst op een nauwe financiële verwevenheid tussen de betreffende organisatie en de gemeentelijke overheid. * **Bedrijfsvoering:** De vermelding van "dubieuze vorderingen" duidt op een realistische waardering van de activa. De voorraadwaardering gebeurt op basis van de historische kostprijs (factuurprijs), gecontroleerd via steekproeven. * **Terminologie:** Gebruik van specifieke afkortingen zoals 't/l' (ten laste van), 'ad' (tegen de prijs van), 'o.a.' (onder andere) en 'i/z' (inzake).

Getypte brief (doorslag of archiefkopie).

* **Inhoud:** De brief is een administratieve rapportage over de aanvoer en verkoop van geïmporteerde vis. De afzender informeert de Nederlandsche Visscherycentrale dat er op 1 november 1938 drie kisten Noorse schelvis (totaal ca. 105 kg) zijn binnengekomen via de N.V. Nederlandsch Vischveem. De vis werd verkocht voor een bedrag van 34,45 gulden. * **Vorm:** Het betreft een zeer zakelijke en formele correspondentie, typerend voor de Nederlandse bureaucratie in de jaren 1930. Het taalgebruik is hoffelijk ("heb ik de eer U te berichten"). Het document is getypt op dun, waarschijnlijk roze doorslagpapier, bedoeld voor het eigen archief van de afzender. * **Kernbegrippen:** * **Nederlandsche Visscherycentrale:** Een crisisorgaan opgericht in de jaren '30 om de belangen van de visserijsector te behartigen en marktregulerend op te treden. * **N.V. Nederlandsch Vischveem:** Een gespecialiseerd bedrijf in opslag en transport van visproducten, vaak opererend vanuit grote havens zoals Rotterdam. * **Gemeentelyken Vischafslag:** In die tijd beschikten veel grotere steden over een door de gemeente geëxploiteerde marktplaats voor de handel in vis.

Getypte ledenlijst met namen, adressen en woonplaatsen.

* **Ordening:** De lijst is alfabetisch geordend op woonplaats (hoewel Rotterdam en Utrecht de grootste blokken vormen). Binnen de steden lijkt de volgorde minder strikt, maar vaak zijn namen gegroepeerd. * **Inhoud:** Het betreft een mix van individuen (vaak met academische of technische titels zoals Ir., Dr., Mr., Prof.) en rechtspersonen (bedrijven, fabrieken en overheidsinstanties). * **Typografie:** De tekst is vervaardigd met een schrijfmachine. De lidnummers lopen niet sequentieel, wat suggereert dat dit een uittreksel is of dat nummers permanent aan leden zijn toegewezen.

Zakelijke brief / Kennisgeving van toewijzing.

* **Kernboodschap:** De Nederlandsche Visscherijcentrale stelt de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam op de hoogte van een importvergunning (toewijzing) voor 1000 kg Deense zeevis aan het bedrijf N.V. Nederlandsch Vischveem. * **Regulering:** De brief benadrukt de strikte regulering van de vismarkt in de jaren '30. De import is gebonden aan een tijdslimiet (1 januari 1939) en de verplichting om de vis via de Gemeentelijke Vischafslag te verkopen. * **Controle:** Er wordt expliciet gevraagd om een terugkoppeling (opgave van hoeveelheid en waarde) ter controle van de transactie, wat wijst op een strakke centrale sturing van de voedselvoorziening en handel. * **Formele elementen:** De codes linksonder (Vij/NP) verwijzen waarschijnlijk naar de opsteller en de typiste. Het paarse stempel rechtsboven geeft aan dat de brief op 30 november (30/11) is binnengekomen of verwerkt bij de ontvangende instantie onder een specifiek archiefnummer.

Ambtelijke correspondentie (brief).

De brief is een administratieve melding van de aanvoer en verkoop van geïmporteerde vis op een lokale visafslag. Het betreft veertien kisten Noorse schelvis en één kist Deense forel, ingevoerd door de N.V. Nederlandsch Vischveem. De directeur van de afslag rapporteert dit aan de centrale autoriteit in Den Haag omdat hij geen voorafgaande notificatie had ontvangen over de benodigde invoervergunningen ("extra-consent"). De handgeschreven aantekening onderaan (gedateerd 23 november 1938) dient als de administratieve afhandeling: hierin wordt bevestigd dat de partijen inderdaad met de juiste vergunning zijn ingevoerd. Het document toont de nauwgezette controle op importstromen en marktregulering in de visserijsector vlak voor de Tweede Wereldoorlog.

Document

Dit document biedt een gedetailleerd statistisch overzicht van de import en handel van fruit, aardappelen en bloemen in 1938. Enkele kernpunten: * **Fruit:** Er was een daling in volume (van ±40.000 naar ±32.000 ton) vergeleken met 1937, maar de totale waarde steeg licht. Opvallend is dat het aandeel buitenlands fruit steeg van 43% naar 55%. * **Herkomst:** Binnenlands fruit kwam vooral uit Gelderland en Noord-Holland. Buitenlands fruit kwam in 1938 verrassend veel uit Noord-Amerika en Brazilië, terwijl de import uit Spanje (waarschijnlijk door de Spaanse Burgeroorlog) dramatisch kelderde van 34,7% naar slechts 0,7%. * **Exotische producten:** Het document somt een indrukwekkende lijst producten op uit alle werelddelen, van kokosnoten uit Ceylon tot pompelmoezen uit Palestina. * **Aardappelen:** Het volume bleef stabiel, maar de waarde steeg aanzienlijk. Zeeland was de belangrijkste leverancier.

Administratieve kennisgeving/brief.

Het document is een zakelijke correspondentie waarin melding wordt gemaakt van de import en verhandeling van buitenlandse vis (schelvis uit Noorwegen en forel uit Denemarken) op de Amsterdamse visafslag. De schrijver merkt op dat er geen voorafgaande instructies zijn ontvangen, waardoor onduidelijkheid bestaat over de juridische status van de import onder het geldende vergunningstelsel ("extra-consent"). Het taalgebruik is formeel en kenmerkend voor de ambtelijke stijl van voor de Tweede Wereldoorlog (bijv. "jl." voor jongstleden, de spelling "schelvisch").

Officieel schrijven/verslag.

Dit document is een administratieve kennisgeving van de import en verkoop van buitenlandse vis. Het geeft een gedetailleerd overzicht van de aangevoerde partijen schelvis en kabeljauw uit Scandinavische landen (Zweden, Denemarken, Noorwegen). Opvallende details zijn: * **Terminologie:** "Extra consent" wijst op een invoervergunning buiten de reguliere quota om. In de jaren '30 was de handel strikt gereguleerd door middel van contingenten en vergunningen om de eigen markt te beschermen. * **Actoren:** H. Wijnschenk en de N.V. Nederlandsch Vischveem waren bekende namen in de Amsterdamse viswereld. * **Bedragen:** De opbrengsten worden vermeld in guldens (ƒ), waarbij de prijs per kilo relatief laag lijkt vergeleken met moderne standaarden, passend bij het prijspeil van 1938.

Zakelijke correspondentie / Financieel overzicht.

Dit document is een kwantitatief verslag van de dagelijkse veilingomzet van de N.V. Nederlandsche Veiling in de Centrale Markthallen te Amsterdam. Het geeft een gedetailleerd inzicht in de handelsvolumes van twee hoofdcategorieën: consumptiegoederen (groenten, fruit, aardappelen) en sierteelt (bloemen en planten). De totale omzet voor december 1939 bedroeg ruim 80.000 gulden, een aanzienlijk bedrag voor die tijd. Opvallend is de variatie in dagomzet, waarbij bepaalde dagen (zoals 2 en 30 december) uitschieters vertonen in de groentehandel. De handgeschreven aantekening "geboekt" en de stempels duiden op een zorgvuldige administratieve verwerking door de gemeentelijke instantie (Marktwezen).

Typoscript (getypt document), vervolgblad van een financiële rapportage of brief.

Dit document is de eerste vervolgpagina ("Vervolg I") van een financieel overzicht. Het bevat de gespecificeerde totalen van de omzet of veilingopbrengsten over een bepaalde periode (waarschijnlijk de voorafgaande maand of het voorgaande jaar) voor twee hoofdgroepen producten: 1. **Groenten, fruit en aardappelen:** f 52.639,82 2. **Bloemen en planten:** f 27.344,29 Het eindtotaal van f 79.984,11 (Nederlandse guldens) vertegenwoordigt in 1940 een zeer aanzienlijke economische waarde (gecorrigeerd voor inflatie zou dit vandaag de dag honderdduizenden euro's bedragen). Het document is officieel bekrachtigd met een stempel van de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land-, & Tuinbouwproducten" en een handtekening, wat duidt op een formele rapportage aan de gemeentelijke autoriteiten.

Zakelijke brief/rapportage betreffende visaanvoer en -verkoop.

* **Taal en spelling:** Het document is geschreven in het Nederlands met de toen gangbare spelling (zoals 'visch', 'schelvisch', 'jl.' voor jongstleden). * **Inhoud:** Het betreft een gedetailleerde rapportage van de aanvoer van vis vanuit Rotterdam en Denemarken naar de visafslag in Amsterdam. Er wordt onderscheid gemaakt tussen verkoop in de hal en verkoop op het buitenterrein. * **Genoemde vissoorten:** Schelvis, gullen (jonge kabeljauw), kabeljauw en lever. * **Administratieve verwerking:** De rode cijfers en de tekst onderaan wijzen op een ambtelijke verwerking. De tekst onderaan lijkt een concept voor een officiële brief naar aanleiding van een eerdere aanvraag (brief No. 5477).

Officiële brief/correspondentie.

Deze brief is een administratieve afhandeling van een verzoek tot het vervangen van schepen die gebruikt worden voor het transport van brandstoffen (waarschijnlijk antraciet/steenkool). De kernpunten zijn: * **Vervanging vaartuigen:** De N.V. Nederlandsche Anthraciet-Handel My. krijgt toestemming om drie specifieke schepen te vervangen door drie andere. * **Financiële consequentie:** Omdat de nieuwe schepen een groter laadvermogen (tonnage) hebben, wordt er een naheffing van 8,75 gulden opgelegd voor het "marktgeld" van het jaar 1939. * **Betalingsinstructies:** Er worden twee opties geboden voor betaling: contant aan de Jan van Galenstraat of via een giro-overschrijving. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (zoals "mynerzyds", "bybetaald", "Gemeentelyke") en een formele ambtelijke toon.

Administratieve notitie / Berekening van liggelden of scheepvaartrechten.

* **Berekeningswijze:** De bedragen worden berekend op basis van een tarief van f 1,00 per ton per jaar. Omdat het lopende boekjaren betreft, wordt er per kwartaal (1/4) gerekend voor de resterende periode van het jaar. * **Schuit 5475 naar 4837:** Toename van 2 ton. Voor 3 kwartalen is de bijbetaling: 3 x 0,25 x 2 ton = **f 1,50**. * **Schuit 5524 naar 3440:** Hoewel de initiële lijst bovenaan 57 naar 60 ton (verschil 3) vermeldt, rekent de schrijver in de uitwerking met een verschil van **11 ton** (mogelijk was de oude tonnenmaat foutief genoteerd als 57 in plaats van 49). De berekening luidt: 3 x 0,25 x 11 ton = **f 8,25**. * **Schuit 4354 naar 2333:** Afname van 2 ton (van 72 naar 70). Voor 2 kwartalen wordt restitutie verleend: 2 x 0,25 x 2 ton = **f 1,00**. * **Eindtotaal:** (f 1,50 + f 8,25) - f 1,00 = **f 8,75** bij te betalen.

Proces-verbaal van aangifte (diefstal).

* **Incident:** De kern van de zaak is de diefstal van 200 "doorgedraaide" gele komkommers en de bijbehorende 4 veilingkisten. * **Modus operandi:** De verdachte, Levie Sluyter, had op de veiling legaal producten gekocht. Hij wordt ervan beschuldigd de doorgedraaide partij (die niet meer voor de verkoop bestemd was) bij zijn eigen aankopen te hebben gevoegd en mee naar buiten te hebben genomen. * **Juridische grondslag:** De komkommers waren op het moment van de feiten juridisch eigendom van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGFC). Omdat de producten niet de minimumprijs haalden, trad een steunregeling in werking waarbij de overheid (via het Landbouwcrisisfonds) de teler schadeloos stelde. Hierdoor werd de overheid/NGFC eigenaar. * **Schadebedrag:** De financiële waarde van de 200 komkommers wordt becijferd op 4 gulden (2 cent per stuk). De waarde van de kisten is niet gespecificeerd, maar zij behoorden toe aan de Veiling NV.

Document

* **Economische trend**: De totale omzet van de veilingproducten (aardappelen, groenten, fruit en bloemen) vertoont een lichte daling van ƒ 955.790,15 in 1937 naar ƒ 947.091,62 in 1938. Echter, de specifieke waarde van de aardappelaanvoer steeg juist fors: van ruim ƒ 2,4 miljoen naar ruim ƒ 3,1 miljoen, bij een vrijwel gelijkblijvend volume (circa 65.000 ton). Dit wijst op hogere marktprijzen voor aardappelen in 1938. * **Geografische herkomst**: Zeeland blijft de hoofleverancier van aardappelen, hoewel het percentage marktaandeel fors kromp (van 67,2% naar 57,5%). De overige provincies en zelfs import (Malta, 2,3%) compenseerden dit gat. * **Seizoensinvloeden**: De tabel toont duidelijke seizoenspieken. De bloemenhandel piekt in het voorjaar (maart/april), terwijl de eetbare gewassen (aardappelen, groenten, fruit) hun piek bereiken in de zomermaanden (juli/augustus).

Document

* **Taal en Spelling:** Het document is geschreven in de ambtelijke taal van de vroege 20e eeuw, gebruikmakend van de spelling-Marchant (bijv. "dezen", "terwyl", "opzettelyk"). Opvallend is de archaïsche wijze van datering: "1900 negen en dertig". * **Delict:** Het betreft een bekentenis van kleinschalige fraude. De 23-jarige groentenwerker Geukens heeft handmatig een statiegeldbon aangepast om het verschil van ƒ 3,20 (ongeveer 30 euro in huidige koopkracht) in eigen zak te steken, terwijl hij het originele bedrag aan zijn werkgever wilde afdragen. * **Juridische afhandeling:** De verdachte is na verhoor heengezonden ("weer heengezonden"), wat suggereert dat men hem niet als een groot vluchtgevaarlijk risico zag. De bewijslast (de bon en het kopieboek) werd veiliggesteld voor de Justitie. ---

Omslag van een voorschriftenbundel (boekje).

* **Typografie en Lay-out:** De tekst is strak gecentreerd met een duidelijke hiërarchie door het gebruik van verschillende korpsgrootten en vette letters. Horizontale dubbele en enkele lijnen worden gebruikt als visuele scheiding tussen de afzender, de jaartallen en de inhoudsopgave. * **Inhoudelijke structuur:** De omslag kondigt drie specifieke documenten aan die in de bundel te vinden zijn: een besluit over kwaliteitsnormen, een prijslijst voor de handel, en een reglement over de werkwijze op de veiling. * **Terminologie:** Er wordt gebruikgemaakt van vakspecifieke termen zoals "Doorgedraaide producten" (producten die de minimumprijs niet haalden) en "Vergoedingsprijzen". De spelling is conform de toenmalige norm (bijv. "Nederlandsche", "eischen").

Vervolgblad van een brief of financieel overzicht (gemarkeerd als "Vervolg I").

Dit document is het eerste vervolgblad van een financiële rapportage of afrekening. Het betreft de omzetcijfers of kostenposten van twee hoofdcategorieën in de handel van agrarische producten: 1. **Groenten, fruit en aardappelen:** goed voor f 34.957,00. 2. **Bloemen en planten:** goed voor f 28.891,72. Het totaalbedrag van f 63.848,72 was voor die tijd een aanzienlijke som geld. Ter vergelijking: een gemiddeld arbeidersgezin verdiende in 1939 ongeveer f 1.500 tot f 2.000 per jaar. Het document is officieel ondertekend door een vertegenwoordiger van de Amsterdamse Veiling en gericht aan de gemeentelijke Directie Marktwezen. Dit wijst op een formele administratieve uitwisseling tussen de veilingorganisatie en het gemeentebestuur dat toezicht hield op de marktactiviteiten in de stad.

Zakelijke brief met financiële opgave.

Dit document is een formele financiële verantwoording van de N.V. Nederlandsche Veiling aan het Amsterdamse Marktwezen. Het bevat een dagelijkse uitsplitsing van de omzet van twee hoofdcategorieën: groenten/fruit/aardappelen en bloemen/planten voor de maand februari 1940. Enkele opvallende kenmerken: * **Schrikkeljaar:** De aanwezigheid van de datum 29 februari bevestigt dat 1940 een schrikkeljaar was. * **Wisselende omzet:** Er is een duidelijke periodiciteit zichtbaar in de bedragen, wat waarschijnlijk samenhangt met de veildagen (zondagen werden overgeslagen, zie de sprongen tussen 3-5, 10-12, 17-19 en 24-26 februari). * **Administratieve sporen:** De brief bevat diverse handgeschreven aantekeningen en parafen van ambtenaren (waaronder ene 'M. Müller'), wat duidt op de interne verwerking bij de gemeente Amsterdam. De groene vinkjes bij de totalen wijzen op een controle van de cijfers. * **Briefhoofd:** Het gedetailleerde briefhoofd toont de zakelijke infrastructuur van die tijd, inclusief het telefoonnummer met 5 lijnen en de betrokkenheid van de Twentsche Bank.

Zakelijke brief / financieel overzicht (vervolgblad).

* **Inhoud:** Dit document is het eerste vervolgblad ("Vervolg I") van een schrijven van de N.V. Nederlandsche Veiling aan de Directie Marktwezen van de gemeente Amsterdam. Het bevat een beknopte financiële verantwoording van omzetten of afdrachten verdeeld over twee categorieën: eetbare producten (groenten, fruit, aardappelen) en sierteelt (bloemen, planten). * **Administratieve sporen:** Het document is duidelijk gecontroleerd door een accountant of administratief medewerker, getuige de groene vinkjes bij de deelbedragen en het totaal, alsmede een handgeschreven markering (mogelijk een paraaf of goedkeuringsteken) naast het eindbedrag van f 77.449,66. * **Formele status:** De aanwezigheid van zowel de bedrijfsstempel als een handgeschreven handtekening geeft het document een officiële, rechtsgeldige status.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of kopie voor het archief).

* **Kernboodschap:** De afzender dringt aan op een spoedoverleg vóór het einde van het jaar (1939) naar aanleiding van een (voorlopige) verlenging van een contract tussen de importeurs en de Amsterdamse veiling. * **Zakelijke context:** De brief getuigt van een zakelijke relatie tussen een koepelorganisatie van importeurs in Rotterdam en de landbouwveiling in Amsterdam. De noodzaak voor een gesprek op zeer korte termijn (tussen kerst en oudjaar) wijst op een naderende deadline of dringende administratieve afwikkeling voor het nieuwe jaar. * **Personen:** Er wordt verwezen naar een "heer Van Es" die bij de bespreking aanwezig zal zijn. De ondertekenaar wordt slechts aangeduid met de titel "De Directeur". * **Stijl:** Formeel, zakelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "voorloopige", "telephooneren").

Getypte ambtelijke brief of memorandum.

* **Inhoud:** Het document betreft de administratieve en juridische afhandeling van een contractverlenging tussen de gemeente Amsterdam en de "N.V. Nederlandsche Veiling". * **Kernbepaling:** Er wordt een specifieke financiële clausule toegevoegd: de veiling moet 1,5% van de bruto-opbrengst afdragen, maar alleen over het bedrag dat boven de 375.000 gulden uitkomt. * **Proces:** De directeur verzoekt de wethouder om de originele documenten door te sturen zodra het besluit officieel is. De wijziging moet fysiek op de contracten worden aangetekend en worden voorzien van een officieel zegel. * **Fiscaliteit:** Er wordt nadrukkelijk gewezen op de maand januari als deadline om "dubbele zegelkosten" (een vorm van belasting op officiële documenten) te vermijden. * **Stijl:** Het taalgebruik is formeel-ambtelijk met de kenmerkende spelling van voor de Tweede Wereldoorlog (zoals "zoo", "aangeteekend", "afdeeling").

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag voor het archief).

De brief is een formeel zakelijk schrijven waarin wordt verzocht om een bespreking. De kern van de zaak is de naleving van een contractuele verplichting (artikel 13, lid 3) uit een overeenkomst tussen de afzender en de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten 'Amsterdam'". Belangrijke punten: * Er moet jaarlijks in september overleg plaatsvinden. * Er is urgentie omdat de vernieuwing van de overeenkomst vóór 1 oktober besproken moet worden. * De afzender stelt een specifieke datum en tijd voor (vrijdag 22 september, ± 10:30 uur) en noemt een "heer Van Es" als deelnemer. * Het taalgebruik is officieel en maakt gebruik van de destijds gangbare spelling (bijv. "Nederlandsche", "eventueele", "uitnoodiging").

Document

De brief is een formeel zakelijk schrijven waarin wordt verzocht om een overlegmoment. De kernpunten zijn: * **Contractuele verplichting:** Het overleg is gebaseerd op een specifieke overeenkomst (artikel 13 lid 3) tussen de veiling in Amsterdam en het College van Gezamenlijke Importeurs. * **Doel:** Het jaarlijkse verplichte overleg in september en, specifiek voor dit jaar, de bespreking van een eventuele verlenging van het contract vóór de deadline van 1 oktober. * **Personen:** De directeur stelt voor om ook met een zekere "heer Van Es" te spreken. * **Logistiek:** De afzender stelt voor om op vrijdag 22 september omstreeks 10:30 uur naar Rotterdam te reizen voor deze bespreking.

Getypt afschrift van een brief.

In deze brief protesteert de directie van de Amsterdamse groenteveiling tegen een specifieke prijsmaatregel van de landelijke Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale. Het geschil draait om het handhaven van oude (hogere) minimumprijzen voor vroege aardappelen in Amsterdam, gedurende één extra dag nadat de prijzen elders in het land al zijn verlaagd. De centrale instantie wilde hiermee Amsterdamse grossiers beschermen tegen plotselinge waardedaling van hun voorraad. De schrijver betoogt echter dat dit averechts werkt: omdat de detailhandel weet dat de prijzen de volgende dag zullen dalen, kopen zij niets in. Grossiers zitten dan met voorraad die ze, om bederf te voorkomen, onder de (nog officieel geldende) oude minimumprijs proberen te verkopen. De brief toont een compromisbereidheid: men zal de maatregel bij de volgende wijziging toch invoeren, mits de Centrale ook de grossiers strikt verbiedt om onder die prijs te verkopen. Er is hierover ook afstemming gezocht met het lokale Amsterdamse Marktwezen.

Getypte brief (mogelijk een doorslag of kopie).

De tekst betreft het slot van een zakelijke correspondentie. De schrijver geeft aan dat zij zich genoodzaakt zien een bepaalde regeling te volgen en dat zij hun achterban (de "kweekers") hiervan op de hoogte zullen stellen. Er wordt expliciet gevraagd om een definitief antwoord van de geadresseerde. De afkorting "w.g." bij de ondertekening staat voor "was getekend", wat gebruikelijk is op kopieën of doorslagen om aan te geven wie het origineel heeft ondertekend.

Afschrift van een brief.

Deze brief betreft een formele klacht en een verzoek om opheldering over de gang van zaken bij de Amsterdamse veiling. De kernpunten zijn: 1. **Prijsbeleid:** De aardappelhandel beklaagt zich over het feit dat de veiling de oude (hogere) minimumprijs bleef hanteren op de dag dat er landelijk een verlaging was doorgevoerd. Dit leidde tot prijsverschillen op de markt die nadelig waren voor bepaalde handelaren. 2. **Handhaving aanvoerquota:** Er is een vermoeden dat bepaalde telers in Noord-Holland meer vroege aardappelen aanvoeren dan door de Provinciale Commissie is toegestaan. De Centrale vraagt de veilingdirectie of zij hierop controleert. 3. **Gelijkheid:** Het doel van de brief is het waarborgen van een eerlijk speelveld ("bevoorrechting voorkomen") binnen de gereguleerde handel.

Document

Het document fungeert als een register of een overzicht van toewijzingen van specifieke ruimtes binnen een groter complex, waarschijnlijk een markthal. - **Hal/Nis**: De linker kolom duidt locaties aan. "Nis" verwijst naar een specifieke nis of standplaats. De nummers 2 en 3 zijn vermeld. "Veilingen" duidt op een sectie voor veilingactiviteiten. - **Naam**: De rechter kolom bevat de namen van de huurders of gebruikers: - **N. de Rooy**: Vermoedelijk een individuele handelaar. - **N.V. v.h. Gebr. Docter**: Een naamloze vennootschap, "voorheen Gebroeders Docter". Dit was een bekende firma in de aardappel-, groente- en fruithandel. - **N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten "Amsterdam"**: Dit is de volledige naam van een grote veilingorganisatie die actief was in de hoofdstad. De opmaak is sober en puur functioneel, bedoeld voor intern administratief gebruik om bij te houden wie welke plek bezet.

Verklaring op officieel briefpapier.

Dit document is een officiële werkgeversverklaring afgegeven door de Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten in Amsterdam. In de verklaring wordt bevestigd dat K. de Bruyn sinds het verlaten van de school werkzaam is in de handel van zijn vader. De tekst is zakelijk en bondig. Het gebruik van "L.S." duidt erop dat dit een algemene verklaring is, bedoeld om getoond te worden aan instanties die erom zouden kunnen vragen. Interessant is de visuele opbouw van het briefhoofd, die typisch is voor een groot commercieel bedrijf uit die tijd, inclusief informatie over bankiers en het aantal telefoonlijnen (wat destijds een teken van schaalgrootte was). De handtekening van de directeur is over de bedrijfsstempel geplaatst ter validatie.

Zakelijke correspondentie (begeleidend schrijven).

* **Type document:** Zakelijke correspondentie (begeleidend schrijven). * **Doel:** Het verzenden van statistische gegevens (de bijlage) betreffende het goederenvervoer per spoor naar de Centrale Markthallen in Amsterdam over het eerste kwartaal van 1940. * **Toon:** Formeel en ambtelijk, gebruikmakend van de toen gangbare beleefdheidsvormen ("Weled.Geb. Heer"). * **Bijzonderheden:** * De brief is gedateerd op 22 april 1940, minder dan drie weken voor de Duitse inval in Nederland (10 mei 1940). * Het document bevat diverse administratieve kenmerken: een gedrukt briefhoofd, een rood stempel voor telefoonnummers en een paars registratiestempel van de ontvangende instantie (het Marktwezen), waaruit blijkt dat de brief op 23 april is verwerkt. ---

Handgeschreven conceptbrief of interne ambtelijke nota.

Het document betreft een zakelijke correspondentie over de financiële afwikkeling van vorderingen door de Duitse bezettingsmacht op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. De "Stad Ingenieur" rapporteert over onkosten die voortvloeien uit de inkwartiering en logistieke activiteiten van de *Duitsche Etappedienst*. De kernpunten zijn: 1. **Communicatiekosten:** Er zijn extra telefoonlijnen getrokken. De kosten hiervoor worden deels direct door de PTT (P.T.) afgehandeld, maar het exacte aantal gesprekken via de interne marktcentrale is onbekend. 2. **Vorderingen van derden:** De Duitse troepen maken gebruik van faciliteiten die de gemeente Amsterdam normaliter verpacht aan externe partijen zoals de NS (Spoorwegen) en Marcanti (de uitbater van de kantine). 3. **Schadevergoeding:** De NS claimt een aanzienlijk bedrag van 25 gulden per dag voor het gebruik van hun loods en kisten. De opsteller van het stuk adviseert om dit bedrag te vergelijken met landelijke standaarden voor dergelijke vorderingen ("ditzelfde doel").

Brief op briefpapier van de N.V. Nederlandsche Spoorwegen (NS).

* **Inhoud:** De brief is een administratieve correctie betreffende de vrachtlijst van een specifieke spoorwagon (nummer 21766). De geadresseerde (de directeur van het Marktwezen) had een lijst ("staat") gestuurd waarop voor deze wagon enkel bulkpartijen groenten (bloemkool, peen, sla) stonden vermeld. De stationchef van de Oostenburgergracht meldt dat er bij inspectie nog twee kleinere zendingen in de wagon zijn aangetroffen die niet op de lijst stonden: een doos planten en een doosje bloemen. * **Logistiek:** De zendingen zijn afkomstig uit het Westland (Loosduinen en Honselersdijk), het centrum van de Nederlandse tuinbouw, en waren onderweg naar bestemmingen in Groningen (Sappemeer en Wildervank). De wagon bevond zich blijkbaar in Amsterdam voor herdistributie of controle. * **Toon:** De correspondentie is strikt zakelijk en hoffelijk ("Beleefd verzoek ik U").

Handgeschreven zakelijke mededeling op briefpapier met stempel.

De kern van dit document is een korte, zakelijke mededeling over het lot van bepaalde goederen. De tekst stelt dat specifieke "zendingen" zijn vernietigd. De reden hiervoor was een gebrek aan belangstelling van kopers op de veiling. Het gebruik van de term "zendingen" in combinatie met de stempel van de "Veiling van Land- & Tuinbouwproducten" duidt erop dat het hier gaat om bederfelijke waar (zoals groenten of fruit) die op de veiling niet werd afgenomen. In dergelijke gevallen was het destijds (en soms nog steeds) gebruikelijk om de onverkochte producten te "doordraaien" of te vernietigen om de markt niet te overspoelen met waardeloze producten en om hygiënische redenen. Opvallend is de signatuur en de datering vlak na de Duitse inval in Nederland. Hoewel de reden voor het gebrek aan kopers "geen interesse" wordt genoemd, kan de ontregeling van de export en transportlijnen in de eerste maanden van de bezetting een rol hebben gespeeld bij het overschot aan producten op de lokale veiling.

Zakelijke brief op officieel briefpapier van de spoorwegen.

In deze brief rapporteert de NS het ontbreken van een elftal goederenwagons die op eerdere overzichten (staten) van 14 juni wel vermeld stonden. De ladingen zijn essentieel voor de voedselvoorziening: * **Tien wagons** (grotendeels van Belgische makelij, aangeduid met "Belge") waren geladen met **aardappelen**. Het traject liep van Leeuwarden naar Roosendaal, waarbij voor één wagon de eindbestemming La Louvière (België) was genoteerd. * **Eén wagon** (NS 24612) bevatte **groente** en was onderweg van Den Haag naar Enschede. De ontvanger, de Directeur van het Marktwezen, was gevestigd aan de Jan van Galenstraat, de plek waar de Centrale Markthallen van Amsterdam stonden. De NS vraagt om opheldering over de locatie of status van deze transporten.

Afsluiting van een handgeschreven brief.

De tekst betreft het slot van een formele brief. De schrijver sluit af met de standaard hoffelijkheidsformule "Hoogachtend". De ondertekenaar voert de titel "de Hoofdstationschef", wat wijst op een functionaris die de leiding had over een belangrijk spoorwegstation. De handtekening is een snelle, gestileerde krabbel, gebruikelijk voor routineuze officiële correspondentie. Het papier bevat bovenaan handgeschreven annotaties (mogelijk "23" of "S2"), wat kan duiden op een paginanummering of een archiefcode. De doorslag van de achterzijde suggereert dat de brief met een relatief natte inkt of op dun papier is geschreven.

Getypte brief (doorslag of kopie).

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij een "vorderingsbiljet" (een bewijs van vordering). De afzender verzoekt de directeur van de veiling om dit document te ondertekenen. Dit is noodzakelijk om in de toekomst aanspraak te kunnen maken op een financiële vergoeding voor de gevorderde zaken of diensten. * **Terminologie:** Het taalgebruik is uiterst formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U... te doen toekomen", "U gelieve"). De term "vorderingsbiljet" staat centraal en wijst op een officiële inbeslagname of opeising door een autoriteit. * **Administratieve details:** De codes "vP/HG" en "98/7/7 M." zijn interne archief- of dossierkenmerken. De handgeschreven notitie "Verzonden 28/8-'40" geeft aan dat de brief een dag na de getypte datum daadwerkelijk is verstuurd.

Typoscript (doorslag/carbonkopie) met handgeschreven notitie.

* **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in een uiterst formele, ambtelijke stijl, typerend voor de vooroorlogse en vroege oorlogsperiode ("heb ik de eer U... te doen toekomen", "U gelieve"). * **Inhoud:** De kern van de brief is het toesturen van een 'vorderingsbiljet'. De ontvanger (de directeur van de Centrale Markt in Amsterdam) moet dit tekenen om in de toekomst aanspraak te kunnen maken op een financiële vergoeding. * **Status:** Het betreft een doorslag, wat gebruikelijk was voor de administratieve dossiervorming. De handgeschreven notitie "extra" bovenaan duidt mogelijk op een bijzondere behandeling of een extra kopie buiten de reguliere circulatie.

Rekening-courant (financieel overzicht van inkomsten en uitgaven).

Dit document vormt de financiële verantwoording van de exploitatie van een koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam. De exploitatie werd uitgevoerd door een naamloze vennootschap (de Veiling), die periodiek afrekende met de gemeente. * **Credit-zijde:** Toont de inkomsten, waaronder het 'koelloon' (vergoeding voor opslag in de koelcel). Opvallend is de aftrek van het saldo van de debiteuren (openstaande rekeningen) om tot het feitelijke kassaldo te komen. Tevens zijn er restituties en verzekeringsuitkeringen verwerkt. * **Debet-zijde:** Toont de gemaakte bedrijfskosten. Het grootste deel bestaat uit personeelskosten. De 'rentezegels' verwijzen naar de afdracht van sociale premies via het destijds gebruikelijke stempelsysteem. * **Resultaat:** Na verrekening van de kosten met de baten resteert een overschot van f. 2886,81 dat wordt uitgekeerd aan de Gemeente Amsterdam.

Boekhoudkundig overzicht van openstaande posten (debiteuren).

Dit document bevat een overzicht van debiteuren van een Amsterdamse veilingorganisatie die gebruik maakten van koelopslag. De lijst is opgesteld in Nederlandse guldens (f.). De meeste posten betreffen vorderingen, met uitzondering van H.G. Ruhe, die een klein creditbedrag ("cr.") heeft. Het handschrift bij het transportbedrag (7947.76) en het eindtotaal (12552.96) duidt op een handmatige optelling ter controle van het typewerk. De namen op de lijst representeren handelaren, commissie-agenten en groothandels die destijds actief waren in de Amsterdamse groente- en fruitsector, veelal gevestigd rond de Centrale Markthallen.

Document

Dit document vormt de financiële verantwoording over de maand januari 1940 door een private exploitant aan de Gemeente Amsterdam. Het koelhuis, een essentieel onderdeel van de Amsterdamse Centrale Markt, werd beheerd door de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten". De berekening start met het creditsaldo (inkomsten voor de gemeente). Na aftrek van de nog openstaande posten van debiteuren en de optelling van verzekeringskosten (assurantie), resteert een bruto bedrag van f. 8883,05. Hierop worden de exploitatiekosten in mindering gebracht (debet-zijde), waaronder de wekelijkse personeelssalarissen en een provisie van 15% voor de exploitant. Het uiteindelijke netto saldo van f. 6890,23 is het bedrag dat over die maand aan de gemeente wordt afgedragen. De aanwezigheid van de belastingzegel en de handtekening onderaan valideert het document als een officieel bewijsstuk voor de gemeentelijke boekhouding.

Dienstbrief / Afhaalbewijs op briefpapier van de spoorwegen.

Het document is een formeel verzoek van de Nederlandsche Spoorwegen (locatie Oostenburgergracht) aan de gemeentelijke Dienst van het Marktwezen. Het doel is de vrijgave van specifieke goederen (een doos, een koffertje en een kist jenever) die zich op de Centrale Markt bevonden, zodat deze naar de spoorwegloods overgebracht kunnen worden. Opvallend is de administratieve verwerking: * **Datumverschil:** De stempels onderaan dateren van 18 mei, terwijl de brief zelf op 20 mei is gedateerd. Dit suggereert dat het formulier al was voorbereid of gestempeld voordat de tekst werd geschreven. * **Autorisatie:** De term "accoord" in de marge en de rode aantekening "afgev[leverd] 20/5" wijzen op een snelle afhandeling op dezelfde dag. * **Goederen:** De vermelding van "1 kist jenever" tussen de bagage is opmerkelijk voor een dienstnota.

Wekelijkse afrekening (factuur/overzicht).

* **Economische administratie:** Het document toont de nauwgezette wekelijkse boekhouding van een handelsfirma op de Amsterdamse veiling. Kleine kostenposten zoals 'Porti' (10 cent) en 'Formulieren' (1 cent) werden apart verrekend. * **Correcties:** Er is een handgeschreven correctie toegepast omdat er 5 kratten komkommers tekort waren geleverd. Dit bedrag (23,25 gulden) is van de bruto omzet (219,05 gulden) afgetrokken. * **Bedragen:** Alle bedragen zijn in Nederlandse guldens genoteerd. Het uiteindelijke saldo dat aan de firma toekwam na aftrek van onkosten was f 178,13. * **Tijdsbeeld:** De datum, 15 mei 1940, is historisch zeer relevant. Dit was de dag na het bombardement op Rotterdam en de dag waarop de Nederlandse capitulatie werd getekend. Het feit dat deze afrekening gewoon werd opgesteld, wijst erop dat de dagelijkse voedseldistributie en administratie direct doorgingen tijdens de overgang naar de bezetting.

Document

Dit document is een financiële afrekening van de **N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten „Amsterdam”**. Het betreft een wekelijks overzicht van transacties en bijbehorende kosten voor een klant gevestigd in de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam-West. De belangrijkste elementen in de berekening zijn: 1. **Omzet:** Er is voor f 332,90 aan producten verkocht (gecategoriseerd onder 'Z', waarschijnlijk voor zaterdag). 2. **Inhoudingen:** Van dit bedrag worden diverse kosten afgetrokken, waaronder 7,5% commissie (f 24,97), arbeidsloon (f 2,88), kosten voor formulieren (f 0,01) en portokosten (f 0,10). 3. **Netto Saldo:** Na aftrek van de totale kosten (f 27,96) blijft er een saldo over van f 304,94. Dit is het bedrag exclusief de verrekening van emballage (statiegeld). De rechterzijde van het document is gereserveerd voor de administratie van emballage (zoals kratten of kisten), maar deze is op dit specifieke formulier niet ingevuld. ---

Wekelijkse afrekening (factuur/specificatie) voor geveilde producten.

Dit document betreft een afrekening van de groenteveiling in Amsterdam. De belangrijkste financiële gegevens zijn: * **Omzet:** Op zaterdag (Z.) is voor f 421,90 aan groenten verhandeld. * **Correctie:** Er is een bedrag van f 9,20 in mindering gebracht op het bruto totaal, wat leidt tot een netto totaal van f 412,70. * **Inhoudingen:** Er worden kosten ingehouden voor commissie (7,5% = f 30,95), arbeidsloon voor het lossen (f 2,88) en portokosten (f 0,10). * **Eindbedrag:** Het totaal aan kosten (f 33,94) wordt afgetrokken van het netto totaal, resulterend in een uit te betalen saldo van f 378,76. * **Bijzonderheid:** De handgeschreven kanttekening "4 K peen te veel verkocht" duidt op een administratieve correctie van 4 kilogram wortelen.

Document

* **Financiële specificatie:** De afrekening betreft een partij groenten of aardappelen ter waarde van f 484,65. Na aftrek van 7,5% commissie (f 36,35), arbeidsloon voor lossen (f 2,88) en chequekosten (f 0,10), resteert een netto saldo van f 445,31. * **Emballage-systeem:** Een aanzienlijk deel van het formulier is gewijd aan de administratie van emballage (fust/kratten). Dit onderstreept het belang van herbruikbaar verpakkingsmateriaal in de agrarische logistiek van die tijd. * **Administratieve efficiëntie:** De berekening onderaan de kolom (39,34) bevat een afrondingsverschil van 1 cent ten opzichte van de som der delen (36,35 + 2,88 + 0,10 = 39,33), wat resulteert in het eindbedrag van 445,31. ---

Wekelijksche afrekening (factuur/afrekening)

Dit document is een wekelijkse financiële afwikkeling van een transactie bij de groente- en fruitveiling in Amsterdam. Op zaterdag ("Z.") is er voor een bedrag van 239,70 gulden aan groenten en aardappelen verhandeld. Van dit brutobedrag worden diverse kosten afgetrokken: * **Commissie (7,5%):** 17,98 gulden. * **Arbeidsloon (lossingskosten):** 2,88 gulden. * **Porti:** 0,10 gulden. De totale kosten bedragen 20,97 gulden, wat resulteert in een netto uit te betalen saldo van **218,73 gulden**. Het gedeelte voor emballage (statiegeld) is op dit formulier niet ingevuld, wat suggereert dat er die week geen fust is geretourneerd of geleverd dat verrekend moest worden.

Zakelijke correspondentie (begeleidend schrijven bij financiële stukken).

* **Administratieve afwikkeling:** De brief dient als formeel overdrachtsdocument voor de maandelijkse financiële verantwoording van het koelhuis op de Centrale Markt. Het saldo van f. 1192,87 (gulden) is direct overgemaakt naar de gemeentelijke girorekening, wat duidt op een nauwe samenwerking of een pachtverhouding tussen de N.V. en de gemeente Amsterdam. * **Formulering:** Het taalgebruik is uiterst formeel en hoffelijk ("Wij hebben de eer U... te doen toekomen", "Inmiddels verblijven wij"), typerend voor de zakelijke etiquette van die tijd. * **Structuur:** De brief is overzichtelijk opgebouwd met duidelijke verwijzingen naar bijlagen (rekening-courant, kasbewijzen en saldi-staat), wat essentieel is voor de archivering van de marktadministratie.

Wekelijksche Afrekening (financieel overzicht).

Deze afrekening biedt inzicht in de administratieve afhandeling van de veilinghandel in 1940: * **Handelswaar:** De omzet van die week bestond hoofdzakelijk uit een post van 388,85 gulden (op zaterdag) en de verkoop van één krat komkommers voor 4,00 gulden (op dinsdag). * **Kostenstructuur:** Van de bruto opbrengst van ƒ 392,85 werd 7,5% commissie ingehouden (ƒ 29,47), aangevuld met arbeidsloon voor lossen (ƒ 2,90) en portikosten (ƒ 0,10). * **Rekensom:** De berekening is sluitend: 392,85 - 32,47 = 360,38 gulden netto. * **Locatie:** De Jan van Galenstraat is tot op de dag van vandaag het centrum van de Amsterdamse voedselgroothandel (Food Center Amsterdam).

Rekening-courant (financieel maandoverzicht).

Het document is een gedetailleerde financiële verantwoording van de exploitatie van een koelhuis door een veilingbedrijf in opdracht van de gemeente Amsterdam. * **Inkomsten (Credit):** Deze bestaan uit het beginsaldo en de opbrengsten uit "koelloon" (vergoeding voor opslag in de koelcellen). Nadat de nog uitstaande bedragen (debiteuren) zijn afgetrokken, blijven de netto-inkomsten over, aangevuld met kleine posten zoals assurantie en een ziektewetuitkering voor een personeelslid genaamd Bosma. * **Uitgaven (Debet):** De kosten bestaan voornamelijk uit wekelijkse salarissen, uitgaven voor los personeel en administratieve kosten (rentezegels). Opvallend is de "Provisie 15%", wat de vergoeding is voor de uitvoerende partij (de N.V. Veiling). * **Resultaat:** Na aftrek van de kosten blijft er een bedrag van f. 1192,87 over dat aan de Gemeente Amsterdam wordt uitgekeerd. * **Controle:** De vele vinkjes en de handgeschreven controle-berekeningen (in rood potlood) tonen aan dat dit document intern is gecontroleerd door een accountant of boekhouder. De plakzegel van 10 cent diende als bewijs van betaalde leges voor een officieel financieel document.

Wekelijksche Afrekening (financiële factuur/specificatie van een veiling).

Dit document is een wekelijkse financiële afrekening voor de verkoop van landbouwproducten. De belangrijkste gegevens zijn: * **Omzet:** Er is op zaterdag ("Z.") voor 200,80 gulden aan "Groenten, Aardappelen etc." verhandeld. * **Inhoudingen:** Van de bruto opbrengst wordt 15,06 gulden aan commissie (7,5%) ingehouden. Daarnaast is er 2,88 gulden aan "Arbeidsloon" (handgeschreven bij de post lossingskosten) en 10 cent aan "Porti" (portokosten) berekend. * **Netto resultaat:** Na aftrek van de totale kosten (18,05 gulden) resteert een uit te betalen saldo van 182,75 gulden. * **Historisch detail:** De datum **15 mei 1940** is zeer opmerkelijk. Dit is de dag van de Nederlandse capitulatie na de Duitse inval. Het document illustreert dat de dagelijkse handel en administratie in de Amsterdamse Markthallen doorging, zelfs op het moment van een nationale crisis en machtswisseling.

Wekelijkse afrekening van een veiling.

* **Financiële gegevens:** Het document toont een verkoop van groenten of aardappelen op een zaterdag (Z.) ter waarde van 292,20 gulden. Na aftrek van 7,5% commissie (21,92), arbeidsloon (2,88) en portokosten (0,10), bedraagt het uiteindelijke saldo 267,29 gulden. * **Emballagebeheer:** De rechterzijde van het formulier is gereserveerd voor de administratie van statiegeld op fust (emballage), wat een cruciaal onderdeel was van de veilinglogistiek. In dit specifieke geval is dit deel niet ingevuld. * **Handschrift:** Het handschrift is een zakelijk cursief, typerend voor administratieve handelingen in de vroege 20e eeuw.

Document

Deze brief dient als formele begeleiding bij de financiële verantwoording van de exploitatie van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam over de maand maart 1940. De N.V. Nederlandsche Veiling rapporteert een overschot van 478,37 gulden, dat is overgemaakt naar de gemeente-rekening. Er is een kleine correctie van 25 gulden toegepast voor een bedrag dat de directeur reeds had ontvangen. Interessante administratieve details zijn: * De vermelding van de "Twentsche Bank N.V." als bankier. * Het gebruik van een gemeentegiro-rekening (no. 74). * De bijlagen die zowel bewijsstukken (kasbewijzen) als overzichten van openstaande posten (saldi-staat debiteuren) bevatten. * De handgeschreven notitie "in dossier koelhuis" wijst op de interne archivering bij de ontvangende partij (het Marktwezen).

Rekening-courant (overzicht van inkomsten en uitgaven).

Dit document is een financiële afrekening over de maand maart 1940. Het geeft inzicht in de zakelijke relatie tussen de Gemeente Amsterdam (als beheerder van de Centrale Markt) en de Veiling-NV die het koelhuis exploiteerde. * **Credit-zijde:** Hier staan de tegoeden. Het begint met een saldo van ruim 4000 gulden, vermeerderd met het "koelloon" (huur voor koelopslag). Na aftrek van nog openstaande debiteuren en toevoeging van assurantie (verzekering) blijft er een creditbedrag van f 1702,45 over. * **Debet-zijde:** Hier staan de gemaakte kosten die in mindering worden gebracht. Dit betreft voornamelijk wekelijkse salarissen (5 termijnen van f 157,50), kosten voor los personeel, rentezegels (sociale lasten) en een provisie van 15%. * **Eindresultaat:** Na aftrek van de kosten (f 1224,08) van het creditbedrag (f 1702,45), resteert een bedrag van **f 478,37** dat aan de Gemeente Amsterdam moet worden afgedragen. De handgeschreven aantekeningen in de kantlijn zijn controlerekeningen van een boekhouder. De optelling linksboven bevestigt het bedrag van f 185,61 voor "Los personeel".

Zakelijke brief op officieel briefpapier.

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij financiële stukken betreffende de exploitatie van een koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam over de maand april 1940. Er wordt melding gemaakt van een overschrijving van f 901,55 naar de gemeentegiro-rekening van het Marktwezen. * **Administratieve details:** Linksboven is een handgeschreven notitie in rode inkt zichtbaar ("niet knullen"?), die mogelijk een instructie voor de archivering was. Er is een groot blauw stempel met het kenmerk/dossiernummer zichtbaar. * **Stempels:** Links op het document bevindt zich een vaag reliëfstempel van de "STADSPAARBANK AMSTERDAM". Dit suggereert dat het document onderdeel is geweest van een specifiek administratief archief waar deze bank bij betrokken was, of dat het papier daar gemerkt is.

Document

* **Afzender:** P. Zwagerman, gevestigd aan de Ringweg 207 in Den Helder. Gezien de inhoud betreft dit hoogstwaarschijnlijk een vishandelaar of garnalenvisser. * **Ontvanger:** De Gemeentelijke Visafslag in Amsterdam. Dit duidt op een zakelijke zending bestemd voor de reguliere handelskanalen/veiling. * **Goederen:** Het betreft 35 kilogram gekookte garnalen, verdeeld over twee kistjes. De keuze voor "Snelgoed" was essentieel vanwege de beperkte houdbaarheid van verse viswaren. * **Logistiek proces:** * De zending is op 31 oktober 1940 aangeboden in Den Helder. * De zending arriveerde twee dagen later, op 2 november 1940, op Amsterdam Centraal Station. * De vrachtkosten bedroegen 80 cent, wat voldaan is middels twee spoorwegzegels van 40 cent. * **Administratieve markeringen:** De grote blauwe "12" en de rode "62-1" zijn interne spoorwegcodes, waarschijnlijk verwijzend naar tariefgroepen of specifieke laadlijsten. ---

Rekening-courant (overzicht van inkomsten en uitgaven).

Dit document is een financiële afrekening over de maand april 1940 tussen de afdeling Koelhuisexploitatie van de Nederlandse Veiling en de Centrale Markt van de Gemeente Amsterdam. * **Credit-zijde (Inkomsten/Tegoeden):** De veiling begon de maand met een positief saldo. Er werd voor ruim 2100 gulden aan "koelloon" (huur voor koelopslag) gefactureerd. Na aftrek van nog openstaande posten van debiteuren en toevoeging van assurantiekosten (verzekering), bedroeg het brutotegoed f. 1944,89. * **Debet-zijde (Uitgaven):** Hiervan werden de operationele kosten afgetrokken. Dit betrof voornamelijk personeelskosten (los personeel en wekelijkse salarissen van f. 157,50), rentezegels (sociale premies) en een provisie van 15% voor de veiling zelf. * **Eindresultaat:** Na aftrek van alle kosten (f. 1043,34) bleef er een netto bedrag van **f. 901,55** over dat aan de Gemeente Amsterdam toekwam. * **Controle:** De handgeschreven berekeningen aan de linkerzijde tonen aan dat een accountant of administrateur de optelsommen handmatig heeft gecontroleerd. De rode vinkjes duiden op een voltooide audit.

Afschrift van een officiële gemeentelijke vergunning.

Dit document betreft een 'precariovergunning': een toestemming van de gemeente om gebruik te maken van de openbare ruimte (in dit geval openbaar water) tegen betaling van een vergoeding (precariobelasting). De vergunning is verleend aan de **Nederlandsche Anthraciet Handel Mij.**, een bedrijf dat handelde in steenkool (antraciet). Voor hun logistiek in de stad maakten zij gebruik van 'hanepooten'. Een **hanepoot** is in deze context een constructie van meestal drie of vier schuin geplaatste palen die boven het water samenkomen, gebruikt als meergelegenheid voor schepen of om ijsgang te breken. De voorwaarden in de vergunning zijn specifiek gericht op het voorkomen van overlast (geen reclame), veiligheid (onderhoud) en de bescherming van de gemeentelijke infrastructuur. Opmerkelijk is de eis dat palen bij vervanging volledig 'getrokken' moeten worden en niet afgezaagd mogen worden; dit om te voorkomen dat er gevaarlijke stompen onder de waterlijn achterblijven voor het overige scheepvaartverkeer.

Zakelijke brief.

Deze brief dient als formele financiële verantwoording van de N.V. Nederlandsche Veiling aan het Amsterdamse gemeentebestuur (Directeur van het Marktwezen). De N.V. trad op als exploitant van het koelhuis op het terrein van de Centrale Markthallen. De kern van het schrijven is de overdracht van de financiële resultaten van de maand mei 1940. Er is een batig saldo van 2.077,21 gulden overgeboekt naar de gemeente. Ter onderbouwing zijn drie soorten documenten bijgevoegd: de eigenlijke rekening-courant, de bewijsstukken van uitgaven/inkomsten (kasbewijzen) en een overzicht van klanten die nog moeten betalen voor het gebruik van het koelhuis (saldistaat koelhuisdebiteuren). De handgeschreven aantekening "Geboekt" aan de linkerzijde wijst erop dat de brief en de bijbehorende bedragen administratief verwerkt zijn door de boekhouding van de ontvangende partij.

Financiële rekening-courant (overzicht van inkomsten en uitgaven).

* **Financiële structuur:** Het document is een maandoverzicht waarbij de exploitant van het koelhuis (de N.V. Nederlandsche Veiling) verantwoording aflegt aan de eigenaar (de Gemeente Amsterdam). * **Credit (Inkomsten):** De inkomsten bestaan uit het 'koelloon' (vergoeding voor koeling). Na verrekening van uitstaande posten (debiteuren) en verzekering (assurantie) blijft een bruto bedrag over van f. 3478,22. * **Debet (Uitgaven):** De kostenposten zijn personeelslasten (vast en los personeel), sociale lasten in de vorm van 'rentezegels' en een provisie voor de exploitant. De provisie van f. 504,97 is exact 15% van de netto inkomsten (f. 3366,46), wat duidt op een contractuele afspraak. * **Accountancy-sporen:** De handgeschreven getallen in de marge en de diverse vinkjes tonen aan dat de berekeningen handmatig zijn gecontroleerd. Zo is in de rechterkantlijn een optelsom te zien van kleine bedragen (o.a. 5.37, 5.68, 7.50 etc.) die samen het totaal voor 'los personeel' van f. 88,91 vormen. * **Eindresultaat:** Er blijft een bedrag van f. 2077,21 over dat aan de gemeente Amsterdam toekomt.

Dienstbrief (officiële correspondentie).

Deze brief is een zakelijke mededeling van de Hoofdstationschef van station Amsterdam Obgracht aan de directie van de Centrale Markthallen. De kern van de boodschap is een verzoek tot reparatie van een defect slot aan een toegangshek bij de Haarlemmerweg. De NS verzoekt tevens om een reservesleutel ("dupl sleutel"), wat duidt op een noodzakelijke toegang voor spoorwegpersoneel tot het terrein van de markthallen op die specifieke locatie. De toon is uiterst formeel en hoffelijk ("WelEd. Heer", "Ik heb de eer U mede te deelen"), wat kenmerkend is voor de ambtelijke en zakelijke correspondentie van die tijd. De brief bevat verschillende administratieve kenmerken zoals een modelnummer (Model 1390) en drukwerkgegevens in de rechterbovenhoek.

Zakelijke brief / administratieve correspondentie.

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij een bijlage (die niet in de afbeelding zichtbaar is). Deze bijlage bevat statistische gegevens over het aantal spoorwagons met aardappelen, groenten en fruit dat in het tweede kwartaal van 1940 (april tot en met juni) is aangevoerd bij of verzonden vanaf de Centrale Markt in Amsterdam. * **Doel:** Het formaliseren van een mondelinge afspraak tussen de heer Sixma (Marktwezen) en de heer Van Leeuwen (NS) over de uitwisseling van transportgegevens. * **Toon:** Zeer formeel en hoffelijk, passend bij de zakelijke omgangsvormen van die tijd ("Weled Geb Heer", "heb ik het genoegen", "Hoogachtend"). * **Administratieve sporen:** Het stempel "68/9/1 M. 1940" en de handgeschreven namen (Sijpma en Mulder) wijzen op de interne verwerking van de brief bij de ontvangende instantie (het Marktwezen).

Ambtelijke brief/memorandum.

In dit schrijven verzoekt de Directeur (van de Markt) aan de Wethouder voor de Levensmiddelen om een procedurele stap te zetten voor de verplaatsing van een 'ploegbergplaats' (een opslagplaats voor spoorwegploegen/materieel). De aanleiding is de verkoop van een stuk grond van de Centrale Markt aan de firma Maggi (bekend van de soepen en aroma’s). Omdat er op dit verkochte terrein een gebouwtje van de Nederlandsche Spoorwegen (NS) staat, moet dit worden verplaatst naar een nieuwe locatie op het marktterrein. Er is reeds ambtelijk overleg geweest met de technische afdeling van de NS ("Weg en Werken"), maar de formele toestemming moet nu via het College van Burgemeester en Wethouders aan de directie van de NS worden gevraagd.

Handgeschreven zakelijke correspondentie op briefkaartformaat.

De kern van dit schrijven is een verzoek om restitutie van een dubbel betaald bedrag aan marktgeld (havenrechten of liggeld). Voor schuit nummer 1572 was op vrijdag al betaald. Op zaterdag was de schuit leeg ("ledig") en werd deze verplaatst ("verhaald"). Opvallend is de vermelding dat dit "door de jeugd" gebeurde; blijkbaar hielpen lokale jongeren bij het verslepen van de schuiten. Het doel was om de schuit gunstiger te leggen voor afhandeling door het "Strafkantoor" (mogelijk een afdeling die toezag op correcte ligplaatsen of het verwijderen van schepen). Omdat er op maandag 29 juli per ongeluk nogmaals f 1,50 is afgerekend, wordt er nu om een terugbetaling gevraagd onder vermelding van de kwitantienummers (3611 en 3641).

Postkaart (briefkaart) met voorgedrukte en handgeschreven tekst.

* **Handschrift:** Het adres is geschreven in een duidelijk, zakelijk cursief handschrift met donkere inkt. * **Poststempel:** De slogan "VACANTIE VERSTERKT VERJONGT" met bijbehorende illustraties (een kerktoren, velden en een zon) was een veelvoorkomend thematisch stempel in die periode om toerisme en recreatie in eigen land te stimuleren. * **Postzegel:** De gebruikte zegel is een emissie van 1940 met de Nederlandse leeuw. * **Afkortingen:** "v/h" staat voor "van het". "W." staat voor Amsterdam-West. "AFZ." is een afkorting voor "Afzender", vaak gebruikt bij zakelijke post om de herkomst direct duidelijk te maken.

Getypte ambtelijke brief (doorslag).

De brief is opgesteld in de formele ambtelijke stijl van voor de Tweede Wereldoorlog, herkenbaar aan de spelling (zoals "onderteekening", "eere", "zoodra") en de beleefdheidsvormen. De kern van de brief is de administratieve afhandeling van contractverlengingen voor het jaar 1940. Er wordt melding gemaakt van twee partijen: 1. **N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten "Amsterdam"**: Hier is de verlenging reeds rond, de handtekening van de burgemeester is nog nodig. 2. **N.V. Solbandera**: Hier is sprake van vertraging omdat het bedrijf het eigen exemplaar nog niet heeft ingezonden. De naam "Mr. Müller" rechtsboven verwijst waarschijnlijk naar de ambtenaar of jurist die het dossier behandelde.

Ambtelijk concept/memorandum (handgeschreven).

* **Taal en spelling:** Het document is geschreven in het vooroorlogse Nederlands (spelling-Marchant), herkenbaar aan woorden als 'den', 'teekening' en 'vereenigen'. * **Inhoud:** Het betreft een interne correspondentie over een logistieke wijziging op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. Door de verkoop van grond aan de firma Maggi moet een stalling voor ploegen (ploegbergplaats) worden verplaatst. Dit raakt aan een bestaand contract met de Nederlandse Spoorwegen (NS). * **Redactie:** Het document bevat veel doorhalingen en correcties boven de regel, wat duidt op een concepttekst die wordt voorbereid voor een formele brief van Burgemeester en Wethouders (B. en W.) aan de NS. Er wordt specifiek verwezen naar cartografische wijzigingen (tekeningen met zwarte lijnen en rode arceringen).

Getypte brief (doorslag) met handgeschreven annotaties.

* **Kernboodschap:** De brief bevestigt een restitutie (teruggave) van 1,50 gulden aan reeds betaald marktgeld aan de ontvanger. * **Procedure:** De restitutie kan op twee manieren worden afgehandeld: ofwel door persoonlijk langs te gaan bij de kassa met een getekende kwitantie, ofwel door verrekening via een marktambtenaar ter plaatse. * **Stijl:** Formeel ambtelijk taalgebruik ("teruggave", "overlegging", "quitantie", "mijnen kantore"). * **Opmerking:** De onderstreping van "Amsterdam-Zuid" en de toevoeging "Wijk 14" duiden op een strikte administratieve indeling van de stad voor de marktdiensten.

Document

De kern van deze brief is de restitutie van een bedrag van 1,50 gulden aan "marktgeld". De Nederlandsche Anthraciethandel Maatschappij heeft hier blijkbaar om verzocht via een briefkaart op 29 juli 1940. De brief zet de formele procedure uiteen voor het innen van dit bedrag: de ontvanger moet een bijgesloten kwitantie tekenen en deze ofwel aan de kassa van het kantoor van de afzender presenteren, of de verrekening laten verlopen via de marktambtenaar ter plaatse. De vermelding van "Wijk 14" suggereert een specifieke standplaats of administratieve zone binnen Amsterdam waar de handel plaatsvond.

Document

Deze brief betreft de administratieve en praktische afhandeling van de verplaatsing van een gereedschapshuisje op terrein van de Nederlandse Spoorwegen (NS). De kernpunten zijn: 1. **Contractuele status:** De verplaatsing vereist geen wijziging van het bestaande contract uit 1939, maar wel een aanpassing van de bijbehorende situatietekening. 2. **Verantwoordelijkheid:** Omdat de Dienst der Publieke Werken het huisje oorspronkelijk heeft gebouwd, zijn zij ook verantwoordelijk voor de fysieke verplaatsing ervan. 3. **Coördinatie:** De ontvanger wordt gevraagd contact op te nemen met de NS voor het bepalen van de nieuwe locatie. De afzender wijst Hoofdopzichter T. Jonkman aan als contactpersoon namens zijn eigen dienst. 4. **Vervolg:** De afzender zal nader bericht geven over de feitelijke start van de werkzaamheden.

Getypt afschrift van een zakelijke brief.

* **Inhoud:** De brief betreft een administratieve afwikkeling rondom de locatie van een "huisje" (vermoedelijk een keet of opslagruimte) op een "ploegbergplaats" (een terrein waar onderhoudsploegen van het spoor hun materialen opslaan). * **Kern van de zaak:** Er bestaat een bestaande overeenkomst uit december 1939 tussen de NS en de Gemeente Amsterdam. De NS-ingenieur stelt dat de positie van het gebouwtje nu is vastgelegd en vraagt Maggi om als tussenpersoon te fungeren ("Uwe bemiddeling") om de gemeente te bewegen de officiële overeenkomst te wijzigen. * **Taal en Stijl:** Het document hanteert de voor die tijd gebruikelijke zakelijke spelling (bijv. "myne" en "wyzigen" met een 'y' in plaats van 'ij', wat vaak voorkwam op oude schrijfmachines). De toon is formeel en procedureel. * **Functionaris:** De brief is ondertekend (in afschrift) door G.W. van Beek, de afdelingsingenieur van de Dienst van Weg en Werken.

Zakelijke brief (doorslag op dun papier)

* **Inhoud:** De brief dient als formele kennisgeving aan de firma Maggi dat een obstakel (een "gebouwtje") is verwijderd van een door hen aangekocht terrein. Er wordt verwezen naar eerdere correspondentie met de Nederlandse Spoorwegen uit november 1940, wat duidt op een proces dat al enige tijd liep. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in een uiterst formele, ambtelijke stijl met gebruik van archaïsche naamvallen en constructies zoals "In bijlage dezes", "den brief" en "dezerzijds". * **Administratieve sporen:** De handgeschreven toevoeging "Verzonden 21/2" is een typisch kenmerk van een archiefkopie, bedoeld om vast te leggen wanneer het origineel daadwerkelijk de deur uit is gegaan. Het handgeschreven jaartal "1940" in de referentieregel suggereert dat het dossier in dat jaar is geopend.

Zakelijke brief met financieel overzicht van veilingopbrengsten.

Dit document dient als een officiële financiële verantwoording van de dagelijkse omzet van de Amsterdamse veiling in juni 1940. Het is gericht aan de gemeentelijke overheid (Directeur van het Marktwezen), wat wijst op de nauwe banden tussen de Centrale Markthallen en het stadsbestuur. De cijfers tonen aan dat de handel in primaire levensmiddelen (groenten en aardappelen) aanzienlijk groter was dan die in sierteelt (bloemen). De rode vinkjes en handgeschreven parafen suggereren dat het document administratief is verwerkt en gecontroleerd.

Financieel overzicht / vervolgblad van een rapportage of factuur.

* **Inhoud:** Het document betreft een financieel overzicht van de omzet of afdrachten van de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten aan de Directie Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De bedragen zijn gespecificeerd in twee hoofdcategorieën: consumptieproducten (groenten, fruit, aardappelen) en sierteelt (bloemen en planten). * **Administratieve sporen:** * De rode vinkjes naast de bedragen duiden op een verificatie door een accountant of administratief medewerker, waarschijnlijk bij de ontvangende partij (Directie Marktwezen). * Het gebruik van de dubbele onderstreping onder het totaalbedrag is een standaard boekhoudkundige conventie om een eindtotaal aan te geven. * Het paarse stempel en de handtekening van de directeur geven het document een officieel en rechtsgeldig karakter. * **Watermerk:** Op de achtergrond is een groot, vaag watermerk zichtbaar in de vorm van een schild of embleem, wat wijst op het gebruik van kwalitatief briefpapier.

Getypte brief met financiële bijlage (overzicht veilingopbrengsten).

Het document is een officiële rapportage van de dagelijkse veilingopbrengsten van de Centrale Markthallen in Amsterdam voor de maand juli 1940. De totalen tonen aan dat de handel in groenten, fruit en aardappelen (f 116.213,14) aanzienlijk groter was dan die in bloemen en planten (f 17.152,14). Opvallend is dat de zondagen (7, 14, 21 en 28 juli) ontbreken in de lijst, wat wijst op een sluiting van de veiling op die dagen. De diverse stempels en handgeschreven nummers (zoals "Geboekt") duiden op een zorgvuldige administratieve verwerking door zowel de veiling als de ontvangende gemeentelijke instantie (het Marktwezen).

Document

De brief is een zakelijke mededeling betreffende de ruimtelijke inrichting van een terrein aan de Haarlemmerweg in Amsterdam. Maggi huurde dit terrein van de gemeente. Er was sprake van een geschil of verzoek (mogelijk vanuit de Nederlandse Spoorwegen) over de aanwezigheid van een klein gebouwtje op dit perceel. De tekst is interessant vanwege de significante wijziging in de laatste alinea. De schrijver wilde aanvankelijk melden dat er "stappen waren ondernomen" om tot verplaatsing over te gaan, maar heeft dit doorgehaald en vervangen door de directere mededeling dat het gebouwtje inmiddels al van het terrein is verwijderd. Dit suggereert dat de uitvoering de administratieve afhandeling had ingehaald.

Financieel vervolgblad (afrekening/rapportage).

* **Inhoud:** Dit document is een vervolgblad van een financiële rapportage of factuur. Het specificeert de omzetbedragen voor twee categorieën producten: groenten, fruit en aardappelen enerzijds, en bloemen en planten anderzijds. Het totaalbedrag bedraagt 133.365,28 gulden. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven vinkjes duiden op een controle of audit van de cijfers. De toevoeging "b." achter het totaalbedrag zou kunnen wijzen op een boekhoudkundige status (bijv. 'betaald' of 'geboekt'). * **Formele kenmerken:** Het document is officieel ondertekend namens de directie van de Amsterdamse veiling. De lay-out is typisch voor zakelijke correspondentie uit de vroege 20e eeuw, met gebruik van een typemachine en gestempelde organisatiegegevens.

Ambtelijk memorandum / begeleidend schrijven.

Het document is een kort, zakelijk schrijven dat dient als geleidebrief voor een kopie van een contract. De tekst is met zwarte inkt in een cursief handschrift op een voorgedrukt formulier geschreven. Opvallende kenmerken: * **Efficiëntie:** Er wordt zeer snel gereageerd; de oorspronkelijke brief is van 7 september en deze reactie is van 10 september. * **Instructies:** De aantekening "Afschrift maken" (met paraaf 'vP') wijst op een interne administratieve handeling na ontvangst van deze notitie. * **Datering:** Het voorgedrukte jaartal "193" in het kenmerk-vak is handmatig aangepast naar "1940", wat past bij de drukinformatie onderaan (oktober 1937). * **Terminologie:** Het gebruik van "bijlage dezes" en de splitsing van het woord "geslo-ten" over twee regels zijn typisch voor de toenmalige ambtelijke stijl.

Getypte zakelijke brief (mogelijk een doorslag of kantoorkopie).

Het document is een kort geleidebriefje bij een officiële bijlage. De kern van de boodschap is het toesturen van een kopie van een overeenkomst die is gesloten tussen de Gemeente Amsterdam en de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten "Amsterdam". De brief is gericht aan een importbedrijf in Rotterdam, wat impliceert dat deze overeenkomst relevant was voor hun handelsactiviteiten of juridische positie. De zakelijke en formele toon is kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie uit die periode. De initialen "vB/HG" verwijzen naar de opsteller en de typist van het document. De handgeschreven notitie bovenin is een registratie van de feitelijke verzenddatum, bijna een week na de datering van de brief zelf.

Ambtelijke correspondentie / doorslag van een brief.

De brief is een formele geleidebrief waarbij een afschrift (kopie) van een overeenkomst wordt verzonden. De betreffende overeenkomst is gesloten tussen de Gemeente Amsterdam en de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten 'Amsterdam'". De ontvanger, de Algemeene Vruchten Import Maatschappij N.V. uit Rotterdam, was blijkbaar een belanghebbende partij bij deze afspraken over de veiling en distributie van tuinbouwproducten. De brief hanteert de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "tusschen", "September"). De handgeschreven notitie "Extra" duidt er waarschijnlijk op dat dit een extra kopie voor een specifiek dossier of een andere afdeling betrof.

Zakelijke brief met financiële tabel (maandoverzicht).

Het document betreft een kwantitatief overzicht van de dagelijkse veilingopbrengsten in de maand september 1940. Er wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen noodzakelijke levensmiddelen (groenten, fruit, aardappelen) en sierteelt (bloemen en planten). Enkele observaties: * **Volume:** De omzet van voedingsmiddelen (f 134.003,90) is bijna tienmaal zo groot als die van de sierteelt (f 14.991,07). De handgeschreven opmerking "ong 1/10" onderaan de tweede kolom bevestigt dat een administrateur deze verhouding heeft gecontroleerd. * **Werkdagen:** Er zijn geen gegevens voor de zondagen (8, 15, 22 en 29 september), wat aangeeft dat de veiling op die dagen gesloten was. * **Administratieve verwerking:** De stempel "Geboekt" en de datumstempel van 19 oktober 1940 (dezelfde dag als de verzending) wijzen op een snelle en gestroomlijnde verwerking door de gemeentelijke administratie van het Marktwezen.

Zakelijke brief / Financiële opgave.

* **Inhoud:** Het document betreft een dagoverzicht van de omzet van de Nederlandse Veiling in Amsterdam over de maand oktober 1940. De omzet is onderverdeeld in twee categorieën: "Groenten, fruit en aardappelen" en "Bloemen en planten". * **Financiële gegevens:** De totale omzet voor de eerste categorie bedroeg f 99.691,99 en voor de tweede categorie f 18.412,43. Opvallend zijn de variaties per dag, waarbij de zondagen (6, 13, 20 en 27 oktober) ontbreken, wat duidt op sluitingsdagen. * **Administratieve verwerking:** De aantekening "geboekt" en het stempel van 25 november 1940 wijzen op de administratieve afhandeling door de ontvangende instantie (het Marktwezen) vijf dagen na verzending.

Document

Dit document is een financieel bewijsstuk van de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten in Amsterdam. Het is gericht aan de Directie Marktwezen, de gemeentelijke instantie die toezicht hield op de handel en markten. Het betreft een specificatie van omzet- of afrekeningsbedragen in twee sectoren: groenten/fruit/aardappelen en bloemen/planten. De opgeplakte optelstrook fungeert als bewijs voor de opbouw van de genoemde totalen. Opvallend is de precisie tot op de cent (bijvoorbeeld de post van 10 cent in de tweede kolom). De bedragen in guldens zijn voor die tijd aanzienlijk: een totaal van ruim 118.000 gulden in 1940 vertegenwoordigt een grote partij handelswaar.

Officiële brief op briefpapier van de spoorwegen.

* **Inhoud:** De Nederlandse Spoorwegen (NS) reageert op een klacht van de directeur van het Marktwezen in Amsterdam. De klacht dateert van februari 1940. De NS verklaart de zaak "ernstig" te hebben besproken met het betrokken personeel en biedt excuses aan voor de "onaangename ervaring". * **Toon:** De brief is formeel en zakelijk, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd. Er wordt niet specifiek ingegaan op wat er precies is voorgevallen, wat suggereert dat de details bekend zijn uit de eerdere brief van 12 februari. * **Administratie:** Het document is voorzien van talrijke administratieve kenmerken, zoals een postrekeningnummer, telefoonnummer en een uitgebreid archiefstempel (№ 37/26/3 M. 1940 17/4) dat aangeeft dat de brief op 17 april bij het Marktwezen is binnengekomen.

Zakelijke brief (typemachine op voorbedrukt briefpapier).

* **Inhoud:** De brief dient als geleidebrief voor een financiële afrekening. De Veiling rapporteert aan de directeur van het gemeentelijk Marktwezen over de opbrengsten en uitgaven van het koelhuis op de Centrale Markt over de maand juni 1940. Een positief saldo van 1249,23 gulden is reeds overgemaakt naar de gemeente. * **Toon en taal:** De taal is uiterst formeel en hoffelijk, kenmerkend voor zakelijke correspondentie uit die periode ("Wij hebben de eer U... te doen toekomen", "WelEd.Geb.Heer"). Opvallend is de aaneenschrijving "denog" (de nog). * **Administratieve sporen:** Het stempel bovenin geeft aan dat de brief op 18 juli 1940 (één dag na verzending) is binnengekomen bij de ontvangende instantie en is ingeschreven in het postregister onder nummer 48/26/M.

Getypte financiële lijst (saldistaat).

* **Inhoud:** Het document is een debiteurenlijst van de Amsterdamse veiling, specifiek voor het gebruik van het koelhuis. Het toont de openstaande saldi van handelaren op 30 juni 1940. * **Terminologie:** De afkorting "CR." bij H.G. Ruhé en P. Versluis duidt op 'Credit'. Dit betekent dat deze personen een tegoed hadden bij de veiling in plaats van een schuld. * **Markeringen:** De rode potloodstrepen bij namen als P.v. Hoeckel, Meyer Mok en B. Moffie suggereren een handmatige controle of prioritering, mogelijk vanwege de hoogte van de bedragen of de status van de debiteur. * **Structuur:** Het document gebruikt een doortelling: het totaal van de eerste kolom (f. 2300.23) wordt bovenaan de tweede kolom geplaatst om tot het eindtotaal van f. 3119.35 te komen.

Document

Dit document is een overzicht van openstaande schulden (debiteuren) aan de koelhuisfaciliteiten van de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten in Amsterdam. De lijst is gedateerd op 31 juli 1940, ruim twee maanden na de Nederlandse capitulatie. Het document bevat 50 posten, variërend van zeer kleine bedragen (f. 0,03) tot aanzienlijke sommen voor die tijd (f. 491,03). Twee posten zijn gemarkeerd met "CR." (Credit), wat betekent dat zij een tegoed hadden in plaats van een schuld; deze bedragen zijn in rood omcirkeld. Verschillende grotere bedragen en specifieke namen (zoals Meyer Mok, B. Moffie en J. Posener) zijn gemarkeerd met rode strepen, wat mogelijk duidt op extra aandacht van de boekhouding of een statusverandering van deze debiteuren. Opvallend is de aanwezigheid van vele namen die van Joodse origine lijken (o.a. Agsteribbe, Hakker, Hes, Italiaander, Klein, Mok, Moffie, Polak, Posener, Presser, Schaap, Saacs, Velmans, Wijnschenk). In de context van Amsterdam in 1940 is dit representatief voor de actieve rol van de Joodse gemeenschap in de handel, met name in sectoren als groente en fruit.

Rekening-courant (financieel overzicht).

Het document geeft een helder beeld van de financiële afwikkeling tussen de gemeente Amsterdam en de exploitant van het koelhuis op de Centrale Markt. 1. **Credit-zijde:** Begint met een beginsaldo en de inkomsten uit "koelloon" (huur voor de koelopslag). Na aftrek van uitstaande vorderingen (saldo debiteuren) en toevoeging van assurantie (verzekering) blijft een bedrag van f. 2222.45 over. 2. **Debet-zijde:** Hierop staan de operationele kosten over de maand juli, voornamelijk salarissen voor vast en los personeel. Opvallend is de post "Provisie", die 15% bedraagt van het tussentijdse saldo van f. 2164.21. 3. **Controle:** De rode vinkjes duiden op een boekhoudkundige controle door de gemeentelijke administratie. 4. **Legalisatie:** De plakzegel van 10 cent was wettelijk verplicht voor kwijtingen en officiële financiële documenten om ze rechtsgeldig te maken.

Administratief doorslagvel met handgeschreven aantekeningen en berekeningen.

Het document fungeert als een informeel kladblok voor financiële berekeningen. Het gebruik van blauwzwarte inkt is kenmerkend voor de periode. De getallen lijken saldi of factuurbedragen te vertegenwoordigen waarbij verschillende posten (zoals de '9.00' en '2.02') worden afgetrokken, aangeduid door de mintekens. De berekening onderaan (1148.98, 1874.32, etc. leidend tot 527.72) suggereert een afrekening waarbij een saldo wordt bepaald tussen verschillende posten. Het getal '1148' verschijnt in twee kolommen, wat kan wijzen op een overboeking van een tussenresultaat. De 'x' voor het getal 151 46 kan duiden op een correctie of een specifieke aandachtspunt in de boekhouding.

Zakelijke correspondentie / Begeleidend schrijven bij financiële stukken.

* **Doel van het document:** Het document dient als formele overdracht van de financiële verantwoording over de maand september 1940 betreffende het Koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam. * **Financiële transactie:** Er is een bedrag van 615,78 gulden overgemaakt naar de gemeentegiro-rekening van het Marktwezen. Dit duidt op een overschot of afdracht uit de exploitatie van het koelhuis. * **Administratieve procesgang:** De brief is op 20 oktober verzonden. Links onderaan staat de aantekening "Geboekt" met een datumstempel van november 1940 (vermoedelijk 7 november), wat aangeeft dat de bijgevoegde stukken ongeveer twee weken later door de administratie van het Marktwezen zijn verwerkt. * **Bijlagen:** De brief kondigt drie specifieke bijlagen aan: de rekening-courant, de bijbehorende kasbewijzen en een lijst met openstaande posten (saldi-staat) van debiteuren van het koelhuis.

Zakelijke brief (getypt op briefpapier).

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij financiële stukken. De N.V. Nederlandsche Veiling rapporteert over de exploitatie van het koelhuis over de maand oktober 1940. Er is een batig saldo van 2986,20 gulden overgemaakt naar de gemeente. * **Administratieve verwerking:** De brief is na ontvangst verwerkt door de gemeentelijke administratie. Dit is te zien aan de aantekening "geboekt" en de datumstempel van 25 november 1940. De rode onderstreping van het bedrag wijst op een controle-actie van de boekhouding. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de voor die tijd gebruikelijke uiterst formele en hoffelijke ambtelijke taal ("Wij hebben de eer U...", "WelEd.Geb.Heer"). * **Status:** Het document is een officieel bewijsstuk van een financiële transactie tussen een geprivatiseerde veilinginstelling en de gemeentelijke overheid (Marktwezen).

Financiële afrekening (Rekening-courant).

* **Bedrijfsvoering:** Het document geeft inzicht in de exploitatie van het koelhuis van de Amsterdamse veiling. De belangrijkste inkomstenbron is het "koelloon" (huur voor koelruimte). * **Boekhouding:** De berekening van de provisie (15%) is met potlood in de marge uitgewerkt (10% + 5% methode: 432,56 + 216,28). Het eindbedrag van de rekening wordt zowel in cijfers als voluit in letters vermeld om fraude te voorkomen. * **Personeel:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen vast personeel (waarvoor rentezegels/sociale lasten werden afgedragen) en "los personeel". Ook ziekte-uitkeringen werden direct via deze rekening verwerkt. * **Relatie met de stad:** Het feit dat het exploitatieresultaat (f. 2986,20) ten gunste komt van de Gemeente Amsterdam, wijst erop dat de veiling of het koelhuis een gemeentelijke instelling was of een sterke financiële afspraak met de stad had.

Financiële balans/debiteurenlijst.

Dit document is een administratief overzicht van uitstaande schulden bij de N.V. Nederlandsche Veiling voor Land- & Tuinbouwproducten in Amsterdam, specifiek gerelateerd aan het gebruik van het koelhuis. De lijst bevat namen van handelaren, bedrijven en particulieren. * **Handgeschreven annotaties:** Er zijn diverse rode markeringen zichtbaar (onderstrepingen en cirkels), wat duidt op een handmatige controle of audit. Bij de post "Kramt" is het bedrag van 7.85 gecorrigeerd naar 7.47. * **Creditposten:** Drie posten (H.v.Dijk, Jagtman en I.Isaacs) zijn gemarkeerd met "Cr." (Credit), wat betekent dat zij een overschot hadden of dat de veiling hen geld verschuldigd was. * **Telmachinestrook:** Aan de rechterzijde is een strook van een mechanische rekenmachine geplakt, die de optelling van de verschillende bedragen toont om tot het eindtotaal van f. 8602.30 te komen.

Zakelijke brief (geleidebrief bij financiële stukken).

Deze brief dient als formele begeleiding bij de financiële verantwoording van de maand november 1940. De kernpunten zijn: * **Financiële afwikkeling:** Er is een batig saldo van f. 1464,35 gegenereerd uit de exploitatie van het "Koelhuis". Dit bedrag is reeds overgemaakt naar de gemeentegirorekening van het Marktwezen. * **Bijlagen:** De brief kondigt de verzending aan van de rekening-courant, de bijbehorende bewijsstukken (kasbewijzen) en een overzicht van openstaande posten (saldistaat van debiteuren). * **Relatie:** De brief illustreert de administratieve samenwerking tussen de geprivatiseerde veiling (N.V.) en de gemeentelijke instantie (Marktwezen) die toezicht hield op de Centrale Markthallen.

Rekening-courant (overzicht van inkomsten en uitgaven).

Dit document is een interne financiële verantwoording van de koelhuisafdeling van de Amsterdamse Veiling. Het overzicht toont de inkomsten (Credit) en uitgaven (Debet) over de maand november 1940. **Belangrijke posten:** * **Inkomsten:** De belangrijkste bron van inkomsten is het "gefactureerd koelloon" (huur voor de koelopslag). * **Uitgaven:** De kosten bestaan voornamelijk uit wekelijkse salarissen, uitgaven voor los personeel, en een aanzienlijke betaling aan "S. Komkommer" (mogelijk een leverancier of onderhoudsbedrijf). Ook wordt er provisie (15%) berekend over een subtotal. * **Correcties:** Het meest opvallende aan dit document zijn de uitgebreide handgeschreven correcties in potlood. Dit wijst op een audit- of controleproces waarbij de oorspronkelijke getypte cijfers naar beneden zijn bijgesteld (bijv. het koelloon van f. 5732.10 naar f. 5447.34). Het uiteindelijke eindbedrag onderaan is in blauwe inkt gecorrigeerd naar f. 1137.30.

Typscript (doorslag/carbonkopie) van een financiële lijst.

Dit document is een debiteurenlijst van de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten" te Amsterdam. Het betreft specifiek openstaande posten voor het gebruik van het "koelhuis" in november 1940. De lijst bevat zowel individuele handelaren als bedrijven. Opvallend is de vermelding "Cr." (Credit) bij enkele posten (Hill v. Dijk, Jagtman, I. Saacs), wat duidt op een klein overschot of vooruitbetaling in plaats van een schuld. Het totale openstaande bedrag aan het eind van de maand bedroeg f. 10.153,59, een aanzienlijk bedrag voor die tijd. Een zeer significant kenmerk van deze lijst is de sterke vertegenwoordiging van Joodse namen (o.a. Agsteribbe, Piller, Pinto, Polak, Posener, Pront, Smeerdijk, Stodel, Velleman, Velmans, Walg). Dit weerspiegelt de historisch sterke positie van Joodse ondernemers in de Amsterdamse handel in groenten, fruit en overige levensmiddelen.

Zakelijke brief / Betalingsbericht.

Deze brief dient als formele kennisgeving van een financiële correctie. De N.V. Nederlandsche Veiling, in haar hoedanigheid als exploitant van het koelhuis van de Centrale Markt, informeert de directeur van diezelfde Centrale Markt over een herziene ("gerectificeerde") rekening voor de maand november 1939. De kernpunten zijn: 1. **Saldo:** De herziene rekening over november eindigt op een bedrag van 1137,30 gulden. 2. **Correctie:** Er is een extra belasting (afschrijving) van 327,05 gulden doorgevoerd. 3. **Afhandeling:** Dit bedrag zal worden verrekend via de rekening-courant, een gebruikelijke methode voor doorlopende zakelijke transacties tussen nauw verbonden partijen. De brief illustreert de administratieve nauwkeurigheid en de formele verhoudingen binnen het beheer van de Amsterdamse markthallen vlak voor de Tweede Wereldoorlog.

Boekhoudkundig overzicht (Rekening-courant).

Dit document betreft de maandelijkse financiële afsluiting van het koelhuis van de Amsterdamse groente- en fruitveiling. * **Financiële structuur:** De 'Credit'-zijde toont de inkomsten uit koelloon en verzekeringen. De 'Debet'-zijde specificeert de operationele kosten, waaronder wekelijkse salarissen (vastgesteld op f. 180,- per week), sociale premies ("ziekteverzekering") en provisies. * **Berekening:** De handgeschreven getallen in de marge tonen de berekening van de provisie: 15% van het bedrag f. 3896,05 resulteert in f. 584,41. * **Opmerkelijke post:** De "nota S.Komkommer" ter waarde van f. 1412,50 is een aanzienlijk bedrag binnen de maandelijkse uitgaven. Salomon Komkommer was een bekende Joodse vruchthandelaar op de Centrale Markt. * **Authenticiteit:** Het document is officieel bekrachtigd met een stempel van de exploitant en een fiscaal plakzegel van 10 cent, nodig voor de rechtsgeldigheid van de kwijting.

Document

Deze brief dient als formele begeleiding voor een factuur betreffende de telefoonkosten van het jaar 1940. Het bedrag van f 971,11 was voor die tijd aanzienlijk, wat strookt met de vermelding van vijf telefoonlijnen in het briefhoofd — een teken van een grote commerciële operatie. Opvallende kenmerken zijn de administratieve stempels. De blauwe stempel linksboven duidt op de archivering door de ontvanger op 28 december, de dag na verzending. De brief is gericht aan de Directie van het Marktwezen, gevestigd aan de Jan van Galenstraat, waar zich ook de Centrale Markthallen bevonden. Dit wijst op een directe zakelijke relatie tussen de veiling en het gemeentelijk marktbeheer.

Gedrukt jaarverslag of statistisch overzicht (met handgeschreven correcties).

Dit document is een verslaglegging van de economische activiteiten op de Centrale Markt in Amsterdam aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Het bevat een gedetailleerde vergelijking tussen de jaren 1937, 1938 en 1939. Enkele opvallende zaken: * **Groei in omzet:** De totale opbrengst van de veilingen steeg aanzienlijk van f 947.091,62 in 1938 naar f 1.076.235,60 in 1939. * **Handgeschreven correcties:** Het document bevat diverse handgeschreven cijfers en doorhalingen. Dit wijst erop dat het een werkexemplaar is, mogelijk een drukproef die door een administrateur of archivaris is gecontroleerd voordat de definitieve versie werd gedrukt. * **Internationale handel:** De lijst met herkomstlanden voor fruit is indrukwekkend uitgebreid (o.a. Palestina, Brazilië, Argentinië, Zuid-Afrika en de VS), wat de rol van Amsterdam als belangrijk internationaal handelsknooppunt voor bederfelijke waren onderstreept. * **Invoerstatistieken:** Er is een verschuiving zichtbaar in de verhouding binnenlands/buitenlands fruit; in 1939 was meer fruit afkomstig uit eigen land (57,8%) vergeleken met het jaar ervoor (45%).

Zakelijke correspondentie (brief) op officieel briefpapier.

* **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in het zakelijk Nederlands van de jaren '40, met de kenmerkende spelling van die tijd (bijv. "Commercieelen", "deelen"). * **Inhoud:** De brief dient als een formele rapportage van vervoerde gewichten (vracht) over het spoor naar en van de Centrale Markt in Amsterdam voor de maanden maart en april 1941. Er wordt gerefereerd aan een overeenkomst uit december 1939. * **Logistiek:** De genoemde hoeveelheden (ruim 2,4 miljoen kilogram per maand) onderstrepen het enorme belang van de spoorverbinding voor de bevoorrading van de stad Amsterdam via de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center aan de Jan van Galenstraat). * **Administratieve sporen:** Het document vertoont diverse kenmerken van archivering: een gedrukt formuliernummer (top rechts), een handgeschreven datum in de datering, en een groot registratiestempel van de ontvanger met het nummer 60/1/8.

Zakelijke brief/begeleidend schrijven.

Deze brief dient als formele overdracht van de financiële administratie over de maand april 1941 betreffende het Koelhuis van de Centrale Markthallen in Amsterdam. De afzender, de N.V. Nederlandsche Veiling, beheerde de exploitatie hiervan. De kern van de brief is de mededeling dat een exploitatieoverschot van 811,42 gulden is overgemaakt naar de gemeentegirorekening van het Marktwezen. Als bewijsvoering worden een rekening-courant, kasbewijzen en een overzicht van openstaande posten (debiteuren) meegeleverd. De stempel "Geboekt - 4 JUN. 1941" geeft aan dat de administratie van de gemeente de stukken ongeveer tien dagen na verzending formeel heeft verwerkt. De handgeschreven krabbels rechtsboven (o.a. "met de Dir") suggereren dat het document intern is gecirculeerd binnen de gemeentelijke afdeling.

Zakelijke brief / correspondentie.

* **Inhoud:** De brief betreft een formele rapportage van goederenvervoer per spoor naar specifieke industriële en logistieke locaties in Amsterdam-West (de Centrale Markt, de Westergasfabriek en de Gemeentelijke Wasscherij). De NS verstrekt hierbij de exacte gewichten (in kilogrammen) van het vervoer over de maanden augustus en september 1940. * **Data en Kwantiteit:** Er is een opvallend verschil tussen de cijfers van augustus (366,5 ton) en september (2266,1 ton). Dit suggereert een enorme toename in de aanvoer of afvoer van goederen in die specifieke periode. * **Referenties:** De brief verwijst naar een overeenkomst uit december 1939, vlak voor de Duitse inval, wat aantoont dat deze administratieve processen tijdens de bezetting in eerste instantie gecontinueerd werden volgens bestaande contracten. * **Fysieke staat:** Het document bevat een paars stempel voor de postregistratie en een handgeschreven paraaf/naam in de kantlijn, wat duidt op interne verwerking bij de ontvangende instantie (Marktwezen).

Rekening-courant (periodiek financieel overzicht).

* **Boekhoudkundige structuur:** Het document geeft een helder overzicht van de exploitatiekosten en inkomsten. Aan de creditzijde wordt het te verrekenen saldo bepaald na aftrek van uitstaande vorderingen (saldodebiteuren) en toevoeging van bijkomende kosten zoals verzekering. Aan de debetzijde worden de directe exploitatiekosten (personeel, douane, provisie) opgevoerd. * **Berekeningen:** De 15% provisie wordt berekend over het bedrag van f 1735,93, wat resulteert in f 260,39. Dit is links in de kantlijn nogmaals handmatig nagerekend. Het eindsaldo van f 811,42 is het bedrag dat uiteindelijk aan de gemeente wordt afgedragen of verrekend. * **Controlekenmerken:** De talrijke blauwe en paarse vinkjes en parafen wijzen op een grondige audit door een administrateur of accountant. De handgeschreven notitie "6 x 4 x 60" bij de rentezegels duidt op de specificatie van de sociale verzekeringszegels voor het personeel.

Een vel dun papier met handgeschreven berekeningen. Het betreft waarschijnlijk de achterzijde van een officieel document of briefpapier.

Het document bevat een eenvoudige boekhoudkundige berekening: 1. **Rechter kolom:** Drie bedragen (260.39, 770.- en 22.85) worden opgeteld tot een totaal van **1053.24**. 2. **Linker kolom:** Drie bedragen (1735.93, 90.50 en 38.23) worden opgeteld tot **1864.66**. 3. Vervolgens wordt het totaal van de rechter kolom (1053.24) afgetrokken van het totaal van de linker kolom: 1864.66 - 1053.24 = **811.42**. Dit eindbedrag is ter bevestiging onderstreept. De puntjes tussen de getallen (bijv. 17.35.93) lijken hier gebruikt te worden als scheidingstekens voor duizendtallen of simpelweg als visuele hulp, waarbij de laatste twee cijfers de centen voorstellen.

Doorslag van een ambtelijke brief (typschrift).

* **Taal en spelling:** Het document is opgesteld in het ambtelijk Nederlands van de vroege 20e eeuw, gekenmerkt door de "y" in plaats van "ij" (bylage, my, dezerzyds) en de oude spelling van woorden als "onderteekening" en "retourneeren". * **Inhoud:** De directeur stuurt een contract in tweevoud (duplo) naar de wethouder. Het contract betreft een overeenkomst met de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten (de Centrale Markt in Amsterdam). De wethouder wordt verzocht de burgemeester te laten tekenen, waarna het document ter registratie moet worden teruggestuurd. * **Correctie:** In het woord "dezerzdys" is een typefout gemaakt. Er is met de pen een streepje onder de 'd' en 'y' gezet, wat duidt op een gewenste omwisseling naar "dezerzyds" (dezerzijds).

Getypte brief (doorslag of archiefkopie).

De brief is een formeel ambtelijk schrijven waarin een contract ter ondertekening wordt aangeboden. Het contract is gesloten met de *N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten "Amsterdam"*. De directeur verzoekt de wethouder om bemiddeling zodat de burgemeester het document kan tekenen. De toon is uiterst beleefd en afstandelijk, passend bij de toenmalige ambtelijke etiquette ("heb ik de eer U te doen toekomen", "ik moge U beleefd verzoeken"). Opvallend is het gebruik van de 'y' in plaats van de 'ij' in woorden als *bylage*, *my* en *dezerzdys* (waarschijnlijk bedoeld als 'dezerzijds'), een spellingvariatie die in die periode vaker in getypte stukken voorkwam.

Document

Dit document is een administratief overzicht van de goederenstromen die in september 1940 via het spoor aankwamen bij de Centrale Markt in Amsterdam. De tabel bevat de volgende gegevens: * **Geadresseerden:** Veelal groothandelaren of marktkooplui zoals de firma's Ruhé, Heeremans en Gebr. Rustenburg. * **Herkomst:** De producten komen uit bekende landbouw- en tuinbouwstreken: Zeeland (Goes, Kapelle, Wemeldinge), Friesland (Beetgumermolen, Minnertsga), Limburg (Eijsden, Bunde) en de Betuwe (Tiel). * **Lading:** De vracht bestaat uitsluitend uit verse voedingsmiddelen, voornamelijk fruit (waaronder appels), aardappelen en incidenteel bloemkool. * **Gewicht:** De gewichten zijn vermeld in kilogrammen, variërend van 5.000 kg tot uitschieters van 25.000 kg per zending. * **Opmaak:** Het betreft een getypte lijst met handmatige toevoegingen (zoals de "+" bij bloemkool). De kolom voor de afzender is op deze pagina leeg gelaten, wat erop kan wijzen dat de geadresseerde vaak ook de regie over de verzending had of dat de data elders in het register werden vastgelegd. ---

Document

* **Inhoud:** Het document betreft een gedetailleerde lijst van goederenwagons of zendingen die in de maand september 1940 aankwamen op station Amsterdam-Oostenburgergracht. De ladingen bestaan uitsluitend uit agrarische producten: aardappelen, fruit en peren. * **Structuur:** De lijst is ingedeeld in vier kolommen: naam van de ontvanger, station van herkomst, gewicht (vermoedelijk in kilogrammen) en de aard van de goederen. * **Geografie:** De zendingen zijn afkomstig uit heel Nederland, met een sterke nadruk op landbouw- en tuinbouwgebieden zoals Friesland (Blija, Minnertsga, Tzummarum), Zeeland (Middelburg, Wolphaartsdijk) en Limburg (Eijsden, Sittard, Bunde). Dit weerspiegelt de rol van Amsterdam als centrale consumptiemarkt die bevoorraad werd vanuit de provincie. * **Ontvangers:** Namen als 'Heeremans' en 'v.d. Burg' komen vaker voor, wat duidt op grote handelaren of commissionairs op de Centrale Markt die grote volumes verwerkten. ---

Document

Het document fungeert als een administratieve instructie voor het doorsturen van informatie binnen het Amsterdamse marktenwezen tijdens de Tweede Wereldoorlog. 1. **Afzender/Context**: De code "Alg. Zaken Model No. 14" en de vermelding van de "Technischen Dienst marktwezen" wijzen op een ambtelijke oorsprong binnen de gemeente Amsterdam. 2. **Routing**: Het stuk is op 13 juni 1941 verzonden. De instructie luidt dat het eerst ter kennisname naar de directeur van de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten (de exploitant van het koelhuis op de Centrale Markt) moet, en daarna teruggestuurd moet worden naar de Technische Dienst van het Marktwezen. 3. **Logistiek**: De groene aantekening linksonder suggereert dat het dossier of document per auto van de N.V. geretourneerd zou worden.

Formele zakelijke correspondentie (doorslag/archiefkopie).

Dit document is een uiterst kort en zakelijk begeleidend schrijven. Het dient enkel om de ontvangst van een kopie van een contract te bevestigen aan de geadresseerde, de N.V. Nederlandsche Veiling in Amsterdam. * **Handgeschreven toevoeging:** De notitie "Verzonden 21/1" is een typische administratieve aantekening die bevestigt dat de brief de dag na de formele datering is gepost. * **Structuur:** De brief volgt de standaardconventies voor formele correspondentie uit die tijd, inclusief de hoffelijkheidsvorm "heb ik de eer U te doen toekomen". * **Status:** Het ontbreken van een briefhoofd en de aard van het papier suggereren dat dit een doorslag (carbon copy) is voor het eigen archief van de afzender.

Document

Dit document is een administratief overzicht van goederentransporten per spoor naar de Centrale Markt in Amsterdam in september 1940. De tabel is onderverdeeld in vier kolommen: 1. **Naam van de geadresseerde:** De ontvangers zijn vaak terugkerende handelaren of commissionairs (zoals Keijzer, Heeremans en Van der Burg). 2. **Station van afzending:** De herkomstlocaties wijzen op een sterke aanvoer vanuit landbouwgebieden, met name Friesland (Beetgumermolen, Berlikum, Oosterbierum, Blija, St. Jacobi Parochie, Franeker, Ternaard, Hyum) en Zeeland (Goes, Kapelle-Biezelinge, Baarland). 3. **Gewicht:** De gewichten worden vermeld in hele getallen (vermoedelijk kilogrammen). Veel zendingen aardappelen zitten rond de 15.000 kg, wat wijst op volle wagonladingen. 4. **Inhoud:** De voornaamste producten zijn aardappelen, fruit en peren.

Getypte brief (doorslag of kantoorkopie).

De brief dient als een bevestiging van betaling (giro-overboeking) voor gemaakte kosten met betrekking tot "machtigingen koelruimte". Het gaat om een totaalbedrag van 135,45 gulden voor de eerste drie maanden van 1941. De correspondentie vindt plaats tussen de administratieve afdeling van de Veehouderijcentrale in Den Haag en de directie van een veiling/koelhuis in Amsterdam. De handgeschreven notitie "Verzonden 21/6" suggereert dat dit een archiefexemplaar is van de verzonden brief. De afkortingen in de tekst (Rij/NS./vR) verwijzen waarschijnlijk naar specifieke dossiers of behandelend ambtenaren bij de ontvanger.

Getypte brief (doorslag/carbonkopie) op dun grijs/blauw papier.

* **Inhoud:** Het document is een uiterst kort en formeel begeleidend schrijven bij een bijlage. De kern van de boodschap is de toezending van een getekend of gesloten contract tussen de afzender en de betreffende veiling. * **Vorm:** De brief is opgesteld in de toen gangbare ambtelijke stijl ("heb ik de eer U te doen toekomen"). Het betreft een doorslag, herkenbaar aan de vage letters en de kleur van het papier, bedoeld voor het eigen archief van de afzender. * **Bijzonderheden:** De handgeschreven aantekening "Extra" bovenaan duidt waarschijnlijk op een extra kopie of een specifieke administratieve status van dit exemplaar. Het getal "1" in de referentieregel kan duiden op een bladnummer of een dossiersectie.

Doorslag van een getypte brief (officieel schrijven).

* **Inhoud:** De brief dient als bevestiging van een girale betaling. Er wordt verwezen naar een eerdere (ongedateerde) aanvraag van de Nederlandsche Veehouderijcentrale betreffende de kosten voor het gebruik van koelruimte. * **Bedragen:** Het totaalbedrag van f 135,45 (gulden) betreft de som van drie maanden (januari t/m maart 1941). De betalingen zijn reeds op specifieke data in die maanden verricht door de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten 'Amsterdam'". * **Terminologie:** Het woord "gegireerd" (onderaan afgebroken als gegi-reerd) duidt op een overboeking via het toenmalige girosysteem. "Alhier" duidt erop dat de afzender zich in dezelfde plaats bevindt als de genoemde veiling (Amsterdam).

Vrachtlijst / Register van verzonden goederen.

* **Logistiek:** De lijst toont een actieve goederenstroom vanuit de Centrale Markt in Amsterdam naar diverse bestemmingen in Nederland. Opvallend is de kolom "STATION van AFZENDING", wat in deze context waarschijnlijk de bestemming aanduidt, aangezien de hoofdkop aangeeft dat het om verzonden goederen *vandaar* (Amsterdam) gaat. * **Goederen:** De vracht bestaat voornamelijk uit agrarische producten en aanverwante zaken. Veel posten hebben als inhoud "Emb." (Emballage, lege verpakkingen) of "led. kisten", wat wijst op de retourstroom van verpakkingsmateriaal na de verkoop van producten op de markt. Er is ook een grote zending aardappelen (10.500 kg) naar Weesp genoteerd. * **Actoren:** "Ned. Veiling" (Nederlandse Veiling) komt vaak voor als afzender, wat duidt op de centrale rol van de veilingorganisatie in de distributie. De ontvangers zijn vaak lokale veilingen of groothandelaren (zoals "W. de Witte" en "Hoechel"). * **Gewichten:** De gewichten variëren van 2.000 kg tot 10.500 kg, wat wijst op transport per wagonlading of grote deelzendingen.

Document

* **Documenttype:** Een administratief overzicht of vrachtlijst van de Nederlandse Spoorwegen. * **Inhoud:** Het document registreert een specifieke zending fruit (4.200 kg of eenheden) die in september 1940 is aangekomen op het Centraal Station in Amsterdam, komende uit Elst (Gelderland), met als bestemming de Centrale Markthallen. * **Structuur:** Een getypt document met een tabelindeling. De onderstreping bij "U T R E C H T H.G.B." duidt op de Administratieve Afdeling in het Hoofdgebouw (H.G.B.) van de NS in Utrecht. * **Bijzonderheden:** Pagina 9 van een groter rapport. Slechts één regel is ingevuld op dit blad, wat kan wijzen op een dagoverzicht of een specifieke categorie binnen de administratie van het Verbindingsspoor. ---

Document

* **Inhoud:** Het document betreft een balansstaat van debiteuren (klanten die nog geld verschuldigd zijn of tegoeden hebben) van de koelfaciliteiten van de Amsterdamse veiling. * **Financiële details:** Bedragen gemarkeerd met "CR." (Credit) staan in cirkels, wat duidt op een voorschot of overbetaling door de klant. Grote posten zijn gemarkeerd met een handgeschreven plusteken (+), waarschijnlijk om prioriteit bij incasso aan te geven. * **Marginalia:** Handgeschreven berekeningen en opmerkingen in de kantlijn en onderaan tonen de actieve administratieve opvolging in juni 1941, kort na de peildatum van 31 mei. Er is sprake van telefonisch contact met een zekere J. Kleeff en het versturen van aanmaningen. * **Organisatie:** De stempel bevestigt dat de N.V. Nederlandsche Veiling de exploitant was van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam. ---

Rekening-courant (financieel overzicht).

* **Financiële afwikkeling:** Het document toont de maandelijkse afrekening tussen het Koelhuis van de Amsterdamse Veiling en de Gemeente Amsterdam. Er is sprake van een complex samenspel van credit- en debetposten, waarbij salarissen van personeel de grootste uitgave vormen. * **Correcties:** Er zijn talrijke handgeschreven correcties zichtbaar (mogelijk door een accountant of controleur van de gemeente). De getypte bedragen voor provisie en salarissen lijken handmatig nagerekend en aangepast, wat resulteert in een eindbedrag van 499,51 gulden. * **Administratieve nauwkeurigheid:** De vermelding van "Rentezegels" en "Kasbewijzen" wijst op een strikte boekhoudkundige verantwoording die destijds gebruikelijk was voor semi-overheidsinstellingen en nutsbedrijven. * **Authenticiteit:** De aanwezigheid van de rode bedrijfsstempel en de geannuleerde belastingzegels (leges) bevestigt dat dit een officieel en rechtsgeldig bewijsstuk is voor de boekhouding.

Zakelijke brief / Financieel overzicht.

Dit document is een dagelijks overzicht van de veilingopbrengsten voor de maand december 1940. Het is opgesteld door de N.V. Nederlandsche Veiling, die gevestigd was in de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam. De cijfers zijn onderverdeeld in twee hoofdcategorieën: 'Groenten en fruit' en 'Bloemen en planten'. Opvallend is dat er op 25 en 26 december (Eerste en Tweede Kerstdag) geen veilingen plaatsvonden, evenals op de zondagen (1, 8, 15, 22 en 29 december). De totale omzet voor groenten en fruit bedroeg die maand ruim 65.000 gulden, terwijl de sierteelt ruim 21.000 gulden opbracht. De handgeschreven aantekeningen onderaan lijken controletekens van de boekhouding of administratie te zijn. ---

Financieel overzicht / Begeleidend schrijven (vervolgblad).

Het document is een financieel vervolgblad (aangeduid als "Vervolg I") gericht aan de Directie Marktwezen in Amsterdam. Het betreft een opgave van omzetcijfers of afdrachten verdeeld over twee categorieën: 1. **Groenten en fruit:** f 65.352,10 2. **Bloemen en planten:** f 21.399,82 Het totaalbedrag bedraagt f 86.751,92. De bedragen zijn handmatig gecontroleerd, wat blijkt uit de vinkjes (✓) en de kleine letter 'b' (mogelijk een afkorting voor 'betaald' of een paraaf van een controleur) achter het totaalbedrag. Het document is officieel ondertekend door de directeur van de N.V. Nederlandsche Veiling van Land-, & Tuinbouwproducten te Amsterdam.

Getypte inventarislijst/vrachtlijst.

Dit document is een overzicht van de aanvoer van levensmiddelen per spoor naar Amsterdam in de beginperiode van de Tweede Wereldoorlog. De tabel bevat vijf kolommen, hoewel de kolom 'Naam van den afzender' nagenoeg leeg is gelaten. Enkele observaties: * **Bestemming:** De goederen kwamen aan op het station Amsterdam Oostenburgergracht, specifiek via het 'Verbindingsspoor' dat leidde naar de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam). * **Producten:** De ladingen bestaan voornamelijk uit aardappelen, fruit (appelen) en rapen. Dit zijn typische basisvoedingsmiddelen. * **Herkomst:** De stations van afzending bestrijken heel Nederland: van Friesland (Berlikum, Franeker) tot Zeeland (Middelburg, Goes) en Limburg (Roermond, Beek Elsloo). * **Gewichten:** De gewichten worden waarschijnlijk in kilogrammen weergegeven, variërend van circa 3.200 kg tot uitschieters van ruim 34.000 kg. * **Terminologie:** "A'dam Obgr." is een afkorting voor Amsterdam Oostenburgergracht. "ll.Lw." verwijst vermoedelijk naar de spoorlijn Leeuwarden. De aanduiding "Cats ?" suggereert dat de typist onzeker was over de naam van de geadresseerde.

Document

Dit document is een vervolgblad (gekenmerkt als "Vervolg I") van een officiële rapportage of afrekening. Het is gericht aan de **Directie Marktwezen** in Amsterdam, de gemeentelijke instantie die verantwoordelijk was voor het beheer van en toezicht op de markten, veilingen en de algemene voedseldistributie in de stad. De kern van het document is een financiële opstelling van de omzet of waarde van twee hoofdcategorieën: 1. **Groenten en fruit:** f 45.083,49 2. **Bloemen en planten:** f 19.843,25 Dit resulteert in een totaalbedrag van **f 64.926,74** (Nederlandse guldens). Het document is geautoriseerd middels een rode stempel van de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land-, & Tuinbouwproducten 'Amsterdam'" en een handtekening van de directeur. De strakke, zakelijke opmaak is typerend voor professionele correspondentie uit die tijd.

Zakelijke brief / Financieel overzicht.

* **Structuur:** Een formele administratieve brief met een duidelijke tabelvorm. De bedragen zijn nauwkeurig gespecificeerd per dag voor de twee hoofdcategorieën van de veiling. * **Financiële gegevens:** De totale omzet voor groenten en fruit bedroeg in januari 1941 f 45.083,49, terwijl bloemen en planten f 19.843,25 opbrachten. * **Visuele kenmerken:** Het gebruik van de gulden (f) als munteenheid. Er zijn verschillende kantoorstempels en handgeschreven parafen zichtbaar, wat duidt op een proces van verificatie en archivering door de ontvangende instantie (het Marktwezen).

Zakelijke brief met financiële opgave en aangehechte rekenstrook.

Dit document is een formele financiële rapportage van de N.V. Nederlandsche Veiling in Amsterdam aan de gemeentelijke instantie "Het Marktwezen". De tabel toont de dagelijkse (of periodieke) omzetcijfers van de veiling voor de maand februari 1941, onderverdeeld in de categorieën groenten/fruit en bloemen/planten. Opvallend is de administratieve precisie: de getallen in de getypte lijst komen exact overeen met de cijfers op de aangehechte telmachinestrook. Dit wijst op een strenge interne controle. Het gebruik van de "Twentsche Bank N.V." en de locatie "Centrale Markthallen" (de huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) plaatst de bron direct in het hart van de Amsterdamse voedseldistributie.

Zakelijke brief / financieel overzicht (vervolgblad).

Dit document is een vervolgblad ("Vervolg I") van een financiële rapportage of factuur gericht aan de Directie Marktwezen in Amsterdam. Het bevat een beknopt overzicht van de totale omzet of afdrachten voor twee categorieën: groenten en fruit enerzijds, en bloemen en planten anderzijds. Het totaalbedrag van f 80117,57 is voorzien van een handgeschreven controlemerk. De ondertekening geschiedt namens de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land-, & Tuinbouwproducten" door de directeur, wiens handtekening over het rode bedrijfsstempel is geplaatst. Op de achtergrond is een groot, vaag watermerk zichtbaar (mogelijk van de Gemeente Amsterdam of een gerelateerde instelling).

Administratieve lijst / Vrachtoverzicht.

Dit document is een overzicht van de goederenstromen per spoor naar de Amsterdamse Centrale Markt in de vroege fase van de Tweede Wereldoorlog. * **Belangrijkste ontvanger:** De naam "P.v.Es" (waarschijnlijk de firma Pieter van Es, een grote commissionair in aardappelen) domineert de lijst. Dit wijst op een grootschalige handel en distributie. * **Producten:** De ladingen bestaan uitsluitend uit bulk-voedingsmiddelen: aardappelen (het grootste deel), rapen, uien, kool en een kleine partij peren. * **Geografie:** De producten zijn afkomstig uit agrarische regio's in heel Nederland, met een sterke nadruk op Drenthe (Emmen, Coevorden, Hoogeveen) voor de aardappelen, Groningen (Leens, Baflo) voor rapen, en Zeeland (Goes, Ellewoutsdijk) voor uien en fruit. * **Omvang:** Het totale gewicht op deze pagina alleen al bedraagt 438.640 kg (ruim 438 ton).

Zakelijke brief / Begeleidend schrijven bij financiële stukken.

Deze brief dient als formele overdracht van de maandelijkse financiële verantwoording over juni 1941. De kernpunten zijn: * **Financieel resultaat:** Er is een debetsaldo (tekort) van 785,71 gulden over de exploitatie van "het Koelhuis". Dit bedrag wordt doorgeboekt naar de volgende termijn. * **Documentatie:** De brief kondigt drie bijlagen aan: de rekening-courant, de bijbehorende kasbewijzen en een overzicht van openstaande posten (debiteuren) met betrekking tot het koelhuis. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven aantekening "Opbergen geboekt" en de datumstempel van augustus 1941 tonen aan dat het document ruim een maand later administratief is verwerkt in het archief van de ontvanger (het Marktwezen).

Rekening-courant (maandelijkse afrekening).

* **Inhoud:** Het document is een financiële verantwoording van de exploitatiekosten van een koelhuis. De Veiling voert de exploitatie uit voor rekening van de gemeente Amsterdam. * **Financiële structuur:** * **Credit:** Hier staan de opbrengsten (koelloon). Na aftrek van een debetsaldo blijft een bedrag van f 694,48 over. Hierover berekent de Veiling een provisie van 15% (f 104,17), die in de debet-kolom wordt opgevoerd. * **Debet:** Hier staan de gemaakte kosten, waaronder salarissen voor personeel (gespecificeerd per week met bijbehorende kasbewijsnummers), sociale lasten (zegels) en assurantie. * **Resultaat:** Onder de streep blijft een saldo over van **f 785,71**, dat door de Gemeente Amsterdam aan de Veiling betaald dient te worden ("Saldo ten laste Gemeente Amsterdam DEBET"). * **Controle:** De talloze vinkjes (✓) duiden op een nauwkeurige interne of externe controle door een boekhouder of accountant. De handgeschreven berekeningen in de marge zijn kladnotities om bedragen te verifiëren.

Financieel kladblad of berekeningsstaat, vermoedelijk de achterzijde van een voorbedrukt formulier.

Het document bevat drie logisch opeenvolgende rekenkundige bewerkingen: 1. **Optelling 1:** Twee bedragen (690.07 en 46.99) worden opgeteld tot een subtotaal van 737.06. 2. **Optelling en Aftrekking:** Vier bedragen worden opgeteld tot 1023.62. Hiervan wordt een bedrag van 737.86 afgetrokken (merk op dat dit bedrag 0.80 verschilt van het eerdere totaal van 737.06, wat kan duiden op een correctie of een bijkomende post). Dit resulteert in 285.76. 3. **Eindberekening:** Het resultaat 285.76 wordt opgeteld bij een nieuw bedrag van 499.95, wat leidt tot een eindtotaal van 785.71. De door de pagina schijnende tekst (doorslag) bevat boekhoudkundige termen zoals "Saldo per 31 Maart", "Salinissen", "Voorbereidingskosten" en "Afdeeling Controle". Dit wijst erop dat de berekeningen gerelateerd zijn aan bedrijfsadministratie of belastingzaken.

Boekhoudkundig overzicht / belastingberekening.

Dit document is een gedetailleerde berekening van de verschuldigde omzetbelasting over het tweede kwartaal van 1941 voor de exploitatie van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam. De berekening is opgesteld door of namens de N.V. Nederlandsche Veiling. * **Inkomstenbronnen:** De belasting wordt berekend over verschillende posten: koelloon (de grootste post), assurantie- en administratiekosten, uitladingskosten, diensten door los en vast personeel, douanekosten, sociale verzekeringszegels en provisie. * **Berekening:** Het totaal van de belastbare diensten voor het kwartaal bedraagt ƒ 6.274,84. * **Verrekening:** Er is een opvallende post "Saldo 31/12'40 wegens in vorig kwartaal geïncasseerd over 1940" ten bedrage van ƒ 7.944,71. Dit suggereert een eerdere overbetaling of een nog te verrekenen bedrag uit het voorgaande jaar. * **Eindresultaat:** Na aftrek van het verschuldigde bedrag over het huidige kwartaal van het oude saldo, blijft er een restant van ƒ 1.669,87 over dat in het volgende kwartaal verrekend moet worden. * **Authenticiteit:** De handgeschreven vinkjes wijzen op een controle door een accountant of belastinginspecteur. Het stempel en de handtekening rechtsonder bevestigen de officiële status van het document vanuit de N.V. Nederlandsche Veiling.

Document

* **Inhoud:** Het document betreft een gedetailleerd overzicht van de aanvoer van primaire levensmiddelen per spoor naar Amsterdam in november 1940. * **Producten:** De overgrote meerderheid van de ladingen bestaat uit aardappelen, aangevuld met uien, groente en fruit. Dit weerspiegelt de status van de aardappel als basisvoedsel. * **Geografie:** De stations van afzending liggen voornamelijk in de noordelijke en oostelijke provincies (Drenthe, Groningen, Overijssel), de traditionele landbouwgebieden die Amsterdam van voedsel voorzagen. * **Geadresseerden:** De naam "P.v.Es" (of "v. Es") domineert de lijst, wat wijst op een grote handelaar of distributeur die actief was op de Centrale Markt. * **Gewichten:** De gewichten zijn waarschijnlijk genoteerd in kilogrammen. Het totaal van ruim 456 ton over deze periode onderstreept de logistieke schaal van de voedselvoorziening. ---

Boekhoudkundig overzicht (lijst van openstaande vorderingen/debiteuren).

* **Administratieve structuur:** Het document is een klassieke saldilijst uit een grootboek. De bedragen achter de namen zijn de openstaande schulden van klanten (debiteuren). De aanduiding **"CR."** staat voor Credit, wat betekent dat deze specifieke klanten een tegoed hadden of meer hadden betaald dan gefactureerd. * **Bedragen:** De bedragen variëren van zeer klein (bijv. Mark p/a Walg met f 0,03) tot aanzienlijk voor die tijd (bijv. N.V. A.J. de Graaf met f 1388,66). Het eindtotaal van deze pagina is f 7610,56. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse correcties en aantekeningen zichtbaar. De omkaderde namen (Hoogland, H. Sons) en de handgeschreven bedragen (9.20 bij de Ruiter) duiden op een controle van de boekhouding of een latere mutatie. De "x" voor het bedrag van I. Velmans suggereert een vinkje of een onduidelijkheid. * **Bedrijfsactiviteit:** Gezien de stempel van de "Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten" betreft dit de handel in groenten, fruit of bloemen in Amsterdam. ---

Een administratief overzicht van binnengekomen goederen per spoor.

* **Type document:** Een administratief overzicht van binnengekomen goederen per spoor. * **Structuur:** De gegevens zijn georganiseerd in vier kolommen: geadresseerde, station van herkomst, gewicht (vermoedelijk in kilogrammen) en de aard van de goederen. * **Inhoud:** De lijst toont de aanvoer van voornamelijk agrarische producten naar de Centrale Markt in Amsterdam. Aardappelen vormen het overgrote deel van de ladingen, aangevuld met fruit, peren en koolrapen. * **Belangrijke actoren:** 'P.v.Es' verschijnt als de voornaamste ontvanger, vooral van aardappelen uit het noordoosten van Nederland (Groningen, Drenthe, Overijssel). Andere ontvangers zijn Gottmann, J.& P. Kooy, Heeremans en P. Karsten. * **Geografie:** De herkomststations liggen verspreid over Nederland, met een sterke concentratie in de noordelijke provincies voor de aardappelaanvoer en Venlo voor fruit. Specifieke spoorterminologie zoals 'N.T.M.' (Nederlandsche Tramweg Maatschappij) en 'HS' (Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij, hoewel de maatschappijen toen al gefuseerd waren tot NS) wordt gebruikt om stations aan te duiden. * **Correcties:** Er is een opvallende handgeschreven correctie bij een gewichtsaanduiding (15000 is doorgehaald en opnieuw genoteerd als 15 000), en onderaan de gewichtskolom is een totaalstreep en een eindtotaal (455157) toegevoegd.

Ambtelijk schrijven / concept-rapport.

Het document is een ambtelijke reactie op een klacht van een burger (Mevr. Peters-Blankers) over de bloemenveiling in Amsterdam. De kernpunten zijn: 1. **Bevoegdheid:** De auteur verduidelijkt dat de bloemenveiling op de Centrale Markt niet direct door de gemeente ("Het Marktwezen") wordt geëxploiteerd, maar is verpacht aan een private NV. De klacht moet dus feitelijk aan het adres van deze NV worden gericht. 2. **Logistieke uitleg:** Er wordt uitgelegd hoe het afhaalproces werkt (eerst betalen bij de kas, dan op vertoon van bewijs goederen ophalen). 3. **Probleemstelling:** De auteur erkent impliciet dat het proces traag verloopt ("gaat er vrij veel tijd verloren") doordat kopers vaak meerdere partijen tegelijk moeten verzamelen van de veilingtafels. Het document is een conceptversie, wat blijkt uit de vele schrappingen en tussengevoegde woorden (zoals de correctie van "markt" naar "veiling").

Zakelijke brief op officieel briefpapier.

Dit document is een formele financiële verantwoording van de N.V. Nederlandsche Veiling aan het Amsterdamse gemeentelijke Marktwezen. De kern van de correspondentie is de afwikkeling van de exploitatiecijfers van het 'Koelhuis' voor de maand juli 1941. De Veiling fungeerde als exploitant van dit koelhuis op het terrein van de Centrale Markthallen. Uit de brief blijkt een batig saldo van 2327,53 gulden, dat direct is overgemaakt naar de gemeentegirorekening. De brief diende als geleidebrief voor de bewijsstukken (rekening-courant, kasbewijzen en een lijst met debiteuren). Het taalgebruik is uiterst hoffelijk en zakelijk, kenmerkend voor de administratieve stijl van die periode.

Financieel overzicht (Rekening-courant).

Het document is een maandelijkse financiële verantwoording voor de exploitatie van het Koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam. De structuur volgt een standaard boekhoudkundige opzet: * **Credit-zijde:** Begint met het saldo koelloon (huur/vergoeding voor koeling) en facturatie, verminderd met een debetsaldo en vermeerderd met verzekeringskosten (assurantie). * **Debet-zijde:** Sommeert de operationele kosten voor de betreffende maand, waaronder salarissen voor vast- en los personeel, sociale zegels en een afdracht aan de Veehouderijcentrale. * **Provisie:** Er wordt een provisie van 15% berekend over het netto creditbedrag (f 4595.69), wat neerkomt op f 689.35. * **Eindresultaat:** Na aftrek van de kosten van het beschikbare creditbedrag blijft er een bedrag over van f 2327,53. Opvallend is de handgeschreven correctie waarbij "ten laste" is vervangen door "ten gunste", wat betekent dat dit bedrag aan de Gemeente Amsterdam moet worden uitgekeerd. * **Validatie:** De talrijke vinkjes (✓) duiden op een interne of externe controle van de cijfers. De aanwezigheid van een belastingzegel van 10 cent was indertijd wettelijk verplicht om het document een officiële/juridische status te geven.

Saldi-staat debiteuren (overzicht van openstaande posten)

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande schulden van klanten (debiteuren) bij de N.V. Nederlandsche Veiling van Land-, & Tuinbouwproducten in Amsterdam. Het betreft specifiek de exploitatie van het koelhuis op de Centrale Markt. De lijst bevat een grote diversiteit aan namen, van individuele handelaren tot grotere firma’s (N.V., Gebr.). Opvallend is de vermelding "CR." bij sommige bedragen, wat staat voor 'Credit'; dit betekent dat deze personen of bedrijven geen schuld hadden, maar juist nog een klein bedrag tegoed hadden van de veiling. De bedragen variëren van enkele centen tot honderden guldens. De handgeschreven correctie bij "N.V. Walg" (373.89) is een significante post in het totaaloverzicht.

Ambtelijke brief/memorandum (doorslag).

De brief is een reactie op een klacht van een burger (Mevrouw Peters-Blankers) over de logistieke afhandeling bij de bloemenveiling in Amsterdam. De kern van het document is een uitleg van het bestaande systeem voor het ophalen van gekochte waar. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de directe betaling (tijdrovend) en een depôtsysteem (efficiënt, maar op eigen risico). De brief stelt dat de verantwoordelijkheid voor eventuele problemen bij de koper ligt zodra de bloemen apart zijn gezet in het depôtsysteem. De schrijfstijl is formeel-ambtelijk, kenmerkend voor de vroege jaren '40.

Rekening-courant (overzicht van inkomsten en uitgaven).

* **Financiële structuur:** Het document is een maandelijkse afrekening. Aan de creditzijde staan de opbrengsten (koelloon), gecorrigeerd voor een debetsaldo en verhoogd met posten als ziektegeld en verzekeringen. Aan de debetzijde staan de exploitatiekosten zoals wekelijkse salarissen, afdrachten aan de Nederlandse Veehouderijcentrale en provisie. * **Berekeningen:** De handgeschreven getallen links laten de berekening van de 15% provisie zien over het bedrag van f 1620,77. Het eindbedrag (f 596,47) is het overschot dat aan de Gemeente Amsterdam wordt uitgekeerd. * **Administratieve controle:** De talrijke vinkjes (✓) en dubbele vinkjes duiden op een grondige controle door de boekhouding of een accountant. * **Personeel:** Er wordt specifiek melding gemaakt van "Ziektegeld Hogers", wat wijst op de uitbetaling aan een individuele werknemer. De "rentezegels" duiden op de toenmalige sociale zekerheidsafdrachten voor het vaste personeel.

Brief met financieel overzicht van veilingopbrengsten.

Dit document is een officiële rapportage van de dagelijkse veilingopbrengsten voor de maand maart 1941, verstrekt door de N.V. Nederlandsche Veiling in Amsterdam aan de Directeur van het Marktwezen. De bedragen zijn onderverdeeld in twee categorieën: "Groenten en fruit" en "Bloemen en planten". De totalen voor de maand maart 1941 bedroegen: * **Groenten en fruit:** ƒ 33.588,63 * **Bloemen en planten:** ƒ 42.694,36 De aanwezigheid van archiefnummers, stempels en parafen wijst op de administratieve verwerking door de gemeente of de marktinstantie. Opmerkelijk is de typefout in de tabelkop ("Groentenen"), die handmatig is gecorrigeerd. ---

Financiële specificatie / vervolgblad van een brief.

* **Inhoud:** Het document is een vervolgvel (Vervolg I) dat een financieel overzicht geeft van de omzet of kosten gerelateerd aan de veiling van land- en tuinbouwproducten. Het splitst de bedragen uit naar de categorieën groenten/fruit en bloemen/planten, met een totaalbedrag van f 76.282,99. * **Correcties:** In de eerste regel van de tabel is bij het woord "Groenten" een typefout hersteld of overgetypt (de 'o' is donkerder of overgeslagen). * **Authenticiteit:** Het document is gelegaliseerd met een rode bedrijfsstempel van de veiling en de handtekening van de directeur. Het watermerk in het papier toont het grote wapen van de stad Amsterdam, wat duidt op officieel briefpapier dat destijds vaak door gemeentelijke instellingen of gelieerde bedrijven werd gebruikt.

Administratief overzicht / Vrachtlijst.

Dit document is een getypt overzicht van goederenvervoer per spoor vanuit de Centrale Markthallen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele opvallende aspecten: * **Geadresseerden:** De afkorting "Verpl. Amt." of "Verpfl. Amt." staat voor *Verpflegungsamt*, de Duitse militaire dienst die verantwoordelijk was voor de voedselvoorziening van de Wehrmacht. Dit duidt op de vordering of aankoop van grote partijen fruit (mandarijnen) door de bezetter. * **Goederen:** Er is een grote variëteit aan levensmiddelen zichtbaar: mandarijnen, uien, conserven, fruit, zout, appelen (waaronder goudreinetten), rapen en aardappelen. Ook wordt "emballage" en "led.kisten" (ledige kisten) vermeld, wat wijst op de logistieke cyclus van de handel. * **Geografie:** De bestemmingen verspreiden zich over heel Nederland, met een sterke concentratie op Zeeuwse plaatsen (Goes, Borssele, Krabbendijke, 's-Heer Arendskerke) en Limburg (Venlo, Roermond). * **Volumes:** De gewichten worden waarschijnlijk in kilogrammen weergegeven. Sommige transporten zijn aanzienlijk (bijv. 45.760 kg aan citrusvruchten naar Venlo).

Zakelijke brief / Begeleidend schrijven.

* **Administratieve afhandeling:** De brief betreft een maandelijkse financiële verantwoording van de exploitatie van het "Koelhuis" op de Centrale Markt in Amsterdam. Er wordt melding gemaakt van een overboeking van ƒ 2082,50 naar de gemeentegiro. * **Terminologie:** De term "rekening-courant" duidt op een lopende rekening tussen de Veiling en de gemeente. De "saldi-staat van de nog openstaande Koelhuisdebiteuren" wijst op een gedetailleerd overzicht van klanten die nog moeten betalen voor koelhuisdiensten. * **Staat van het document:** Het document bevat diverse administratieve kenmerken die het verwerkingsproces tonen: een dossiernummer, ontvangstparafen, en de finale bevestiging "geboekt".

Zakelijke correspondentie (brief).

Deze brief betreft de financiële afwikkeling van de exploitatie van het Koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam over de maand oktober 1941. De N.V. Nederlandsche Veiling, optredend als exploitant van het koelhuis, rapporteert aan de directeur van het Marktwezen (de gemeentelijke instantie die toezicht hield op de markten). De kern van de brief is de overdracht van een batig saldo van 2.551,99 gulden naar de gemeentelijke girorekening. Als bewijsvoering worden een rekening-courant, kasbewijzen en een overzicht van openstaande debiteuren (klanten die nog moeten betalen voor de koelservice) meegezonden. De correspondentie getuigt van een strakke administratieve relatie tussen de private veiling-N.V. en de gemeentelijke overheid.

Document

Dit document is een getypte lijst van goederenzendingen die in maart 1941 zijn gearriveerd op station Amsterdam-Oostenburgergracht. De lijst bevat vier kolommen: de ontvanger, het station van herkomst, het gewicht (vermoedelijk in kilogrammen) en de aard van de goederen. * **Goederen:** De vracht bestaat hoofdzakelijk uit primaire levensmiddelen zoals aardappelen en rapen, maar er worden ook citroenen en sinaasappelen vermeld. * **Logistiek:** De zendingen komen uit diverse landelijke regio's (o.a. Noord-Brabant, Drenthe en Friesland), wat duidt op de functie van Amsterdam als distributieknooppunt. * **Ontvangers:** Er zijn terugkerende namen zoals "P.v.Es", wat suggereert dat dit grote handelaren of distributeurs op de Centrale Markt waren. * **Formaat:** Het gebruik van streepjes (-) duidt op herhaling van de bovenstaande gegevens in die kolom. ---

Document

* **Logistiek:** Het document toont de enorme schaal van de voedselvoorziening voor Amsterdam per spoor. De gewichten (vermoedelijk in kilogrammen) betreffen volledige wagonladingen. * **Geografie:** De zendingen komen uit alle delen van Nederland (Drenthe, Groningen, Limburg, Friesland, Zeeland), wat de centrale rol van Amsterdam als afzetmarkt benadrukt. * **Producten:** Aardappelen vormen de absolute hoofdmoot van de leveringen. Daarnaast zien we seizoensproducten en veevoer (hooi). * **Sleutelfiguren/Organisaties:** * **P.v.Es:** Deze naam verschijnt het meest frequent, wat duidt op een grote groothandelaar of commissionair op de Centrale Markt. * **Prov.Verkoop Kt.:** Waarschijnlijk het Provinciaal Verkoopkantoor, een instantie die betrokken was bij de gereguleerde distributie. * **Verpfl.Amt. (Verpflegungsamt):** Dit is een Duitse militaire instantie verantwoordelijk voor de voedselvoorziening van de Wehrmacht. Dit illustreert de directe invloed van de bezetter op de Nederlandse voedselvoorraad.

Zakelijke correspondentie (brief)

Deze brief betreft een administratieve afwikkeling tussen de N.V. Nederlandsche Veiling (als exploitant van het koelhuis op de Centrale Markthallen) en de gemeente Amsterdam (Directeur van het Marktwezen). De kern van de brief is de financiële verantwoording over de maand november 1941. Een batig saldo van 8602,84 gulden is overgeboekt naar de gemeentelijke girorekening. Als bewijsvoering worden kasbewijzen en een lijst van openstaande debiteuren (klanten die nog moeten betalen voor koelhuisdiensten) meegezonden. De diverse stempels en handtekeningen wijzen op een zorgvuldige administratieve gang van zaken. Het stempel "Geboekt" met de datum 6 januari 1942 laat zien wanneer de brief door de gemeentelijke administratie is verwerkt.

Een getypte lijst met saldi (openstaande bedragen).

Dit document is een administratief overzicht van de saldi van een Amsterdamse veilingorganisatie op 30 november 1941. Het betreft waarschijnlijk debiteuren- en crediteurenposities. De afkorting "CR." bij sommige bedragen duidt op een credit-saldo (een te goed voor de genoemde partij). De lijst bevat namen van diverse aard: individuele handelaren, familiebedrijven (Gebr., & Co.), grotere ondernemingen (N.V.) en gemeentelijke instellingen (Binnengasthuis, Westergashuis). De handgeschreven doorhalingen en correcties wijzen op een actieve controle van de boekhouding. Het document is officieel ondertekend en gestempeld door de directie van de veiling, die gevestigd was op de Centrale Markt in Amsterdam.

Getypte lijst (waarschijnlijk een doorslag of origineel op kantoorpapier).

* **Structuur:** Het document is een formeel register, opgedeeld in vier overzichtelijke kolommen. * **Inhoud:** De lijst toont grote hoeveelheden groenten (aardappelen, prei, rapen, kool) en citroenen die per spoor arriveerden voor de Amsterdamse Centrale Markt. * **Opvallende namen:** De naam "P. van Es" (of "P.v.Es") komt zeer frequent voor, wat erop wijst dat dit een grote groothandelaar of distributeur was, met name in aardappelen. * **Geografie:** De goederen zijn afkomstig uit diverse landbouwgebieden in Nederland, zoals West-Friesland (Medemblik, Warmenhuizen), Noord-Nederland (Stadskanaal, Veendam, Berlikum) en Limburg (Venlo). * **Gewicht:** De gewichten zijn vermoedelijk in kilogrammen genoteerd. De totale omvang van de leveringen in één maand is aanzienlijk. * **Opmerkingen:** Er wordt gebruikgemaakt van aanhalingstekens (") als herhalingsteken en streepjes (-) om aan te geven dat gegevens uit de vorige regel doorlopen of op dat moment niet gespecificeerd zijn.

Rekening-courant (rekeningoverzicht).

Dit document is een financieel overzicht van de exploitatiekosten en inkomsten van het Koelhuis van de Amsterdamse Centrale Markt. De N.V. Nederlandsche Veiling trad hierbij op als exploitant voor de gemeente. * **Inkomsten (Credit):** Bestaan hoofdzakelijk uit "Koelloon" (huur voor koelopslag). * **Uitgaven (Debet):** Bevatten operationele kosten zoals salarissen voor vast en los personeel, provisies, verzekeringen (Assurantie) en sociale lasten (Rentezegels, Uitkering ziekteverzekering). * **Controle:** De vele vinkjes en de handgeschreven rekensom duiden op een nauwkeurige accountantscontrole of administratieve verwerking door de gemeente Amsterdam. Het eindbedrag (8602,84 gulden) is onderaan voluit in letters uitgeschreven om fraude of leesfouten te voorkomen. * **Validatie:** De aanwezigheid van een rode fiscale zegel ("Tien Cent") geeft aan dat er belasting is betaald over dit document, wat gebruikelijk was bij officiële kwijtingen of facturen in die tijd.

Administratieve lijst/register van goederenvervoer per spoor.

Dit document is een getypte lijst van goederenleveringen die in april 1941 per spoor aankwamen bij het station Amsterdam-Oostenburgergracht, specifiek bestemd voor de Centrale Markt. De tabel is onderverdeeld in de kolommen 'Naam van de geadresseerde', 'Station van afzending', 'Gewicht' (vermoedelijk in kilogrammen) en 'Inhoud'. De belangrijkste waarnemingen zijn: * **Dominante goederen:** De overgrote meerderheid van de vracht bestaat uit primaire levensmiddelen, met name aardappelen en rapen, naast hooi en prei. * **Belangrijkste ontvanger:** De naam "P. van Es" (of P.v.Es) domineert de lijst, wat wijst op een grote handelaar of distributeur die op grote schaal aardappelen inkocht voor de Amsterdamse markt. * **Herkomst:** De goederen zijn grotendeels afkomstig uit de noordelijke provincies (Drenthe, Groningen en Friesland), regio’s die bekendstonden om hun grootschalige akkerbouw. Plaatsnamen als Hoogeveen, Berlikum, Rolde en Stadskanaal zijn duidelijk herkenbaar. * **Gewicht:** De gewichten liggen vaak rond de 15.000 kg, wat duidt op de standaardcapaciteit van een goederenwagon in die tijd.

Document

Deze lijst is een officieel overzicht van de N.V. Nederlandsche Spoorwegen (NS) betreffende goederen die in mei 1941 aankwamen op het station Amsterdam-Oostenburgergracht. De goederen waren bestemd voor de Centrale Markt in Amsterdam. * **Ontvangers:** De voornaamste geadresseerde is "P. v. Es", die het merendeel van de zendingen ontvangt. Daarnaast worden "Dijkstra" en "Vebena" genoemd. * **Herkomst:** De goederen komen uit diverse plaatsen in Nederland, met een sterke nadruk op agrarische gebieden in Friesland (Dronrijp, St. Jacobiparochie, Sexbierum, Ternaard), Groningen (Slochteren, Winschoten), Overijssel (Hardenberg, Marienberg), Zeeland (Middelburg) en Limburg (Venlo). * **Producten:** De ladingen bestaan uitsluitend uit basisvoedingsmiddelen: appelen, aardappelen en sperziebonen. * **Hoeveelheden:** De gewichten worden vermeld in kilo's (vermoedelijk), variërend van 4.450 kg tot 24.000 kg per zending.

Transportmanifest / Lijst van binnengekomen goederen per spoor.

Het document is een overzicht van binnengekomen goederenwagon-ladingen op station Amsterdam-Oostenburgergracht gedurende mei 1941. De lijst is gecategoriseerd op geadresseerde, herkomststation, gewicht (vermoedelijk in kilogrammen) en inhoud. Enkele opvallende zaken: * **Dominantie van basisvoedsel:** De overgrote meerderheid van de zendingen bestaat uit aardappelen en wortelgewassen (rapen, koolrapen, prei). * **Belangrijke spelers:** De naam P.v.Es komt verreweg het meest voor, wat duidt op een grote groothandelaar of commissionair op de Centrale Markt. Ook de V.B.N.A. (Vereniging ter Behartiging van de Nederlandse Aardappelhandel) is aanwezig. * **Geografie:** De zendingen komen uit het hele land, met een sterke nadruk op de noordelijke en oostelijke landbouwprovincies (Groningen, Drenthe, Overijssel, Limburg). * **Uitzonderingen:** Te midden van de bulkgoederen vallen zendingen als "citroenen" en "jam" op. Bij één zending van J. de Geus uit Venlo is de inhoud onbekend (gemarkeerd met een vraagteken). * **Correcties:** Er zijn handmatige aanpassingen gedaan in gewichten (zoals de vetgedrukte 18400) en een doorhaling bij de inhoud van een zending voor Kooy.

Ambtelijke rapportage of brief.

In deze rapportage aan de Amsterdamse Wethouder voor de Levensmiddelen wordt de positie en de gewenste ontwikkeling van de Amsterdamse veiling geanalyseerd. De auteur trekt een vergelijking tussen de Amsterdamse veiling, die van oudsher een kleinhandelskarakter had voor diverse producten uit de directe omgeving, en de gespecialiseerde coöperatieve veilingen in specifieke productieregio's zoals het Westland of de Noord-Hollandse koolstreek. De kernpunten zijn: 1. **Aardappelen:** Deze spelen nauwelijks een rol op de veiling, zeker niet onder de huidige oorlogsomstandigheden. 2. **Structuurverandering:** Er is een verschuiving gaande waarbij de Amsterdamse veiling meer gaat lijken op productie-veilingen, maar dan voor een breder scala aan verspreide aanbieders. 3. **Toekomstvisie:** Er wordt gepleit voor de ontwikkeling van groothandelsveilingen in Amsterdam, met een specifieke focus op de potentie voor fruitteelt (mogelijk gebruikmakend van nieuwe gronden zoals de IJsselmeerpolders).

Brief (pagina 12 van een langer schrijven)

Dit document vormt een cruciaal onderdeel van een voorstel tot herstructurering van de Amsterdamse veilingsector tijdens de vroege oorlogsjaren. De kern van het voorstel is een compromis tussen drie partijen: de tuinders (die zich in een coöperatie willen verenigen), de private exploitant (de N.V. Nederlandsche Veiling) en de Gemeente Amsterdam. De Directeur van het Marktwezen pleit voor een hybride model. Hoewel de exploitatie in handen blijft van een N.V., moet deze door strikte contractuele banden met de gemeente transformeren tot een entiteit met een "openbaar karakter". Dit moet het wantrouwen wegnemen bij de nationale tuinbouwinstanties in Den Haag, die bezwaar hebben tegen het winstoogmerk ("speculatief karakter") van een N.V.-structuur bij veilingen. Door de tuinders via hun nieuwe coöperatie directe zeggenschap te geven en de gemeente verregaande controle- en regelbevoegdheid te verlenen, hoopt men de voedselvoorziening en de marktwerking te stabiliseren.

Getypte officiële brief (formulier).

Dit document is een formele kennisgeving van de dienst 'Marktwezen Amsterdam' aan een (niet bij naam genoemde) tuinder. De kern van de brief is een financiële afwikkeling: vanwege nieuwe overheidsmaatregelen konden tuinders hun vaste staanplaatsen op de Centrale Markt niet meer gebruiken zoals voorheen. In plaats daarvan moesten zij hun waar verplicht via de veiling verhandelen. Als compensatie voor het feit dat zij wel 'plaatsgeld' hadden betaald maar de plekken niet konden benutten, verleent de Burgemeester van Amsterdam kwijtschelding en restitutie van bepaalde bedragen (plaatsgeld en entreegelden). De brief bevat een invulschema voor de specifieke boekhoudkundige situatie van de individuele tuinder, hoewel dit exemplaar niet is ingevuld. Er worden verschillende betalingsmogelijkheden geboden, waaronder directe betaling of automatische inhouding op de veilingopbrengsten. ---

Zakelijke brief / Financieel overzicht (maandopgave veilingopbrengsten).

* **Doel van het document:** Het document dient als een officiële maandelijkse rapportage van de bruto-omzet van de veiling aan de Gemeente Amsterdam (Directeur van het Marktwezen). Het splitst de inkomsten uit naar groenten en bloemen/planten. * **Financiële data:** De totale omzet voor de maand juni 1941 bedroeg ƒ 448.441,08. Het leeuwendeel hiervan (ruim 90%) was afkomstig uit de verkoop van groenten. * **Administratieve verwerking:** Het document bevat diverse sporen van controle. Er zijn handgeschreven correcties (bijvoorbeeld op 13 juni en in de eindtotalen) en de term "geboekt" geeft aan dat deze cijfers zijn verwerkt in de gemeentelijke of veilingadministratie. * **Structuur:** De tabel volgt de werkdagen van de veiling; zondagen zijn overgeslagen (bijv. de sprong van 7 naar 9 juni en van 14 naar 16 juni).

Financieel maandrooster / Opgave van veilingopbrengsten.

Dit document betreft een gedetailleerde financiële verantwoording van de dagopbrengsten van de N.V. Nederlandsche Veiling in Amsterdam over de maand juli 1941. De lijst is onderverdeeld in de omzet voor groenten/fruit en bloemen/planten. Enkele opvallende observaties: * **Werkdagen:** De lijst toont alleen werkdagen; de zondagen (6, 13, 20 en 27 juli) ontbreken, wat de toenmalige zesdaagse werkweek in de sector bevestigt. * **Correctie:** Op 30 juli is er een typefout hersteld met kruisjes (XXXXXXXXXX), waarna het correcte bedrag voor bloemen en planten (1246,53) eronder is geplaatst. * **Omzet:** De totale veilingopbrengst voor die maand bedroeg ruim 627.000 gulden, waarvan het overgrote deel (ca. 96%) afkomstig was uit de verkoop van groenten en fruit. * **Administratieve sporen:** De aantekening "geboekt", de parafen en de diverse vinkjes wijzen op een strikte administratieve controle door de ontvangende instantie (het Marktwezen).

Zakelijke brief / financieel overzicht (omzetstaat).

* **Inhoudelijke kern:** Het document is een officiële rapportage van de dagelijkse omzetcijfers van de "Nederlandsche Veiling" over de maand augustus 1941. De omzet is onderverdeeld in de categorieën "Groenten en Fruit" en "Bloemen en Planten". * **Financiële gegevens:** De totale maandomzet bedroeg 348.077,17 gulden. Het leeuwendeel hiervan kwam voort uit groenten en fruit (f 323.103,17), terwijl bloemen en planten een kleiner deel vormden (f 24.974,--). * **Administratieve sporen:** Er zijn diverse archiefsporen zichtbaar: * Een blauw ontvangststempel met referentienummer en datum (25 september 1941, vijf dagen na verzending). * Het woord "geboekt" in de kantlijn, wat aangeeft dat deze cijfers zijn verwerkt in de administratie van het Marktwezen. * Diverse vinkjes (✓) bij de totalen ter controle. * **Bedrijfsstructuur:** De veiling was gevestigd in de Centrale Markthallen in Amsterdam-West, een cruciaal knooppunt voor de voedselvoorziening in de stad.

Zakelijke brief/Financieel overzicht.

* **Doel:** De brief dient als officiële maandelijkse rapportage van de omzetcijfers van de veiling aan de gemeentelijke overheid (Directeur van het Marktwezen). * **Inhoud:** Het document toont een dagelijks overzicht van de veilingopbrengsten in guldens (*f*) voor de categorieën 'Groenten en fruit' en 'Bloemen en planten'. De zondagen (7, 14, 21 en 28 september) ontbreken in de lijst, wat wijst op een zesdaagse handelsweek. * **Administratieve sporen:** * De handgeschreven tekst "Geboekt" duidt op verwerking in de boekhouding. * Het vinkje (✓) bij het eindtotaal en de handgeschreven parafen suggereren een handmatige controle van de optelling. * Op 26/9 is in het totaalbedrag een correctie zichtbaar (getal '6' overgetypt over een '5'). * **Taal/Stijl:** Formeel en ambtelijk ("Wij hebben de eer U onderstaand een opgave te doen toekomen"). ---

Getypte zakelijke brief/geleidebrief.

* **Inhoud:** Het document is een zeer korte, formele begeleidende brief. De directeur van de Amsterdamse veiling stuurt een kopie van een eerder gesloten overeenkomst naar de geadresseerde. * **Vorm:** De tekst is getypt op grijsachtig papier. Bovenaan staat de afkorting "HG.", mogelijk de initialen van de opsteller of typist. Centraal boven de adresgegevens staat met blauw potlood de aantekening "*Verzonden 7/4*", wat dient als administratieve bevestiging van de verzenddatum. * **Administratieve context:** Het referentienummer "59/16/9 M.41" duidt op een systematische archivering binnen de organisatie. De toon is uiterst beleefd ("heb ik de eer U...").

Zakelijke brief / Financieel overzicht.

* **Doel:** De brief dient als officiële rapportage van de dagelijkse omzetten van de veiling aan de gemeentelijke toezichthouder (Directeur van het Marktwezen). * **Inhoud:** Het document bevat een gedetailleerde tabel van de omzet in guldens voor de maand oktober 1941, gespecificeerd naar 'Groenten en Fruit' en 'Bloemen en Planten'. Zondagen zijn overgeslagen (bijv. 5, 12, 19, 26 oktober). De totale maandomzet bedroeg ƒ 270.297,40. * **Administratieve kenmerken:** Verschillende handgeschreven aantekeningen ("Geboekt", initialen bij de totalen) en stempels duiden op een zorgvuldige controle en verwerking binnen de gemeentelijke administratie. De vermelding "Z" bij 15 oktober kan duiden op een specifieke gebeurtenis of verrekening.

Zakelijke correspondentie / Financieel overzicht van omzetcijfers.

* **Administratieve structuur:** Het document is een formeel overzicht van de dagelijkse omzet van de Amsterdamse veiling. De scheiding tussen "Groenten en Fruit" en "Bloemen en Planten" geeft inzicht in de commerciële prioriteiten van die tijd. * **Financiële gegevens:** De totale omzet over november 1941 bedroeg 192.753,96 gulden. Opvallend is dat op bepaalde dagen (25, 27 en 29 november) er geen omzet was in de categorie bloemen en planten, wat kan duiden op specifieke veilingdagen of seizoensgebonden aanbod. * **Verwerking:** De paarse stempel "Geboekt 6 JAN 1942" toont aan dat de gegevens ongeveer twee weken na verzending administratief zijn verwerkt door de ontvangende instantie (het Marktwezen).

Intern memorandum / Bijblad (op voorgedrukt formulier 'Alg. Zaken Model No. 14').

* **Inhoud:** Het document betreft een interne vraag over de administratieve afhandeling van een inschrijvingsbewijs. Er wordt gevraagd of er al een kopie is gemaakt voor de heer Van Es, de directeur van de N.V. Nederlandsche Teerbuis-Industrie. * **Workflow:** De initiële vraag of opdracht is gedateerd op 20 augustus 1940. De afhandeling wordt in de kantlijn bevestigd op 21 augustus 1940 met de tekst "Ja. Is gebeurd." * **Administratieve context:** Het gebruik van "Model No. 14" van "Alg. Zaken" duidt op een gestandaardiseerde werkwijze binnen een overheidsinstelling of een groot bedrijf. De rode strepen werden vaak door archivarissen of secretarissen gezet om aan te geven dat een actiepunt was opgemerkt of verwerkt.

Brief (doorslag/kopie)

Deze brief markeert een formele administratieve stap in de organisatie van de voedselvoorziening kort na de Nederlandse capitulatie in mei 1940. De directeur van het Amsterdams Gemeentelijk Marktwezen verzoekt hier om de officiële registratie van het koelhuis op de Centrale Markt bij de 'Nederlandsche Veehouderij-centrale' (NVC). De kernpunten van de brief zijn: 1. **Registratie:** Het koelhuis wil erkend worden als "georganiseerde" binnen de sectorgroep voor koel- en vrieshuizen. 2. **Crisisproducten:** De aanvraag is specifiek bedoeld om machtigingen te verkrijgen voor de opslag van 'crisisproducten'. Dit duidt op de overgang naar een strak gereguleerde distributie-economie. 3. **Beheerstructuur:** De brief verduidelijkt de complexe eigendoms- en beheersverhouding: de gemeente Amsterdam is eigenaar, het Marktwezen houdt toezicht, maar de dagelijkse exploitatie ligt bij een private N.V. (onder leiding van B.C. van Es).

Getypte brief (doorslag).

In deze brief verzoekt de directeur van de Amsterdamse Dienst van het Gemeentelijk Marktwezen om het Koelhuis van de Centrale Markt te laten registreren bij de Nederlandsche Veehouderij-centrale (NVC). De registratie is specifiek voor de categorie "houders van koel- en vrieshuizen". Het hoofddoel van dit verzoek is het verkrijgen van machtigingen om "crisisproducten" op te slaan. Er wordt verduidelijkt dat hoewel de gemeente Amsterdam eigenaar is, de dagelijkse exploitatie wordt uitgevoerd door de N.V. Nederlandsche Veiling van land- en tuinbouwproducten "Amsterdam", onder leiding van directeur B.C. van Es. Voor specifieke gevallen zullen zij afzonderlijke machtigingen aanvragen.

Dienstbrief.

* **Inhoud:** De brief dient als begeleiding bij een door het CBS gecorrigeerde statistische vragenlijst betreffende koelhuisruimte. De kern van de brief is echter een verzoek om toestemming. Het Departement van Handel, Nijverheid en Scheepvaart wil deze specifieke bedrijfsgegevens inzien om te bepalen of er overheidssteun (via de N.V. Nederlandsche Maatschappij voor Industriefinanciering) nodig is voor de bouw van nieuwe koelfaciliteiten voor fruit. * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands van vóór de spellingwijziging van 1947 (gebruik van de naamvals-'n' en dubbele klinkers in woorden als 'individueele' en 'zooals'). * **Juridisch aspect:** Interessant is dat het CBS expliciet om toestemming vraagt om de individuele bedrijfsgegevens te delen met een ander departement. Dit wijst op een vroege vorm van gegevensbescherming en het principe van statistische geheimhouding, waarbij gegevens verzameld voor statistiek niet zomaar voor beleidsdoeleinden van andere instanties gebruikt mogen worden zonder instemming van de bron.

Rekening-courant (overzicht van inkomsten en uitgaven).

* **Financiële structuur:** Het document is een klassieke balans van een koelhuisexploitatie. Aan de **Credit**-zijde zien we het beginsaldo en de inkomsten uit "koelloon" (huur voor koelruimte) en verzekeringsrestituties. Aan de **Debet**-zijde staan de bedrijfslasten: lonen, sociale lasten (rentezegels, ziekteverzekering), belastingen en een aanzienlijke provisie. * **Provisieberekening:** De handgeschreven getallen in de kantlijn onthullen de berekening van de provisie (f. 1165.83). Dit bedrag is exact 15% van het tussentijdse saldo van f. 7772.23. * **Personeel:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen "vast" en "los" personeel. Een specifieke naam, C. Schul, wordt genoemd in verband met een gratificatie (bonus) van 45 gulden. * **Administratieve controle:** De rode vinkjes en de grote tekst "geboekt" wijzen op een interne accountantscontrole en verwerking in de hoofdlijsten van de N.V. Het document is rechtsgeldig gemaakt met een fiscaal plakzegel van 10 cent.

Financieel document / Nota (afrekening van premies).

Dit document is een eindafrekening (nota) van de Amsterdamse Veiling aan de Gemeente Amsterdam betreffende de sociale verzekeringspremies voor personeel. De kern van de nota is een correctie op de ongevallenverzekering over het jaar 1939. Terwijl de ziekteverzekering en de ongevallenpremie over 1938 exact overeenkwamen met de betaalde voorschotten, bleek de premie voor de ongevallenverzekering in 1939 hoger uit te vallen dan ingeschat. In plaats van de betaalde f 0,75 per 100 gulden loon, moest er f 1,00 betaald worden. Over een totaal loonbedrag van f 9.718,29 resulteert dit in een bijbetaling (supplement) van f 24,30. De handgeschreven cijfers onderaan lijken kladberekeningen te zijn om de totalen in de getypte tekst te verifiëren of te onderbouwen. Het bedrag 9718 komt overeen met de loonsom in de getypte tekst.

Zakelijke brief / financiële begeleidingsbrief.

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij de maandelijkse financiële verantwoording van het "Koelhuis" (koelopslag) dat door de Veiling werd geëxploiteerd in opdracht van of in samenwerking met de gemeente Amsterdam. * **Financieel:** Er wordt een bedrag van f. 2533,91 (Nederlandse gulden) overgeboekt naar de gemeentegirorekening. Dit betreft het exploitatieoverschot van januari 1941. * **Administratieve sporen:** Het grote paarse stempel bovenin ("M. 1941") duidt op de archivering door de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De datum "21/2" in dat stempel suggereert dat het document ongeveer een maand na verzending definitief is verwerkt in het gemeentelijk archief. * **Toon:** De brief is gesteld in uiterst formele, zakelijke correspondentie-etiquette van die tijd ("WelEd.Geb.Heer", "Wij hebben de eer U...").

Document

* **Structuur**: Het document is een klassieke boekhoudkundige staat van inkomsten (Credit) en uitgaven (Debet). De bedragen zijn getypt, met diverse handgeschreven controles en aantekeningen in de kantlijn. * **Inhoudelijk**: * De inkomsten bestaan uit het beginsaldo en het "koelloon" (vergoeding voor koelopslag). Na aftrek van nog openstaande debiteuren blijft een netto credit over, vermeerderd met verzekeringsgelden. * De uitgaven bestaan uit personeelskosten (salarissen en rentezegels), betalingen aan de Veehouderij-centrale en een provisie van 15%. * De handgeschreven aantekening "15% 3759.51" verklaart het bedrag van de provisie (f. 563.93). * Het eindsaldo van f. 2533.91 wordt overgedragen aan of verrekend met de gemeente Amsterdam. * **Controles**: De vinkjes bij de bedragen duiden op een verificatie door een accountant of boekhouder. De handgeschreven berekening "5 x 6 x 60.-" bij de rentezegels suggereert een berekening van 30 zegels van 60 cent.

Zakelijke brief / Administratieve correspondentie.

* **Inhoud:** De brief betreft de financiële verslaglegging over de maand februari 1941 aangaande de exploitatie van het Koelhuis op het terrein van de Centrale Markthallen. De veilingvereniging draagt een batig saldo van 2817,76 gulden af aan de gemeente Amsterdam via een overschrijving naar de gemeentegiro. * **Administratieve sporen:** De stempels bovenin duiden op de archivering door de ontvangende instantie (het Marktwezen). De potloodnotitie boven de datum is waarschijnlijk een paraaf voor gezien of een instructie voor een specifieke ambtenaar. * **Status:** Het document is een officieel bewijsstuk van de financiële afwikkeling tussen een private partij (de N.V. Veiling) die een gemeentelijke faciliteit (het Koelhuis) exploiteert, en de toezichthoudende gemeentelijke dienst.

Boekhoudkundig overzicht / Debiteurenlijst.

* **Administratieve structuur:** Het document is een debiteurenlijst van een koelhuis. Het toont uitstaande bedragen per klant. De linker kolom op het getypte blad lijkt een voortzetting of specificatie van bedragen die leiden tot het transportbedrag van ƒ 5726.87. * **Correcties:** Er zijn handmatige correcties zichtbaar. Diverse bedragen zijn omcirkeld en gemarkeerd met "C." of "Cr." (Credit). Deze bedragen (0.11, 3.47, 0.52, 0.02, 0.16, 0.06, 0.16) vormen samen de ƒ 4,50 die onderaan de optelstrook van het totaalbedrag (ƒ 7893,35) wordt afgetrokken om tot het eindtotaal van ƒ 7888,85 te komen. * **Opvallende post:** De post "Wehrmacht" voor een bedrag van ƒ 513,54 is significant. Het duidt op leveringen aan of opslag voor de Duitse bezettingsmacht. * **Namen:** Namen zoals "Polak en Schwartz", "J. Posener", "B. Izaacs" en "I. Velmans" duiden op Joodse ondernemers/handelaren die op dat moment (februari 1941) nog in de administratie voorkwamen, vlak voor de grootschalige onteigeningen en deportaties in Nederland.

Financiële staat / Lijst van debiteuren (openstaande posten).

* **Inhoud:** Het document is een debiteurenlijst van de koelhuisafdeling van de Amsterdamse Groenten- en Fruitveiling. Het toont bedragen die derden nog verschuldigd waren voor het koelen van producten. * **Annotaties:** De toevoeging "C." bij diverse kleine bedragen (die bovendien handmatig zijn omcirkeld) duidt zeer waarschijnlijk op een 'Credit'-saldo (vooruitbetalingen of te verrekenen bedragen). * **Opvallende posten:** * **Wehrmacht:** De Duitse bezettingsmacht staat op de lijst voor een substantieel bedrag van ƒ 519,54. * **Cr. Contr. Dienst:** De Crisis Controle Dienst, belast met de handhaving van prijs- en distributievoorschriften tijdens de oorlog. * **Grote debiteuren:** A.J. de Graaf is met ƒ 1350,33 de grootste schuldenaar. * **Correcties:** De naam "M. Tabak" is handmatig doorgehaald en vervangen door "P.G. Tabak" in de regel eronder.

Zakelijke brief (getypt).

De brief is een formele administratieve mededeling betreffende de financiële afwikkeling van de exploitatie van een koelhuis. De afzender, de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten „Amsterdam”, informeert de Directeur van het Marktwezen over het saldo van de rekening-courant over de maand februari 1941. Uit de tekst blijkt dat het totale tegoed van de ontvanger ƒ 4720,50 bedroeg. Hiervan was reeds een deel (ƒ 2817,76) overgemaakt. Het resterende bedrag van ƒ 1902,74 wordt met deze brief voldaan via een bijgevoegde cheque. De brief is representatief voor de zakelijke correspondentie uit die tijd, met gebruik van formele aanspreektitels ("WelEd. Geb. Heer") en een gedetailleerd briefhoofd inclusief bank- en contactgegevens.

Document

Het document is een formele financiële afrekening van de exploitatie van een koelfaciliteit tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Financiële structuur:** De creditzijde toont de inkomsten uit "koelloon" (huur voor koelruimte) en verrekeningen met debiteuren en verzekeringen. De debetzijde specificeert de operationele kosten, waaronder loonkosten voor vast en tijdelijk personeel, sociale lasten ("rentezegels") en provisies. * **Controle:** De handgeschreven vinkjes duiden op een boekhoudkundige controle. Het document is officieel bekrachtigd met een plakzegel (leges) van 10 cent en gedateerd op 26 maart 1941, kort na de betreffende periode. * **Relatie met de overheid:** Opvallend is dat het exploitatiesaldo van ƒ 4.720,50 toekomt aan de Gemeente Amsterdam. Dit wijst op een concessie-overeenkomst of een vorm van publiek-private samenwerking waarbij de gemeente de eigenaar was van de marktfaciliteiten.

Financiële rekening-courant (maandafrekening).

Dit document is een overzicht van de financiële verhouding tussen de beheerder van het koelhuis en de eigenaar (de gemeente). Aan de **creditzijde** zien we de inkomsten uit facturatie, gecorrigeerd voor uitstaande posten (debiteuren), vermeerderd met kosten voor verzekering en inladingskosten. Aan de **debetzijde** staan de operationele kosten over de maand maart: de wekelijkse lonen voor het vaste personeel (f 192,50 per week), inhuur van los personeel, administratiekosten (zegels) en een provisie van 15% voor de exploitant. Het resterende bedrag van f 1033,24 is de nettowinst die aan de Gemeente Amsterdam toekomt. De handgeschreven vinkjes en optelsommen tonen aan dat de boekhouding nauwgezet is gecontroleerd door een accountant of controleur van de Centrale Markt.

Officiële brief/kennisgeving van strafmaatregel.

Dit document is een formele aanzegging van een straf aan de heer W. Blanken. Hij wordt beschuldigd van het stelen van lege kisten op de Centrale Markt in Amsterdam op twee verschillende dagen in augustus 1941. De diefstal was ten nadele van de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten". Als directe sanctie, gebaseerd op het marktreglement, wordt de heer Blanken voor veertien dagen de toegang tot de markt ontzegd. De brief is echter dreigender dan een simpele schorsing: er wordt vermeld dat de zaak wordt voorgelegd aan de Regeringscommissaris van Amsterdam om te bepalen of er een permanente of langdurige uitsluiting moet volgen. In de context van die tijd (voedselschaarste en strenge controle) was de toegang tot de markt essentieel voor iemands levensonderhoud als diegene daar werkzaam was.

Financieel overzicht (debiteurenlijst).

* **Doel:** Het document is een financiële verantwoording van openstaande posten (debiteuren) van het koelhuis van de Centrale Markt in Amsterdam per het einde van het eerste kwartaal in 1941. * **Structuur:** De lijst is opgebouwd uit een transportbedrag (overdracht van een vorige pagina), gevolgd door specifieke posten van individuen en bedrijven. * **Boekhoudkundige verwerking:** Er is een duidelijk onderscheid gemaakt tussen debet- en creditposten. De creditposten (gemarkeerd met "CR.") zijn omcirkeld en apart opgeteld (totaal f 5,15). Dit bedrag is vervolgens in mindering gebracht op het brutototaal (f 6531,36) om tot het definitieve saldo van f 6526,21 te komen. * **Rekenfouten/Correcties:** De linker kolom fungeert als een soort controle-optelling (met subtotalen) van alle losse bedragen in de middelste en rechter kolom.

Saldi-staat (overzicht van openstaande posten/debiteuren).

Dit document is een financiële administratie van het koelhuis van de Centrale Markt in Amsterdam, gedateerd bijna een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Het overzicht toont de openstaande saldi van diverse handelaren en instanties. Enkele opvallende zaken: 1. **Grootte van de schulden:** De grootste debiteuren zijn N.V. P.v. Hoeckel & Zn. (ƒ 3437.23) en N.V. A.J. de Graaf (ƒ 1383.39), wat wijst op grote groothandelsactiviteiten. 2. **Creditposten (CR.):** Verschillende namen hebben een klein creditsaldo (teveel betaald of retour), wat met blauwe inkt is geaccentueerd. 3. **Aanwezigheid Wehrmacht:** De Duitse Wehrmacht staat genoteerd als debiteur voor een aanzienlijk bedrag van ƒ 595.57, wat aantoont dat de bezetter direct gebruikmaakte van de faciliteiten van de Centrale Markt voor de opslag en levering van levensmiddelen. 4. **Joodse namen:** In de lijst komen veel namen voor die historisch geassocieerd worden met de Joodse handelsgemeenschap in Amsterdam (o.a. Agsteribbe, Hakker, Mok, Moffie, Polak, Stodel, Velmans). In maart 1941 waren veel van deze handelaren nog actief, hoewel de anti-Joodse maatregelen van de bezetter reeds in volle gang waren.

Getypte brief (doorslag of origineel op officieel papier).

Deze brief is een officiële aanzegging van een strafmaatregel tegen de heer W. Blanken. De kernpunten zijn: * **Beschuldiging:** Diefstal van lege kisten op 14 en 16 augustus 1941 op het terrein van de Centrale Markt. De benadeelde partij is de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten "Amsterdam". * **Straf:** Een tijdelijk verbod op de toegang tot de Centrale Markt voor de duur van veertien dagen (van 25 augustus tot en met 7 september 1941). * **Juridische basis:** De straf is gebaseerd op artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt. * **Vervolg:** Er wordt melding gemaakt van een mogelijke verlenging van de uitsluiting, waarover de Regeringscommissaris voor Amsterdam zal beslissen.

Zakelijke verklaring op briefpapier van de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten „Amsterdam“.

Dit document is een formele verklaring waarin de directie van de Amsterdamse veiling bevestigt dat de heer A. Timmermans uit Huizen een regelmatige afnemer was. De kern van de boodschap is een structurele verandering: de veiling wordt omgezet van een kleinhandelsveiling naar een groothandelsveiling. Door deze beleidswijziging mag de heer Timmermans niet langer rechtstreeks op de veiling inkopen. Hij wordt doorverwezen naar de grossiers op de Amsterdamse markt. De brief dient waarschijnlijk als bewijsstuk voor de heer Timmermans, mogelijk om zijn status als legitiem handelaar aan te tonen bij andere instanties of om toegang te krijgen tot de grossiersmarkt. Opvallend is de administratieve verwerking bovenaan de brief. De datum van de verklaring is 6 september, maar de stempel en handgeschreven toevoeging wijzen op een verwerking of registratie op 17 september 1941. De potloodnotitie "ARI" aan de linkerzijde zou kunnen verwijzen naar een archiefcode of een specifieke afdeling.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag van een uitgaand schrijven).

De kern van dit document is een zakelijke afwijzing. De afdeling Personeelszaken van de Fokker-fabriek had op 24 maart 1941 ("24 dezer") een verzoek ingediend, vermoedelijk om buiten de reguliere kanalen om grotere hoeveelheden levensmiddelen (aardappelen en groente) te kunnen inkopen voor het personeel of de bedrijfskantine. De afzender wijst dit verzoek resoluut af en verwijst de fabriek terug naar de reguliere detailhandel ("kleinhandel"). De toon van de brief is formeel, kort en direct.

Handgeschreven ambtelijke notitie/verslag van een gesprek.

Het document is een verslag van een telefonisch onderhoud betreffende de voedselvoorziening voor de Fokker-fabrieken in augustus 1941. De kern van het probleem is dat de kantine/keuken van Fokker zelfstandig ("op eigen gelegenheid") groente inkoopt. De schrijver van de notitie maakt hier bezwaar tegen om twee redenen: 1. **Schaarste en distributie:** Door zelfstandige inkoop worden schaarse goederen onttrokken aan de algemene voedselvoorziening voor de rest van de bevolking. 2. **Ongelijkheid:** Het leidt tot scheve verhoudingen waarbij fabrieksarbeiders mogelijk tweemaal per dag groente eten, terwijl de rest van de bevolking tekortkomt. De oplossing, zoals medegedeeld door Mr. van Meurs, is volledige centralisatie. De inkoop en de menu-samenstelling zullen voortaan via "Bureau de Jong" verlopen om uniformiteit en controle te waarborgen. In de kantlijn wordt zelfs geopperd om niet alleen de inkoop, maar ook de daadwerkelijke bereiding van het voedsel te centraliseren.

Zakelijke brief (correspondentie).

Dit document is een formele zakelijke afwikkeling van de financiële resultaten van de exploitatie van het koelhuis van de Centrale Markt in Amsterdam over de maand december 1941. De N.V. Nederlandsche Veiling fungeerde hierbij als exploitant namens of in samenwerking met de gemeente (het Marktwezen). * **Financieel:** Er wordt een bedrag van f 3695,00 overgemaakt naar de gemeentelijke girorekening. Dit was voor die tijd een aanzienlijk bedrag (ter vergelijking: een modaal jaarinkomen lag rond de f 2000). * **Correcties:** In de tweede regel van de kerntekst is een woord weggetypt met kruisjes (waarschijnlijk "strekkende") en vervangen door "betreffende". * **Administratie:** De brief verwijst naar diverse bijlagen (rekening-courant, saldistaat, kasbewijzen) die de transparantie van de boekhouding tussen de private exploitant en de gemeentelijke instantie moeten waarborgen.

Rekening-courant (financieel overzicht/factuur).

Dit document is een financiële afrekening tussen de exploitant van het koelhuis (een NV) en de eigenaar van de locatie (de gemeente Amsterdam). * **Credit-zijde:** Hier staan de inkomsten uit "koelloon" (vergoeding voor opslag in de koeling) en verzekeringspremies. Er is sprake van een aanzienlijke correctie van ruim 600 gulden. * **Debet-zijde:** Hier worden de kosten opgevoerd, waaronder wekelijkse salarissen, een kerstgratificatie (passend bij de maand december), sociale lasten en provisie. * **Personeel:** Er worden specifieke namen genoemd bij de ziekteverzekering (Hogers en Kelderman) en er wordt onderscheid gemaakt tussen vast en los personeel. * **Eindresultaat:** Na aftrek van de kosten blijft er een bedrag van 3695 gulden over dat aan de gemeente Amsterdam toekomt. De vele vinkjes duiden op een grondige accountantscontrole of administratieve verwerking door beide partijen.

Saldistaat (overzicht van openstaande schulden).

* **Financiële status:** Het document vermeldt debiteuren van het koelhuis. De meeste bedragen zijn klein (onder de 100 gulden), wat wijst op dagelijkse handel en opslag. Er zijn enkele creditfacturen (gemarkeerd met CR.). * **Handgeschreven wijziging:** De post 'P.v.Hoeckel & Zn' met een aanzienlijk bedrag van f 3513,08 is doorgestreept met rode inkt, wat suggereert dat deze schuld is voldaan of verrekend. * **Debiteuren:** De lijst bevat een mix van: * **Overheidsinstellingen:** Gemeente Amsterdam, Binnengasthuis, Wilhelmina Gasthuis (Wilh.gasthuis). * **Bezettingsautoriteiten:** Wehrmacht Verpflegungs-hauptamt (de voedselvoorzieningsdienst van het Duitse leger) en de Deutsche Hilfsverein. * **Bedrijven:** Veel fruithandelaren en transportbedrijven (bijv. Sasfruit, Int.fruitmij). * **Stempel:** De exploitatie van het koelhuis viel onder de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten, gevestigd aan de Centrale Markt in Amsterdam (de huidige Food Center-locatie).

Nota (factuur) voor voorschotpremies.

Dit document is een financiële afrekening van de Amsterdamse Veiling aan de gemeente voor sociale verzekeringspremies van personeel werkzaam bij het Koelhuis van het Marktwezen in het jaar 1941. * **Berekeningen:** De loonsom over het gehele jaar bedraagt ƒ 10.948,58. Op basis hiervan zijn de premies berekend: * *Kinderbijslagpremie:* 1% (ƒ 109,49). * *Ziekteverzekering:* 1,5% (ƒ 164,23). * *Ongevallenverzekering:* 1% (ƒ 109,49). * *Vereveningsbelasting:* 4,5% over de loonsom van de laatste vier maanden (ƒ 3920,13), wat uitkomt op ƒ 176,41. * **Administratieve sporen:** De rode schuine strepen en vinkjes (√) duiden op een interne controle door de gemeentelijke boekhouding. Het woord "BETAALBAAR" (in spiegelschrift/stempel zichtbaar in het midden) geeft aan dat de nota geaccordeerd is voor betaling. * **Taal en eenheden:** Gebruik van de gulden (fl. of f) en de toenmalige spelling (o.a. "Loonen", "Nederlandsche").

Nota / Factuur betreffende zakelijke belasting.

* **Inhoud:** Het document is een verrekening of nota van de betaalde zakelijke belasting over het jaar 1941. De hoogte van deze belasting werd bepaald door de omvang van het personeelsbestand in het voorgaande jaar (1940). * **Berekening:** * **Vast personeel:** Vijf voltijdse krachten kosten ƒ 6,- per persoon per jaar. Daarnaast zijn er twee deeltijd- of kortere dienstverbanden (6 maanden en 3 weken) die naar rato zijn belast. * **Los personeel:** Er is 187 dagen aan los personeel ingezet. De berekening hanteert 312 werkdagen per jaar (een zesdaagse werkweek). De som is (187/312) * ƒ 6,- = ƒ 3,60. * **Totaalbedrag:** Het eindbedrag bedraagt 36 gulden en 96 cent, wat onderaan voluit in letters is uitgeschreven ter verificatie. * **Kenmerken:** Het document bevat een handgeschreven paraaf in rood potlood ("✓/A."), wat duidt op een administratieve controle of goedkeuring. De lay-out is typisch voor zakelijke correspondentie uit de jaren '40, opgesteld met een typemachine op voorbedrukt briefpapier.

Rekening Courant (rekening-courantoverzicht).

* **Financiële afwikkeling:** Het document is een maandoverzicht van de inkomsten en uitgaven van het Koelhuis van de Centrale Markt in Amsterdam over januari 1942. * **Credit-zijde:** Begint met een beginsaldo aan "koelloon" (vergoeding voor koeling), plus nieuwe facturen, minus uitstaande vorderingen (debiteuren), plus verzekeringskosten (assurantie). Het totaalbedrag aan de creditzijde is f 2403,58. * **Debet-zijde:** Vermeldt de operationele kosten die in mindering worden gebracht. Dit omvat vijf weken aan salarissen (5 x f 165,- = f 825,-), pensioenzegels/sociale lasten voor personeel en een provisie van 15%. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn controleberekeningen zichtbaar. In de marge is uitgerekend hoe de provisie van 15% tot stand komt (10% + 5% van het saldo van f 2019,22). * **Eindsaldo:** Na aftrek van de kosten (f 1142,88) van de baten (f 2403,58) resteert een saldo van f 1260,70 dat verschuldigd is aan de Gemeente Amsterdam. * **Authenticatie:** Het document is officieel bekrachtigd met een plakzegel (voor de kwijtingskosten) en de handtekening van de directeur van de veiling.

Getypte saldilijst / debiteurenoverzicht.

Deze saldilijst geeft een gedetailleerd overzicht van de uitstaande schulden bij het koelhuis van de Amsterdamse veiling begin 1942. * **Financiële structuur:** De bedragen zijn in guldens (f). De aanduiding "Cr." (Credit) wijst op een overschot of vooruitbetaling door de betreffende klant. Er vallen enkele grote posten op, zoals de Grossiers Combinatie Amsterdam en P. v. Hoeckel & Zn, die verantwoordelijk zijn voor het leeuwendeel van het totaalbedrag. * **Diversiteit aan debiteuren:** De lijst bevat een breed scala aan klanten, van ziekenhuizen (Binnengasthuis, Wester Gasthuis) tot particuliere handelaren en grote groothandelaren. * **Bezetting:** De aanwezigheid van de "Deutsche Hilfsver." (Deutsche Hilfsverein) en met name het "Wehrmacht Verpfl. Hauptamt" (het bevoorradingskantoor van de Duitse landmacht) met een aanzienlijke schuld van f 397,57, illustreert de economische verwevenheid van de veiling met de bezettingsmacht. ---

Zakelijke brief (briefpapier van de N.V. Nederlandsche Veiling).

Deze brief dient als formele financiële verantwoording van de N.V. Nederlandsche Veiling aan het Amsterdamse Bureau van het Marktwezen. De kern van de correspondentie is de afwikkeling van de exploitatiekosten en opbrengsten van het "koelhuis" (koelopslag) over de maand februari 1942. Er wordt een bedrag van 590,21 gulden overgeboekt naar de gemeente. Het document is een typisch voorbeeld van de administratieve nauwkeurigheid in de voedselvoorzieningsketen tijdens de oorlogsjaren. Opvallend zijn de verschillende administratieve kenmerken: 1. **Het blauwe stempel (No 48/6/3):** Dit is een registratienummer van de ontvangende instantie (het Marktwezen). 2. **Handgeschreven datum (17/3):** De datum van ontvangst door de directeur, vier dagen na verzending. 3. **Het kenmerk K/HV:** Waarschijnlijk de initialen van de secretaresse of opsteller en de betreffende afdeling.

Rekening-courant (rekeningoverzicht).

* **Financiële structuur:** Het document berekent het netto verschuldigde bedrag van de veiling aan de Gemeente Amsterdam. Het begint met het 'Koelloon' (huur voor koelopslag) en verrekent dit met openstaande posten (debiteuren), verzekeringen (assurantie) en bedrijfskosten (debet). * **Kostenposten:** De debetkant toont de operationele kosten van het koelhuis, waaronder salarissen (wekelijks uitbetaald), betalingen aan de Veehouderijcentrale en administratieve kosten zoals rentezegels. * **Berekeningen:** Er is een provisie van 15% berekend over het bedrag van f 1424.50, wat resulteert in f 213.68. De handgeschreven som in de linker marge lijkt een controleberekening van deze provisie te zijn. * **Authenticatie:** Het document is officieel bekrachtigd door een plakzegel van 10 cent (leges) en een stempel van de directie, wat gebruikelijk was voor financiële afrekeningen met overheidsinstanties.

Financieel overzicht (rekening-courant).

Het document geeft een inzicht in de financiële afwikkeling tussen de Veiling en de gemeente Amsterdam voor het beheer van het koelhuis op de Centrale Markt. * **Inkomsten (Credit):** De hoofdmoten zijn het 'Koelloon' (vergoeding voor koelopslag) en diverse verrekeningen zoals debiteuren, verzekeringen en ziektewetpremies voor personeelsleden (Bosma en Hofers). * **Uitgaven (Debet):** Hieronder vallen betalingen aan de Veehouderscentrale, de wekelijkse salarissen van het personeel, rentezegels en een provisie van 15%. * **Resultaat:** Na aftrek van de kosten blijft er een saldo van f 3330,57 over dat toekomt aan de Gemeente Amsterdam. * **Controle:** De diverse rode en zwarte vinkjes en de handgeschreven rekensom linksonder (waarbij de 15% provisie wordt nagerekend: 497,67 + 248,84 = 746,51) duiden op een nauwkeurige boekhoudkundige controle.

Zakelijke correspondentie (brief)

De brief betreft een administratieve afwikkeling tussen de Veiling N.V. en de directeur van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van de boodschap is de toezending van de rekening-courant betreffende de exploitatie van het Koelhuis op de Centrale Markt over de maand april 1942. Er wordt melding gemaakt van een negatief saldo (debetsaldo) van 321,55 gulden, dat naar de volgende termijn is overgeboekt. Daarnaast wordt er een lijst van openstaande debiteuren (klanten die nog moeten betalen) meegeleverd bij de kasbewijzen. De brief is formeel van toon en maakt gebruik van de destijds gebruikelijke spelling (zoals "wy" in plaats van "wij").

Financieel document (Rekening-courant)

Dit document is een financiële afrekening (rekening-courant) van de exploitatie van een koelhuis in de Centrale Markt te Amsterdam. Het geeft een gedetailleerd overzicht van de inkomsten (Credit) en uitgaven (Debet) over de maand april 1942. Opvallende elementen zijn: * **Salarissen:** Er wordt wekelijks ongeveer 165 tot 169 gulden aan salarissen uitgekeerd. * **Sociale lasten:** Posten zoals 'Ziekenfonds' en 'Vereveningsheffing' (een belasting op loon ingevoerd tijdens de bezetting) zijn expliciet vermeld. * **Provisie:** Er wordt 15% provisie berekend over een bedrag van $f$ 725.48. * **Eindsaldo:** Het resultaat is een nadelig saldo (Debet Saldo) van 321,55 gulden. Dit tekort wordt direct doorbelast aan de Gemeente Amsterdam, wat duidt op een financiële garantie of een publieke taakuitvoering door de veiling. * **Controle:** De rode vinkjes en handgeschreven correcties (zoals de 'Differentie Maart' en de optelling van salarissen) wijzen op een actieve administratieve controle door een boekhouder of accountant. ---

Nota (factuur)

Dit document betreft een afrekening van een "Vereveningsheffing" over de periode september 1941 tot en met maart 1942. De heffing bedraagt 4,5% over de totale omzet of waarde van f 6.074,13, wat resulteert in een te betalen bedrag van f 273,34. De handgeschreven aantekeningen tonen aan dat de administratie van de gemeente Amsterdam de berekeningen nauwgezet heeft gecontroleerd. Er is een uitsplitsing gemaakt tussen de bedragen uit 1941 (f 3.920,13) en 1942 (f 2.154,00). Een opmerking vermeldt dat de heffing over 1941 (f 176,41) blijkbaar al in december 1941 was verrekend. De potloodberekeningen onderaan zijn verificaties van de percentages voor zowel het totaalbedrag als de afzonderlijke jaardelen.

Financieel overzicht / Kwartaal- of maandrapportage.

* **Administratieve verwerking:** De brief is gedateerd op 20 februari, maar de stempel "6 MAART 1942" en de tekst "ontvangen geboekt" tonen aan dat de verwerking door de gemeente (het Marktwezen) ruim twee weken later plaatsvond. * **Financiële data:** De tabel toont de dagelijkse omzet van de veiling in guldens. Er is een duidelijk onderscheid tussen voedselproductie (Groenten en Fruit) en sierteelt (Bloemen en Planten). De totale omzet over januari 1942 bedroeg ƒ 201.643,79. * **Werkdagen:** Opvallend zijn de ontbrekende data (4, 11, 18, 25 januari). Dit waren zondagen waarop niet werd geveild. Op 27 januari was er blijkbaar ook geen veilingactiviteit genoteerd. * **Verhouding:** De handel in groenten en fruit (circa 88% van de omzet) was aanzienlijk groter dan de handel in bloemen en planten, wat logisch is gezien de oorlogssituatie en de focus op voedselvoorziening. ---

Zakelijke brief met tabel (omzetoverzicht).

Dit document is een officiële rapportage van de maandelijkse veilingopbrengsten aan de gemeente Amsterdam. De tabel toont een dagelijkse uitsplitsing van de omzet in guldens (ƒ) voor groenten/fruit en bloemen/planten. Opvallend is de variatie in dagopbrengsten en de dagen waarop geen bloemen werden geveild (aangegeven met `-.--`). De totale omzet voor maart 1942 bedroeg ruim 99.000 gulden. De administratieve verwerking is zichtbaar door de aantekening "geboekt", de vinkjes onder de kolommen en de diverse parafen van de controlerende ambtenaren bij het Marktwezen.

Financieel overzicht (Saldistaat).

* **Inhoud:** Het document betreft een gedetailleerde lijst van openstaande vorderingen (debiteuren) van het koelhuis van de Amsterdamse veiling. De bedragen variëren van enkele centen tot duizenden guldens. * **Financiële termen:** De afkorting "CR." achter een naam duidt op een credit-saldo, wat betekent dat de veiling op dat moment geld verschuldigd was aan de betreffende partij (bijvoorbeeld door een vooruitbetaling of correctie). * **Opvallende posten:** * **Centr.Voeds.voorz. (f 6384.92):** De grootste debiteur, refererend aan de Rijksdienst voor de Voedselvoorziening in oorlogstijd. * **P.v.Hoeckel & Zn. (f 3414.44):** Een destijds bekende groothandel in fruit en groenten. * **Lufthansa Lazaret (f 15.02) & Wehrm.Verpfl. Hauptamt (f 520.68):** Deze posten tonen directe commerciële interactie met Duitse militaire instanties (respectievelijk een hospitaal van de luchtmacht en het hoofdbureau voor voedselvoorziening van de Wehrmacht). * **Bedrijven:** Naast lokale handelaren zien we bekende namen als Coca Cola en instellingen zoals het Binnengasthuis en de Gemeente Amsterdam.

Getypte brief met financiële tabel en handgeschreven aantekeningen.

Het document is een zakelijke afrekening/rapportage van de veilingactiviteiten in de Centrale Markthallen te Amsterdam. De tabel toont de dagelijkse omzet in guldens (f) voor twee hoofdcategorieën: Groenten/Fruit en Bloemen/Planten. Opvallend is dat er op zondagen niet geveild werd (bijv. 5, 12, 19, 26 april ontbreken). De totale maandomzet bedroeg f 278.247,77. De handgeschreven optelling onderaan de pagina dient als controle van de getypte totalen. De diverse stempels en nummers (zoals "№ 59/1/5") wijzen op een strikte administratieve verwerking door de gemeente Amsterdam (Directeur van het Marktwezen).

Rekening-courant (financieel overzicht).

Dit document is een maandelijkse financiële afwikkeling tussen het commerciële veilingbedrijf (het Koelhuis) en de gemeente Amsterdam. De structuur is als volgt: 1. **Credit-zijde:** Begint met een beginsaldo van ruim 11.000 gulden. Hierop worden diverse posten in mindering gebracht, waaronder een debetsaldo, verzekeringskosten (assurantie) en een correctie over de voorgaande maanden. Het uiteindelijke brutobedrag waarover wordt afgerekend is f. 9780,33. 2. **Debet-zijde:** Hier staan de exploitatiekosten van het koelhuis over de maand juni. Opvallend zijn de wekelijkse salarissen van f. 165,-. 3. **Inhoudingen:** Er worden diverse belastingen en premies ingehouden, zoals de ziekenfondspremie en de 'vereveningsheffing' (een typische belasting uit de bezettingsjaren). 4. **Provisie:** De N.V. berekent 15% provisie (f. 1509,69) over het netto-omzetbedrag (f. 10.064,61), zoals ook te zien is in de handgeschreven berekening in de marge. 5. **Eindresultaat:** Na aftrek van alle kosten en de provisie blijft er een bedrag van f. 7486,54 over dat aan de gemeente Amsterdam wordt overgemaakt.

Zakelijke brief met bijgevoegd omzetoverzicht.

* **Doel:** Het document dient als officiële rapportage van de dagelijkse handelsvolumes (omzet in guldens) van de veiling aan de gemeentelijke overheid (Marktwezen). * **Data-observaties:** * De ontbrekende data (3, 10, 17, 24 en 31 mei) vallen op de zondagen in 1942, waarop geen handel plaatsvond. * Op 14 mei 1942 is de omzet nul; dit was Hemelvaartsdag, een nationale feestdag. * De categorie 'Groenten en Fruit' vertegenwoordigt het grootste deel van de omzet (ca. 75%). * **Administratieve proces:** De stempels en handgeschreven opmerkingen zoals "geboekt" en "Terug van Th. Lieburgh" wijzen op een actieve administratieve verwerking en controle binnen de gemeentelijke diensten van Amsterdam.

Zakelijke brief / Financieel overzicht (Omzetopgave).

* **Doel:** De brief dient als officiële rapportage van de dagelijkse omzetcijfers van de veiling over de maand juni 1942 aan de gemeentelijke overheid (Directeur van het Marktwezen). * **Structuur:** De gegevens zijn overzichtelijk in een tabel geplaatst, onderverdeeld in de productcategorieën "Groenten en Fruit" en "Bloemen en Planten". * **Inhoudelijke details:** Er valt op dat er op zondagen (bijv. 7, 14, 21 en 28 juni) geen omzet is geregistreerd, wat duidt op de wekelijkse sluitingsdagen van de veiling. Op 15 juni staat een kleine typfout in het bedrag ("33 53.68" in plaats van "3353.68"). * **Administratieve sporen:** De aantekening "acc" bij de totalen staat vermoedelijk voor "accordeert" (gecontroleerd en akkoord bevonden). De rode stempel "geboekt" geeft aan dat deze gegevens zijn verwerkt in de boekhouding van de ontvangende instantie.

Financieel maandrapport / Omzetopgave.

Het document is een zakelijk overzicht van de dagelijkse omzetcijfers van de Amsterdamse veiling over de maand augustus 1942. De opbouw is zeer gestructureerd: een scheiding tussen 'Groenten en Fruit' enerzijds en 'Bloemen en Planten' anderzijds. Opvallend is dat de handel in bloemen en planten slechts op specifieke dagen (om de dag, meestal maandag, woensdag, vrijdag) plaatsvond, terwijl de handel in groenten en fruit dagelijks (behalve op zondag) doorging. De handgeschreven aantekening "Geboekt" en de diverse parafen bovenin wijzen op een strikte administratieve controle en verificatie door verschillende functionarissen binnen het Marktwezen. De paarse inkt van de stempels en sommige parafen is typerend voor de kantoorartikelen uit deze periode.

Zakelijke brief met voorgedrukt briefhoofd

Deze brief dient als een officiële financiële verantwoording over de maand juli 1942. De N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten rapporteert aan de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam over de exploitatie van het koelhuis. De kern van de correspondentie is de overdracht van een exploitatiesaldo van 899,52 gulden naar de gemeentelijke girorekening. Het document bevat diverse administratieve sporen: 1. **Referentienummers:** Bovenaan links en rechts staan dossier- of boekhoudnummers. 2. **Verwerking:** De handgeschreven notitie "geboekt" linksonder geeft aan dat de ontvangst en de financiële transactie administratief zijn verwerkt door de ontvanger. 3. **Stempel:** Het rode stempel bevestigt de hoedanigheid van de afzender als exploitant van het koelhuis op de Centrale Markt.

Rekening-courant (financieel overzicht).

Dit document is een maandelijkse financiële afrekening tussen de exploitant van het koelhuis van de Amsterdamse veiling en de gemeente Amsterdam. * **Berekening:** Het bedrag van $f$ 2193.89 aan de creditzijde (waarin een saldo uit juni en facturen van juli zijn verrekend met het saldo van eind juli) vormt de basis. Hiervan worden de kosten aan de debetzijde afgetrokken, waaronder salarissen (vastgesteld op $f$ 165,- per week), sociale lasten (ziekenfonds), belastingen (vereveningsheffing) en een provisie van 15%. * **Provisie:** In de linkerkolom is met potlood een berekening te zien voor de provisie ($215,39 + 107,69$), wat neerkomt op de getypte $f$ 323.10 (15% van $f$ 2153.97). * **Controle:** De vinkjes suggereren een accountantscontrole of administratieve goedkeuring. Het eindsaldo van $f$ 899.52 wordt overgemaakt aan de gemeente.

Zakelijke brief / Begeleidend schrijven.

* **Vorm en Lay-out:** Het document is een getypte brief op officieel briefpapier van de "N.V. Nederlandsche Veiling". Het bevat diverse administratieve kenmerken, waaronder een paars archiefstempel met een ingevulde datum (22/10) en een volgnummer. Rechtsboven is met rood potlood een paraaf of codering aangebracht. * **Inhoud:** De tekst is zeer beknopt en formeel. Het dient puur als geleidebrief voor een "staat" (waarschijnlijk een financieel overzicht of een overzicht van verhandelde goederen) over de maand september 1942. * **Taalgebruik:** Er wordt gebruikgemaakt van de destijds gebruikelijke formele beleefdheidsvormen, zoals "WelEd. Geb. Heer" (Weledelgeboren Heer) en de formule "Wij hebben de eer U... te doen toekomen". * **Stempels:** Onder de groet staat een rood bedrijfsstempel van de veiling met daaroverheen de handtekening van de directeur.

Financieel overzicht/omzetstaat per maand.

Dit document is een overzicht van de dagelijkse omzet van een Amsterdamse veiling in september 1942. Het maakt een duidelijk onderscheid tussen de handel in eetbare producten (Groenten en Fruit) en de sierteelt (Bloemen en Planten). * **Omzetpatroon:** De handel in groenten en fruit vindt dagelijks plaats (behalve op zondagen, zoals te zien aan de sprongen van 5 naar 7 en van 12 naar 14 september). De bloemen- en plantenveilingen vinden met een vaste regelmaat plaats, doorgaans op maandag, woensdag en vrijdag. * **Totalen:** De totale maandopbrengst bedraagt f. 342.261,10. Dit was in 1942 een aanzienlijk bedrag. * **Administratieve verwerking:** De rode aantekening "Rekening geboekt" en de datumstempel van 27 oktober 1942 duiden op de officiële opname in de boekhouding van het bedrijf.

Zakelijke brief / Begeleidend schrijven.

Het document is een formele administratieve mededeling betreffende de financiële afwikkeling van het Koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de brief is de overdracht van de rekening-courant van de maand augustus 1942. Er wordt melding gemaakt van een debetsaldo (tekort) van 226,93 gulden, dat naar een volgende rekening is overgeboekt. Tevens wordt er een lijst met openstaande debiteuren (klanten die nog moeten betalen) meegeleverd. De tekst bevat een opvallende typefout: "exphoitatie" in plaats van "exploitatie". De handgeschreven aantekening "geboekt" onderaan geeft aan dat de administratieve verwerking door de ontvangende instantie (het Marktwezen) is voltooid.

Zakelijke brief / Financieel overzicht (maandomzet).

* **Doel:** De brief dient als officiële rapportage van de dagelijkse en totale maandomzet van de Amsterdamse veiling aan de gemeentelijke instantie belast met het marktwezen. * **Financiële gegevens:** De totale omzet over oktober 1942 bedroeg f. 302.347,15. Hiervan was f. 257.364,12 afkomstig uit de sector groenten en fruit, en f. 44.983,03 uit bloemen en planten. * **Observaties:** * De zondagen (4, 11, 18, 25 oktober) ontbreken in de lijst, wat aangeeft dat er op die dagen geen veilingactiviteiten plaatsvonden. * Er zijn handgeschreven vinkjes en correcties zichtbaar, wat duidt op een administratieve controle door de ontvanger. * Het document weerspiegelt een omvangrijke operatie, getuige de vijf telefoonlijnen en de centrale ligging bij de Markthallen.

Getypte financiële lijst (debiteurenoverzicht).

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande posten (debiteuren) van een koelhuis verbonden aan de Centrale Markthallen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De bedragen zijn genoteerd in Nederlandse guldens (f.). De afkorting "Cr." achter bepaalde bedragen duidt op een creditsaldo, wat betekent dat deze partijen nog geld tegoed hadden of vooruitbetaald hadden. De lijst bevat een diverse groep debiteuren: * **Overheidsinstanties:** "Centr. Dienst v. Levensm." (Centrale Dienst voor Levensmiddelen) en "Centr. Voeds. Voorz." (Centrale Voedselvoorziening) waren instanties belast met de distributie en rantsoenering tijdens de bezetting. * **Zorginstellingen:** "Binnengasthuis" en "W. Gasthuis" (Wilhelmina Gasthuis). * **Duitse bezettingsmacht:** Zeer opvallend zijn de posten "Lufthansa Lazaret" (een militair hospitaal van de Duitse luchtmacht) en "Wehrm. Verpfl. Haupt." (Wehrmacht Verpflegung Hauptamt), het hoofdkantoor voor de voedselvoorziening van het Duitse leger. De Wehrmacht is met f. 308,52 een van de grootste debiteuren op de lijst. * **Bedrijven en particulieren:** Bekende namen zoals Coca Cola staan naast lokale handelaren en firma's (bijv. Meyer Mok & Co, Gebr. Kooy).

Maandoverzicht van de omzet (financieel verslag).

Dit document is een officiële rapportage van de dagelijkse omzetcijfers van de N.V. Nederlandsche Veiling, gevestigd in de Centrale Markthallen te Amsterdam. Het geeft een kwantitatief inzicht in de handel in agrarische producten tijdens de bezettingsjaren. Enkele observaties: - **Omzetpatroon:** De enorme piek op 23 december (f. 17.781,89) is direct herleidbaar naar de inkopen voor de kerstdagen. - **Zondagsrust:** Er zijn geen gegevens voor de zondagen (6, 13, 20 en 27 december) en de kerstdagen (25-26 dec), wat duidt op een strikte sluiting van de veiling op die dagen. - **Administratieve controle:** De handgeschreven correctie bij 9 december en de diverse parafen bovenin wijzen op een zorgvuldige interne controle voordat het document naar het Marktwezen werd verzonden. - **Valuta:** Alle bedragen zijn in Nederlandse guldens (f.). Een totale maandomzet van ruim 133.000 gulden was in 1942 een zeer aanzienlijk bedrag.

Dienstmededeling / Circulaire

Dit document is een administratieve uitwerking van de anti-Joodse maatregelen tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kern van de circulaire betreft de rantsoenering en distributie van voedsel, specifiek gericht op de Joodse bevolking in Amsterdam. Enkele opvallende punten uit de tekst: * **Gedwongen levering:** Grossiers worden verplicht een vastgesteld percentage van hun volledige voorraad af te staan voor distributie aan Joden. Dit gebeurt tegen een vastgestelde maximumprijs, wat de winstmarges van de handelaren beperkte. * **Logistieke controle:** De strikte tijd (vóór 10:00 uur) en locatie (Kade F) wijzen op een strak georganiseerd systeem om de voedselstroom naar de Joodse wijken of specifieke Joodse winkels te controleren en te isoleren van de reguliere markt. * **Uitsluiting van producten:** Het postscriptum (N.B.) is het meest discriminerend: het verbiedt expliciet de levering van fruit aan Joden. Dit was een bewuste tactiek van de bezetter om het dieet van de Joodse bevolking te verschralen. * **Verbod op informele handel:** Het verbod om buiten de Centrale Markt om aan Joodse handelaren te leveren, diende om elke vorm van 'ongecontroleerde' voedselvoorziening of solidariteit vanuit de groothandel af te snijden.

Administratief overzicht / Debiteurenlijst.

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande schulden van klanten die gebruik maakten van de koelfaciliteiten van de Amsterdamse veiling. Het geeft een gedetailleerd beeld van de handelsrelaties in de vroege oorlogsjaren. * **Terminologie:** "Cr." staat voor Credit, wat betekent dat deze partijen een positief saldo hadden of een teveel hadden betaald. De afkorting "Transp." onderaan de eerste kolom verwijst naar het 'transport' (overdracht) van het totaalbedrag naar de volgende kolom. * **Correcties:** Diverse bedragen en namen zijn met rood of blauw potlood gemarkeerd of doorgestreept, wat wijst op een accountantscontrole of bijwerking van de administratie na betaling. * **Opvallende posten:** De aanwezigheid van "Lufthansa Lazaret" duidt op het gebruik van de faciliteiten door de Duitse bezettingsmacht. "Centrale Voeds. Voorz." (Centrale Voedselvoorziening) wijst op de overheidsinstanties die tijdens de oorlog de distributie reguleerden. * **Censuur/Politiek:** Bij "Wilh. Gasthuis" (Wilhelmina Gasthuis) is de naam van de koningin doorgestreept. Dit was een verplichting van de Duitse bezetter om verwijzingen naar het Nederlandse koningshuis uit het openbare leven te verwijderen.

Zakelijke brief / Begeleidend schrijven bij een rekening-courant.

* **Inhoud:** De N.V. Nederlandsche Veiling stuurt de maandafrekening (rekening-courant) van oktober 1942 voor de exploitatie van het Koelhuis op de Centrale Markt naar de Directeur van het Marktwezen. Er is sprake van een klein debetsaldo van f 16,83 dat wordt doorgeboekt. Ook wordt een lijst met openstaande debiteuren meegezonden. * **Administratieve kenmerken:** Het document bevat diverse administratieve sporen: een referentienummer, een 'geboekt'-aantekening (wat aangeeft dat de boekhouding het verwerkt heeft), en een registratienummer van de directie. * **Staat van het document:** Het betreft een getypt document op officieel briefpapier met een tweekleurig rood stempel van de exploitant. Er zijn diverse handgeschreven toevoegingen en parafen van functionarissen.

Financieel overzicht / Rekening-courant.

Het document is een administratief afschrift van de exploitatiekosten van de Centrale Markthallen in Amsterdam voor de maand oktober 1941. De getypte tekst toont een overzicht van wekelijkse uitbetalingen (veelal ronde bedragen van f 1.250,-) en eindigt met een saldo ten laste van de gemeente Amsterdam. De handgeschreven aantekeningen onderaan zijn controleberekeningen om de totalen van verschillende posten te verifiëren. In de linker kolom worden drie bedragen opgeteld tot 1020.11. In de rechter kolom wordt een bedrag van 896.84 (de som van 820.- en 76.84) vermeerderd met 140.10 tot een totaal van 1036.94. Het verschil tussen deze twee eindtotalen (1036.94 - 1020.11) wordt onderaan correct berekend als 16.83.

Handgeschreven ambtelijke notitie of brief (pagina 3).

Dit document betreft een zakelijke overeenkomst over het gebruik van een onroerend goed (een "ruimte"). De kernpunten zijn: 1. **Huurderwissel:** De N.V. Nederlandsche Middenstandsbank (N.M.B.) wil een specifieke ruimte huren die voorheen door de N.V. Marcanti werd gebruikt. 2. **Financiële afwikkeling:** De N.M.B. is bereid f 1200,- per jaar te betalen aan de gemeente. 3. **Compensatie:** Omdat Marcanti de ruimte afstaat, wordt hun pachtsom bij de gemeente verlaagd met f 1000,- per jaar. 4. **Saldo:** De gemeente houdt een positief verschil over van f 200,- per jaar, wat in de laatste zin wordt omschreven als een vergoeding (de rest van de zin staat op de volgende pagina). Het handschrift is een vlot, professioneel currens-schrift met karakteristieke lussen en verbindingen die typisch zijn voor de Nederlandse administratie uit de eerste helft van de 20e eeuw.

Rekening-courant (maandoverzicht van inkomsten en uitgaven).

Dit document is een financieel overzicht van de exploitatiekosten van een koelhuis tijdens de Tweede Wereldoorlog. De rekening is opgesteld door de N.V. Nederlandsche Veiling en gericht aan (of betreft de afrekening met) de Gemeente Amsterdam. * **Credit-zijde:** Toont de berekende inkomsten of waarden, waaronder een post 'assurantie' (verzekering). De provisie voor de veiling wordt berekend over het verschil tussen het begin- en eindsaldo van de voorraad/facturatie (f. 388,65). * **Debet-zijde:** Hier staan de directe kosten. De salarissen worden per week uitbetaald. Opvallend zijn de sociale lasten van die tijd: de 'ziekenfondspremie' (2%) en de 'vereveningsheffing' (4,5%), een in 1941 door de bezetter ingevoerde loonbelasting-achtige heffing. Ook 'rentezegels' (ouderdomsverzekering via de Invaliditeitswet) worden apart vermeld. * **Eindresultaat:** Na aftrek van de creditposten van de debetposten en toevoeging van het tekort uit oktober, resteert een debetsaldo van f. 373,85 ten laste van de Gemeente Amsterdam.

Getypte brief (doorslag op grijs papier).

Deze brief is een officiële kennisgeving van een strafmaatregel opgelegd door de directie van de Centrale Markt in Amsterdam. De heer J. Wijngaarden wordt beschuldigd van het aanbieden van een vervalste emballagebon (een bon voor verpakkingsmateriaal zoals kisten of zakken waar statiegeld op rustte) op 1 april 1942. Als sanctie voor het "verstoren van den goeden gang van zaken" wordt de toegang tot de markt voor veertien dagen ontzegd. Opvallend is dat de strafperiode (3 tot en met 16 april) al bijna verstreken is op het moment dat de brief gedateerd is (15 april). Dit suggereert dat de ontzegging mogelijk mondeling was aangezegd op het moment van de overtreding, of dat deze brief een schriftelijke bevestiging achteraf is voor het dossier.

Financieel overzicht / Rekening-courant.

Het document is een typisch voorbeeld van vroeg-20e-eeuwse administratie. Het betreft een interne afrekening of overzicht van de Nederlandsche Handel-Maatschappij voor een winkelproject in Amsterdam. Het meest opvallende aan dit exemplaar zijn de handmatige berekeningen die over de getypte tekst heen zijn gezet. Deze berekeningen dienen om een netto saldo te bepalen: 1. **Linkerkolom:** Een optelling van drie bedragen (423.88 + 1264.92 + 24.59) resulteert in een sub-totaal van **1713.39**. 2. **Rechterkolom:** Een optelling van vier bedragen (63.50 + 1013.47 + 8.19 + 2505.32) resulteert in een totaal van **3590.48**. 3. **Eindberekening:** Door het eerste sub-totaal van het tweede af te trekken (3590.48 - 1713.39), komt de administrateur uit op een eindsaldo van **1877.09**.

Doorslag van een getypte zakelijke brief/memorandum.

Dit document is een officiële kennisgeving betreffende de administratieve afhandeling van bankgaranties. Een niet nader genoemde instantie (waarschijnlijk een overheidsbureau of een overkoepelende handelsorganisatie, gezien de ondertekening door een waarnemend directeur) informeert drie zakelijke entiteiten dat zij hun gestelde bankgaranties terugontvangen. De kern van de mededeling is dat de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten 'Amsterdam'" haar verplichting tot financiële zekerheidsstelling op een andere manier heeft geregeld. Hierdoor zijn de garanties die door de onderstaande firma's ten behoeve van deze veiling waren afgegeven, niet langer nodig. De ontvangers en de hoeveelheid garanties zijn: 1. **Velleman en Tas** uit Rotterdam (2 garanties). 2. **N.V. Hoeckel en Co.** uit 's-Hertogenbosch (2 garanties). 3. **A.V.I.M.** uit Rotterdam (1 garantie). De handgeschreven notitie "Verzonden 2/12" bevestigt dat de brief op de dag van datering daadwerkelijk is uitgegaan. De naam "H. Muller" verwijst vermoedelijk naar de behandelend ambtenaar of archivaris.

Financieel overzicht, specifiek een "Debiteuren Saldo Staat" (lijst van openstaande vorderingen).

Dit document is een balans van openstaande schulden (debiteuren) aan het koelhuis van de Amsterdamse groente- en fruitveiling aan het eind van het jaar 1942. Het geeft een gedetailleerd overzicht van de zakelijke relaties van het koelhuis op dat moment. De lijst bevat een diversiteit aan klanten: * **Publieke instellingen:** Zoals het "Binnengasthuis" en "Wester Gasthuis" (Amsterdamse ziekenhuizen) en de "Centrale Dienst". * **Commerciële bedrijven:** Grote namen zoals "Coca Cola", maar ook lokale handelaren en firma's zoals "N.V. P. v. Hoeckel & Co.". * **Overheidsinstanties:** De "Centr. Voeds. Voorz." (Centrale Voedselvoorziening), een cruciaal orgaan tijdens de oorlog voor de distributie van schaarse levensmiddelen. * **Bijzondere vermelding:** "Lufthansa Lazaret". Een lazaret is een militair hospitaal. Dit duidt op de opslag van goederen (waarschijnlijk voedsel of medicatie) ten behoeve van een Duits militair hospitaal verbonden aan de luchtvaartmaatschappij Lufthansa. De bedragen variëren sterk, van fracties van guldens tot honderden guldens. Eén post, "Heemskerk", vertoont een credit-saldo (Cr.), wat betekent dat deze klant een klein bedrag te goed had of teveel had betaald.

Factuur (rekening)

Deze factuur toont de gedetailleerde levering van een grote hoeveelheid groenten aan de Joodse gemeenschap in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. * **Volume en Variëteit:** Het gaat om duizenden stuks en kilo's aan producten (o.a. andijvie, spinazie, peen, bloemkool, komkommers en tomaten). Dit wijst op een centrale distributie voor een grote groep mensen. * **Kwaliteitsaanduidingen:** Termen als "afw." (afwijkend) en "uits." (uitschot) geven aan dat er ook partijen van lagere kwaliteit werden geleverd, vaak tegen een gereduceerde prijs. * **Financiële details:** De totaalsom van f. 3.396,88 was voor die tijd aanzienlijk. Opvallend is de hoge post voor "Emballage" (f. 754,50), wat duidt op het gebruik van vele kratten en kisten voor transport. De handgeschreven "8% ?" onderaan suggereert een onduidelijkheid of discussie over een te berekenen opslag of belasting. * **Administratie:** De stempel "No 59/40/1" is een typisch kenmerk van de administratieve verwerking door de Joodsche Raad of een daaraan gelieerde commissie. ---

Nota / Factuur (Debet-nota)

* **Inhoud:** Het betreft een eindafrekening over het jaar 1941 (opgesteld eind 1942) voor sociale verzekeringspremies (ziekte, ongevallen en kinderbijslag) die door de Veiling zijn voorgeschoten voor personeel dat schijnbaar in dienst van of gedetacheerd was bij de Gemeente Amsterdam (of waarvoor de gemeente financieel verantwoordelijk was). * **Berekening:** De nota verrekent de werkelijke loonsommen en premiepercentages met de reeds betaalde voorschotten. * Ziekteverzekering: + f. 43,79 (bijbetalen) * Ongevallen (deel 1): + f. 0,89 (bijbetalen) * Ongevallen (deel 2): - f. 18,40 (teveel betaald/credit) * Totaal: 43,79 + 0,89 - 18,40 = **f. 26,28**. * **Taalgebruik:** Gebruik van de oude spelling ("Nederlandsche", "ziekteverzekering" los geschreven) en archaïsche termen zoals "in Uw debet".

Dienstbrief / Circulaire.

Dit document illustreert de bureaucratische uitvoering van de Jodenvervolging in Nederland. Het richt zich op de logistieke controle over de voedselvoorziening. Enkele opvallende punten uit de tekst: * **Verplichte afdracht:** Grossiers worden verplicht een deel van hun totale voorraad af te staan voor de "Joodsche bevolking". Dit gebeurt via de "N.V. Nederlandsche Veiling", een door de bezetter gecontroleerd orgaan. * **Prijsbeheersing:** De goederen worden overgenomen tegen de "maximum-grossiersprijs", wat betekent dat de handelaren hier geen extra winst op kunnen maken. * **Strikte logistiek:** Er zijn zeer specifieke instructies over tijdstip (10:00 uur) en locatie (Kade F, nabij de 2e Keucheniusstraat in Amsterdam) voor de levering. * **Expliciete uitsluiting:** De "N.B." onderaan is het meest veelzeggend. Hier wordt expliciet verboden om fruit aan Joden te leveren. Dit was een bewuste tactiek van de bezetter om de Joodse bevolking vitamines te ontzeggen en hen verder te isoleren en te verzwakken. * **Verbod op vrije handel:** Het is grossiers ten strengste verboden om buiten de officiële kanalen om aan Joodse handelaren te verkopen. Hiermee werd de Joodse economische bedrijvigheid in de kiem gesmoord.

Nota / Factuur voor groentelevering.

Dit document is een tastbaar bewijs van de bureaucratische afhandeling van de Jodenvervolging in Nederland. Het betreft een grootschalige levering van levensmiddelen aan de Joodse gemeenschap in Amsterdam, uitgevoerd via de *Commissie inzake Groentenvoorziening*. **Opvallende punten:** * **Datum:** 27 juni 1942. Dit is een beladen datum; minder dan drie weken later, op 15 juli 1942, vertrok de eerste trein uit kamp Westerbork naar Auschwitz. * **Afwijkende kwaliteit:** Veel posten zijn gemarkeerd als "afw." (afwijkend) of "bonken". Dit wijst erop dat de Joodse bevolking vaak restpartijen of producten van mindere kwaliteit kreeg toegewezen, terwijl ze hiervoor wel moesten betalen. * **Omvang:** De enorme hoeveelheden (bijv. bijna 5000 komkommers op één dag) tonen aan dat de Joodse gemeenschap in Amsterdam op dat moment nog zeer omvangrijk was, ondanks de toenemende beperkingen. * **Emballage:** De post 'Emballage' (f. 1342,30) is relatief erg hoog. Dit suggereert een strikt systeem van retourverpakkingen (kratten en kisten), noodzakelijk door de schaarste aan materialen tijdens de bezetting.

Geleidebriefje of achterzijde van een officieel schrijven.

Het document fungeert als een doorverwijzing of een bewijs van verzending. De tekst bovenaan richt zich specifiek tot een "heer Sixma". De familienaam Sixma (vaak Sixma van Heemstra) duidt mogelijk op een persoon in een ambtelijke of bestuurlijke functie in die periode. De afzender wordt duidelijk gemaakt door de paarse bedrijfsstempel. De "N.V. Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten" was de exploitant van het koelhuis op de Centrale Markthallen in Amsterdam. Dit complex, geopend in 1934, was het logistieke hart voor de voedselvoorziening van de hoofdstad. Het koelhuis was een essentieel onderdeel voor de opslag van bederfelijke goederen. De groene/blauwe inkt van zowel de tekst bovenaan als de paraaf (waarschijnlijk de beginletter van de naam van de directeur) suggereert dat de notitie intern is opgesteld of door de directie zelf is getekend voordat het document werd verzonden. Er is vage tekst in spiegelbeeld door het papier heen zichtbaar, wat erop wijst dat dit de achterzijde is van een getypt document of dat het papier erg dun is.

Supplement-factuur.

Het document is een aanvullende factuur voor de levering van tuinbonen. Er is 40 eenheden (waarschijnlijk zakken of kratten) geleverd met een totaal gewicht van 800 (vermoedelijk kilogram). * **Financieel:** De kale prijs voor de bonen bedroeg f 132,00. Er is f 16,00 aan statiegeld ("Statie") voor emballage berekend. Over het totaalbedrag is 6% omzetbelasting of commissie berekend (f 7,92), wat leidt tot een eindtotaal van f 155,92. * **Administratief:** Het document bevat diverse kantoorstempels en handgeschreven parafen die wijzen op een strikt administratief proces ("ter controle", "daarna retour"). * **Terminologie:** De spelling "Nederlandsche" en "Joodse" (zonder tussen-n) is conform de toenmalige spelling en het specifieke gebruik door de bezetter en de Joodse Raad.

Weekstaat (financieel overzicht) van een veiling.

* **Inhoud:** Het document is een wekelijks financieel overzicht van de Centrale Markthallen in Amsterdam. Het toont de aanvoer van producten door grossiers en de facturatie aan de "Joodsche Vereeniging". * **Terminologie:** "Statiegeld" heeft betrekking op het fust (kratten/verpakking). Er wordt een "Heffing" berekend over de leveringen aan de Joodsche Vereeniging. De "Uitbetalingen Grossiers" laten zien dat er kosten voor behandeling en fust worden ingehouden op het totaalbedrag voordat de uitbetaling via kas, giro of postwissel plaatsvindt. * **Administratieve proces:** Het document is ondertekend door functionarissen (mogelijk accountants of controleurs) en is bestemd voor de "Directie Marktwezen", de gemeentelijke instantie die de markten beheerde. Het stempel linksonder met de datum 23/7 1942 duidt op de datum van verwerking of archivering.

Nota (rekening) voor geleverde goederen.

Het document is een gedetailleerde factuur van de Amsterdamse groenteveiling voor een grote partij diverse groenten. De lijst bevat zowel gangbare producten (andijvie, tomaten, komkommers) als kwaliteitsaanduidingen of sorteringen zoals "bonken" (grote exemplaren), "kriel" (kleine exemplaren), "stek" (onvolgroeid of restproduct) en "afw." (afwijkend of afvalkwaliteit). Opvallend is het hoge bedrag aan statiegeld (f 895,40 op een nettobedrag van f 2.734,74), wat duidt op een enorme hoeveelheid fust (kisten/manden) die nodig was voor het transport. Er wordt tevens 6% omzetbelasting berekend over het nettobedrag. De prijzen lijken per 100 eenheden (kilo's of stuks) te zijn berekend.

Financiële weekstaat (Weekstaat No. 31).

Dit document is een financieel overzicht van de handel in land- en tuinbouwproducten gedurende één week in de zomer van 1942. Het bevat vier hoofdonderdelen: 1. **Aanvoer:** Een specificatie van de waarde van de door grossiers geleverde producten en het bijbehorende statiegeld. 2. **Nota's Joodsche Vereeniging:** Hier worden dezelfde bedragen opgevoerd, maar vermeerderd met een 'heffing' (ongeveer 4,5% tot 6%). Dit resulteert in een hoger totaalbedrag dat door de Joodse organisatie betaald moest worden. 3. **Berekening uitbetaling:** Een overzicht van het totaalbedrag voor de grossiers, minus kosten voor "behandeling vreemd fust" (emballage) en diverse kosten. 4. **Betalingswijze:** Een specificatie van hoe het nettobedrag van ƒ 14.549,49 is voldaan (grotendeels via giro). De rekenkundige nauwkeurigheid is kenmerkend voor de administratie uit die tijd, waarbij bedragen tot op de cent worden verantwoord, ondanks de chaotische oorlogsomstandigheden.

Weekstaat (financieel overzicht van wekelijkse leveringen en betalingen).

Dit document is een financiële afrekening van de Centrale Markthallen in Amsterdam voor de levering van groenten en fruit aan de "Joodsche Vereeniging". Het betreft week 33 van het jaar 1942. De staat is onderverdeeld in vier logische blokken: 1. **Aangevoerd door grossiers:** De bruto waarde van de producten en het statiegeld dat door de tussenhandelaren is geleverd. 2. **Nota's Joodsche Vereeniging:** De berekening van het factuurbedrag voor de afnemer, inclusief een "Heffing" (mogelijk een administratieve toeslag of belasting). 3. **Uitbetalingen grossiers:** De berekening van wat er aan de leveranciers (grossiers) betaald moet worden na aftrek van kosten voor emballage ("vreemd fust") en overige onkosten. 4. **Uitbetaald:** De feitelijke betalingswijze via giro en postwissel. Opvallend is het aanzienlijke bedrag aan statiegeld (ongeveer 25% van de totale waarde), wat duidt op een grote hoeveelheid kratten en kisten die in omloop waren. De "heffing" van f 407,31 suggereert een extra kostenpost die de Joodse organisatie moest dragen bovenop de marktprijs.

Financiële weekstaat (Weekstaat No. 34).

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van de aanvoer en verkoop van groenten en fruit via de Amsterdamse veiling in augustus 1942. Het bevat drie kerncomponenten: 1. **Aanvoer:** Een overzicht van de waarde van de producten die door grossiers (groothandelaren) zijn binnengebracht, inclusief het statiegeld op fust (kratten/verpakkingen). 2. **Nota's Joodsche Vereeniging:** Dit is het meest saillante deel. De producten die door de grossiers zijn aangevoerd, lijken één-op-één te zijn doorgeleverd aan de "Joodsche Vereeniging". Opvallend is de "Heffing" van f 382.17 die bovenop de totaalprijs wordt berekend aan de Joodse organisatie. 3. **Afrekening:** Het totaalbedrag (producten + statiegeld) minus administratieve kosten ("behandeling vreemd fust" en "diverse onkosten") resulteert in het bedrag dat daadwerkelijk aan de grossiers is uitbetaald via giro en postwissel.

Getypte brief op officieel briefpapier van de N.V. Nederlandsche Spoorwegen.

Deze brief vormt een formeel bewijs van de logistieke verslaglegging door de Nederlandse Spoorwegen (NS) aan het Amsterdamse Marktwezen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de correspondentie is de overdracht van statistische gegevens ("opgaven") over het aantal wagons met groenten en fruit dat in de zomer van 1942 van en naar de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat is vervoerd. Opvallend is de handgeschreven notitie "niet verwerkt in statistiek". Dit suggereert dat de data door de ontvangende partij (het Marktwezen) om administratieve of praktische redenen niet in de reguliere jaaroverzichten is opgenomen, of dat de brief te laat arriveerde voor een specifieke rapportage-deadline. De vertraging in de rapportage (cijfers van juli/augustus worden pas in december verstuurd) is kenmerkend voor de bureaucratische processen in oorlogstijd.

Getypte weekstaat (financieel overzicht).

Dit document is een financieel weekoverzicht van de Centrale Markthallen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het toont de administratieve afhandeling van goederenstromen tussen grossiers en de "Joodsche Vereeniging". De staat is onderverdeeld in drie secties: 1. **Aangevoerde producten:** Een overzicht van de waarde van de producten en het statiegeld per dag. 2. **Nota's Joodsche Vereeniging:** Hier wordt een heffing berekend over de totaalbedragen. De "S" achter bepaalde data zou kunnen duiden op een specifieke categorie of toeslag (bijv. 'slacht' of 'speciaal'). 3. **Uitbetalingen:** De uiteindelijke verrekening aan de grossiers, waarbij kosten voor "vreemd fust" (emballage van derden) en diverse onkosten in mindering worden gebracht. De betalingen vinden plaats via giro, postwissel en kas. Het document illustreert de omvangrijke geldstromen (ruim 11.000 gulden in één week) die gepaard gingen met de voedselvoorziening in een periode van toenemende schaarste en bureaucratische controle.

Vrachtlijst / Register van verzonden goederen.

* **Organisatie:** De verzendingen worden grotendeels gecoördineerd door de "Ned. Gr. en Fr. Centrale" (Nederlandse Groenten- en Fruitcentrale) en de "N.G.F.C.". Dit waren tijdens de bezetting centrale organen die de handel in tuinbouwproducten reguleerden. * **Producten:** De lijst bevat voornamelijk verse landbouwproducten zoals sperziebonen (gr.boonen), augurken, rapen en aardappelen. Daarnaast is er sprake van "emballage" en "led. kratten" (retourzendingen van verpakkingsmateriaal). * **Bestemmingen:** Het merendeel van de transporten is gericht op steden in het Duitse Rijk, waaronder het Ruhrgebied (Essen, Gelsenkirchen, Duisburg, Dortmund) en Oostenrijk (Wien, Graz, Linz, destijds aangeduid als de *Ostmark*). Binnenlandse zendingen (Tiel, Hoogeveen, Zaltbommel) betreffen vaak emballage of aardappelen voor lokale distributie. * **Gewichten:** De gewichten variëren van enkele duizenden kilo's tot zeer grote partijen zoals 60.000 kg aan lege kratten en ruim 52.000 kg aardappelen. Opvallend is de standaardisering van 4000 kg voor veel zendingen naar Duitsland, wat waarschijnlijk overeenkomt met een specifieke wagonlading of contingent.

Getypte vrachtlijst/inventarislijst van de spoorwegen.

Dit document biedt een gedetailleerd overzicht van de aanvoer van primaire levensmiddelen per spoor naar de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de tweede zomer van de Duitse bezetting. * **V.B.N.A.:** De overgrote meerderheid van de zendingen (aardappelen) is geadresseerd aan de V.B.N.A. (waarschijnlijk de Vereniging ter Behartiging van de Nederlandse Aardappelhandel). Dit wijst op een centraal gereguleerde distributie. * **Herkomst:** De aanvoer komt nagenoeg volledig uit de grote tuinbouwgebieden in Noord-Holland, specifiek uit "De Streek" (Bovenkarspel, Enkhuizen, Hoogkarspel). Opvallend is één zending uit Bentheim (Duitsland), wat wijst op internationale logistiek onder bezettingstijd. * **Volumes:** Er worden enorme hoeveelheden aardappelen vervoerd, met uitschieters tot bijna 280.000 kg in één zending uit Bovenkarspel. * **Infrastructuur:** Het document vermeldt specifiek het "Verbindingsspoor", de spoorlijn die de Centrale Markt direct verbond met het landelijke netwerk, waardoor goederen zonder overslag direct bij de markt geleverd konden worden.

Transportlijst / Vrachtmanifest van de spoorwegen.

Dit document is een administratieve neerslag van de grootschalige export van Nederlandse landbouwproducten naar Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De lijst bevat specifieke details over zendingen van sperziebonen ("gr. boonen"), wortelen en komkommers. * **Exportvolume:** Het betreft aanzienlijke hoeveelheden, variërend van ongeveer 2.000 tot ruim 8.000 kilogram per zending. * **Logistiek:** De goederen werden verzonden via het Centraal Station in Amsterdam door de N.V. Nederlandsche Spoorwegen. * **Afzenders:** De "Gr.fr. Centr." (Groenten- en Fruitcentrale) en een entiteit genaamd "Ganick" treden op als hoofdafzenders. De Groenten- en Fruitcentrale was een door de bezetter gecontroleerd orgaan dat de distributie en export van tuinbouwproducten reguleerde. * **Bestemmingen:** De steden op de lijst (zoals Berlijn, Stettin, Kattowitz, Breslau en Duisburg) wijzen op een brede distributie over het gehele Duitse Rijk, inclusief de geannexeerde gebieden in het oosten (Silezië).

Vervolgnota (factuuronderdeel).

* **Inhoud:** Het document betreft een gedetailleerde lijst van groenten die zijn verhandeld op de veiling. De genoemde producten zijn komkommers, boerenkool, raapstelen (twee partijen), koolrabi, afgewerkte radijs en bleekselderie. * **Terminologie:** * **Colli:** Verpakkingseenheden (zoals kisten of zakken). * **Emballage:** De kosten voor het gebruik of de huur van de verpakkingen. Opvallend is dat de emballagekosten (f 1552.55) zeer hoog zijn in verhouding tot de totale netto waarde. * **Netto/Bruto:** De opgetelde waarde van de producten op deze pagina bedraagt slechts f 18,64. Het vermelde "NETTO" bedrag van f 2082,16 bevestigt dat dit een *vervolgnota* is van een veel grotere partij die op voorgaande pagina's stond gespecificeerd. * **Rekenkundig:** Over het bruto bedrag (Netto + Emballage) wordt 6% belasting (vermoedelijk omzetbelasting) berekend.

Getypte financiële weekstaat (Weekstaat No. 36).

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van de handel in land- en tuinbouwproducten gedurende de eerste week van september 1942. De staat is onderverdeeld in drie logische stappen: 1. **Invoer:** De registratie van geleverde producten door grossiers, onderverdeeld in productwaarde en statiegeld. 2. **Nota's Joodsche Vereeniging:** Hier wordt zichtbaar dat deze specifieke partijen goederen zijn doorgeleverd aan de "Joodsche Vereeniging". Over deze bedragen wordt een heffing (belasting of commissie) berekend van ongeveer 3,5% op de productwaarde. 3. **Uitbetalingen:** De afwikkeling met de leveranciers (grossiers). Hierbij worden kosten voor emballage ("vreemd fust") en diverse onkosten ingehouden op het totaalbedrag. De berekeningen zijn sluitend: de totaalsom van de productwaarde en statiegeld (f. 22.584,14) vormt de basis voor de verdere verrekeningen. Het document is een voorbeeld van de uiterst precieze administratie van goederenstromen tijdens de bezetting.

Document

Dit logistieke document van de Nederlandse Spoorwegen geeft een gedetailleerd overzicht van de goederenstroom naar Amsterdam in de vroege oorlogsjaren. De lijst bevat specifiek zendingen die via het verbindingsspoor naar de Centrale Markt werden getransporteerd. Enkele opvallende punten: * **Producten:** De focus ligt volledig op voedselvoorziening, met name grote partijen aardappelen en jam. * **Herkomst:** De goederen zijn afkomstig uit diverse regio's in Nederland, zoals Limburg (Venlo), Drenthe (Frederiksoord en Hoogeveen) en Groningen (Delfzijl). * **Volumes:** Er wordt gewerkt met zeer grote gewichten (tot 111.900 kg per post), wat duidt op transport per goederentrein in grote eenheden. * **Geadresseerden:** Er worden specifieke namen genoemd (P.v.Es, Vebena, Bladeren, V.B.N.A.), wat waarschijnlijk groothandelaren of inkoopcombinaties waren die op de markt opereerden.

Weekstaat (financieel overzicht) van de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten "Amsterdam".

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van de aanvoer en verkoop van groenten en fruit via de Amsterdamse Centrale Markthallen in september 1942. Het document is opgedeeld in drie functionele secties: 1. **Inkoop:** De registratie van producten (bedrag) en het bijbehorende statiegeld voor de emballage, aangevoerd door handelaren (grossiers). 2. **Verkoop aan de Joodsche Vereeniging:** Hier wordt zichtbaar dat de Joodsche Raad (of een gelieerde instelling) een omvangrijke afnemer was. Opvallend is de kolom "Heffing" van f. 618,59. Dit betreft waarschijnlijk een administratieve toeslag of een specifieke belasting die tijdens de bezetting op transacties van Joodse organisaties werd gelegd. 3. **Afrekening:** De netto-betaling aan de grossiers, waarbij kosten voor het verwerken van "vreemd fust" (emballage van buiten de eigen veiling) en overige onkosten in mindering worden gebracht op het totaalbedrag inclusief statiegeld. Het handschrift rechtsboven ("mij bek.", waarschijnlijk voor 'mij bekend') duidt op een accordering door een controlerend functionaris, in dit geval vermoedelijk de heer Sieburgh.

Document

* **Structuur:** Een getypte lijst met vijf kolommen: productnaam, aantal colli (verpakkingen/kisten), hoeveelheid, eenheidsprijs en het totaalbedrag in guldens (f.). * **Inhoud:** Het betreft een zeer diverse lijst van groenten en fruit, variërend van basisproducten zoals witte kool en peen tot luxere artikelen zoals perziken en druiven. Opvallend is het gebruik van termen als "afw." (waarschijnlijk 'afgewogen' of 'afwijkend' qua kwaliteit), "ll" (kwaliteitsklasse 2) en "uitschot" (laagste kwaliteit). "Zuchetti" is een verouderde spelling voor courgette. * **Financieel:** Het statiegeld (f. 2693,75) vormt een zeer aanzienlijk deel van het bruto bedrag, wat wijst op een enorme hoeveelheid retour-emballage (kisten/kratten). Er wordt een toeslag of belasting van 6% berekend over het nettobedrag. * **Administratieve nauwkeurigheid:** Ondanks de oorlogsomstandigheden is de facturatie uiterst gedetailleerd en rekenkundig correct (bijv. de berekening van de 6% toeslag).

Register van aangekomen goederen (vrachtlijst/overzichtsstaat).

* **Geadresseerde:** De afkorting **V.B.N.A.** staat hoogstwaarschijnlijk voor het *Verkoopkantoor voor Buitenlandsche Natuur-Asphalt*, maar in de context van de Centrale Markt en de inhoud "aardapp." (aardappelen) is het waarschijnlijker dat dit een specifieke afkorting is voor een distributie-instantie voor voedselvoorziening tijdens de bezetting. * **Herkomst:** De goederen zijn uitsluitend afkomstig uit **Venlo** en **Zevenaar**. Dit zijn beide strategische spoorwegknooppunten nabij de Duitse grens. * **Inhoud:** De volledige lijst betreft de levering van aardappelen. Dit onderstreept het belang van de aardappel als basisvoedsel tijdens de oorlogsjaren. * **Gewichten:** De gewichten variëren aanzienlijk, van circa 9.800 kg tot ruim 18.000 kg per lading. De zendingen uit Zevenaar lijken gemiddeld zwaarder dan die uit Venlo. Eén uitschieter (1557 kg) valt op; dit is mogelijk een typefout voor 15570 kg, gezien de overige data. * **Opmerkingen:** De kolommen voor vrachtbriefnummers en wagenkenmerken zijn leeg gelaten, wat suggereert dat dit een verzamelstaat is voor administratieve doeleinden (bijv. voor de statistiek of facturatie van het overslagbedrijf op de markt) in plaats van een primair vervoersdocument.

Administratieve staat / vrachtlijst van de spoorwegen.

Dit document is een goederenstaat die de logistiek van de aardappelvoorziening in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog illustreert. De belangrijkste bevindingen zijn: * **Ontvanger:** De afkorting **V.B.N.A.** staat voor de *Vereniging van Belanghebbenden bij de Nederlandse Aardappelhandel*. Dit was de centrale organisatie die in opdracht van de overheid (Rijksbureau voor de Voedselvoorziening) de distributie van aardappelen reguleerde. * **Bestemming:** De goederen waren bestemd voor de **Centrale Markt** in Amsterdam (het huidige Food Center), bereikbaar via een specifiek verbindingsspoor. * **Volume:** Het betreft grote hoeveelheden (totale vracht op dit blad is ruim 450.000 kg), waarbij wagons uit Venlo vaak een standaardgewicht van 11.800 kg hebben, terwijl wagons uit Zevenaar zwaarder beladen zijn (gemiddeld 15.000-16.000 kg). * **Herkomst:** De aanvoerlijnen lopen voornamelijk via de grensplaatsen Venlo en Zevenaar, wat kan duiden op aanvoer uit de zuidelijke en oostelijke landbouwgebieden of mogelijk uit het buitenland.

Factuur / Veilingnota (vervolgvel)

* **Inhoud:** Het document bevat een gedetailleerde lijst van diverse groenten (o.a. koolsoorten, komkommers, kruiden en wortelgewassen). Opmerkelijk is de vermelding van 'uitschot' (kwalitatief mindere producten) en specifieke sorteringen zoals 'stek'. * **Berekeningen:** De getoonde prijzen lijken eenheden per 100 stuks of kilo's te zijn (bijv. 40 stuks à 9 gulden per 100 = 3,60 gulden). Het netto-totaal van f. 3245,62 is het cumulatieve bedrag van de gehele nota; de producten op dit specifieke vervolgvel tellen op tot f. 95,07. * **Kostenposten:** Er is een opvallend hoog bedrag aan statiegeld (f. 2676,70), wat bijna 45% van het bruto-totaal uitmaakt. Dit wijst op het intensieve gebruik en de hoge waarde van emballage (kisten/manden) in die tijd. De 6% toeslag betreft waarschijnlijk veilingcommissie of een destijds geldende belasting (omzetbelasting).

Getypte zakelijke brief (waarschijnlijk een archiefdoorslag op grijs papier).

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek om fruittoewijzingen. De afzender voert twee redenen aan voor de afwijzing: de schaarste aan fruit en het feit dat zijn dienst niet bevoegd is om dergelijke toewijzingen te verlenen. * **Stijl:** De toon is ambtelijk en kortaf, kenmerkend voor zakelijke correspondentie uit de oorlogsjaren. Het gebruik van "u" met hoofdletter ("Uw brief", "deel ik U mede") was destijds de standaard beleefdheidsvorm. * **Fysieke kenmerken:** Het document vertoont de typische kenmerken van een doorslag voor een archiefdossier, inclusief een handgeschreven verzendnotitie ("Verzonden 27/10").

Document

Dit document is een gedetailleerde overzichtslijst en factuur van de Amsterdamse Centrale Markt voor de levering van groenten aan de "Commissie inzake Groentenvoorziening Joodsche Bevolking". De lijst geeft inzicht in de enorme hoeveelheden voedsel (duizenden stuks bloemkool, sla en kilo's tomaten) die centraal werden ingekocht voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam. Opvallend is het gebruik van diverse kwaliteitsaanduidingen zoals 'AFW.' (waarschijnlijk afwijkend/mindere kwaliteit), 'STEK', 'LOS' en specifieke variëteiten zoals 'PARAGON' rabarber of 'BONKEN' tomaten. De prijzen worden nauwkeurig berekend tot in fracties van centen (bijv. 0.16¼ ct.). De factuur bevat tevens kosten voor emballage (verpakking) en een opslag van 6%.

Register van binnengekomen goederen per spoor.

Dit document is een administratief overzicht van de N.V. Nederlandsche Spoorwegen betreffende de goederenstroom naar de Centrale Markt in Amsterdam in juni 1941. Het betreft specifiek het "verbindingsspoor", wat duidt op de directe railverbinding met het marktterrein. De lijst toont de aankomst van grote hoeveelheden aardappelen ("aardapp."), bestemd voor twee specifieke partijen: 1. **v. Es**: Ontving ladingen uit Venlo met een totaalgewicht per zending van circa 58.000 kg en 69.700 kg. 2. **V.B.N.A.**: Ontving diverse zendingen uit Zevenaar (variërend van ca. 10.000 tot 18.000 kg per post) en Venlo (grote zendingen van 74.700 kg en 61.900 kg). Het gebruik van aanhalingstekens (ditto-tekens) wijst op repetitieve gegevens voor wat betreft geadresseerde, station van herkomst en inhoud. Opvallend is dat de kolommen voor vrachtbriefnummers en wagennummers op dit specifieke blad niet zijn ingevuld, wat suggereert dat dit een geaggregeerd rapport is of dat deze data elders werd bijgehouden.

Factuur / Leveringsbon voor groenten.

Dit document is een gedetailleerde afrekening van een grootschalige levering van verse groenten op 23 juni 1942. Het geeft een overzicht van de variëteit en hoeveelheden voedsel die op die specifieke dag werden verhandeld via de Centrale Markt in Amsterdam. Opvallende details: * **Volume:** De hoeveelheden zijn aanzienlijk (bijv. meer dan 3300 kg tomaten en ruim 4000 bloemkolen), wat duidt op een centrale distributie voor een grote groep mensen. * **Kwaliteit:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen reguliere producten en "afw." (afwijkende kwaliteit), wat wijst op een nauwkeurige sortering en prijsstelling. * **Terminologie:** "Doppers" verwijst naar doperwten; "Kroten" is een Amsterdamse/Noord-Hollandse benaming voor bieten; "Pl.gl.Komk." staat waarschijnlijk voor platglas-komkommers (geteeld onder glas). * **Emballage:** De kosten voor emballage (verpakking zoals kisten of zakken) vormen een aanzienlijk deel van de factuur (f. 1031,70 op een totaal van f. 5676,73), wat het logistieke karakter van de levering benadrukt. * **Annotaties:** De handgeschreven getallen in de linkermarge lijken interne codes of grootboeknummers te zijn. De rode "8%" rechtsonder kan duiden op een latere correctie van de toeslag of een specifiek belastingtarief.

Factuur / Nota

Deze nota geeft een gedetailleerd overzicht van een omvangrijke levering van groenten en fruit aan de "Commissie inzake Groentenvoorziening Joodsche Bevolking". De lijst bevat meer dan 50 verschillende posten, variërend van basisproducten zoals andijvie, spinazie en aardappelen (hoewel niet expliciet genoemd, vallen veel onder 'colli') tot specifiekere zaken als kervel, koolrabi en peren. Opvallend is het gebruik van kwaliteitsaanduidingen zoals "1", "11" (waarschijnlijk Romeinse II), "afw." (afwijkend), "stek" en zelfs "slecht" of "uitschot". Dit duidt op een zeer nauwkeurige administratie van wat er aan de Joodse gemeenschap werd geleverd, waarbij ook producten van mindere kwaliteit werden gefactureerd. Het totaalbedrag van f. 2950,12 was voor die tijd een aanzienlijk bedrag. De post "statiegeld" (f. 1253,55) beslaat bijna de helft van het nettobedrag, wat wijst op een grote hoeveelheid herbruikbare verpakkingen (kisten/manden).

Getypte factuur of afrekening voor de handel in groenten.

* **Rekenkundig:** De som van de vijf getoonde productregels bedraagt f 50,60. Het vermelde "NETTO" bedrag van f 2711,93 is echter aanzienlijk hoger, wat suggereert dat dit document een vervolgpagina is of een samenvatting van een veel grotere partij waarvan slechts de laatste regels zichtbaar zijn. * **Statiegeld:** De post "SATIEGELD" (waarschijnlijk een typefout voor Statiegeld) is met f 2206,30 zeer hoog in verhouding tot de productwaarde, wat wijst op het gebruik van een grote hoeveelheid retourfust (kisten). * **Belasting:** Er wordt 6% (omzet)belasting berekend over het netto bedrag (6% van 2711,93 ≈ 162,72). * **Productspecificatie:** Bij de peen staat "ll was", wat waarschijnlijk staat voor "2e kwaliteit, gewassen".

Getypte brief (doorslag of achterzijde van een briefpapier).

* **Kernboodschap:** De brief handelt over de formele goedkeuring voor het heffen van een percentage (waarschijnlijk een commissie of belasting) over transacties of diensten gerelateerd aan de "Joodsche Bevolking". * **Betrokken instanties:** * De **N.V. Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten Amsterdam**: de uitvoerende partij. * De **Gemachtigde voor de Prijzen**: de overheidsfunctionaris die toestemming moet geven voor de prijsvorming/heffing. * **Financieel aspect:** Er is onduidelijkheid of er over deze specifieke heffing een "Half procent omzetbelasting" betaald moet worden. * **Toon:** Zakelijk-administratief, kenmerkend voor de bureaucratische afhandeling van uitsluitingsmaatregelen tijdens de bezetting.

Document

* **Vorm:** Een getypte lijst op doorslagpapier (of dun kantoorpapier). Het bevat een gedetailleerde tabel met kolommen voor product, colli (verpakkingseenheden), hoeveelheid, prijs per eenheid en het totaalbedrag. * **Taal en spelling:** Nederlands. Opvallend zijn de kwaliteitsaanduidingen zoals "1 a", "1 b" en "111" (mogelijk Romeinse cijfers III voor klasse III). Er staan enkele typefouten in de bron, zoals "tometen" (tomaten) en "Hefstrapen" (waarschijnlijk herfstrapen). * **Bijzonderheden:** * Er zijn diverse handgeschreven aantekeningen en doorhalingen zichtbaar, waaronder een correctie bij de leveringsdatum. * De post "Statie" (f. 742.90) verwijst naar het statiegeld op de colli (kisten/manden), wat een aanzienlijk deel van het totaalbedrag vormt. * Er wordt 6% extra berekend over het brutobedrag (waarschijnlijk een omzetbelasting of administratiekosten).

Getypt vervolgblad (Vervolgblad I) van een officiële overeenkomst of regeling.

Dit document vormt het administratieve sluitstuk van een regeling voor de distributie van groenten en fruit aan de Joodse bevolking in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De tekst legt de logistieke en financiële verantwoordelijkheden vast: 1. **Logistiek (punt 5 & 6):** De veiling regelt de retourzending van lege kisten (fust) en mag hiervoor kosten doorberekenen aan de grossiers. 2. **Segregatie en Controle (punt 7):** Er is sprake van een expliciete scheiding tussen een "Joodsche Commissie" en een "ARISCHE COMMISSIE". De Arische Commissie ziet toe op de leveringsplicht van de handelaren. De handgeschreven kanttekening "neen!" bij de vergoeding voor deze commissie suggereert een intern conflict over de financiering ervan. 3. **Financiële Afscheiding (punt 8):** De handel met de Joodse gemeenschap wordt boekhoudkundig volledig gescheiden van de reguliere bedrijfsresultaten. Dit wijst op het "besmet" verklaren of het administratief isoleren van de Joodse markt. 4. **Duitse Controle (punt 10):** De expliciete vermelding dat de "Duitsche instanties" de overeenkomst hebben goedgekeurd, onderstreept de totale controle van de bezetter op de voedselvoorziening en de segregatiemaatregelen.

Getypt vervolgblad van een factuur of veilingoverzicht (typoscript).

* **Structuur:** Het document is een tabeloverzicht van verhandelde goederen. De kolommen tonen de productnaam, het aantal verpakkingseenheden (colli), de fysieke hoeveelheid, de prijs per eenheid en het resulterende bedrag in guldens. * **Terminologie:** * **Afw.:** Waarschijnlijk een afkorting voor 'afwijkend' of 'afgewogen'. * **Tek:** Mogelijk 'tekort' of een specifieke kwaliteitsaanduiding. * **Statie:** Verwijst naar statiegeld op de emballage (kisten/colli). Opvallend is dat het statiegeld (2700.51) bijna even hoog is als de nettowaarde van de producten op dit blad (3148.55). * **6%:** Een toeslag die waarschijnlijk staat voor veilingkosten of een vroege vorm van omzetbelasting. * **Opmaak:** Typisch voor administratieve documenten uit die tijd, met gebruik van de typemachine en handmatige lijnen voor de optellingen. De bedragen zijn in guldens (f. of F.).

Factuur / Leveringslijst voor groenten.

* **Inhoud:** Het document is een gedetailleerde afrekening voor een grote hoeveelheid diverse groenten, geleverd op één dag. De lijst bevat zowel gangbare groenten (andijvie, spinazie, bloemkool) als minder courante producten (kervel, postelein, rammenas). Opvallend is het grote aantal "afwijkende" (afw.) of "uitschot" kwaliteiten, wat duidt op een levering van lagere kwaliteitsproducten. * **Financieel:** De totale waarde van de groenten bedraagt f. 1674,94. Hierbij komt een aanzienlijk bedrag aan "Statie" (f. 1363,82), waarschijnlijk voor de emballage (kratten/manden). Er wordt 6% extra berekend (waarschijnlijk commissie of belasting), wat leidt tot een eindtotaal van f. 3139,26. * **Terminologie:** "Colli" verwijst naar de eenheden van verpakking. De prijzen lijken te zijn berekend per 100 eenheden gewicht of aantal (bijv. 4210 eenheden andijvie à f. 8,00 per 100 = f. 336,80).

Transportlijst / Geleidebrief voor goederenvervoer per spoor.

* **Inhoud:** Het document betreft een gedetailleerde lijst van groentetransporten (voornamelijk komkommers en wortelen) die in augustus 1941 vanuit de Amsterdamse Centrale Markthallen per trein werden verzonden. * **Partijen:** De afzender is consequent de "Gr.en Fr.Centr.", wat staat voor de **Groenten- en Fruitcentrale**. Dit was een tijdens de bezetting opgericht overheidsorgaan dat de controle over de handel en distributie van tuinbouwproducten centraliseerde. De ontvangers hebben voornamelijk Duitse namen (o.a. Kapke, Schmidt, Milschka). * **Bestemmingen:** De bestemmingen liggen zonder uitzondering in het toenmalige Duitse Rijk of de door Duitsland geannexeerde gebieden. Opvallend zijn de gegermaniseerde namen van Poolse en Tsjechische steden, zoals *Litzmanstadt* (Łódź), *Gotenhafen* (Gdynia), *Breslau* (Wrocław) en *Trappau* (Opava). * **Logistiek:** De gewichten worden vermeld in kilogrammen, met zendingen die variëren van circa 4.000 kg tot uitschieters van 10.500 kg (vaak wortelen). Het "Verbindingsspoor" was de directe spoorverbinding die de Markthallen aan de Jan van Galenstraat verbond met het nationale spoorwegnet via Amsterdam Centraal.

Weekstaat (financieel overzicht van wekelijkse transacties).

* **Doel van het document:** Het overzicht dient als afrekening voor groente- en fruitproducten die via de Amsterdamse veiling zijn verhandeld in een specifieke week in 1942. Het koppelt de aanvoer door grossiers aan de levering aan de "Joodsche Vereeniging". * **Financiële structuur:** De bedragen zijn onderverdeeld in "Product bedrag" (de waarde van de goederen) en "Statiegeld" (waarschijnlijk voor kisten of fusten). Er wordt een "Heffing" ingehouden op de totale bedragen. * **Interessante details:** De post "behandeling vreemd fust" duidt op administratieve kosten voor het verwerken van verpakkingen die niet eigendom waren van de veiling zelf. De uiteindelijke betaling aan de grossiers vindt plaats via giro en postwissel, na aftrek van onkosten. * **Terminologie:** Het gebruik van de term "Joodsche Vereeniging" is kenmerkend voor de administratie onder de bezetting, waarbij specifieke stromen voor de Joodse bevolking apart werden bijgehouden.

Getypte kwitantie/nota (doorslag of origineel op dun papier).

* **Administratieve details:** Het document is een aanvullende factuur ("suppletie nota") voor groenten die twee dagen eerder zijn geleverd. Er staat een typfout in de kop: "GELVERD" in plaats van "GELEVERD". * **Producten:** De lijst bevat diverse seizoensgroenten. De toevoegingen "l", "ll", "lll" bij peen en sla verwijzen naar de kwaliteitsklasse. De afkorting "Afw." staat voor "Afwijkend", wat duidt op groenten van een lagere of afwijkende kwaliteit (vaak goedkoper). * **Kostenstructuur:** De factuur specificeert het netto bedrag voor de goederen, een aanzienlijk bedrag aan statiegeld (voor de kisten/colli), en een toeslag van 6% (waarschijnlijk een veilingcommissie of belasting). * **Logistiek:** De hoeveelheid "colli" (verpakkingseenheden) en de gewichten/aantallen geven inzicht in de schaal van de levering, die bedoeld was voor een grote groep mensen.

Getypte lijst op papier.

* **Doel van het document:** Het document dient als distributielijst voor "gerookte aal". In de context van de schaarste tijdens de Tweede Wereldoorlog werd luxe voedsel (zoals paling) soms gebruikt als extra rantsoen of "prestatiebeloning" voor arbeiders in cruciale industrieën. * **Taalgebruik:** Het gebruik van de Duitse term "Belegschaft" (personeelsbezetting) in plaats van het Nederlandse "personeelsbestand" is een sterke aanwijzing dat het document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland. * **Sleutelbedrijven:** De lijst bevat prominente Amsterdamse bedrijven uit de oorlogsjaren, waaronder de vliegtuigfabriek Fokker (met de grootste bezetting van 5831 man), de Nederlandsche Dok Mij. en Ford. Veel van deze bedrijven stonden onder direct toezicht van de bezetter (*Rüstungsbetriebe*). * **Historisch detail:** Opmerkelijk is de vermelding van *N.V. Hollandia-Fabr. Kattenburg & Co*. Dit bedrijf is historisch bekend vanwege de grote razzia op 11 november 1942, waarbij het Joodse personeel werd weggevoerd.

Een logistiek overzicht/vrachtlijst van de Nederlandse Spoorwegen (NS).

* **Type document:** Een logistiek overzicht/vrachtlijst van de Nederlandse Spoorwegen (NS). * **Inhoud:** Het document registreert de aanvoer van verse levensmiddelen (met name fruit en bonen) naar de Centrale Markthallen in Amsterdam via het spoor. Tevens wordt er één zending van verzonden goederen (komkommers) vermeld. * **Geografie:** De afzenders bevinden zich voornamelijk in de bekende tuinbouwgebieden van die tijd: de Betuwe (Tiel, Kesteren, Elst, Zetten-Andelst, Ressen-Bemmel) en Zeeland (Kapelle-Biezelinge, Goes). * **Terminologie:** * *Hgb:* Hoofdgebouw (van de NS in Utrecht). * *A.N.B.G.F.A.E.:* Waarschijnlijk een afkorting voor een bond of coöperatie in de groenten- en fruithandel. * *Verbindingsspoor:* De specifieke spoorlijn die de Centrale Markthallen in Amsterdam-West verbond met het hoofdnet. * **Opvallende details:** De laatste regel bij de aangekomen goederen is doorgestreept en deze partij (Gr. & Fr. Centr. / Kapke) verschijnt onderaan als "Verzonden goederen" met bestemming Stettin (het huidige Szczecin in Polen, destijds Duitsland).

Getypte vervolgnota (factuur/overzicht van een veiling).

Dit document is een administratief vervolgblad van een veilingnota. Het geeft inzicht in de handel van tuinbouwproducten in Amsterdam tijdens de oorlogsjaren. * **Producten:** De lijst bevat diverse groenten (meirapen, koolrabi, spinazie, komkommers) en bijproducten zoals "uitschot" (kwalitatief mindere producten) en "stek". * **Berekening:** De bedragen worden berekend door de hoeveelheid te vermenigvuldigen met de prijs (waarschijnlijk per 100 eenheden). Bijvoorbeeld: 80 stuks meirapen à f. 5,00 per 100 levert f. 4,00 op. * **Financiële posten:** * **Netto:** De gezamenlijke waarde van de geleverde goederen (inclusief voorgaande pagina's). * **Statie:** Statiegeld op het fust (kisten en manden), wat in dit geval een zeer hoog bedrag is (f. 1105,15). * **4%:** Een commissie of heffing berekend over het nettobedrag (4% van 1995,15 is 79,81). * **Opmerkelijke details:** Er staan enkele typefouten in de herhalingswoorden onder komkommers ("iden" en "id3m" in plaats van "idem").

Document

Dit document is een gespecificeerde rekening voor groenteleveranties aan de Joodse gemeenschap in Amsterdam. De lijst bevat 37 posten met diverse soorten groenten, van basisproducten zoals boerenkool en andijvie tot specifiekere zaken als kriel tomaten en schorseneren. Opvallend is de veelvuldige vermelding van de afkorting "afw.", wat staat voor "afwijkend". Dit duidde in de handel op producten van B-kwaliteit of producten die lichte schade of afwijkingen vertoonden. De post "Statie" (f. 392,54) beslaat een aanzienlijk deel van de totaalsom, wat verwijst naar het statiegeld op de emballage (colli). De berekening toont een netto bedrag, plus statiegeld, met daaroverheen een toeslag van 4% (waarschijnlijk een provisie of veilingheffing).

Factuur / leveringsbewijs voor groenten.

* **Inhoud:** Het document betreft de levering van 6000 kilogram koolrapen tegen een prijs van 3,60 gulden per 100 kilo. Er wordt een opslag van 4% (waarschijnlijk veilingkosten of belasting) berekend, wat leidt tot een totaalbedrag van 224,64 gulden. * **Taalkundig:** Er zijn duidelijke typefouten aanwezig: "Nederalndsche" (in plaats van Nederlandsche) en "TOTATL" (in plaats van TOTAAL). De afkorting "afw." staat vermoedelijk voor 'afgewogen'. * **Contextuele aanwijzing:** De datum van levering (27 oktober 1942) valt midden in de periode van de nazi-bezetting van Nederland. Koolrapen waren in die tijd een veelvoorkomend volksvoedsel vanwege de schaarste aan andere producten.

Vervolgnota (factuuronderdeel) van een groenteveiling.

* **Taal en spelling:** Het document is in het Nederlands gesteld. Opvallend is de spelfout "toametn" voor tomaten en de verouderde spelling "Roodekool" en "Knolselderie". * **Terminologie:** * *Afw.*: Afkorting voor 'Afwijkend' of 'Afval', wat duidt op producten van een lagere kwaliteitsklasse. * *Colli*: Verpakkingseenheden (kratten, manden, etc.). * *Statie*: Statiegeld voor de gebruikte emballage. * *Stek Pronkers*: Pronkbonen. * **Rekenkundig:** Het document bevat optellingen onderaan voor de netto productwaarde, statiegeld en een toeslag van 4% (mogelijk veilingcommissie of belasting). Er is een handmatige correctie zichtbaar bij de prijs van de tweede post komkommers.

Factuur / Leveringsbon.

* **Terminologie:** * **COOLT/COOLI:** Waarschijnlijk een typefout voor 'Colli' (verpakkingseenheden/kratten). * **Statie:** Verwijst naar 'statiegeld' voor de gebruikte emballage (kratten). * **afw.:** Mogelijk een afkorting voor 'afval' (buitenblad van de kool) of een specifieke sortering. * **f. / ":** Het symbool `"` wordt gebruikt als 'ditto'-teken voor de gulden (f.). * **Berekening:** De prijzen lijken per 100 eenheden (kilo of stuks) berekend te worden. De 4% opslag is berekend over het netto totaalbedrag van de groenten (4% van f. 55,42 ≈ f. 2,22). * **Taalfouten:** Het document bevat enkele typische typefouten van een mechanische schrijfmachine uit die tijd, zoals "gelverd" in plaats van "geleverd" en de ongebruikelijke schrijfwijze "A&dam".

Factuur / leveringsbon voor groenten.

* **Inhoud:** Het document is een gedetailleerde afrekening voor de levering van diverse groenten (bloemkool, komkommers, bonen, koolrabi, tomaten, spinazie, andijvie en wittekool). Opvallend is het onderscheid tussen kwaliteitsklassen (I en II) en "afw." (afwijkende/mindere kwaliteit). * **Financieel:** De netto waarde van de goederen bedraagt f 1000,33. Er wordt een aanzienlijk bedrag aan "statie" (statiegeld voor fusten/kisten) berekend (f 301,-). Over het bruto totaal wordt 4% commissie of belasting geheven. * **Correctie:** Onderaan staat een verzoek om een eerdere nota van een dag eerder (29 oktober) met 100 gulden te verlagen, wat duidt op een administratieve correctie.

Getypte factuur / leveringsspecificatie.

Het document is een zakelijke afrekening voor een grote partij groenten. De prijzen lijken te zijn berekend per 100 eenheden (waarschijnlijk kilo’s), aangezien de vermenigvuldiging van 'Hoeveelheid' en 'Prijs' gedeeld door 100 uitkomt op het bedrag in de rechterkolom. Opvallende details: * **Terminologie:** 'Cooli' is een typefout voor 'Colli' (verpakkingseenheden). 'Afw.' staat voor 'Afwijkend' of 'Afgekeurd' (lagere kwaliteit), wat ook zichtbaar is in de lagere prijzen voor deze categorieën. * **Typfout:** In de eindafrekening staat 'Brunto' in plaats van 'Bruto'. * **Statiegeld:** De post 'statie' (f. 682,40) is aanzienlijk, wat wijst op een grote hoeveelheid herbruikbare kratten of kisten. * **Correctie:** Bij de regel 'Chinakool' is het aantal colli handmatig gecorrigeerd van 48 naar 49.

Factuur / Leveringslijst voor groenten.

Dit document is een kwitantie of factuur die de levering van een aanzienlijke hoeveelheid groenten aan de Joodse gemeenschap in Amsterdam vastlegt tijdens de Duitse bezetting. * **Terminologie:** De afkorting "afw." staat waarschijnlijk voor 'afwijkend' (kwaliteit) of 'afgewogen'. "Colli" verwijst naar de verpakkingseenheden (kisten, balen of zakken). "Statie" verwijst naar het statiegeld op de fusten/verpakkingen. * **Samenstelling:** De lijst toont een breed scala aan seizoensgroenten (kolen, spruiten, andijvie) en conserven (pronkbonen). De grote hoeveelheden (bijv. 980 eenheden tomaten kriel) duiden op centrale distributie. * **Financieel:** Er wordt een toeslag van 4% berekend over het brutobedrag, wat destijds gebruikelijk was voor veilingkosten of administratieve lasten.

Document

Deze lijst geeft een gedetailleerd overzicht van de goederenstroom vanuit de Centrale Markt in Amsterdam via het spoor in december 1941. De belangrijkste bevindingen zijn: 1. **Producten:** De ladingen bestaan voornamelijk uit agrarische producten (gezouten groenten, druiven, peen, rapen, groene kool) en hulpstoffen voor de landbouw, met name "mest" (waarschijnlijk kunstmest of dierlijke mest in grote hoeveelheden, gezien de gewichten boven de 15.000 kg). 2. **Emballage:** Een aanzienlijk deel van de zendingen bestaat uit "emballage", kratten en kisten. Dit wijst op een retourstroom van lege verpakkingen naar de veilingen en productiegebieden. 3. **Belangrijke spelers:** "Almag" (mogelijk een afkorting voor een agrarische maatschappij of groothandel) en "Heeremans" verschijnen veelvuldig als afzenders van zware ladingen mest en emballage. 4. **Geografie:** De meeste zendingen gaan naar de bekende tuinbouwgebieden in het Westland (Westerlee, Naaldwijk, 's-Gravenzande, Poeldijk) en naar veilingen in de rest van het land (Kampen, Elst, Geldermalsen). Er is één internationale zending genoteerd naar Essen Nord in Duitsland (druiven). 5. **Gewichten:** De gewichten voor mestzendingen zijn consequent hoog (12.000 - 21.000 kg), wat wijst op volle wagonladingen.

Factuur / Afleveringsbewijs.

Dit document is een officiële factuur voor de levering van 335 stuks bloemkool (kwaliteitsklasse 1B, los geleverd zonder statiegeldverpakking) aan de Commissie inzake Groentenvoorziening voor de Joodse bevolking in Amsterdam. De prijs per eenheid (waarschijnlijk per 100 stuks) bedraagt 15,50 gulden, wat uitkomt op een bedrag van f 51,93. Met een toeslag van 4% (f 2,08) komt het eindbedrag op f 54,01. De afzender is de Amsterdamse groenteveiling aan de Jan van Galenstraat.

Document

* **Berekeningen:** De som van de bedragen op dit blad bedraagt ƒ 162,06. Het vermelde "netto-totaal" van ƒ 3538,06 suggereert dat dit een verzamelnota is of dat dit blad de laatste pagina is van een langere reeks, waarbij de eerdere posten optellen tot ƒ 3376,00. * **Kostenposten:** Naast de productprijs wordt er aanzienlijk veel **statiegeld** (ƒ 1718,90) gerekend, wat wijst op een grote hoeveelheid herbruikbare fusten (kisten/manden). De **4%** toeslag is vermoedelijk veilingcommissie of een vroege vorm van omzetbelasting. * **Productnamen:** Er worden specifieke termen gebruikt zoals "uitsch." (uitschot/lagere kwaliteit) en "afw." (afwijkend of afkomstig van een specifieke teeltwijze zoals glas). "Nero's" verwijst waarschijnlijk naar een specifiek type bonen of een rasnaam. * **Eenheden:** De prijzen lijken per 100 stuks of per gewichtseenheid te zijn berekend, gezien de verhouding tussen hoeveelheid en bedrag (bijv. sla: 150 stuks voor ƒ 6,00 = 4 cent per krop).

Weekstaat (financieel overzicht).

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten in Amsterdam. Het betreft week 44 van het jaar 1942. De staat specificeert de financiële stromen tussen grossiers (groothandelaars) en wat wordt aangeduid als de "Joodsche Vereeniging". De structuur is verdeeld in drie hoofdonderdelen: 1. **Aangevoerd door Grossiers:** De totale waarde van de aangevoerde producten en het bijbehorende statiegeld voor drie specifieke dagen in die week. 2. **Nota's Joodsche Vereeniging:** Een gedetailleerde lijst van facturen gericht aan de Joodsche Vereeniging. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de productwaarde, statiegeld, een heffing en het uiteindelijke totaalbedrag. Opvallend is dat de totalen van de productwaarde (f.15938.78) en het statiegeld (f.7783.38) exact overeenkomen met de bedragen uit de eerste sectie ("Aangevoerd door Grossiers"). 3. **Uitbetalingen Grossiers:** De eindafrekening waarbij onkosten voor de behandeling van "vreemd fust" (emballage van derden) en diverse onkosten worden afgetrokken van het brutobedrag, waarna het restant wordt uitbetaald via giro en postwissel. Het document getuigt van een strikte administratieve afhandeling van goederenstromen, inclusief specifieke heffingen die in rekening werden gebracht.

Nota / Factuur voor groentenleverantie.

Dit document is een gedetailleerde afrekening voor een grote partij groenten, geleverd aan de "Commissie inzake voedselvoorziening Joodse Bevolking". De lijst bevat zowel gangbare winterkost (wortelen, diverse koolsoorten, spruiten) als kruiden en kasproducten (tomaten glas). Opvallende elementen in de lijst: * **Hoeveelheden:** Er worden grote hoeveelheden verhandeld, wat duidt op centrale distributie voor een grote groep mensen. * **Afwijkende producten:** De afkorting "aw." (waarschijnlijk 'afwijkend') bij producten als postelein, spruiten en tomaten suggereert dat er ook partijen van mindere kwaliteit of buitenmodel werden geleverd, mogelijk tegen een aangepaste prijs. * **Statie:** Een zeer aanzienlijk deel van het totaalbedrag (Fl. 2588.48 op een totaal van Fl. 7263.21) bestaat uit 'statie' (statiegeld op fust/kratten). Dit benadrukt de logistieke schaal van de levering. * **Toeslag:** Er wordt een toeslag van 4% berekend over het totaalbedrag inclusief statiegeld.

Officieel strafbericht / kennisgeving

Het document is een officiële mededeling van een disciplinaire maatregel. De heer H.F. Sligte wordt door de directeur van de Amsterdamse Centrale Markt schuldig bevonden aan de diefstal van lege kisten van de plaatselijke veilingvereniging. Als sanctie wordt hem op basis van het marktreglement de toegang tot het marktterrein ontzegd voor een periode van twee weken (1 tot 14 juni 1942). De brief is dreigend van toon, aangezien de directeur aangeeft dat hij de burgemeester heeft verzocht om te beoordelen of een langdurige uitsluiting noodzakelijk is. Dit wijst op een streng handhavingsbeleid op het marktterrein.

Doorslag van een officiële brief/kennisgeving.

* **Inhoud:** De brief is een formele kennisgeving van een strafmaatregel. De heer J. Marinus wordt beschuldigd van het stelen van lege kisten van de "N.V. Nederlandsche Veiling van land- en tuinbouwproducten 'Amsterdam'" op het terrein van de Centrale Markt. * **Sanctie:** Als directe straf wordt Marinus de toegang tot de markt ontzegd voor een periode van 14 dagen (van 1 tot en met 14 juni 1942). In de tekst staat een typefout: "Zonder 14 Juni" in plaats van "Zondag 14 Juni". * **Escalatie:** De Directeur van de markt heeft de zaak tevens voorgelegd aan de Burgemeester om te laten bepalen of een langduriger uitsluiting gerechtvaardigd is. Dit wijst op een strenge handhaving van de marktreglementen. * **Administratieve details:** De handgeschreven notitie "Verzonden 30/5" geeft aan dat de brief een dag na datering daadwerkelijk is verstuurd. "Wijk 6" duidt waarschijnlijk op de administratieve of politionele indeling van de stad.

Getypte brief (doorslag/kopie).

Deze brief betreft een disciplinaire maatregel opgelegd door de directeur van de Centrale Markt in Amsterdam aan een individu wegens diefstal. De verdachte, de heer C. van Elst, wordt beschuldigd van het stelen van lege kisten van een veilingorganisatie. Als directe straf krijgt hij een marktverbod van twee weken (1 t/m 14 juni 1942). De directeur laat tevens weten dat hij de zaak heeft geëscaleerd naar de burgemeester om te laten bepalen of een definitieve of langdurige uitsluiting van de markt gerechtvaardigd is. Het document is een voorbeeld van de handhaving van de openbare orde en bedrijfsregels op vitale logistieke locaties in de stad.

Getypte brief (doorslag op blauwig doorslagpapier).

De tekst is een officiële, disciplinaire kennisgeving. De toon is zakelijk en autoritair. De kern van de brief is een strafmaatregel: de heer Sligte krijgt een toegangsverbod van veertien dagen voor de Centrale Markt in Amsterdam wegens de diefstal van lege kisten. De directeur baseert zijn bevoegdheid op het specifieke marktreglement. Opvallend is dat de directeur de zaak heeft geëscaleerd naar de Burgemeester voor een eventuele verlenging van het verbod, wat duidt op de ernst waarmee dergelijke vergrijpen werden behandeld.

Proces-verbaal (Politierapport)

Dit document betreft een gedetailleerde aangifte van verduistering en diefstal van bedrijfseigendommen (emballage) op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is de illegale handel in lege veilingkisten. **Belangrijke elementen in het rapport:** 1. **De Modus Operandi:** De verdachten (knechten) ontvreemdden lege kisten uit de exportloods van de Veiling "Amsterdam". Deze kisten werden vervolgens weer bij diezelfde veiling ingeleverd onder de naam van een bonafide grossier (Lindeman), om zo statiegeld (emballagegeld) te innen. 2. **Bewijsvoering:** De fraude kwam aan het licht door de oplettendheid van de assistent-emballagemeester, Doevedans, die merkte dat de gebruikelijke retourstroom via de "kistentencentrale van Barend van Dijk" werd omzeild. De administratie en vier specifieke emballagebonnen (met bedragen tussen de 20 en 40 gulden) dienen als corpus delicti. 3. **Sociale hiërarchie:** Het document illustreert de verhoudingen op de markt; "knechten" (arbeiders) die proberen bij te verdienen ten koste van de N.V. en hun werkgevers (de grossiers).

Zakelijke brief/formele kennisgeving.

* **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in het Nederlands met de toenmalige spelling (bijv. "bygaande", "teekenen"). De toon is formeel en zakelijk ("Wij hebben de eer U hierby te berichten"). * **Inhoud:** De brief dient als bewijs van een financiële transactie. De Veiling heeft achterstallig marktgeld geïnd bij leveranciers (inzenders) namens de Dienst van het Marktwezen en het totaalbedrag (71,39 gulden) overgemaakt naar de gemeentelijke girorekening. * **Administratieve sporen:** De brief bevat diverse archiefkenmerken. Het grote paarse stempel met "M. 1942" en het nummer "59" duiden op een systematische ordening binnen het archief van het Marktwezen. De handgeschreven notitie "Staat bij boekhouding" geeft aan waar de bijlage met gespecificeerde gegevens is gearchiveerd.

Zakelijke brief / administratieve kennisgeving.

* **Inhoud:** De brief dient als bewijs van betaling. De veilingvereniging heeft voor een bedrag van 48,90 gulden aan openstaande marktgeld-schulden geïncasseerd bij verschillende leveranciers ("inzenders") namens de gemeentelijke Dienst van het Marktwezen. Dit bedrag is vervolgens gestort op de girorekening van de gemeente. * **Administratieve verwerking:** Uit de handgeschreven kanttekeningen linksonder blijkt dat de ontvanger (de Dienst van het Marktwezen) de brief op 6 juli 1942 heeft verwerkt. De posten zijn in de eigen boekhouding "afgeboekt" en de bijbehorende specificatie (de "staat") is gearchiveerd bij het bankafschrift (girostuk 1103). * **Vorm:** Het document is representatief voor de formele zakelijke correspondentie uit de eerste helft van de 20e eeuw, met een beleefde aanhef ("Myne Heeren") en afsluiting. Opvallend is het gebruik van de letter "y" waar men tegenwoordig "ij" zou verwachten, wat indertijd vaker voorkwam in formeel zetwerk en bij schrijfmachines.

Zakelijke correspondentie / Betaalbericht.

* **Doel van het document:** Het officieel informeren van de Directeur van het Marktwezen over de inning van openstaande schulden (marktgeld) bij verschillende aanleveraars (inzenders) en de daaropvolgende overmaking van dit totaalbedrag naar de gemeente. * **Bedrag:** Er is een bedrag van f. 174,11 (gulden) geïnd en overgeboekt. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de voor die tijd gebruikelijke formele, ambtelijke stijl ("hebben de eer U hierbij te berichten", "Inmiddels teekenen wij"). * **Administratieve sporen:** Het grote paarse stempel en de handgeschreven notities wijzen op een zorgvuldige archivering en verwerking binnen de gemeentelijke administratie. Het nummer "37/69/5M. 1942" fungeert waarschijnlijk als dossier- of volgnummer. ---

Zakelijke brief / Kennisgeving van betaling.

Deze brief is een formeel bericht van de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten aan de gemeentelijke Dienst van het Marktwezen. De kern van de boodschap is de afdracht van geïncasseerd 'marktgeld'. De veiling fungeerde hier blijkbaar als tussenpersoon die gelden inde van diverse inzenders die nog schulden hadden bij de marktmeester. Het bedrag van f 90,48 (negentig gulden en 48 cent) is overgemaakt naar de gemeentegirorekening. Het document is voorzien van diverse administratieve kenmerken die typisch zijn voor die tijd: * Een paars registratiestempel met jaartal 1942. * Een formele aanhef ("Mijne Heeren") en afsluiting. * Duidelijke vermelding van de locatie (Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat), wat destijds het logistieke hart van de voedselvoorziening in Amsterdam was.

Financiële weekstaat (boekhoudkundig overzicht).

Dit document is een boekhoudkundige verantwoording van handelsstromen in de Amsterdamse Centrale Markthallen tijdens de bezettingsjaren. Het overzicht specificeert de omzet van land- en tuinbouwproducten over één week in 1942. Opvallend is de expliciete vermelding van **"Nota's Joodsche Vereeniging"**. Het totaalbedrag van ruim 9000 gulden duidt op aanzienlijke handelsactiviteit. De tabel toont niet alleen de productwaarde en het statiegeld voor fust (emballage), maar ook een specifieke "heffing". Het document eindigt met een berekening van de uiteindelijke uitbetaling aan grossiers na aftrek van onkosten, voldaan via giro en postwissel. De handgeschreven toevoeging "15/12" suggereert de datum van verwerking of betaling.

Financieel overzicht (Staat van heffingen).

Het document is een specifieke financiële afrekening betreffende een heffing op goederen bestemd voor de Joodse bevolking tijdens de Duitse bezetting. * **Berekening:** Over drie periodes in oktober 1942 is een totale heffing van 6% berekend, uitkomend op f. 1186,26. Van dit bedrag werd 5/12 deel (oftewel 2,5% van de totale grondslag) ingehouden door de Veiling zelf als vergoeding (f. 494,28). Na aftrek van 2% omzetbelasting bleef een netto bedrag van f. 678,14 over. * **Bestemming:** Het restantbedrag is overgemaakt ("gegireerd") naar rekening No. 74. * **Controle:** De afrekening is opgesteld onder voorbehoud van goedkeuring door de 'Gemachtigde voor de Prijzen', een nationaalsocialistisch overheidsorgaan dat de prijzen en economische stromen in bezet Nederland controleerde.

Zakelijke correspondentie / Betalingsbericht.

Dit document is een formele kennisgeving van een financiële transactie tussen een particuliere veilingorganisatie en een gemeentelijke instantie. De kern van de boodschap is de afdracht van geïnd "marktgeld". * **Inhoud:** De N.V. Nederlandsche Veiling heeft voor een bedrag van 55,45 gulden aan achterstallige marktgelden geïnd bij verschillende aanbieders ("inzenders"). Dit bedrag is vervolgens overgemaakt naar de girorekening van de gemeente Amsterdam. * **Administratieve sporen:** De brief bevat diverse kenmerken van archivering en verwerking. Het grote paarse stempel bovenaan met het nummer "37/59/7" is waarschijnlijk een registratienummer van de ontvangende dienst. De handgeschreven aantekening "Gebo. 19/8-'42" wijst erop dat de betaling op 19 augustus 1942 administratief is verwerkt ("geboekt"). De instructie "Staatje behouden bij de boekhouding" geeft aan dat de gespecificeerde lijst van betalers (de bijlage) apart gearchiveerd moest worden bij de financiële administratie.

Zakelijke correspondentie (brief) op officieel briefpapier.

* **Taal en spelling:** Het document is opgesteld in het Nederlands met de destijds gangbare spelling (bijv. "Nederlandsche", "bygaande", "Myne", "Wy"). * **Inhoud:** De brief betreft een administratieve afhandeling van marktgeld. De Veiling heeft een bedrag van 84,44 gulden geïnd van diverse inzenders (leveranciers) dat nog verschuldigd was aan de Dienst van het Marktwezen. Dit bedrag is direct overgemaakt naar de gemeentelijke girorekening. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven aantekening "Staatje bij boekh: Gpl 19/8-42" duidt erop dat de bijlage bij de boekhouding is gevoegd en dat de boeking op 19 augustus 1942 is verwerkt ("Gpl" staat waarschijnlijk voor 'Geplaatst'). Het paarse stempelnummer met de datum "6/8" suggereert de datum van binnenkomst bij de ontvangende dienst.

Boekhoudkundig overzicht / Afrekening (Staat IV).

Dit document is een financiële specificatie van de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten Amsterdam". Het betreft een afrekening van een heffing van 4% die specifiek werd opgelegd voor de "Voedselvoorziening der Joodsche Bevolking". De staat toont de opbrengsten uit dag- en weekstaten over de periode van medio oktober tot eind november 1942. Het totaalbedrag aan heffingen bedraagt f. 2952,30. Van dit bedrag wordt de helft (f. 1476,15) toegewezen aan de Veiling Amsterdam. Na aftrek van 2% omzetbelasting resteert een bedrag van f. 1446,63, dat is overgeboekt ("gegireerd") naar een specifieke rekening (No. 74). Het document is ondertekend met een verwijzing naar de "Gem.der prijzen" (Gemachtigde voor de Prijzen), een overheidsfunctionaris die tijdens de bezetting toezicht hield op prijsvorming en economische transacties.

Document

De brief is een zakelijke reactie op een betalingsverzoek van Siemens. De afzender stelt dat de betaling van 23 gulden nog niet is verricht omdat de officiële factuur voor de geleverde goederen of diensten ontbreekt. Er wordt gevraagd de factuur alsnog toe te sturen, zodat de betaling via de postgiro (postrekening 1492) kan worden afgehandeld. De handgeschreven notitie "Verzonden 4/3" geeft aan dat de brief één dag na de datum op de brief daadwerkelijk is gepost. De afkortingen "jl." (jongstleden) en "Boekh." (Boekhouding) zijn typerend voor de administratieve stijl van die tijd. De referentie "M/HG." duidt waarschijnlijk op de initialen van de opsteller en de typist(e).

Financieel overzicht / afrekening van heffingen.

* **Inhoud:** Het document betreft een wekelijks overzicht van een heffing van 6% die in rekening werd gebracht bij de voedselvoorziening voor de Joodse bevolking in Amsterdam gedurende de zomer van 1942. * **Berekening:** Het totaalbedrag aan heffingen over de genoemde periode bedraagt f. 9199,60. Dit bedrag wordt gesplitst tussen de veiling (f. 3833,17) en een commissie (f. 5366,43). Op het commissiebedrag wordt 2% omzetbelasting (f. 107,33) in mindering gebracht, wat resulteert in een eindbedrag van f. 5259,10. * **Opmerkelijke details:** * Bovenaan staat de typefout "DUDLICATA" in plaats van "DUPLICATA". * De vermelding van de "Gemachtigde van de Prijzen" duidt op de strikte controle door de bezetter op prijsvorming en financiële transacties. * De percentages (6%, 2 ½%, 2%) tonen de gelaagde bureaucratische afhandeling van de voedselketen tijdens de bezetting.

Getypte zakelijke brief (waarschijnlijk een doorslag of officieel afschrift).

De brief is een korte, zakelijke mededeling betreffende een administratieve kwestie. De afzender reageert op een verzoek tot betaling van 23 gulden door de firma Siemens. De kern van de boodschap is dat de betaling nog niet is voldaan omdat de bijbehorende factuur nog niet is ontvangen door de administratie van de afzender. Er wordt toegezegd dat de betaling direct zal plaatsvinden via de postgiro (postrekening 1492) zodra de factuur binnen is. De taal is formeel en hoffelijk ("Beleefd verzoek ik U"), wat typerend is voor de zakelijke correspondentie uit die periode. De afkorting "jl." staat voor 'jongstleden' (vorig/afgelopen) en "Boekh." voor 'Boekhouding'.

Zakelijke correspondentie / Betalingsbericht.

Het document betreft een formele kennisgeving van een incasso. De N.V. Nederlandsche Veiling fungeert hier als tussenpersoon die een schuld van f 12,-- aan "marktgeld" heeft geïnd bij een zekere Jan Boom, ten gunste van de Directeur van het Marktwezen. Het bedrag is vervolgens overgemaakt naar de gemeentelijke girorekening. De handgeschreven kanttekeningen tonen de administratieve afhandeling bij de ontvangende instantie: de betaling is op 19 augustus 1942 verwerkt in het giroboek (Girob. no. 1371) op folio 60. De paarse stempel in de kop ("15/8") is waarschijnlijk de datum van binnenkomst bij het bureau van de directeur.

Document

* **Inhoud:** De brief dient als officieel bewijs van een financiële transactie. De veiling heeft openstaande marktgeld-schulden van diverse inzenders geïnd voor een totaalbedrag van 55,94 gulden en dit gestort op de gemeentelijke girorekening. * **Administratieve proces:** De handgeschreven notitie linksonder ("Geb. 20/9-42") geeft aan dat de brief en de bijbehorende bijlage twee dagen later zijn verwerkt en gekoppeld aan het bankafschrift (girostuk). * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is uiterst formeel ("Mijne Heeren", "de eer U te berichten"), passend bij de zakelijke etiquette van de vroege 20e eeuw. Er staat een kleine spelfout in de getypte tekst: "inzenderd" in plaats van "inzenders".

Zakelijke correspondentie (brief)

* **Taal en stijl:** De brief is opgesteld in een zeer formele, zakelijke stijl die typerend is voor de vroege 20e eeuw ("Mijne Heeren", "Wij hebben de eer U te berichten"). De spelling is conform de destijds geldende normen (bijv. "geïncasseerd"). * **Inhoud:** Het betreft een financiële afwikkeling. De veiling heeft voor een bedrag van 39 gulden aan openstaande marktgelden geïnd bij verschillende aanbieders (inzenders) en dit bedrag overgemaakt naar de gemeente. * **Administratieve sporen:** De brief bevat diverse stempels en handgeschreven notities (onderaan links) die wijzen op de archivering en boekhoudkundige verwerking van het document op 21 september 1942. Het nummer '1497' verwijst naar het bijbehorende bewijsstuk van de girodienst.

Zakelijke brief / Financieel bericht.

* **Inhoud:** De brief dient als officiële kennisgeving van een incasso. De Veiling heeft een bedrag van 15,45 gulden aan achterstallig 'marktgeld' geïnd bij derden (inzenders) namens de Gemeentelijke Dienst van het Marktwezen. Dit bedrag is vervolgens gestort op de girorekening van de gemeente. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven aantekeningen in de marge tonen de interne verwerking aan de zijde van de ontvanger: de post is op 1 oktober 1942 'geboekt' en de bijbehorende specificatie (de 'staat') is bij het bankbewijs (girostuk) opgeborgen. * **Taalgebruik:** Formeel en beleefd ("Wij hebben de eer U te berichten", "Mijne Heeren"). Er zit een typefout in de tekst: "dir bedrag" in plaats van "dit bedrag". * **Identificatie:** De brief bevat specifieke kantoorcoderingsstempels die duiden op een strak georganiseerde administratie tijdens de oorlogsjaren.

Zakelijke correspondentie (brief)

Deze brief is een formeel verzoek van de directie van de Amsterdamse veiling aan de Dienst Marktwezen. De kern van het schrijven is de bezorgdheid over de "verkoop buiten de veiling om" (zwarte handel). De afzender heeft een brief gestuurd naar het overkoepelende Bedrijfschap in Den Haag en vraagt de Amsterdamse marktmeesters om lokale steun en handhaving om de aanvoer naar de officiële veilingklok te waarborgen. Opvallend is de complexe hiërarchie van instanties die genoemd wordt: het *Bedrijfschap*, de *Ondervakgroep Groothandel*, en het *Verdeelbureau*. Dit duidt op de streng gereguleerde economische structuur van die tijd. De handgeschreven kanttekening in potlood suggereert dat er ook contact gezocht moet worden met "Randstad" (waarschijnlijk een referentie naar een specifiek rayon of samenwerkingsverband). ---

Getypte brief op briefpapier van de N.V. Nederlandsche Veiling.

Deze brief is een formeel beklag van de directie van de Amsterdamse veiling aan het landelijke Bedrijfschap voor Groenten en Fruit. De kern van de klacht is de grootschalige 'zwarte handel' (verkoop buiten de veiling om). De schrijver somt in zeven punten de gevolgen op: 1. Een dramatische afname van de legale aanvoer van populaire wintergroenten zoals witlof en prei. 2. Het onmogelijk maken van een eerlijke distributie via de handel. 3. De schrijnende situatie waarbij ziekenhuizen en arme bevolkingsgroepen verstoken blijven van voldoende voedsel. 4. Financiële schade voor de veiling en de erkende groothandel. De brief getuigt van frustratie over het feit dat eerdere meldingen bij controle-instanties geen enkel resultaat hebben opgeleverd.

Getypte brief (doorslag of kopie op dun papier).

* **Kern van de klacht:** De directie van de Amsterdamse veiling beklaagt zich over "verkoop buiten de veiling om". Ze proberen via data-analyse (verhouding tussen witlofpennen, zaaioppervlakte en aangevoerde hoeveelheid) aan te tonen dat er op grote schaal buiten de officiële kanalen wordt gehandeld. * **Financiële impact:** De brief noemt een dramatische daling in de omzet: in de zomer van 1942 werd er f. 550.000,-- minder omgezet dan in 1941. Voor die tijd was dit een enorm bedrag, wat de ernst van de situatie voor de veilingorganisatie onderstreept. * **Machteloosheid:** De veiling geeft toe zelf niet over de "afdoende controle middelen" te beschikken om dit tegen te gaan en doet een dringend beroep op de autoriteiten (mogelijk de heer Jonker, een functionaris in de voedselvoorziening) om in te grijpen.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief vormt een formeel verzoek binnen de Amsterdamse gemeentelijke administratie tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het document is het formaliseren van een overeenkomst met de **N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten "Amsterdam"**. **Belangrijke punten uit de tekst:** 1. **Monopoliepositie:** De overeenkomst verleent het recht van "alleenverkoop" (monopolie) voor de veiling van primaire levensmiddelen (fruit, groente, aardappelen) en sierteelt op de Centrale Markt. 2. **Bureaucracy:** De hiërarchie is duidelijk zichtbaar: de Directeur stuurt het stuk naar de Wethouder voor de Levensmiddelen, met het verzoek om de handtekening van de Burgemeester te faciliteren. 3. **Handgeschreven annotatie:** De toevoeging "heden voor het jaar 1943 gelden" suggereert dat de geldigheid van de overeenkomst werd geantidateerd of verlengd voor het opvolgende jaar.

Zakelijke correspondentie (brief).

* **Taalgebruik:** De brief is opgesteld in het zakelijk Nederlands van de vroege 20e eeuw, gekenmerkt door de naamvallen ("Uwen heer", "onzen heer") en de oude spelling ("Mijne Heeren", "tusschen", "teekenen"). * **Doel:** Het document is een schriftelijke bevestiging van een verkoopgesprek. De firma Gebr. Kooy probeert haar isolatiematerialen (voornamelijk kurk) te verkopen aan de Amsterdamse Directie Marktwezen. * **Visuele kenmerken:** Het grote paarse stempel ("M. 1942") duidt op de archivering door de ontvangende partij (Marktwezen). De groene handtekening was in die tijd een veelgebruikte methode om de authenticiteit van een directielid te waarborgen. * **Producten:** Er wordt specifiek verwezen naar merknamen zoals "Superex", "Impurex" en "Tempex". Opvallend is dat de merknaam Tempex hier nog wordt gebruikt voor kurkproducten, terwijl dit later de generieke naam werd voor geëxpandeerd polystyreen (piepschuim). ---

Zakelijke correspondentie / Betalingsbericht (formulierbrief).

* **Inhoud:** De brief informeert tuinders over een financiële tegemoetkoming. Vanwege nieuwe overheidsregels (ingesteld op 5 mei 1941) mochten tuinders hun waar niet meer zelf op hun vaste plek op de Centrale Markt verkopen, maar moesten zij dit verplicht via de centrale veiling doen. Omdat zij hierdoor hun betaalde staanplaats niet konden gebruiken, verleent de burgemeester een gedeeltelijke kwijtschelding van het "plaatsgeld" en een restitutie op de "entréegelden". * **Administratieve afwikkeling:** De brief fungeert als een rekeningoverzicht waarbij de resterende schuld wordt berekend na aftrek van de kwijtschelding. Opvallend is de optie tot automatische verrekening met de opbrengsten van de veiling, wat wijst op een verregaande integratie van de markt- en veilingadministratie. * **Staat van het document:** Het grote kruis over de tekst suggereert dat dit specifieke document een doorslag of een niet-verzonden exemplaar is, of dat de betreffende postpost administratief is afgesloten.

Handgeschreven verzoekschrift/notitie.

Het document is een korte, zakelijke correspondentie gericht aan de administratie van het vaktijdschrift "De Tuinderij". De afzender, die ondertekent met de initialen "D.D.", verzoekt om toezending van twee exemplaren van de editie van 19 januari 1942. Opvallend is het briefhoofd waarin de naam van de uitgeverij wordt vermeld: N.V. Nederlandsche Drukkers- en Uitgevers Maatschappij C. Misset. Er is een doorgehaald gedeelte zichtbaar voor "N.V. Ned.", wat wijst op een correctie tijdens het schrijven. Het handschrift is vlot en geoefend, kenmerkend voor administratieve of zakelijke correspondentie uit die periode.

Handgeschreven brief (klacht of melding).

* **Taalgebruik:** Het document is geschreven in de toen gangbare spelling (bijv. "mensche", "gebeurt" als voltooid deelwoord zonder -d, "ondergeteekende"). Het handschrift is een vlot, enigszins informeel cursief schrift, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw. * **Inhoud:** De schrijver rapporteert een incident waarbij de gebroeders Jaap en Piet (eigenaren van een groentewinkel in de Jordaan) beschuldigd worden van illegale handel. Terwijl een rij klanten vanaf 06:00 uur 's ochtends wachtte op rantsoenen, werden de broeders betrapt op het verkopen van voorraden op straat tegen woekerprijzen ("ongeoorloofde hooge prijs"). * **Incident:** De situatie escaleerde tot een fysieke confrontatie waarbij een wachtende vrouw een van de broeders aanviel. De schrijver beklaagt zich over de afwezigheid van de politie. * **Topografie:** De genoemde locaties (Marnixstraat 241, hoek West-Egelantiersstraat en de Tuinstraat) situeren het voorval in het hart van de Amsterdamse Jordaan. ---

Duplicaat-Vrachtbrief voor SNELGOED (Nederlandsche Spoorwegen).

* **Logistiek:** De zending betreft "Snelgoed", een dienst van de spoorwegen voor spoedeisende goederen zoals bederfelijke waar. De vis is op 23 februari verzonden vanuit Gorinchem en kwam één dag later, op 24 februari, aan op Amsterdam Centraal. Dit duidt op een efficiënte logistieke verbinding voor die tijd. * **Goederen:** De zending bestaat uit 420 kg verse vis. De afzender, Wijnbelt & Co uit Woudrichem, was een prominente speler in de riviervisserij (gelegen aan de samenvloeiing van de Waal en de Maas/Merwede). * **Betaling:** Het vakje "Niet franco" is aangekruist, wat betekent dat de ontvanger (de visafslag) de vrachtkosten moest voldoen bij aflevering. De rode stempel "Verantwoord" van 2 maart 1942 toont de administratieve afhandeling van de betaling aan. * **Identificatie:** De codes *W.B. 501* en *WYLAX 1500* verwijzen waarschijnlijk naar specifieke wagonnummers of partijnummers voor de administratie van de vishandel.

Zakelijke correspondentie (brief)

* **Doel van de brief:** De NS reageert op een verzoek van de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam om een voorbeeldexemplaar van een abonnementskaart. Ze sturen een model van de 3e klasse in de destijds 'nieuwe vorm', inclusief etui. * **Stempels:** De paarse stempel in het midden bovenin is een registratiestempel van de ontvangende partij (het Marktwezen), gedateerd op 13 december 1939. Dit toont aan dat de postverzending tussen Utrecht en Amsterdam destijds circa twee dagen in beslag nam. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de toen gangbare formele zakelijke stijl, inclusief de verouderde spelling (zoals 'Nederlandsche', 'Algemeene', 'Afdeeling'). * **Bijzonderheden:** De voetnoot "3-'39" bij het modelnummer duidt waarschijnlijk op de drukdatum van het briefpapier (maart 1939).

Vrachtbrief voor snelgoed (spoorwegvervoer).

Dit document is een officieel bewijs van een handelstransactie en logistiek proces tussen IJmuiden en Amsterdam. * **Logistiek:** De zending betreft "snelgoed", wat duidt op een geprioriteerd transport per spoor. Gezien de inhoud (verse vis) was snelheid essentieel om de versheid van het product te garanderen. * **Volume:** Met 10 kisten en een totaalgewicht van 700 kg gaat het om een substantiële levering voor de groothandel of een vishal. * **Betaling:** De zending is "franco" verstuurd, wat betekent dat de verzender (J. Reumer) de transportkosten van 16,16 gulden voor zijn rekening nam. * **Locaties:** De route IJmuiden-Amsterdam was een van de belangrijkste aders voor de visvoorziening van het Nederlandse achterland. De Prinsenkade in Amsterdam lag gunstig ten opzichte van de toenmalige vismarkten en het Centraal Station.

Handgeschreven ambtelijke notitie op de achterzijde van een officieel briefafschrift (doorslag).

De notitie betreft een logistieke verduidelijking over de reiniging van goederenwagons. Het kernpunt is dat de NS het vuilnis dat na het lossen in de wagons achterblijft, niet ter plaatse op de 'Em-werppl.' (emplacement-werpplaats) stort of verwijdert. In plaats daarvan wordt het vuil in de wagons gelaten en samen met de lege wagons afgevoerd van het marktterrein. De toevoeging "(naar nader is gebleken)" duidt erop dat er hiervoor mogelijk onduidelijkheid bestond over de werkwijze of over wie verantwoordelijk was voor het schoonmaken van de wagons bij de markt.

Getypte brief / circulaire.

Deze circulaire, gedateerd 15 juni 1942, is een dwingende instructie van de directeur van de Centrale Markt in Amsterdam aan de daar gevestigde groentegrossiers. De kern van de brief is de regeling van de voedselvoorziening voor de Joodse bevolking in Amsterdam. De belangrijkste punten uit het document zijn: 1. **Gedwongen afdracht:** Grossiers worden verplicht een vastgesteld percentage van hun gehele aanvoer (inclusief eigen inkopen) af te staan aan de "N.V. Nederlandsche Veiling" ten behoeve van de Joodse bevolking. 2. **Prijsstelling:** Deze goederen worden overgenomen tegen de "maximum-grossiersprijs", wat duidt op een streng gereguleerde distributie-economie. 3. **Logistieke eisen:** Er worden strikte regels gesteld aan het tijdstip (vóór 10:00 uur) en de locatie (Kade F, nabij de 2e Keucheniusstraat) van de levering. 4. **Uitsluiting van fruit:** Een expliciet verbod (N.B.) stelt dat fruit absoluut niet aan Joden geleverd mag worden. 5. **Verbod op directe handel:** Het is grossiers ten strengste verboden om buiten de Centrale Markt om direct aan Joodse handelaren te leveren. De toon is zakelijk, bureaucratisch en onverbiddelijk, kenmerkend voor de wijze waarop de bezetter de distributie van levensmiddelen controleerde en segregeerde.

Verklaring / Aanbevelingsbrief.

Dit document is een formele verklaring afgegeven door de directie van de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten". De kern van het document is een aanbeveling om een specifieke persoon, de heer C.A.J.C. van de Bilt, toegang te verlenen tot het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. **Belangrijke observaties:** * **Typfouten:** De getypte tekst bevat enkele opvallende fouten, zoals "Paraxgon" (waarschijnlijk N.V. Paragon), "vooronze" (aan elkaar geschreven) en "hetxdrukwerk" (een 'x' tussen de woorden). Dit suggereert een haastig getypt document of een minder ervaren typist. * **Doel:** Het dient als een legitimatiebewijs of een pleitbezorging voor de vertegenwoordiger van een toeleverancier (het drukkerijbedrijf Paragon) om zaken te kunnen doen op het terrein van de markt. * **Autoriteit:** Het document is officieel bekrachtigd met een bedrijfsstempel en de handtekening van de directeur.

Correspondentie (brief met aangehecht formulier/vervolgblad).

* **Inhoud:** Het document betreft een administratieve discussie over de verplichte registratie van het "Gemeentelijk Koelhuis Centrale Markt" bij de juiste beroepsorganisatie. De exploitant (de Veiling) stelt dat zij al geregistreerd zijn bij de Vakgroep Haven- en aanverwante bedrijven en daarom niet bij de Ondervakgroep Koel- en Vrieshuizen ingeschreven hoeven te worden. * **Structuur:** Het lijkt erop dat de roze brief een reactie is op een eerdere oproep van de Ondervakgroep. Het witte gedeelte onderaan is waarschijnlijk een gestandaardiseerde begeleidende tekst van de Ondervakgroep zelf, die aan de correspondentie is toegevoegd of waarop de reactie is geplakt. * **Administratieve druk:** Er is sprake van een strakke deadline; de brief is gedateerd op 21 september en de vragenlijst moet uiterlijk 23 september retour zijn.

Zakelijke correspondentie (brief).

In deze brief verzoekt de N.V. Nederlandsche Scheepsbouw-Maatschappij (NSM) aan de Directeur van het Marktwezen om toestemming voor een tijdelijke ligplaats aan de Vischmarkt in Amsterdam. De kern van de aanvraag is de motorboot "Scheepsbouw III", die gebruikt wordt voor het vervoer van personeel tussen Amsterdam-Noord en de stad. De NSM stelt voor de boot tussen 17:20 uur 's avonds en 08:20 uur 's ochtends aan de steigers van de Vischmarkt te laten liggen. De handgeschreven opmerking onderaan de brief suggereert dat de afdeling Marktwezen bereid is akkoord te gaan, aangezien de steigers op dat moment niet door henzelf worden gebruikt. Er wordt echter nog wel een vraag gesteld (in rood) of dit het scheepvaartverkeer niet zal hinderen.

Dienstbrief (officieel schrijven).

* **Inhoud:** De brief is een formele rapportage van de NS aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. Er wordt melding gemaakt van de totale hoeveelheid goederen die in de maand augustus 1943 over de specifieke spoorverbinding naar de Centrale Markt is vervoerd. * **Kwantiteit:** Het betreft een aanzienlijk gewicht van **9.511.203 kg** (ruim 9.500 ton) aan goederen. * **Juridische basis:** De rapportage vloeit voort uit een overeenkomst die op 8 december 1939 is gesloten (vlak voor de Duitse inval), specifiek artikel 12 X. * **Administratieve sporen:** De doorgehaalde maand "Oct." en de handmatige wijziging naar "12/11" duiden op een vertraging in de verzending of een correctie tijdens het opstellen. De stempels bovenin duiden op de registratie bij binnenkomst of verwerking in het archief van de ontvanger op 13 november 1943.

Fragment van een getypte verklaring of formulier.

Het document is een fragment van een officieel formulier van de "N.V. Nederlandsche Veiling voor Tuinbouwproducten 'Amsterdam'". De tekst is aan de linkerzijde afgebroken, waardoor beginletters van regels ontbreken (bijv. "[Tuinbou]wproducten", "[Di]recteur"). Het formulier lijkt te dienen voor een formele afmelding of wijziging van levering door een tuinder. De zinsnede "bovengenoemden datum niet meer" suggereert dat de ondertekenaar verklaart vanaf een bepaald moment geen producten meer aan te leveren. Het onderste gedeelte, onder de stippellijn, was bedoeld voor een verklaring of bevestiging door de directeur van de veiling. De spelling (bijv. "Nederlandsche", "Handteekening") duidt op een tekst van vóór de spellinghervorming van 1947.

Officieel formulier / verklaring (sjabloon).

Dit document is een administratief formulier dat dient als bewijs voor de opzegging van een standplaats op de Centrale Markt in Amsterdam door een tuinder. **Kernpunten:** * **Doel:** Het aanvragen van kwijtschelding van marktgeld. Omdat de tuinder zijn producten niet meer direct op de markt verkoopt, maar via de veiling laat lopen, hoeft hij geen staangeld meer te betalen. * **Partijen:** De tuinder (ondergetekende), de directie van de Centrale Markt Amsterdam en de Directeur van de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten "Amsterdam". * **Voorwaarde:** De opzegging is pas geldig als de directeur van de veiling bevestigt dat de betreffende tuinder inderdaad zijn producten bij de veiling inbrengt. * **Terminologie:** Het gebruik van woorden als "mitsdien" (daarom), "kwytschelding" en de spelling met 'y' (zyne, hy) is kenmerkend voor de officiële schrijftaal van voor de spellinghervorming van Marchant (1934/1947).

Blanco formulier (sjabloon) voor een verklaring van afstand van een marktplaats.

Dit document is een administratief formulier bedoeld voor handelaren of tuinders die actief waren op de Centrale Markt in Amsterdam. Het doel van het formulier is het aanvragen van kwijtschelding van marktgeld. De procedure die uit het formulier spreekt is als volgt: 1. **De handelaar** verklaart dat hij zijn producten niet langer rechtstreeks op de markt verkoopt vanaf een vaste staanplaats, maar deze is gaan leveren aan de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten 'Amsterdam'". 2. **Bewijs:** De handelaar geeft zijn standplaatsnummer op en verzoekt om vrijstelling van de resterende pachtsom (het marktgeld) voor dat jaar. 3. **Verificatie:** Het onderste gedeelte van het formulier dient als officiële bevestiging door de directeur van de veiling, die moet verklaren dat de betreffende handelaar inderdaad zijn producten via de veiling afzet.

Zakelijke correspondentie (brief).

* **Inhoud:** De brief betreft een administratieve overdracht van gegevens. De NS-handelsagent in Amsterdam stuurt statistieken ("opgaven") naar de hoofdaambtenaar van het Marktwezen betreffende het aantal wagonladingen dat in het derde kwartaal van 1943 (juli t/m september) van en naar de Centrale Markt in Amsterdam is vervoerd. * **Formele aspecten:** Het taalgebruik is uiterst formeel ("heb ik de eer U hierbij... te doen toekomen"). De brief verwijst naar eerdere correspondentie van 7 januari 1944, wat duidt op een doorlopende rapportagecyclus tussen de spoorwegen en de gemeentelijke marktinstantie. * **Annotaties:** De rode inkt ("7-2-44") is vermoedelijk een stempel of aantekening van ontvangst door de administratie van het Marktwezen. De handgeschreven potloodnotities zijn waarschijnlijk parafen voor akkoord of instructies voor archivering binnen de afdeling. * **Locatie:** Het adres Jan van Galenstraat 14 is de locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam-West, destijds het logistieke hart van de voedselvoorziening voor de stad. ---

Oningevuld formulier / modelverklaring.

Dit document is een gestandaardiseerd aanvraagformulier voor tuinders in de regio Amsterdam. Het doel van het formulier is tweeledig: 1. **Afmelding:** De tuinder verklaart dat hij niet langer persoonlijk een staanplaats ("tuindersplaats") op de Centrale Markt in Amsterdam bezet. 2. **Verzoek tot kwijtschelding:** Omdat de tuinder de marktplaats niet meer gebruikt, verzoekt hij om ontheffing van de betaling van het marktgeld voor de rest van het lopende kalenderjaar. Het document vereist een dubbele verificatie: de verklaring van de tuinder zelf en een officiële bevestiging onderaan door de directeur van de veilingvereniging, die hiermee bewijst dat de producten nu via de veiling worden verhandeld in plaats van via directe verkoop op de markt.

Nota (factuur) voor geleverde groenten.

* **Inhoud:** De nota specificeert de levering van diverse wintergroenten (zoals waspeen, spruiten, zuurkool en boerenkool) aan de commissie die verantwoordelijk was voor de voedselvoorziening van de Joodse bevolking in Amsterdam. * **Financiële details:** * De prijzen zijn vermeld in guldens (f.). * **Statie:** Er wordt statiegeld gerekend voor de emballage (verpakkingen/vaten), wat een aanzienlijk deel van het totaalbedrag vormt (f. 60 en f. 200). * **Surcharge:** Er wordt een toeslag van 4% berekend over de productwaarde (exclusief statiegeld). * **Betaling:** Een handgeschreven aantekening wijst op een eerdere betaling "in mindering" op 19 januari 1943 ter waarde van f. 263,00, waardoor er voor het eerste deel nog een restant van f. 29,13 openstond. * **Terminologie:** "Colli" verwijst naar het aantal eenheden/verpakkingen. "AW" achter een productnaam kan staan voor 'Afwijkend' of een specifieke kwaliteitsklasse. "Uitschot" duidt op de laagste kwaliteitsproducten.

Factuur/Nota

Dit document is een gedetailleerde factuur van de Amsterdamse groenteveiling voor de levering van een grote verscheidenheid aan groenten. De lijst omvat typische wintergroenten zoals witlof, boerenkool, spruiten, wortelen (waspeen en winterpeen) en diverse koolsoorten. Ook vallen specifieke benamingen op zoals "Nero" (waarschijnlijk een type kool of boon) en "Bieten II". Opvallend is de administratieve correctie onderaan de nota: er is een fout gemaakt in de berekening van het statiegeld (F. 22.-- had F. 2.-- moeten zijn), waardoor er 20 gulden in mindering is gebracht op het brutobedrag. Over het uiteindelijke bedrag werd een toeslag van 4% berekend.

Financiële afrekening / Staat van heffingen.

Het document is een kwantitatief overzicht van heffingen die de Amsterdamse Veiling in rekening bracht bij de Joodse Raad. De berekening verloopt als volgt: 1. **Totalisering:** Er wordt f. 1509,72 opgeteld over vijf weken. Dit bedrag representeert de totale "heffing van 4%". 2. **Verdeling:** De helft van dit bedrag (2%, zijnde f. 754,86) wordt ingehouden door de Veiling zelf. 3. **Belasting:** Van het restant wordt nogmaals 2% omzetbelasting (f. 15,09) afgetrokken. 4. **Eindbedrag:** Een bedrag van f. 739,77 is per giro overgemaakt. De vermelding van de **"Gemachtigde voor de Prijzen"** onderaan is kenmerkend voor de bezettingstijd. Deze functionaris was verantwoordelijk voor het handhaven van prijsstops en het controleren van winstmarges om inflatie tegen te gaan.

Brief op officieel briefpapier van de N.V. Nederlandsche Spoorwegen.

* **Inhoud:** De brief dient als geleidebrief voor twee exemplaren van een niet nader gespecificeerd "voorschrift". Dit voorschrift is het resultaat van een eerdere bespreking tussen de Hoofdstationschef en de Directeur van de Centrale Markthallen en is reeds aan het spoorwegpersoneel gecommuniceerd. * **Taalgebruik:** Formeel en zakelijk, kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie van die tijd (gebruik van de naamvallen zoals "den" en de aanhef "Weledelgeb. Heer").

Document

* **Inhoud**: De brief betreft de vervanging van een defect stootjuk (buffer) bij de Centrale Markt in Amsterdam. De NS stelt vast dat het huidige model ("Hercules Junior") niet bestand is tegen de krachten van de rangeerbewegingen. Er wordt voorgesteld een zwaarder model ("Hercules Senior") te plaatsen in plaats van het oude te repareren. * **Financieel**: De geschatte kosten bedragen 575 gulden. De NS merkt op dat deze kosten voor rekening van de Gemeente Amsterdam zijn. * **Taalgebruik**: Het document hanteert de toenmalige formele spelling (bijv. "Commercieele", "zoodat", "vermemn" - waarschijnlijk een typefout voor 'vernemen'). * **Opmerkelijke details**: Er wordt specifiek verwezen naar productnamen van spoorweginfrastructuur: de *Hercules Junior* en *Hercules Senior*. ---

Document

Dit document is een officiële afrekening van de Amsterdamse veiling uit februari 1943. Het betreft een "heffing van 4%" die wordt ingehouden op de verkoop van land- en tuinbouwproducten, expliciet bestemd voor (of ten laste van) de "Voedselvoorziening der Joodsche Bevolking". De berekening is als volgt opgebouwd: 1. Er worden vier weekstaten over de maand januari 1943 bij elkaar opgeteld, wat resulteert in een totaal van f. 1236,40 (deze 4% heffing impliceert een totale omzet van f. 30.910,-). 2. De helft hiervan (2%) wordt ingehouden door de Veiling Amsterdam zelf. 3. Over het restant wordt nogmaals 2% omzetbelasting berekend en afgetrokken. 4. Het eindbedrag van f. 605,84 wordt overgemaakt naar rekeningnummer 74. Onderaan staat de juridische disclaimer dat de berekening onder voorbehoud is van goedkeuring door de "Gemachtigde voor de Prijzen", een door de bezetter aangestelde functionaris. ---

Financieel overzicht / afrekening (Staat van heffingen).

Dit document is een boekhoudkundige verantwoording van ingehouden gelden op de voedselvoorziening voor de Joodse bevolking in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. * **Berekening:** De totale heffing over vier weken in februari 1943 bedroeg f. 1003,19. Opvallend is dat de Veiling Amsterdam hiervan direct de helft (50%, f. 501,60) inhoudt als eigen vergoeding. Na aftrek van 2% omzetbelasting blijft er f. 491,56 over, wat wordt overgemaakt naar rekeningnummer 74. * **Administratieve taal:** De term "Staat van heffingen 4% ten laste der..." duidt op een specifieke belasting of toeslag die werd geheven op de distributie of verkoop van groenten en fruit voor Joodse Amsterdammers. * **Bureaucratie:** Het document toont de kille, ambtelijke nauwkeurigheid waarmee de financiële exploitatie en de segregatie van de Joodse bevolking werd geadministreerd door reguliere Nederlandse instanties (in dit geval de Amsterdamse Veiling).

Zakelijke brief (rekening-courant en saldilijst).

Deze brief is een formeel administratief schrijven van de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten „Amsterdam” aan de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van de boodschap is de verzending van de exploitatiecijfers van het Koelhuis op de Centrale Markt over de maand januari 1943. Er wordt melding gemaakt van een debetsaldo van 2359,58 gulden, dat is overgeboekt naar een nieuwe rekening. Daarnaast zijn er bewijsstukken (kasbewijzen) en een lijst met openstaande schuldenaren (debiteuren) bijgevoegd. De brief getuigt van een strikte, hiërarchische en formele zakelijke correspondentie, typerend voor die tijd.

Zakelijke brief (begeleidend schrijven bij een afrekening).

* **Kernboodschap:** De N.V. Nederlandsche Veiling stuurt de maandelijkse exploitatiecijfers van het koelhuis op de Centrale Markt door naar de directeur van het Marktwezen. Er is sprake van een negatief saldo (debet) van ruim 2.650 gulden. * **Administratieve proces:** De brief bevat archiefnummers ("No. 48/4/2") en een datumstempel van ontvangst of verwerking ("27/3"), wat duidt op een gestructureerde archivering door de gemeente Amsterdam. De handgeschreven notities bovenin zijn interne instructies of doorverwijzingen binnen de gemeentelijke afdeling. * **Taalgebruik:** Het gebruik van "WelEd. Geb. Heer" (WelEdelgeboren Heer) en "wij hebben de eer" is kenmerkend voor de formele, ietwat onderdanige zakelijke etiquette van de eerste helft van de 20e eeuw.

Zakelijke brief / Begeleidend schrijven bij financiële stukken.

* **Inhoud:** In deze brief legt de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten financiële verantwoording af aan de directeur van het Marktwezen. Het betreft de exploitatie van het koelhuis op de Centrale Markt over de maand maart 1943. Er is sprake van een tekort (debetsaldo) van 3207,37 gulden, dat naar de volgende periode wordt overgeheveld. Ook wordt er een lijst van openstaande vorderingen (debiteuren) meegezonden. * **Vorm:** De brief is zeer formeel opgesteld ("Wij hebben de eer U...", "verblijven wij"). Het gebruik van het voorgedrukte briefpapier en de officiële stempels duidt op een gestandaardiseerde bureaucratische procedure tussen de exploitant en de gemeentelijke toezichthouder. * **Administratief:** De handgeschreven nummers en parafen wijzen op de verwerking in een archiefsysteem, waarbij de brief waarschijnlijk gerelateerd is aan dossiernummer 48.

Administratief overzicht / Factuur / Staat van heffingen

Dit document is een financieel overzicht van de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten „Amsterdam”, gedateerd 7 april 1943. Het overzicht betreft een heffing van 4% die in rekening wordt gebracht bij de "Voedselvoorziening der Joodsche Bevolking". De staat toont de wekelijkse bedragen over de maand maart 1943. Van het totaalbedrag van f. 1888,81 wordt eerst 2% ingehouden voor de Veiling zelf (f. 944,41 - hier lijkt een rekenfout of een specifieke verdeelsleutel te zitten, aangezien 2% van 1888,81 f. 37,78 zou moeten zijn; mogelijk is de "2%" een typefout voor "50%" of verwijst het naar een andere grondslag). Vervolgens wordt er 2% omzetbelasting afgetrokken. Het resterende bedrag van f. 925,51 wordt overgemaakt (gegireerd) naar rekeningnummer 74. Het document illustreert hoe de voedselvoorziening voor de Joodse bevolking tijdens de bezetting aan specifieke administratieve en financiële regels was onderworpen, waarbij heffingen werden toegepast.

Zakelijke correspondentie (brief).

* **Kernboodschap:** De N.V. Nederlandsche Veiling legt financiële verantwoording af aan de Directeur van het Marktwezen over het beheer van het koelhuis in de Centrale Markthallen voor de maand april 1943. * **Financiële details:** Er is een batig saldo van 12.028,01 gulden overgemaakt naar de gemeentegiro (rekening 74). De brief kondigt bijlagen aan die dit bedrag onderbouwen: de rekening-courant, een saldistaat van debiteuren en de bijbehorende kasbewijzen. * **Administratieve sporen:** De brief bevat diverse archiefkenmerken, zoals het nummer "48/9/y M. 1943" en een datumstempel (26/5), wat duidt op een zorgvuldige registratie in het inkomend postboek van de gemeente. De namen "m. spr." en "Th. Müller" zijn waarschijnlijk van ambtenaren die de stukken hebben behandeld.

Getypte lijst van debiteuren (openstaande rekeningen).

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande saldi van klanten (debiteuren) van het Koelhuis aan de Centrale Markt in Amsterdam. Het totaalbedrag aan openstaande vorderingen bedraagt f. 439,90. Opvallende zaken in de lijst: * **Centrale Voedselv. (f. 330,32):** Dit staat waarschijnlijk voor de *Centrale Voedselvoorziening*, de overheidsinstantie die tijdens de bezetting de voedseldistributie regelde. Zij zijn veruit de grootste schuldenaar. * **Lufthansa Lazaret (f. 1.38):** Dit wijst op diensten geleverd aan een militair hospitaal van de Duitse luchtmacht. Dit illustreert hoe commerciële instellingen tijdens de bezetting gedwongen of vrijwillig zaken deden met de bezetter. * **Binnengasthuis (f. 0.07 Cr.):** Een ziekenhuis in Amsterdam dat hier een klein overschot (Credit) op de rekening heeft staan. * **Coca Cola (f. 0.27):** Hoewel Coca-Cola een Amerikaans merk is, bleven de fabrieken in Europa (vaak onder Duits beheer) tijdens de oorlog opereren, soms onder de naam Fanta, maar hier wordt de merknaam nog expliciet genoemd. * **Meyer Mok (f. 2.62):** Een joodse naam. Gezien de datum (april 1943) waren de meeste joodse bedrijven toen al geliquideerd of onder beheer van een 'Verwalter' gesteld. Het kleine bedrag kan een restant zijn van een oude vordering.

Zakelijke correspondentie / Begeleidend schrijven bij financiële stukken.

De brief betreft de financiële afwikkeling van de exploitatie van het "Koelhuis" op de Centrale Markt in Amsterdam over de maand mei 1943. De N.V. Nederlandsche Veiling informeert de Directeur van het Marktwezen dat er een debetsaldo (tekort) is van 476,20 gulden. Dit bedrag wordt naar de volgende rekening overgebracht. De brief dient als geleideformulier voor de bijgevoegde rekening-courant, kasbewijzen en een lijst met openstaande debiteuren. De toon is uiterst formeel en hoffelijk, conform de zakelijke etiquette van die tijd.

Boekhoudkundig overzicht (debiteurenlijst)

Dit document is een getypte lijst van openstaande saldi (debiteuren) van het "Koelhuis Centrale Markt" in Amsterdam, gedateerd 31 mei 1943. Het overzicht toont namen van personen, bedrijven en instellingen die nog bedragen verschuldigd waren voor het gebruik van de koelfaciliteiten. Enkele opvallende punten: * **Centrale Voedselvoorziening (Centrale Voedselv.):** Met een bedrag van fl. 1514,32 is dit veruit de grootste post op de lijst. Dit wijst op de centrale rol van de overheid in de voedseldistributie tijdens de oorlog. * **Duitse aanwezigheid:** De post "Lufthansa Lazaret" (fl. 1,38) duidt op de inkwartiering van Duitse militaire medische diensten die gebruik maakten van de diensten van het koelhuis. * **Crediteuren:** Bij drie namen (Binnengasthuis, B.C.v. Es en Heemskerk) staat de afkorting 'cr.', wat betekent dat zij een klein tegoed hadden in plaats van een schuld. * **Exploitant:** Het rode stempel identificeert de exploitant als de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land-, & Tuinbouwproducten 'Amsterdam'".

Rekening-courant (overzicht van inkomsten en uitgaven).

Dit document is een financiële verantwoording over de maand juni 1943 voor het koelhuis van de Amsterdamse groente- en fruitveiling. * **Credit-zijde:** Hier worden de inkomsten en correcties bijgehouden. Het begint met een openstaand saldo van debiteuren, telt het gefactureerde "koelloon" (huur voor de koelopslag) erbij op en verrekent vervolgens het saldo aan het einde van de maand. Ook ziekte-uitkeringen voor twee medewerkers (Hogers en Bosma) worden hier gecrediteerd. * **Debet-zijde:** Hier staan de exploitatiekosten. De grootste post zijn de wekelijkse salarissen (totaal f. 660,-). Daarnaast zijn er sociale lasten zoals ziekenfondsbijdrage en de "vereveningsheffing". Er wordt een provisie van 15% berekend over een bedrag van f. 1890.65. * **Berekeningen:** De handgeschreven getallen links (189.06 + 94.53 = 283.59) tonen aan dat iemand handmatig de 15% provisie heeft nagerekend (10% + 5%). Op de getypte lijst is dit afgerond naar f. 283.60. * **Eindresultaat:** Na aftrek van de kosten en het debetsaldo van de voorgaande maand (mei), blijft er een bedrag over van 187,07 gulden ten gunste ("t/g") van de Gemeente Amsterdam. * **Controle:** De vele vinkjes duiden op een administratieve controle of audit. Het document is officieel gemaakt met een belastingzegel en de handtekening van de directeur.

Getypte debiteurenlijst (boekhoudkundig document).

* **Inhoud:** Het document is een overzicht van openstaande posten van klanten (debiteuren) die gebruik maakten van de koelfaciliteiten van de veiling in Amsterdam. * **Boekhoudkundige details:** De afkorting "cr." staat voor credit. Dit betekent dat deze drie partijen (Binnengasthuis, B.C. v. Es en Heemskerk) een klein bedrag tegoed hadden in plaats van een schuld. Deze bedragen zijn in rood omcirkeld om ze te onderscheiden van de debetstanden. * **Opvallende debiteuren:** * **Centrale Voedselv. (Voedselvoorziening):** Met 791,48 gulden veruit de grootste post, wat wijst op de centrale rol van de overheid in de voedseldistributie tijdens de oorlog. * **Lufthansa Lazaret:** Een verwijzing naar een Duits militair hospitaal, wat de aanwezigheid van de bezettingsmacht in de Amsterdamse infrastructuur illustreert. * **C. de Jong Sr.:** Een aanzienlijke private debiteur (145,01 gulden).

Zakelijke correspondentie / Begeleidend schrijven bij een financiële afrekening.

Deze brief dient als formele overdracht van de financiële resultaten van de koelhuisexploitatie over de maand juli 1943. De N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten rapporteert hierbij aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. De kern van de boodschap is de overboeking van een batig saldo van 327,53 gulden naar de girorekening van de gemeente Amsterdam. Het document verwijst naar diverse bijlagen (rekening-courant, saldistaat, kasbewijzen en een lijst van debiteuren) die de administratieve verantwoording compleet maken. De handgeschreven nummers en parafen duiden op de interne verwerking van het document bij ontvangst door de gemeentelijke instantie.

Rekening-courant (overzicht van debet- en creditposten).

Dit document is een financiële verantwoording van de exploitatie van een koelhuis tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het geeft een gedetailleerd inzicht in de geldstromen tussen de Veiling en de Gemeente Amsterdam. * **Inkomsten (Credit):** Bestaan hoofdzakelijk uit "koelloon" (vergoeding voor koelopslag) en ontvangen ziekte-uitkeringen en verzekeringsgelden. * **Uitgaven (Debet):** De grootste posten zijn de wekelijkse salarissen voor vast en los personeel. Opvallend is de gedetailleerde vermelding van sociale lasten zoals "rentezegels" (voor de ouderdomsvoorziening) en de "ziekenfondspremie". * **Belastingen:** Er wordt "vereveningsheffing" ingehouden. De handgeschreven berekening rechtsonder toont aan dat dit 4,5% bedroeg over het totale loonbedrag van f 774,00. * **Administratieve controle:** De diverse vinkjes (✓) en de handgeschreven optelsommen duiden op een zorgvuldige controle door een accountant of boekhouder. De Provisie (f 162,16) is onderaan nogmaals nagerekend.

Document

Het document is een overzicht van openstaande posten van het koelhuis van de Centrale Markthallen in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Opvallende details: * **Centrale Voedselvoorziening**: Met fl. 823,52 is dit veruit de grootste schuldenaar (ruim 67% van het totaal). Dit overheidsorgaan was verantwoordelijk voor de voedseldistributie tijdens de oorlog. * **Buft-Hansa**: Waarschijnlijk een typefout voor "Luft-Hansa" (de Duitse luchtvaartmaatschappij), aangezien de 'B' identiek is aan die in 'Buffing'. * **Meyer Mok**: De naam is gemarkeerd met een rood handgeschreven kruisje. Gezien de context (juli 1943) en de Joodse achternaam, duidt dit kruisje zeer waarschijnlijk op de oninbaarheid van de schuld vanwege de deportatie van de betrokkene of de liquidatie van diens bezittingen door de bezetter. * **Kleine bedragen**: Veel debiteuren hebben minieme schulden (bijv. H. Piller met 4 cent), wat wijst op een zeer nauwkeurige, bijna bureaucratische boekhouding ondanks de oorlogsomstandigheden.

Zakelijke correspondentie (brief)

Dit document is een formele kennisgeving van een financiële afwikkeling tussen de N.V. Nederlandsche Veiling en de directeur van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van de brief is de overdracht van het exploitatieresultaat van het koelhuis over de maand september 1943. Een bedrag van 5.786,10 gulden is overgemaakt naar de gemeentelijke girorekening. Opvallende kenmerken: * **Administratieve nauwkeurigheid:** Er wordt verwezen naar bijgevoegde bewijsstukken zoals een rekening-courant, saldistaat en kasbewijzen, wat duidt op een strakke boekhoudkundige controle. * **Stempels en nummers:** De aanwezigheid van diverse referentienummers (zoals "No. 48/9/9 M. 1943") en stempels toont de bureaucratische aard van de voedseldistributie en marktbeheer in die tijd. * **Taalgebruik:** De brief hanteert de toen gebruikelijke archaïsche en uiterst beleefde aanspreekvormen ("WelEd. Geb.Heer", "Wij hebben de eer U...").

Getypte lijst van debiteurensaldi (openstaande posten).

Dit document is een financiële momentopname van de N.V. Nederlandsche Veiling uit Amsterdam. Het toont een lijst van 65 debiteuren (klanten die nog geld verschuldigd waren) op 30 september 1943. De bedragen variëren sterk: van zeer kleine bedragen (f. 0,05 voor Bleys) tot aanzienlijke sommen. De meeste posten lijken betrekking te hebben op individuele handelaren of kleine bedrijven. Het totaalbedrag aan openstaande vorderingen bedraagt f. 2136,62. Opvallend is dat de bedragen exact tot op de cent zijn berekend, wat duidt op een nauwkeurige boekhouding.

Zakelijke brief / Correspondentie.

De brief is een formeel financieel overzicht van de exploitatie van een koelhuis door de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten in Amsterdam. Het schrijven is gericht aan de directeur van het Marktwezen, de gemeentelijke instantie die toezicht hield op de markten in Amsterdam. De toon is uiterst beleefd ("Wij hebben de eer U...") en zakelijk. Het document dient als bewijsstuk voor de overdracht van een exploitatiesaldo van 511,36 gulden naar de gemeentegiro. De aanwezigheid van diverse bijlagen (rekening courant, saldistaat, kasbewijzen) wijst op een gestroomlijnde administratieve afhandeling. De stempels en het referentienummer (No. 48/9/10 M. 1943) duiden op een archiveringssysteem waarbij de correspondentie nauwgezet werd bijgehouden.

Een oningevuld, voorgedrukt formulier (verklaring).

* **Inhoud:** Het document betreft een formele verklaring voor tuinders die hun producten niet langer rechtstreeks op de Centrale Markt in Amsterdam verkopen, maar zijn overgestapt naar de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten 'Amsterdam'". * **Doel:** Het primaire doel van dit formulier is het aanvragen van 'kwijtschelding' van het marktgeld. Als een tuinder zijn vaste standplaats op de markt opgaf om via de veiling te gaan werken, hoefde hij voor de rest van het kalenderjaar geen stageld of marktgeld meer te betalen. * **Structuur:** De verklaring is tweeledig. Het bovenste deel moet worden ingevuld en ondertekend door de tuinder zelf. Het onderste deel dient als verificatie en moet worden ondertekend door de directeur van de betreffende veiling om de juistheid van de bewering te staven. * **Taalgebruik:** Er wordt gebruikgemaakt van de spelling-Marchant (bijv. "zyne", "ondergeteekende", "hiermede", "kwytschelding"), wat gebruikelijk was in de officiële Nederlandse correspondentie voor de spellinghervorming van 1947.

Rekening-courant (maandelijks financieel overzicht).

* **Financiële structuur:** Het document berekent het netto verschuldigde bedrag tussen de exploitant van het koelhuis en de gemeente. Na aftrek van salarissen, belastingen en een provisie van 15% blijft er een saldo van 511,36 gulden over ten gunste van de Gemeente Amsterdam. * **Salarissen en Heffingen:** De salarissen worden per week gespecificeerd (variërend van f 135 tot f 159,25). Interessant zijn de posten 'Ziekenfondspremie' en 'Vereveningsheffing'. De laatste was een specifieke belasting die tijdens de bezettingsjaren werd gehanteerd om loonverschillen tussen sectoren gelijk te trekken. * **Provisie:** De handgeschreven berekening links (172.90 + 86.41 = 259.31) lijkt een kladberekening te zijn voor de provisie van 15%, hoewel het getypte bedrag 259.35 is (een klein verschil van 4 cent). * **Authenticiteit:** De aanwezigheid van de 'plakzegels' (kwijtingszegels) bewijst dat de belasting op het rechtsverkeer voor deze transactie is voldaan. De stempel van de "N.V. Nederlandsche Veiling" en de handtekening van de directeur geven het document rechtskracht.

Document

Het document is een getypte lijst van debiteuren (klanten die nog moeten betalen) van de koelhuisafdeling van de Amsterdamse veiling. De bedragen zijn genoteerd in guldens (f). Opvallend is de grote diversiteit aan debiteuren: * **Particulieren en kleine bedrijven:** Veel namen lijken op die van lokale handelaren of tuinders (bijv. "v.Belle", "Gebr. Pel"). * **Institutionele klanten:** De "Centrale Voedselvoorziening" (65,62 gulden) en de "Centrale Dienst". * **Bezettingsautoriteiten:** Zeer prominent aanwezig zijn de **Wehrmacht** met een aanzienlijke schuld van 500,00 gulden (veruit de grootste post op de tweede pagina) en de Duitse luchtvaartmaatschappij **Lufthansa** (1,38 gulden). * **Totaalbedrag:** De lijst transporteert een saldo van f 889,92 naar de volgende kolom, waar het eindtotaal uitkomt op f 1460,87.

Document

Dit document is een getypte factuur van de Amsterdamse groenteveiling, gedateerd 5 juni 1943. Het bevat een gedetailleerde lijst van geleverde groenten, variërend van bladgroenten (spinazie, kropsla) tot koolsoorten en tomaten. Naast de verse groenten is er een aparte sectie voor 'vatgroenten' (zuurkool). Opvallend zijn de volgende administratieve details: * **Kostenopbouw:** De factuur specificeert het nettobedrag, 'statie' (statiegeld voor fusten/verpakkingen) en een commissie van 4%. * **Statiegeld:** Het bedrag aan statiegeld (f 654.70) is bijna net zo hoog als de waarde van de groenten zelf (f 758.65), wat wijst op een groot aantal retourverpakkingen. * **Handgeschreven annotaties:** Bovenaan staan administratieve nummers en een datum (10/6), waarschijnlijk de datum van verwerking of betaling. Rechtsboven staat een klein rood vinkje. ---

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en correspondentienummers.

* **Doel:** De brief is een formele uitnodiging aan de Directeur van het Marktwezen voor een toneelavond in Theater Bellevue. De voetbalverenigingen van de Centrale Markt willen hiermee hun dank tonen voor het gebruik van het speelterrein. * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een zeer hoffelijke, formele stijl die gebruikelijk was in de vroege 20e eeuw ("heeft de eer U", "welwillende medewerking", "met Uw bezoek zou willen vereeren"). * **Handgeschreven toevoegingen:** De tekst in de kantlijn is een concept voor de afwijzing van de uitnodiging. De directeur (of een secretaris namens hem) bedankt voor de uitnodiging maar geeft aan verhinderd te zijn voor de bewuste zondagavond.

Concept van een uitgaande brief.

In deze brief wordt de juridische en operationele verhouding tussen de Gemeente Amsterdam en de N.V. Nederlandsche Veiling verduidelijkt met betrekking tot het Gemeentelijk Koelhuis aan de Centrale Markt. De belangrijkste punten zijn: * **Exploitatie:** De N.V. Nederlandsche Veiling voert de exploitatie uit, maar doet dit voor rekening van de gemeente en onder toezicht van de directeur. * **Vergoeding:** De veiling ontvangt hiervoor een provisie op basis van de omzet. * **Instructiebevoegdheid:** De N.V. is gebonden aan instructies vanuit de gemeente. Een opvallende handgeschreven correctie verandert "als gevolg van" naar "en gevolg van" (of mogelijk bedoeld als "in gevolg van"), wat de aard van de verplichtingen benadrukt. * **Doorgehaalde adressering:** De brief was oorspronkelijk gericht aan de Wethouder voor de Levensmiddelen, maar dit is doorgehaald, wat kan duiden op een wijziging in de definitieve verzending of een verandering in de bestuursstructuur.

Getypte brief (doorslag of officieel afschrift).

* **Doel:** Het verduidelijken van de juridische en operationele status van het Gemeentelijk Koelhuis aan de Centrale Markt. * **Kernboodschap:** De exploitatie van het koelhuis is uitbesteed aan de N.V. Nederlandsche Veiling, maar dit gebeurt onder strikt toezicht en voor rekening van de Gemeente Amsterdam. De N.V. is gebonden aan gemeentelijke instructies, die weer deels voortvloeien uit het lidmaatschap van de betreffende bedrijfsgroep. * **Toon:** Formeel, zakelijk en bureaucratisch. * **Taalgebruik:** Typisch voor de tijd (jaren '40), met de oude spelling (bijv. "Afdeeling", "Nederlandsche") en ambtelijke formuleringen.

Financieel overzicht/rekeningoverzicht.

Dit document is een officiële afrekening van de Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten te Amsterdam. Het betreft een heffing van 4% op de levering van producten aan de "Voedselvoorziening der Joodsche Bevolking Amsterdam". De specificatie beslaat de maand mei 1943, onderverdeeld in vier weekstaten. De berekening laat zien dat van de totale heffing van f 874,13 (de 4%), precies de helft (2%, oftewel f 437,07) ten gunste komt van de veiling zelf. Van het resterende bedrag wordt nog eens omzetbelasting ingehouden, waarna een eindbedrag van f 428,32 wordt overgemaakt naar een specifieke rekening bij de Centrale Markt. Het document illustreert de nauwkeurige administratieve afhandeling van geldstromen die verband hielden met de gedwongen afzondering van de Joodse gemeenschap.

Getypte zakelijke brief/kennisgeving.

* **Inhoud:** De brief is een formele kennisgeving aan de directeur van de N.V. Nederlandsche Veiling (gevestigd aan de Centrale Markt in Amsterdam). De afzender deelt mede dat deze organisatie is geschrapt van de ledenlijst van de sectie "Koel- en Vrieshuizen". * **Terminologie:** Er wordt verwezen naar de "Afdeeling Amsterdam van de bedrijfsgroep 'Haven- en aanverwante Bedrijven'". Dit duidt op een specifieke organisatiestructuur binnen het bedrijfsleven. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notitie "Verzonden 22/12" (waarschijnlijk 22 december 1943) geeft aan wanneer de brief daadwerkelijk is verstuurd, vijf dagen na de dagtekening. De letters 'VB/SV' zijn waarschijnlijk de initialen van de opsteller en de typist(e).

Document

Deze brief is een formeel financieel overzicht van de dagelijkse omzet van de Nederlandse Veiling in Amsterdam gedurende de maand januari 1943. De totale omzet voor die maand bedroeg f 131.446,96, waarbij de handel in groenten en fruit (f 123.291,91) aanzienlijk groter was dan die in bloemen en planten (f 8.155,05). Opvallende details in het document: * **Administratieve sporen:** Er zijn diverse handgeschreven annotaties en parafen zichtbaar van ambtenaren of administrateurs die het document hebben verwerkt. Linksonder is een datumstempel gezet op 20 februari 1943, twee dagen na de verzenddatum, wat duidt op de datum van ontvangst of verwerking bij het Marktwezen. * **Typografie:** De kolomkop "ToTaal." is getypt met een hoofdletter T in het midden, wat mogelijk een typefout is of een specifieke stijlvorm van de typist. * **Nauwkeurigheid:** Onderaan de kolommen zijn met potlood de totalen nogmaals genoteerd, wat wijst op een handmatige controle van de getypte cijfers.

Zakelijke brief met financieel overzicht (omzetopgave).

* **Inhoud:** Het document bevat een dagoverzicht van de omzetcijfers van de veiling in Amsterdam over de maand juni 1943. De omzet is uitgesplitst naar twee categorieën: groenten/fruit en bloemen/planten. * **Administratieve verwerking:** De rode vinkjes bij de eindtotalen en de handgeschreven namen/titels bovenin duiden op een verificatieproces door de ontvangende partij (het gemeentelijk Marktwezen). De annotatie "w. Dir." kan staan voor "waarnemend Directeur". * **Handelspatroon:** De tabel toont dat er op zondagen (6, 13, 20 en 27 juni 1943) geen handel plaatsvond; deze data zijn overgeslagen. Opvallend is dat op sommige dagen (zoals 3 juni) er voor geen van de categorieën omzet was, terwijl op andere dagen slechts één categorie werd verhandeld. * **Cijfers:** De totale maandelijkse omzet bedroeg 321.014,53 gulden, waarvan het grootste deel (ruim 72%) afkomstig was uit de verkoop van groenten en fruit.

Zakelijke brief met een financieel overzicht (maandoverzicht veilingopbrengsten).

* **Inhoud:** Het document betreft een gedetailleerde financiële rapportage van de dagelijkse veilingopbrengsten voor de maand juli 1943. De totaalomzet voor die maand bedroeg f. 409.176,48. * **Structuur:** De tabel is overzichtelijk ingedeeld in drie kolommen: Groenten/Fruit, Bloemen/Planten, en de dagtotaal. De zondagen (4, 11, 18 en 25 juli) ontbreken in de lijst, wat aangeeft dat er op die dagen niet geveild werd. * **Opvallende zaken:** De opbrengst van groenten en fruit is aanzienlijk hoger dan die van bloemen en planten. Op veel dagen (voornamelijk de dinsdagen, donderdagen en zaterdagen) werd er blijkbaar geen bloemen/planten geveild, aangezien daar streepjes staan. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven parafen rechtsboven en de vinkjes onder de kolommen wijzen op een actieve controle van de cijfers door de ontvangende instantie (het Marktwezen). Het paarse stempel linksboven duidt op een centrale registratie of archivering van inkomende post.

Brief/Financieel overzicht van veilingopbrengsten.

Dit document is een officieel maandelijks financieel overzicht van de N.V. Nederlandsche Veiling in Amsterdam, gericht aan de Directeur van het Marktwezen. Het betreft de omzetcijfers van augustus 1943. Hoewel de begeleidende tekst spreekt over de "geveilde Bloemen en Planten", toont de tabel twee hoofdcategorieën: "Groenten en Fruit" en "Bloemen en Planten". Opvallend zijn de vele handgeschreven aantekeningen en kruisjes (met name bij de post van 27 augustus), wat duidt op een controle of audit van de cijfers. Er is een optelsom in de marge gemaakt om de post van 27 augustus te verifiëren (7.165,82 + 3.818,38 = 10.984,20). Onderaan zijn de getypte totalen doorgestreept en opnieuw berekend, waarbij er kleine discrepanties lijken te zijn in de handgeschreven kladaantekeningen aan de linkerzijde vergeleken met de getypte totalen.

Document

* **Inhoud:** Het document betreft een dagoverzicht van de omzetcijfers (in guldens) van de N.V. Nederlandsche Veiling in Amsterdam over de maand september 1943. De omzet is onderverdeeld in 'Groenten en Fruit' en 'Bloemen en Planten'. * **Financiële details:** Er wordt een aanvullende uitkering vermeld voor 'export product' ter waarde van f. 14.159,63, wat de totale maandelijkse omzet op f. 195.560,74 brengt. * **Administratieve kenmerken:** Het document bevat diverse administratieve markeringen, waaronder handgeschreven vinkjes ter controle van de totalen, een ontvangstdatum (25/10) en een routinginstructie voor de directeur van het Marktwezen. ---

Zakelijke correspondentie / financieel overzicht (maandopgave veilingopbrengsten).

* **Inhoud:** Het document is een formeel overzicht van de dagelijkse omzetcijfers van de Nederlandse Veiling in Amsterdam voor de maand oktober 1943. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de productgroepen 'Groenten en Fruit' en 'Bloemen en Planten'. * **Financieel:** De totale omzet over deze maand bedroeg f. 161.806,25 (in toenmalige guldens). Opvallend is dat er niet elke dag bloemen en planten geveild werden, terwijl groenten en fruit vrijwel elke werkdag op de lijst staan (zondagen ontbreken). * **Annotaties:** Er zijn blauwe handgeschreven aantekeningen bovenin, waarschijnlijk door een ambtenaar bij het Marktwezen, die verwijzen naar een bijlage en actie die ondernomen moet worden ("te regelen"). De vinkjes bij de eindtotalen duiden op een controle van de berekeningen. Op de achtergrond is een vaag watermerk of stempel "LIQUIDATIE" of "BAAR" zichtbaar, wat kan wijzen op administratieve verwerking.

Ambtelijke correspondentie (doorslag of kopie).

Dit document is een formele begeleidende brief bij een contract. De kern van de zaak is de administratieve afhandeling van een overeenkomst tussen de gemeente (vertegenwoordigd door de wethouder en de burgemeester) en de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten 'Amsterdam'". Opvallende kenmerken: * **Bureaucratische procedure:** Er wordt gevraagd om een handtekening van de burgemeester ("den heer Burgemeester") via de tussenkomst van de wethouder. Het contract is opgesteld in tweevoud ("in duplo"). * **Formulering:** Het taalgebruik is uiterst hoffelijk en afstandelijk, typerend voor de ambtelijke correspondentie van die tijd ("heb ik de eer U te doen geworden", "ik moge U beleefd verzoeken"). * **Handgeschreven annotaties:** De namen bovenin ("Vermonden" en mogelijk "Amuller") en de datum "31/3" duiden op de interne circulatie of archivering binnen de betreffende afdeling op de dag na verzending.

Ambtsbrief (doorslag/archiefkopie).

* **Inhoud:** De brief is een formele begeleiding bij een contract in tweevoud (duplo). Het contract betreft de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten "Amsterdam". De directeur verzoekt de wethouder om ervoor te zorgen dat de burgemeester het contract ondertekent, waarna het ter registratie moet worden geretourneerd. * **Stijl:** De taal is uiterst formeel en ambtelijk, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw ("heb ik de eer", "U te doen geworden", "ik moge U beleefd verzoeken"). * **Administratieve kenmerken:** Het referentienummer (59/4/4c.M.'43SV) en het cijfer '2' wijzen op een gestructureerd archiveringssysteem. De onderstreping van het jaar 1944 met een paarse stempel of symbool is een administratieve markering.

Zakelijke correspondentie / Personeelstaat.

Dit document is een formele rapportage over de personele krimp bij de Amsterdamse veiling tijdens de Tweede Wereldoorlog. De belangrijkste bevindingen zijn: 1. **Aanzienlijke personeelsafname:** In exact één jaar tijd (december 1942 - december 1943) is het totale personeelsbestand (exclusief koelhuis) gedaald van 90 naar 71 man. Dit is een afname van ruim 21%. 2. **Sectoren onder druk:** Vooral het veilingpersoneel (van 33 naar 23) en het emballagepersoneel (van 23 naar 18) laten een sterke daling zien. Het kantoorpersoneel krimpt relatief minder hard. 3. **Administratieve nuance:** De brief vermeldt dat specifieke mutaties (ontslag of aanstelling) vermeld staan op de bijgevoegde staten (die hier ontbreken) achter de loonbedragen. Het feit dat de brief als "vertrouwelijk" is gemarkeerd, duidt op de gevoeligheid van personeelsgegevens en mogelijk de politieke/economische situatie van die tijd. ---

Personeelslijst (typewerk).

Dit document is een administratief overzicht van het personeel werkzaam bij de veiling in Amsterdam aan het einde van 1943. Enkele opvallende zaken: * **Demografie:** Het personeel varieert sterk in leeftijd, met geboortejaren tussen 1879 (K.J. Bauer) en 1924 (G.F.A. Baerts). * **Loonsverhoudingen:** De lonen (waarschijnlijk weeklonen) variëren van 19,50 gulden voor de jongste medewerker tot 56,00 gulden voor Jac. van Itterzon, wat wijst op een hiërarchie op basis van ervaring of functie. * **Personeelsmutaties:** Een opvallend groot aantal medewerkers (11 van de 34) is gemarkeerd als "Ontslagen". Slechts één persoon (W. Koster) is als "Aangesteld" gemarkeerd. De herhaalde vermelding van "Ontslagen" suggereert een significante inkrimping of zuivering van het personeelsbestand op die specifieke datum.

Document

Het document is een administratieve lijst van de "Motordienst 'Flora'", een afdeling binnen de Amsterdamse veilingorganisatie. De lijst bevat drie personeelsleden met hun geboortedatum en hun loon per 1 december 1943. * **Personeelssamenstelling:** De lijst toont een aanzienlijk leeftijdsverschil tussen de werknemers. H.C. van Itterzon is de oudste (geboren in 1877, dus 66 jaar oud in 1943). De jongste is D.G. van Leeuwen (geboren in 1923, 20 jaar oud), mogelijk een zoon of familielid van J. van Leeuwen (geboren 1894, 49 jaar oud). * **Loonstructuur:** Er is een duidelijke loonhiërarchie zichtbaar die correspondeert met leeftijd en waarschijnlijk anciënniteit/ervaring. De oudste werknemer verdient f 31,66, terwijl de jongste minder dan de helft verdient (f 15,00). Het teken " onder de 'f.' fungeert als een herhalingsteken voor de munteenheid (Gulden). De getallen achter de streepjes duiden op centen. * **Terminologie:** "Motordienst" verwijst naar de afdeling die verantwoordelijk was voor gemotoriseerd transport van bloemen of producten (gezien de naam "Flora").

Een oningevuld formulier (verklaring) voor de Centrale Markt Amsterdam.

* **Doel van het document:** Het formulier dient als officieel verzoek voor kwijtschelding van marktgeld. Een tuinder kon hiermee aantonen dat hij zijn vaste staanplaats op de Centrale Markt had opgegeven omdat hij zijn producten voortaan via de veiling verkocht. * **Opbouw:** Het document is verdeeld in twee secties. De eerste sectie is een persoonlijke verklaring en verzoek van de tuinder. De tweede sectie (onder de stippellijn) is een verificatiegedeelte dat moet worden ondertekend door de directeur van de betreffende veilinginstantie om de bewering van de tuinder te staven. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke administratieve spelling, zoals "zyne", "mitsdien", "kwytschelding" en "ondergeteekende".

Verklaring (voorgedrukt formulier met handgeschreven aantekeningen).

Het document betreft een administratieve afwikkeling voor tuinders die hun afzetmethode wijzigden. In plaats van zelf hun producten te verkopen op de Centrale Markt in Amsterdam, kozen zij ervoor om hun waren te laten veilen door de N.V. Nederlandsche Veiling. De verklaring dient specifiek voor de aanvraag van **kwijtschelding van marktgeld**. Omdat de tuinder zijn vaste plaats op de markt opgaf ten gunste van de veiling, hoefde hij voor het resterende jaar geen staangeld meer te betalen, mits de directie van de veiling de overstap bevestigde. De handgeschreven opmerking onderaan is een interne notitie van een ambtenaar of administrateur. Het werpt licht op de toenemende administratieve last ("nu meer papier noodzakelijk") en de noodzaak om voor deze specifieke procedures een eigen administratieve sectie of "marktafdeling" (dossier) in te richten.

Nota / Pro Forma Factuur (vervolg)

Dit document is een vervolgblad van een pro forma factuur voor koelhuisopslag. De N.V. Nederlandsche Veiling bracht kosten in rekening voor het koel houden van grote partijen uien en rode kool. De kostenstructuur is gebaseerd op: 1. **Gewicht:** Berekend in kilogrammen (kg), vaak herleid van aantallen kratten (kr.) of knapzakken/balen (kn.). 2. **Tijdsduur:** De termijn wordt aangegeven in periodes van 4 weken. 3. **Tarief:** Er wordt een standaardtarief gehanteerd van 0,15 cent per kilogram per 4 weken. 4. **Bijkomende kosten:** Over het totaalbedrag aan "koelloon" (f. 243,73) wordt 7% extra gerekend voor assurantie (verzekering) en administratiekosten (Admk.), wat leidt tot een eindtotaal van f. 260,79.

Nota / Pro forma factuur voor koelloon (koelopslagkosten).

Deze pro forma factuur geeft een gedetailleerd overzicht van de koelkosten voor uien in de periode van eind 1942 tot mei 1943. De factuur is gericht aan de "Combinatie Grossiers in Stapelgroenten", wat suggereert dat meerdere handelaren hun voorraden gezamenlijk lieten opslaan. **Opvallende punten:** * **Termijnen:** De kosten worden per week, per 14 dagen of per 4 weken berekend. * **Tarieven:** Er wordt gewerkt met een tarief van een halve cent per kilogram per 14 dagen voor de eerste periode, en daarna 0,15 cent per kilogram per week of per 14 dagen. * **Correcties:** Er zijn duidelijke typefouten in de jaartallen hersteld. Enkele data die als '43 waren getypt, zijn doorgehaald en moeten waarschijnlijk als '42 worden gelezen om de chronologische volgorde vanaf november 1942 te herstellen. * **Product:** Het gaat om grote hoeveelheden uien (kratten van 28 kg of 24 kg), met totale gewichten per partij van respectievelijk circa 46.000 kg en 64.000 kg. ---

Een rekening (nota) voor de kosten van gekoelde opslag ("koelloon") van landbouwproducten.

* **Type document:** Een rekening (nota) voor de kosten van gekoelde opslag ("koelloon") van landbouwproducten. * **Inhoud:** Het document specificeert de opslag van drie grote partijen over een periode van ongeveer zes maanden (eind 1942 tot mei 1943). Het betreft koolrapen (ruim 565 ton) en uien (ruim 55 ton). * **Tarieven:** De prijzen worden berekend per kilogram per tijdseenheid. Er worden twee tarieven gehanteerd: 0,5 cent per kg per 14 dagen en 0,15 cent per kg per week. * **Administratie:** Het gebruik van "Nota No. II" en formuliernummer "K 442" wijst op een gestructureerde boekhouding. De berekeningen zijn nauwkeurig tot op de cent.

Nota (rekening) voor koelhuishuur.

* **Valuta:** De bedragen zijn genoteerd in guldens (f.), met centen achter de punt. * **Tarieven:** Er worden twee basistarieven gehanteerd voor het koelloon: * ½ cent per kg per 14 dagen (initieel opstart- of basistarief). * 0,15 cent per kg per week (o.15c.p.kg.p.w.) voor de vervolgperiodes. * **Hoeveelheden:** Het betreft aanzienlijke partijen. De kool (opslag 5579) start bij ruim 321 ton en neemt gedurende de maanden af tot circa 203 ton, wat duidt op geleidelijke verkoop of uitgifte uit de voorraad. Bij opslag 5580 wordt verwezen naar "2155 kn." (waarschijnlijk 'kisten' of 'knollen/netten'), omgerekend naar 60.340 kg (ca. 28 kg per eenheid). * **Termijn:** De nota dekt een periode van eind 1942 tot mei 1943. * **Administratieve codes:** Rechtsboven in de tabel staat de code "K 442", mogelijk een formuliernummer of drukkerijcode.

Getypt formulier / verklaring (fragment).

* **Inhoud:** Het document bevat twee delen. Het bovenste deel betreft een kwijting of administratieve notitie over "marktgeld" voor de rest van een specifiek kalenderjaar in de jaren 1930. Het onderste deel is een standaardverklaring waarin de directeur van de Amsterdamse veiling bevestigt dat een nader te noemen persoon (de "Heer ...") zijn producten bij de betreffende veiling ter verkoop aanbiedt. * **Terminologie:** Het gebruik van de term "marktgeld" wijst op de verschuldigde vergoeding voor het gebruik van de markt- of veilingsfaciliteiten. * **Spelling:** Het document hanteert de spelling-De Vries en Te Winkel, herkenbaar aan woorden als *resteerende*, *Handteekening*, *ondergeteekende*, *zyne* en *by*.

Zakelijke brief / Begeleidend schrijven.

* **Doel:** De brief dient als geleidebrief voor twee bijlagen: de opgave van geveilde producten over december 1943 en de jaarlijkse telefoonnota over het jaar 1943. * **Administratief proces:** De brief is afkomstig van de directie van de Veiling en gericht aan de Gemeentelijke dienst Marktwezen. De diverse potloodaantekeningen en stempels duiden op de interne verwerking bij de ontvangende instantie (het Marktwezen). * **Vorm:** Het document is representatief voor de formele zakelijke correspondentie uit die tijd, met een statig briefhoofd en een uitgebreide, zwierige handtekening van de directeur. Opvallend is het handgeschreven postscriptum, wat duidt op een laatste toevoeging voordat de brief werd verzonden.

Ambtelijke correspondentie (doorslag/kopie).

* **Inhoud:** Het document betreft de dwingende overdracht van "Kontingente" (contingenten of toewijzingen van grondstoffen/middelen). De afzender verwerpt de bezwaren die de ontvanger in een eerdere brief (7 april 1943) had geuit. * **Kernpunt:** De doorslaggevende factor voor de overdracht is dat de nieuwe exploitant ("Übernehmer") een "Reichs-Deutscher" (Rijksduitser) is. Dit duidt op een proces van 'Arisering' of de overname van economische belangen door Duitse getrouwen ten koste van de oorspronkelijke (vaak Joodse of 'vijandige') eigenaren. * **Toon:** De toon is autoritair en zakelijk. Er wordt geen ruimte gelaten voor discussie; de overdracht moet "schnellstens" (zo spoedig mogelijk) plaatsvinden. * **Visuele details:** De blauwe handtekening van Kolbmüller is over de getypte naam gezet. De gespiegelde tekst op de achtergrond toont een lijst met Amsterdamse firma's (o.a. "Amsterdamsche Vlascentrale", "V.V. Nederlandsche Vlascentrale"), wat suggereert dat dit document deel uitmaakt van een dossier over de vlasindustrie of distributie in Amsterdam.

Financieel overzicht/dagstaat van veilingopbrengsten.

Dit document betreft een maandelijks financieel overzicht van de dagelijkse omzet van de Nederlandse Veiling in de Centrale Markthallen te Amsterdam voor de maand december 1943. De omzet is onderverdeeld in de categorieën 'Groenten en Fruit' en 'Bloemen en Planten', uitgedrukt in Nederlandse guldens (f.). Opvallende zaken: * De zondagen (5, 12, 19 en 26 december) ontbreken in de lijst, wat aangeeft dat er op die dagen geen veilingen plaatsvonden. * Op 25 december (Eerste Kerstdag) is er geen omzet genoteerd. * De post 'Groenten en Fruit' vormt met ruim f. 84.000 het overgrote deel van de totale maandomzet van f. 96.505,65. * Er zijn rode administratieve cirkels getrokken om de totalen van 14, 15 en 16 december, wat kan duiden op een latere correctie of specifieke controle van deze cijfers.

Zakelijke brief met financieel overzicht (maandoverzicht veilingopbrengsten).

Het document betreft een formeel financieel verslag van de N.V. Nederlandsche Veiling in Amsterdam aan de directeur van het Marktwezen. De kern van het document is een getypeerde tabel met de dagelijkse omzetcijfers (in guldens) over de maand januari 1944. Er valt een aantal zaken op: 1. **Taal en Vorm:** De brief hanteert de destijds gebruikelijke formele zakelijke toon. In de tweede regel van de tekst staat een duidelijke typefout: "hebbennde". 2. **Cijfers:** Het overzicht laat zien dat de handel in groenten en fruit (totaal F. 109.300,75) aanzienlijk groter was dan de handel in bloemen en planten (totaal F. 7.530,78). Opvallend zijn de grote schommelingen per dag, variërend van enkele tientjes tot ruim tienduizend gulden. 3. **Administratie:** De diverse stempels ("M.1944", referentienummers en parafen) wijzen op een strikte administratieve verwerking door zowel de verzender als de ontvanger (de gemeente Amsterdam).

Zakelijke brief met financiële tabel (maandrapportage).

Het document is een formeel overzicht van de dagelijkse veilingopbrengsten in de maand juni 1944. De tabel maakt een onderscheid tussen "Groenten en Fruit" en "Bloemen en Planten". De totale maandelijkse omzet bedroeg f 362.602,64. Opvallend is dat er op zondagen (4, 11, 18 en 25 juni) niet werd geveild, aangezien deze data ontbreken in de lijst. De handgeschreven aantekeningen wijzen op een administratieve controle door de ontvanger. Er zijn vinkjes geplaatst bij de eindtotalen. De rode aantekening bij 30 juni suggereert een correctie of een uitsplitsing van het bedrag voor die specifieke dag. De gebruikte munteenheid is de Nederlandse gulden (f.).

Zakelijke brief.

Het document betreft een formele correctie van een administratieve fout. Na een accountantscontrole over het jaar 1944 is gebleken dat de omzetcijfers van juni 1944 onjuist zijn gerapporteerd aan het Marktwezen. * **De fout:** Er werd een bedrag van f 28.383,10 opgegeven, terwijl de werkelijke geveilde waarde f 11.332,65 bedroeg. * **Het verschil:** Een overschrijding van f 17.050,45. * **Financiële consequentie:** Door deze fout is er f 255,76 te veel aan "omzetpremie" berekend. De veiling verzoekt de directeur van het Marktwezen om dit bij de belastingafrekening van eind 1945 te verrekenen. De brief is ondertekend door de directeur van de N.V. Nederlandsche Veiling (gevestigd in de Centrale Markthallen).

Getypte brief met tabel (financieel overzicht).

Dit document is een maandelijkse rapportage van de veilingopbrengsten van de N.V. Nederlandsche Veiling aan de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam. De tabel toont de dagelijkse omzet in guldens voor de categorieën 'Groenten en Fruit' en 'Bloemen en Planten' gedurende de maand juli 1944. Wat opvalt is de regelmaat van de veilingdagen; de ontbrekende data (2, 9, 16, 23 en 30 juli) vallen op zondagen, waarop niet werd geveild. De totale omzet van ruim 619.000 gulden in één maand is aanzienlijk voor die tijd. De brief is gedateerd op 20 augustus 1944 en voorzien van een blauw inkomststempel van de gemeente ("M. 1944") met de datum 22 augustus, wat duidt op een snelle administratieve verwerking. Linksboven staat de code "K 442", wat waarschijnlijk een identificatienummer van de drukker of een administratieve code is.

Administratieve brief met financieel overzicht (maandopgave veilingopbrengsten).

Dit document bevat de dagelijkse veilingstatistieken van augustus 1944 voor de stad Amsterdam. De cijfers laten een totale omzet zien van ruim 400.000 gulden, waarbij de handel in groenten en fruit (f 346.465,01) de hoofdmoot vormde ten opzichte van bloemen en planten (f 55.463,96). De tabel toont aan dat er op zondagen niet werd geveild. De doorhalingen in de datum ("September" over "Augustus") en de inleidende tekst ("Augustus" over "juli") wijzen op een gestandaardiseerd proces waarbij maandelijks rapportages werden opgesteld met gebruik van een doorslag of sjabloon. De brief is gericht aan het Marktwezen, het gemeentelijk orgaan dat toezicht hield op de handel in de Centrale Markthallen.

Document

Dit document betreft een gedetailleerd overzicht van de veilingopbrengsten per dag voor de maand september 1944. De opbrengsten zijn gesplitst in twee hoofdcategorieën: 'Groenten en Fruit' en 'Bloemen en Planten'. * **Financieel:** De totale omzet over september bedroeg f. 128.303,32. De groenten en fruit vormden met ruim f. 110.000 de hoofdmoot van de handel. * **Administratief:** De brief is opgesteld op 20 oktober en de volgende dag reeds door de ontvanger (de Directie van het Marktwezen) gestempeld als "ingekomen". De handgeschreven getallen onder de getypte totalen wijzen op een handmatige verificatie of controle van de optelsom door een ambtenaar. * **Opmerkelijk:** Er zijn diverse dagen (zoals de zondagen) waarop geen handel plaatsvond, en dagen waarop specifiek alleen bloemen of alleen groenten werden geveild.

Zakelijke brief / Financieel overzicht.

Dit document is een financieel maandrapport van de Amsterdamse veiling over november 1944. Het geeft per dag de omzet weer in guldens (f.) voor twee categorieën: "Groenten en Fruit" en "Bloemen en Planten". De totale maandomzet bedroeg f. 100.505,85. Opvallende details: * De zondagen (5, 12, 19 en 26 november) ontbreken in de lijst, wat aangeeft dat er op die dagen niet geveild werd. * Er is een grote variatie in dagomzetten te zien. De hoogste omzet voor groenten en fruit was op 25 november (bijna 11.000 gulden). * De brief is ondertekend door de directeur van de veiling en gericht aan de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam, de gemeentelijke instantie die toezicht hield op de voedselvoorziening en markten.

Zakelijk overzicht / brief betreffende veilingopbrengsten.

* **Inhoud:** Het document is een officiële rapportage van de dagelijkse veilingomzet over december 1944. De omzet is gesplitst in groenten/fruit en bloemen/planten. * **Taalfouten:** Opvallend is de herhaalde typefout in de maandnaam: "Decemeber" in plaats van "December". * **Status:** Gezien de stempels en de rode 'vinkjes' en strepen, betreft dit een gecontroleerd boekhoudkundig stuk dat door de directie is ondertekend. * **Financieel:** De totale maandomzet bedroeg 7.105,05 gulden. Het merendeel van deze omzet (f. 5.609,93) kwam voort uit de handel in bloemen en planten, terwijl de eetbare producten aanzienlijk minder opbrachten.

Financiële specificatie / Factuur.

Het document toont een berekening van een "overschot" na aftrek van kosten en belastingen. * **Berekening:** Het totale bedrag gerelateerd aan de "Joodsche Invalide" is fl. 157,50. Hierop worden de kosten van de "Grossiers" (netto fl. 112,75 minus een restpost van fl. 4,25, plus fl. 10,- statiegeld, totaal fl. 118,50) in mindering gebracht. * **Resultaat:** Er blijft een overschot van fl. 39,00 over. Na aftrek van 2% omzetbelasting (fl. 3,07) resteert fl. 35,93. * **Verdeling:** Dit eindbedrag wordt verdeeld tussen de "Veiling" (40% = fl. 14,37) en een partij genaamd "De Nijs" (60% = fl. 21,56). * **Notities:** De handgeschreven tekst "Attentie Hr. Lieburgh" suggereert dat dit document ter beoordeling of afhandeling is voorgelegd aan een specifiek persoon.

Document

* **Inhoud:** Dit fragment is het slot van een document waarin wordt opgedragen een specifieke organisatie (de Amsterdamse Veiling) in kennis te stellen van de inhoud van het document. * **Spelling:** Het gebruik van de 'sch'-uitgang in "Nederlandsche" en de dubbele 'ee' in "mededeeling" duidt op de spelling-De Vries en Te Winkel, die in officieel gebruik was tot 1947. * **Typografie:** Er zit een opvallende spatie in het woord "Directeur" ("Dire cteur"), wat waarschijnlijk een typefout is of veroorzaakt is door een haperende typemachine.

Dienstbrief / Memorie van toelichting betreffende een financiële waarborgsom.

* **Kern van de zaak:** Het document betreft de administratieve afhandeling van een verhoogde waarborgsom voor de huur en exploitatie van veilingfaciliteiten en een koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam door de "N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten 'Amsterdam'". * **Financiële details:** * De oude waarborgsom bedroeg f 25.000,- (er was echter reeds f 27.000,- gestort/gedeponeerd). * Voor de nieuwe contractperiode (1944-1945) is de waarborgsom verhoogd naar f 40.000,-. * Om aan dit nieuwe bedrag te voldoen, stelt de directeur voor om nogmaals f 16.200,- bij te dragen (deels in contanten, deels in staatsobligaties uit 1940). * **Vorm:** Het betreft een doorslag of een concept van een officiële brief, getuige de instructie "overtypen op groot briefpapier". Het taalgebruik is formeel en juridisch-administratief (bijv. "krachtens artikel 4", "bij den Gemeente-ontvanger").

Getypte brief of ambtelijk schrijven (fragment, pagina 2).

* **Inhoud:** Het betreft een formeel verzoek aan een hooggeplaatste functionaris (mogelijk een wethouder of de burgemeester zelf) om ervoor te zorgen dat bepaalde financiële functionarissen gemachtigd worden om geld en waardepapieren ("gelden en effecten") in ontvangst te nemen. * **Spelling en Stijl:** Er wordt gebruikgemaakt van de oude spelling (bijv. "afdeeling", "den", "mededeeling"). De stijl is uiterst hoffelijk en ambtelijk ("Ik moge U beleefd verzoeken", "wel te willen bevorderen"). * **Partijen:** * **De Gemeente-ontvanger:** De functionaris verantwoordelijk voor de gemeentekas. * **N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten "Amsterdam":** Een commerciële partij die blijkbaar betrokken is bij de transactie waarover gerapporteerd wordt. * **Ondertekening:** Het document is afkomstig van "De Directeur", maar de specifieke naam ontbreekt op deze pagina.

Zakelijke brief (correspondentie).

Dit document is een administratieve rapportage over goederenvervoer per spoor binnen de gemeente Amsterdam. De NS rapporteert aan de directeur van het Marktwezen over de totale massa aan goederen (ruim 1,8 miljoen kilogram) die in de maand maart 1944 is vervoerd over de specifieke zijsporen naar drie belangrijke industriële/civiele locaties: 1. **De Gemeentelijke Wasscherij** 2. **De Westergasfabriek** (essentieel voor de stedelijke energievoorziening) 3. **De Centrale Markt** (het logistieke hart van de voedseldistributie) De brief verwijst naar een overeenkomst uit december 1939, wat aantoont dat deze logistieke afspraken al voor de oorlog waren vastgelegd en tijdens de bezetting werden gecontinueerd. De precieze gewichtsvermelding duidt op een facturatie- of verantwoordingsproces tussen de spoorwegen en de gemeente.

Document

* **Afzender:** N.V. Nederlandsche Spoorwegen, Commercieele Dienst, Utrecht. * **Ontvanger:** Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. * **Datum:** 4 september 1944. * **Kernboodschap:** De NS rapporteert de hoeveelheid goederen die in de maand mei 1944 is vervoerd naar de Centrale Markt in Amsterdam via een specifieke spoorverbinding (die ook de Westergasfabriek en de Gemeentelijke Wasscherij bedient). Het totale gewicht bedroeg 2.609.163 kg. * **Referentie:** Artikel 12 van een overeenkomst uit december 1939.

Vrachtbrief voor Snelgoed (NS-formulier).

Het betreft een bewijs van goederenvervoer per spoor. Opmerkelijk is dat het hier gaat om "snelgoed", een snellere maar duurdere verzendmethode dan reguliere vracht. De lading bestaat uit 20 eenheden ("colli") gort, een belangrijk basisvoedingsmiddel. De vrachtbrief is gedateerd op 2 augustus 1944. De rode stempel "Verantwoord" geeft aan dat de zending administratief is verwerkt in het grootboek van de spoorwegen. De blauwe potloodmarkering "X 50" is vermoedelijk een interne sorteer- of controlecode.

Financieel overzicht/jaarverslag-onderdeel.

* **Economische data:** Het document toont een verschuiving in de handel. Hoewel de totale omzet in guldens licht steeg (van ca. 2,88 miljoen naar 2,96 miljoen), nam de omzet in bloemen aanzienlijk toe, terwijl de omzet in aardappelen, groenten en fruit daalde. * **Brandstoffen:** Er is een opvallende daling in het aantal schuiten op de brandstoffenmarkt (van 4843 naar 1213), wat wijst op ernstige schaarste of transportproblemen tijdens de oorlog. * **Ruimtegebruik:** De handgeschreven toevoegingen onderaan tonen de noodzaak om tijdelijke locaties (Spijkershaven, Amstel nabij Waverstraat) in te richten als hulpmarkten, waarschijnlijk vanwege logistieke aanpassingen aan de bezettingstijd.

Doorslag (copie) van een getypte brief op roze papier.

* **Inhoud:** De brief dient als een officiële voorraadopgave van goederen die in het koelhuis van de Centrale Markt in Amsterdam liggen opgeslagen voor de firma Gebr. Pel uit Leiden. Het betreft 2 vaten kipeiwit, 13 vaten rode bessen en 2 vaten sinaasappelschillen. * **Administratieve correctie:** De afzender maakt een punt van de adressering. Correspondentie moet direct naar de N.V. Nederlandsche Veiling worden gestuurd en niet naar de N.V. Centrale Markthallen (onderdeel van de gemeente Amsterdam), omdat dit onnodige vertraging in de afhandeling veroorzaakt. * **Opvallende fouten:** In de tekst staat dat de voorraad is opgenomen per "31 December 1943". Gezien de brief zelf gedateerd is op 12 januari 1943, betreft dit een overduidelijke verschrijving voor 31 december 1942. * **Fysieke kenmerken:** Het betreft een doorslag op dun, roze papier, wat in die tijd gebruikelijk was voor het interne archief of kopieën voor derden (in dit geval voor "Heer Jonkman").

Zakelijke brief/begeleidend schrijven.

* **Doel van de correspondentie:** De brief dient als geleideformulier voor de financiële afsluiting van de maand december 1943 met betrekking tot het koelhuis van de Centrale Markt. Er wordt melding gemaakt van een batig saldo van 349,70 gulden dat wordt meegenomen naar het volgende boekjaar/maand. * **Administratieve proces:** Uit de bijlagen (rekening-courant, kasbewijzen en debiteurenlijst) blijkt een nauwgezette boekhouding tussen de N.V. (de exploitant) en de gemeentelijke instantie (het Marktwezen). * **Stempels en aantekeningen:** * Het grote paarse stempel "M. 1944" met datum "27/1" is een binnenkomststempel van de ontvangende instantie (het archief van het Marktwezen). * Het rode stempel onderaan verduidelijkt de juridische status van de N.V. als exploitante van het koelhuis. * De handgeschreven naam "Th. Müller" duidt waarschijnlijk op de ambtenaar of directeur die het document ter visie heeft gekregen.

Zakelijke correspondentie (brief).

* **Doel:** De brief dient als geleidebrief bij de maandelijkse financiële verantwoording van het koelhuis aan het Amsterdamse Marktwezen. * **Inhoud:** Er wordt melding gemaakt van een positief saldo van 5.637,36 gulden over de maand februari 1944, dat is overgemaakt naar de gemeentegiro. Bijgevoegd zijn de rekening-courant, de saldistaat en kasbewijzen. * **Administratieve sporen:** Het document bevat diverse stempels en handgeschreven toevoegingen (zoals '28/3' en de naam 'Th. Müller') die duiden op de interne verwerking bij de ontvangende instantie. Het nummer 'K 1132' linksboven is een zogenaamd K-nummer, dat tijdens de bezetting verplicht was op drukwerk.

Zakelijke brief / Financieel overzicht van veilingopbrengsten.

* **Financiële data:** Het document toont de dagelijkse omzet van de veiling in Amsterdam voor februari 1944. De totale omzet bedroeg f. 113.551,96 (Gulden), waarvan het merendeel (ca. 73%) afkomstig was uit groenten en fruit. * **Werkdagen:** De tabel vertoont hiaten op de zondagen (6, 13, 20 en 27 februari), wat aangeeft dat er op zondag niet geveild werd. * **Valuta en Notatie:** Bedragen zijn genoteerd in Guldens (f.). Bij dag 9 staat een kleine 't' achter het bedrag, wat mogelijk duidt op een correctie of een specifieke tariefgroep. De vinkjes (✓) bij de totalen wijzen op een administratieve controle. * **Locatie:** De veiling was gevestigd in de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam-West.

Financiële staat (debiteurenlijst).

Dit document is een overzicht van openstaande vorderingen (debiteuren) van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam aan het einde van april 1944. * **Grootste debiteuren:** De Gemeente Amsterdam is met ruim 10.639 gulden de veruit grootste schuldenaar. Dit wordt gevolgd door de "Centrale Voedselv:" (waarschijnlijk de Centrale Voedselvoorziening) met 2.049,20 gulden. * **Opmerkelijke posten:** De vermelding van de **"Wehrmacht"** voor een bedrag van 500 gulden is historisch saillant. Het toont aan dat de Duitse bezettingsmacht direct gebruikmaakte van de faciliteiten van het koelhuis en hiervoor gefactureerd werd. Ook de "A'damsche Chininefab." (Amsterdamse Kininefabriek) verschijnt op de lijst, wat duidt op de opslag van medische grondstoffen of producten. * **Vormgeving:** Het document is zakelijk en administratief van aard. De bedragen achter de namen zijn uitgelijnd in kolommen voor guldens en centen. Het totaalbedrag is met rode inkt ingevuld, wat gebruikelijk was in de boekhouding van die tijd om eindsaldi te markeren.

Zakelijke brief / Financieel bericht.

Dit document is een formele kennisgeving van de N.V. Nederlandsche Veiling aan de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam aangaande de financiële afwikkeling van het koelhuis over de maand mei 1944. Uit de tekst blijkt dat de exploitatie van het koelhuis een batig saldo (winst) van 1644,06 gulden heeft opgeleverd. Dit bedrag is direct overgemaakt naar de gemeentelijke girorekening. De brief is administratief nauwgezet: er wordt verwezen naar bijlagen zoals de rekening-courant, de saldilijst en kasbewijzen om de overboeking te onderbouwen. De stempels rechtsboven suggereren een systematische inkomende postregistratie bij de gemeente, waarbij het document op 24 juni 1944 is ontvangen en geregistreerd onder een specifiek nummer.

Financieel overzicht (Debiteuren saldi-staat).

Dit document is een debiteurenlijst van het koelhuis van de Amsterdamse Veiling uit de late oorlogsjaren. Het geeft inzicht in de openstaande posten van diverse klanten. * **Grote debiteuren:** De Gemeente Amsterdam (Fl 11.960,50) en de Centrale Voedselvoorziening (Fl 1593,25) zijn de grootste posten, wat wijst op de centrale rol van het koelhuis in de stedelijke voedseldistributie. * **Duitse bezetting:** De vermelding van de **"Wehrmacht"** met een schuld van 500 gulden toont aan dat de bezetter direct gebruikmaakte van de faciliteiten van de Centrale Markthallen. * **Diverse klanten:** De lijst bevat zowel industriële partijen (A'damsche Chininefab.) als talrijke individuele handelaren of kleine bedrijven met relatief kleine uitstaande bedragen. * **Administratie:** De handgeschreven rode toevoegingen duiden op een handmatige controle en balancering van de boeken aan het einde van de maand mei.

Zakelijke brief / Financiële correspondentie.

* **Inhoud:** De brief betreft een financiële afwikkeling van de exploitatie van het koelhuis over de maand juni 1944. Er wordt een bedrag van 1.061,13 gulden overgemaakt naar de gemeente Amsterdam. * **Administratieve details:** Er wordt verwezen naar bijgevoegde documenten zoals de rekening-courant, een saldistaat en kasbewijzen. Ook wordt er melding gemaakt van openstaande vorderingen (debiteuren). * **Vorm:** De brief is formeel opgesteld op voorbedrukt briefpapier. De paarse stempel "Nº 48/6/7 M.1944" met de handgeschreven toevoeging "15/7" duidt op een systematische archivering bij de ontvangende instantie (het Marktwezen). Er zijn diverse parafen en een rode annotatie ("4/-") zichtbaar, wat duidt op interne verwerking door ambtenaren.

Financieel overzicht / Berekening omzetbelasting.

Dit document is een formele berekening van de verschuldigde omzetbelasting over het tweede kwartaal van 1944 voor het koelhuis van de Centrale Markt in Amsterdam. De berekening is gebaseerd op drie inkomstenbronnen: 1. **Koelloon:** De opbrengst uit het verhuren van koelruimte. Hierop is een aftrekpost toegepast (50% van een bedrag van 3000 gulden voor het eerste halfjaar). 2. **Administratiekosten en assurantie:** Doorbelaste kosten voor beheer en verzekering. 3. **Provisie:** Commissiegelden over de verhandelde goederen. Het totaalbedrag waarover belasting wordt berekend is f 6.905,57. Tegen een belastingtarief van 2% komt het verschuldigde bedrag uit op f 138,11. De handgeschreven vinkjes en de stempel met handtekening wijzen op een formele controle en goedkeuring door de directie van de veiling.

Getypt financieel overzicht (saldi-staat).

* **Inhoud:** Het document is een lijst van debiteuren (openstaande posten) van de koelhuis-tak van de Amsterdamse veiling. Het geeft een overzicht van welk bedrag (in guldens, aangeduid met 'F') diverse partijen nog verschuldigd waren op 30 juni 1944. * **Debiteuren:** De lijst bevat een mix van overheidsinstanties (Gemeente Amsterdam, Centrale Voedselvoorziening [getypt als Veedsal]), particuliere handelaren en de Duitse bezettingsmacht (Wehrmacht). * **Opvallende posten:** * De **Gemeente Amsterdam** is met ruim 13.000 gulden de verreweg grootste schuldenaar. * De **Wehrmacht** staat op de lijst voor een rond bedrag van 500 gulden. * De meeste andere bedragen zijn relatief klein, wat wijst op dagelijkse handel en opslag door individuele marktpartijen. * **Administratieve sporen:** De bedragen in rood (bij Kitsz en de totalen) wijzen op een handmatige controle of eindbalansopmaak door een boekhouder. De doorgestreepte naam "A. Merens" in de linker kolom die vervolgens rechts weer verschijnt, duidt op een correctie tijdens het typen. De spelling "Centale" en "Veedsal" zijn typfouten in het origineel.

Zakelijke brief

Deze brief betreft de maandelijkse financiële afwikkeling tussen de N.V. Nederlandsche Veiling en de gemeente Amsterdam (het Marktwezen) met betrekking tot het koelhuis. In de brief wordt bevestigd dat een bedrag van 980,76 gulden over het exploitatieoverschot van juli 1944 is overgemaakt naar de gemeentelijke girorekening. De aanwezigheid van bijlagen zoals de rekening-courant, saldistaat en kasbewijzen wijst op een formele en nauwkeurige boekhoudkundige procedure. De handgeschreven aantekeningen en het paarse stempel bovenaan duiden op de interne verwerking door de ontvangende administratie van de gemeente.

Getypte financiële lijst met handgeschreven correcties en aantekeningen.

Dit document is een debiteurenlijst van de koelhuis-exploitatie van de Amsterdamse veiling. Het betreft een administratieve momentopname van openstaande bedragen aan het einde van juli 1944. * **Financiële structuur:** De lijst is opgebouwd uit twee kolommen met namen van individuen, families (Gebrs.) en bedrijven (N.V.). De bedragen variëren sterk: van enkele centen (B.C. v. Es - 3 cent) tot aanzienlijke bedragen zoals de Gemeente Amsterdam (13.635,91 gulden) en de Centrale Voedselvoorziening (903,95 gulden). * **Correcties:** Er zijn handmatige toevoegingen gedaan in rode inkt, zoals het bedrag bij 'Kitsz' en het totaalsaldo onderaan de eerste kolom. Dit wijst op een actieve controle of een bijwerking na het typen van de lijst. * **Administratieve termen:** "transp." staat voor 'transport', het overdragen van het sub-totaal naar de volgende kolom of pagina. "z.o.z." duidt aan dat de lijst op de achterzijde van het papier doorloopt. ---

Financiële staat (debiteuren saldi-staat).

Dit document biedt een gedetailleerd overzicht van de openstaande posten van het koelhuis van de Amsterdamse Veiling aan het einde van augustus 1944. De lijst bevat een grote verscheidenheid aan debiteuren, variërend van de Gemeente Amsterdam (met de veruit grootste schuld van ruim 16.000 gulden) en de Centrale Voedselvoorziening tot talloze individuele handelaren en kleine bedrijven. Opvallend is het gebruik van rode inkt voor de overdrachtstotalen ("transporteeren"), wat wijst op een handmatige controle of afsluiting van de boekhouding door een administrateur. De doorhaling van de naam "B.A. Pouw" in de eerste kolom en de herplaatsing ervan onderaan de tweede kolom suggereert een correctie tijdens het opmaken van de lijst. De bedragen variëren extreem, van slechts 9 cent (A. Merens) tot duizenden guldens.

Zakelijke correspondentie / Begeleidend schrijven bij financiële stukken.

Het document is een officiële rapportage van de financiële resultaten van een koelhuis over de maand november 1944. * **Administratieve correctie:** Het oorspronkelijk getypte saldo van 1.538,85 gulden is doorgehaald en in rode inkt gecorrigeerd naar 1.519,16. Dit duidt op een controle door een accountant of de administratieve afdeling na het opstellen van de brief. * **Terminologie:** "Rekening-courant" verwijst naar de lopende rekening tussen de Veiling en het Marktwezen. De "koelhuisdebiteuren" zijn de partijen die nog geld verschuldigd waren voor het opslaan van producten. * **Stempels:** De stempels rechtsboven ("M. 1944") wijzen op een systematische archivering door de gemeente Amsterdam (het Marktwezen). De parafen aan de rechterzijde suggereren dat het document door meerdere ambtenaren is gezien.

Koelhuis Debiteuren Saldi-staat (lijst van openstaande vorderingen).

Het document is een administratieve momentopname van de financiële vorderingen van het koelhuis van de Amsterdamse veiling. De lijst bevat zowel private handelaren (zoals v. Blijderveen, Hoogsteger) als publieke en bezettende instanties. Opvallend is dat de **Gemeente Amsterdam** met een bedrag van fl 6.822,60 veruit de grootste debiteur is, wat wijst op de centrale rol van de gemeente in de voedseldistributie tijdens de oorlog. Een andere significante post is de **Wehrmacht** voor een bedrag van fl 500,00. Dit bevestigt dat de Duitse bezettingsmacht direct gebruikmaakte van de faciliteiten en diensten van de Nederlandse veilingen voor hun eigen logistiek en voedselvoorziening. De bedragen variëren sterk: van enkele centen (P. Kooy, fl 0,32) tot aanzienlijke bedragen voor die tijd. De nauwkeurigheid van de boekhouding, zelfs in de chaotische laatste oorlogsmaanden, is kenmerkend voor de Nederlandse administratieve traditie.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in paars]: Verzonden 25/11 [Getypt, onderstreept]: N.V. "Groenhoedenveem", Prins Hendrikkade 145, [onderstreept]: Amsterdam-Centrum. 2A/16/6 M [ruimte] 25 November 1941. Onder dankzegging bevestig ik hierby de ontvangst van Uw brief d.d. 13 dezer en deel U hierby mede, dat ik een en ander heb doorgegeven aan het Bestuur van de V.B.N.A., voor welke vereeniging de ...

# TRANSCRIPTIE HET! / NATIONALE WERKNEMERS VEREENIGING NEDERLANDSCHE ARBEIDSFRONT AFDEELING AMSTERDAM No ~~77/70~~ 27/48/1 M. 1940 5/7. [Handgeschreven linksboven:] Markth.? [Paraaf] AMSTERDAM, 28 Juni 1940 Heerengracht ~~283~~ 538 Telefoon ~~35332~~ 30448 Postgiro 340871 Aan Burgemeester & Wethouders afd. Marktwezen, AMSTERDAM. ========== Mijne Heeren, M. Jansen, Lynbaansgracht 33, Alhier,...

# TRANSCRIPTIE [Gedrukte tekst rechtsboven:] V NF Dit contrôlemerk waarborgt Nederlandsch Fabrikaat [Poststempel:] AMSTERDAM 25 XI 15-16 1939 [Handgeschreven tekst:] Aan den WelEdelen Heer Dokter van der Laan Jan van Galenstraat 14 Amsterdam

# TRANSCRIPTIE [Logo NVV] **Nederlandsch Verbond van Vakvereenigingen** BUREAU VOOR RECHTSBESCHERMING AMSTERDAM **No. 84/8/7 M. 1942 13/4** Tel. 31770 (4 lijnen) Postgiro 411380 ten name van N. V. V.- District Amsterdam Kantooruren: Dagelijks van 9-5½ en Zaterdags van 9-1 uur Dossier No. Dict.: B. Typ.: RV. Bijlage: Inzake: 5967 Den Directeur van het Marktwezen Jan van Galenstraat 14 **A M ...

# TRANSCRIPTIE *extra* (handgeschreven) VP/G. 46A/35/12 M. 7 November 1938. den Heer Directeur der Nederlandsche Visscherycentrale, Juliana van Stolbergplein 3/4, 's-Gravenhage. (onderstreept) Naar aanleiding van Uw brief d.d. 31 October jl. (Afd.I No.5477) heb ik de eer U te berichten, dat op 1 Novem- ber jl. door N.V. Nederlandsch Vischveem in den Gemeentelyken Vischafslag alhier vanuit Ro...